Con Trâu trong đời sống
LM. Đaminh Nguyễn Ngọc Long1/24/2009

Hình ảnh con Trâu kéo cày bừa trên ruộng đồng trồng lúa, hay con trâu đứng nằm gặm nhai cỏ trên bãi cỏ, cùng đầm mình trong vũng ao hồ nước là hình ảnh quen thuộc, gợi lên cảm gíac thị vị thanh bình vùng miền quê bên các nước Á châu, nhất là miền quê Việt Nam.

1. Con Trâu loài động vật có sức dẻo dai

Trâu là loài động vật có bốn chân, da đen bóng với làn lông thưa thớt– ít có con trâu nào da mầu trắng hay vàng - Trâu thân hình cao lớn, đôi mắt to lớn, da dầy rắn chắc, có đuôi dài ngoe nguẩy đuổi ruồi muỗi côn trùng, đầu có mõm dài, phía trên đôi vành tai to vểnh ra bên ngoài là cặp sừng cứng khô, mỗi sừng uốn thành hình vòng cung như hình mặt trăng lưỡi liềm tạo nét cân đối gần như vòng tròn cho hình dạng của Trâu. Những chi tiết này tạo nên vẻ uy nghiêm chững chạc cho Trâu.

Bề ngoài xem ra Trâu cứng nhắc, không có gì hấp dẫn. Nhưng Trâu là loài động vật sống thanh đạm đơn giản, chỉ uống nước lạnh, nước lã ở vũng ao hồ. Thực phẩm của Trâu là cỏ rơm tươi hoặc khô. Trâu có sức khoẻ dẻo dai chịu đựng bền bỉ, kéo chở đồ nặng, chăm chỉ làm việc lao động nặng nhọc, cùng xem ra tính khí hài hòa thong thả. Khi Trâu nằm nghỉ mắt nhắm mơ màng mang nét vẻ bình an vô tư lự. Trâu không nói được nhưng lại biết tuân nghe theo sự hướng dẫn hò hét của người điều khiển.

Tính tình của Trâu lầm lì rất ít khi kêu rống, chỉ phì hà hơi to thôi.Thịt Trâu, nhất là Trâu còn non trẻ - thường gọi là nghé -, ngon không thua kém gì thịt bò.

Nguyên điểm này cũng phát tỏa ra nơi Trâu vẻ đẹp tích cực ẩn kín thâm trầm nhiều rồi.

Nhưng khi lên cơn lôi đình nổi giận, Trâu cũng rất bướng bỉnh cứng nhắc, rồi đôi khi còn tìm cách trả thù dùng cặp sừng húc quăng hất lên cao xa nữa. Vì thế tính tình thâm trầm của Trâu đôi khi cũng nham hiểm không thể tính lường trước được cho người nuôi chăn Trâu.

2. Hình ảnh con Trâu trong sử sách huyền thoại

Theo tương truyền bên xứ đất nước Hy Lạp và những đất nước vùng Đông Nam châu Á, Trâu là con vật thánh thiêng dùng vào việc lễ tế thần thánh.

Có bức tranh vẽ nhà hiền triết Lão Tử cỡi Trâu xuyên khắp cánh đồng đi về hướng Tây. Hình ảnh này diễn tả triết lý sống thanh bình, nhưng cũng đầy lòng thao thức của người khôn ngoan đi tìm chân lý từ Đông sang Tây.

Người chăn nuôi Trâu, giống như những người mục đồng chăn Chiên Cừu Dê bên vùng Trung Đông hay bên Âu châu, Mỹ châu, thường bị nhìn bằng con mắt coi thường. Vì cuộc sống lam lũ của họ quanh năm ngày tháng chỉ sống với đàn súc vật, hầu như cách biệt xa vời với đời sống văn minh phát triển ngoài xã hội. Nhưng trái lại, trong văn chương bình dân của Việt Nam có câu hát hò của chú bé chăn Trâu:“ Ai bảo chăn Trâu là khổ? Chăn Trâu sướng lắm chứ ơi!“, nói lên nét đẹp thi vị thanh thản cùng bằng lòng thỏa mãn của người chăm sóc nuôi Trâu nhai gặm cỏ ngoài đồng. Phải chăng đó không là một cung cách thấm nhuần triết lý sống sao?

