PARAGUAY – THÁNG SÁU, NHỮNG CHUYỆN ĐAU LÒNG
Những ngày đầu tháng 6, tháng Thánh Tâm Chúa Giê-su, tiết trời Nam Mỹ bắt đầu se lạnh để chuẩn bị vào Đông với những cơn mưa phùn vào buổi sáng khiến quang cảnh ảm đạm hơn.
Sáng ngày 2/6 vừa qua khi chúng tôi vừa mở Internet lên thì biết tin dữ từ cộng đồng Việt Nam tại Thái Lan là linh mục Gia-cô-bê Vũ Văn Hạnh cùng 11 bạn trẻ trên chuyến xe đi tham dự Đại hội Giới Trẻ do các anh em linh mục Việt Nam ớ đó tổ chức đã gặp nạn và chết ngay tại chỗ. Khi nhìn tấm hình trên Facebook, chúng tôi thấy thân thể các nạn nhân bị cháy đen và được bọc trong những bao tải trắng tự nhiên thấy rùng mình. Cách đây 13 năm, một người anh em cùng Dòng cũng bị tử nạn trong chuyến xe đi từ Sài Gòn về Buôn Mê Thuột và cũng gặp nạn vào lúc rạng đông như trường hợp của cha Hanh cũng do tài xế ngủ quên. Cha Vũ Thế Hanh và người anh em chết thảm cách đây 13 năm là bạn học cùng lớp với chúng tôi ở Học Viện Liên Dòng ngày xưa. Nhìn thấy những cảnh tượng này chúng tôi bàng hoàng và đau đớn vô cùng!
Có lẽ hàng ngày chúng ta vẫn nghe và thấy biết bao tai nạn thương tâm xảy ra ở Việt Nam và trên thế giới nhưng ít khi chúng ta để ý đến vì một những nạn nhân xấu số đó không phải là người thân của mình. Nhưng bất chợt khi chúng ta nhận được hung tin là một trong những người thân của chúng ta gặp nạn thì lúc đó chúng ta mới đứng ngồi không yên. Chuyện đó từng xảy ra trong chính cuộc đời tôi khi nhiều người thân yêu đột ngột qua đời do những tai nạn thật đáng tiếc. Mình phải khóc ư? Dĩ nhiên rồi vì là người thân của mình. Nhưng chỉ ngồi khóc mà không làm gì khác thì mình cũng có lỗi với người đã khuất. Thật cảm phục người anh em Anthony Đức Lê đã tỉnh táo giải quyết tốt các vấn đề trong những ngày vừa qua ở Thái Lan dù cho đến giờ thi thể các nạn nhân vẫn chưa được đưa về cố hương. Chính cha Đức Lê cũng đã tâm sự trong nước mắt rằng những năm học trong Đại chủng viện đâu có ai dạy môn xử lý tình huống như thế này đâu. Chỉ có cuộc sống mới dạy cho chúng ta những điều mà mình không bao giờ được học trong sách vở.
Trong những ngày này Giáo Hội Paraguay đang có một sự chia rẽ sâu sắc khi một vị Tổng Giám Mục của của Tổng Giáo Phận Trung Tâm và một vị Giám Mục ở một Giáo Phận lớn phía Đông Paraguay đấu khẩu với nhau trên báo chí và truyền thông về những vấn đề khá nhạy cảm liên qua đến cá nhân của hai vị. Hội Đồng Giám Múc đã khuyên ngăn và vị Tổng Giám Mục đã vâng lời và giữ yên lặng, nhưng vị Giám mục kia thuộc Hội Opus Dei đầy quyền lực vẫn tiếp tục công kích và làm trò cười cho báo chí đã phá Giáo Hội. Vị Sứ Thần Tòa Thánh vừa chính thức lên tiếng và vấn đề này chỉ có Đức Giáo Hoàng là người có tiếng nói sau cùng. Đi đâu cũng bị giáo dân hỏi là tại sao các giám mục lại bôi xấu nhau như vậy khiến chúng tôi cũng xấu hổ vô cùng và chỉ biết đáng trống lảng và chuyển qua đề tài khác. Thật sự không ai là hoàn hảo cả. Những chuyện đả kích nhau trước báo chí giữa những đối thủ chính trị là chuyện thường tình để tranh giành ảnh hưởng trước những cuộc bầu cử. Đằng này, những nhà lãnh đạo tôn giáo lại dùng diễn đàn riêng của mình để đấu đá nhau là chuyện không nên vì gây gương mù, gương xấu cho người khác, nhất là trong thế giới hiện đại với phương tiện truyền thông ngày một tân tiến này. Cuối tuần này Hội Đồng Giám Mục Paraguay tổ chức một ngày cầu nguyện và ăn chay cho sự hoán cải của Giáo Hội địa phương. Nhiều đồn đoán cho rằng cả hai giám mục sẽ phải “về hưu” sau vụ này nhưng dù sao đi nữa thì vết thương của nó vẫn còn hằn sâu trong tâm trí của những người dân quê vốn từng xem những vị đại diện cho Chúa Ki-tô là những người thánh thiện. Nỗi đau này không dễ phôi pha và không biết bao giờ mới lấy lại niềm tin đang dần bị đánh mất!
Một chuyện nữa lẽ ra không muốn nói thêm nhưng mỗi khi vào Internet thì lại thấy đầy dẫy trên tin tức về sự xâm lược của anh hàng xóm Trung Quốc to con, xấu tính. Anh hàng xóm này tưởng rằng cả thế giới này giống như nhưng người ở trong rừng sâu hay trong hoang mạc Sa-ha-ra nên muốn nói gì thì nói. Đã vừa ăn cướp lại vừa la làng. Rất nhiều lần tôi cố xua đuổi những thành kiến, những điều xấu của người Trung Quốc đế mình có một cái nhìn khách quan hơn vì mình là một tu sĩ truyền giáo và nhiều người anh em cùng Dòng với mình cũng có người Trung Quốc Đại Lục. Nhưng mình càng cố quên đi những điều xấu thì họ lại càng khiến mình nghĩ tới. Cách đây một tháng, có một linh mục cùng Dòng người Chi-lê từng làm việc nhiều