Theo tương truyền từ thời Vua Hùng dựng nước Việt Nam, con Trâu góp phần xây dựng căn bản cho nền văn minh nông nghiệp trồng cấy lúa mạ. Và đó cũng là hình ảnh ăn sâu vào đời sống trong dân gian ViệtNam miền thôn quê đồng ruộng:

„ Trên đồng cạn, dưới đồng sâu,
Chồng cày vợ cấy con Trâu đi bừa!“


Hình ảnh này từ cuối thế thể kỷ 20. càng ngày chỉ còn là bức tranh nếp sống của thời qúa khứ, hay là trong văn chương thôi. Vì đời sống xã hội Việt Nam đang trên đà phát triển công nghiệp hóa ngành nông nghiệp với đủ lọai máy móc thay thế cho người lao động vất vả trên ruộng đồng, thay cho con Trâu đi cày bừa, kéo cộ lúa.

Theo huyền sử ngày xưa anh hùng Đinh Bộ Lĩnh thuở còn bé đã cùng đám trẻ chăn Trâu trong vùng Hoa Lư cưỡi Trâu rước cờ lau tập trận. Sau này Ông là người đã dẹp loạn 12 sứ quân và xây dựng nên triều đại nhà Đinh năm 968.

3. Con Trâu trong tục ngữ, ca dao

Trong Tục ngữ ca dao Việt Nam hình ảnh con Trâu đi đôi với đời sống hằng ngày của con người:

“Con trâu là đầu cơ nghiệp
Tậu trâu, lấy vợ, làm nhà
Trong ba việc ấy ắt là khó thay.”


Nó cũng là hình ảnh nói lên sự sung túc, thành công của nhà nông: „Ruộng sâu, trâu nái“

Ở vùng miền nông thôn, công việc chăn Trâu ăn cỏ thường là việc của các trẻ em trai. Vì thế con Trâu và em bé chăn Trâu gắn bó thân thiết với nhau: chăn gần gũi với trâu, vui đùa với trâu, tắm trâu, phơi áo trên lưng trâu, thả diều

"Trâu ơi ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta,
Cấy cày nối nghiệp nông gia,
Ta đây trâu đấy ai mà quản công.“


4. Con Trâu trong niên lịch dân gian

Theo cách phân chia thời gian năm tháng bên vùng Á châu chịu ảnh hưởng văn hóa Trung hoa thời xưa, con Trâu cũng là một biểu tượng cho một năm. Một năm có 12 tháng. Một vòng chu kỳ năm âm lịch bao gồm 12 năm. Mỗi năm âm lịch có tên của một con thú vật: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi.

Con Trâu đứng hàng thứ hai trong vòng chu kỳ 12 năm âm lịch. Năm nay bắt đầu từ ngày Mồng Một tháng Giêng âm lịch theo mặt trăng, trùng vào ngày 26.01.2009 năm Dương lịch theo mặt trời, là năm của con Trâu: Kỷ Sửu.

Phải chăng những ai sinh ra đời nhằm vào năm con Trâu có đời sống vất vả, phải nhẫn nhục chịu đựng như con Trâu phải lam lũ đi cày ruộng?

Điều này không ai có thể qủa quyết được.

Và phải chăng năm con Trâu có những đặc thái tính tốt của loài thú vật như trầm lặng, hiền hòa, thuần thục nghe lời,trong đời sống xã hội con người?
Điều này cũng không có gì làm bằng chứng xác định được.

Cùng năm con Trâu cũng bị ảnh hưởng xảy ra những biến cố bất thường, như khi Trâu nổi cơn lôi đình thành ra hung hăng cứng nhắc bướng bỉnh trong cuộc sống xã hội?

Điều này cũng không thể dựa vào đó nói được đúng hay sai.

Cách tính phân chia đặt tên cho mỗi năm với một con vật, mang ảnh hưởng nhiều của nền văn hóa phong tục đời sống, và cũng ẩn hiện điều tin bình dân thôi. Nó cũng tiềm tàng mang chút tính chất huyền bí đoán vận mạng cung số tử vi của con người thôi.

5. Con Trâu trong Kinh Thánh Công giáo

Trong Kinh Thánh không nói đến tên con Trâu. Có lẽ ở vùng Trung Đông không có loài thú vật hình dạng giống Trâu như bên Á châu.

Nhưng theo khoa học ngành động vật học Trâu Bò là loài thú vật cùng chủng loại: “Trâu là một loài động vật thuộc họ Trâu bò (Bovidae). Chúng sống hoang dã ở Nam Á (Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Bhutan) và Đông Nam Á. Ngoài ra trâu cũng sống hoang dã ở phía bắc Úc. Tuy trâu rừng vẫn còn tồn tại trong thiên nhiên nhưng số lượng trâu hoang dã không còn nhiều. Giới khoa học lo rằng trâu rừng hoang dã thuần chủng không còn tồn tại nữa. Riêng tại Việt Nam số lượng trâu rừng còn rất ít, chủ yếu phân bố dọc dãy Trường Sơn, trong đó có khu vực miền tây Thanh Hóa giáp với Lào. Nhiều đàn trâu đã được thuần dưỡng và lai với trâu nhà. Trâu có 2 loại: loại màu da xanh đen (trâu đen) và loại màu da sáng hồng (trâu trắng).“ ( Theo Wikipedia: chữ Con Trâu).

Nếu Trâu Bò cùng thuộc một chủng họ Bovidae, tuy chúng có khác biệt nhau nhiều, thì Trâu cũng có chỗ đứng, nói cách khác nó cũng đựơc nói đến trong Kinh Thánh với tên Bò.

Trong hang đá ngày lễ giáng sinh hình tượng các con thú vật đứng nằm chung quang hài nhi Giêsu được dựng bày chung quanh luôn luôn có một hai con Bò. Vì theo Kinh Thánh thuật lại, Chúa Giêsu giáng sinh làm người trong chuồng súc vật giữa cánh đồng Bethlehem ( Lc 2, 1-20). Như thế con Trâu Bò cũng như con Cừu, con Lừa là „nhân“ chứng mắt thấy tai nghe lúc Chúa Giêsu sinh ra làm người khi xưa!

Sau này đi rao gỉang nước Thiên Chúa, Chúa Giêsu cũng nói đến hình ảnh con Bò: „ Thế ngày Sabát, ai trong các ngươi lại không cởi dây dắt Bò lừa rời máng cỏ đi uống nước“ ( Lc 13,15).

Trong sách Khải Huyền của Thánh Gioan nói đến hình con vật thứ hai giống như con Bò có cánh dương rộng ra đang đứng bên ngai Thiên Chúa ngày đêm hát ca tụng Người. (KH 4,7-8).

* * * *

Thế giới đang lâm vào cơn khủng hoảng ngân hàng tiền tệ từ hồi tháng Mười 2008 năm Mậu Tý, cùng kéo theo hậu qủa không mấy tốt thuận lợi, khiến nền kinh tế thế giới bị trì trệ.

Đời sống hầu như lúc nào cũng trôi nổi trong những biến chuyển tiêu cực nhiều hơn tích cực từ trong gia đình ra ngoài xã hội.

Nhất là đời sống tinh thần đạo giáo cùng nền luân lý như lu mờ trong làn sương mù che khuất tầm nhìn của con mắt tinh thần.

Có lẽ gương tính tình chất khí của con Trâu về chăm chỉ, bền bỉ cùng sống đơn giản làm việc là phương cách sống giúp có bình an, cùng tìm thấy con đường ra khỏi làn sương mù khi gặp khó khăn khủng hoảng!

Chúc mừng Năm Mới Kỷ Sửu!

See Also

2/19/2012
Lá Thư Canada: Vẫn Còn Chuyện Tết
Trà Lũ
1/31/2012
Tháng Tết du Xuân
Trầm Hương Thơ
2/1/2012
Xuân An Bình
Quang Huấn
1/31/2012
Tháng Tết Du Xuân
Trầm Hương Thơ
1/25/2012
Ngày Tết Nhâm Thìn An Bình
Tuyết Mai
1/23/2012
Niềm hy vọng và biết ơn đầu Năm Mới
Gioan Lê Quang Vinh
1/23/2012
Tập tục Năm Mới tại các quốc gia: Thức ăn đem lại may mắn
Jos. Tú Nạc, NMS
1/23/2012
“Tháng giêng là tháng ăn chơi”
Minh Tâm
1/21/2012
Cậu Đồ Nho
Lê Đình Thông
1/21/2012
Con Rồng Phun Nước và Lửa
Lm. Đaminh Nguyễn ngọc Long
1/21/2012
Nén nhang và cây nến ngày đầu năm mới.
Lm. Đaminh Nguyễn ngọc Long
1/20/2012
Xuân Mới - Nghiã Xuân
Lm. Jos. Trịnh Văn Viễn
1/19/2012
Cuối Năm Tính Sổ
Jos. Thanh Phong.
1/19/2012
Cung Chúc Tân Xuân bằng những Câu Đối Tết hay
Doanh Doanh
1/19/2012
Chợ Tết: Hình ảnh những con Rồng bằng hoa quả đẹp
Nguyễn Trọng Đa
1/17/2012
Lá thư Canada: Ăn Tết Con Rồng
Trà Lũ
1/17/2012
Bàn thờ ngày Tết
Nguyễn Ngọc Sáng
1/15/2012
Ảo ảnh
Minh Tâm
1/15/2012
Những Lễ Tết Việt Nam
Lê-Ngọc Châu
1/12/2012
Năm Thìn tản mạn truyện Rồng
Lm Giuse Nguyễn Hữu An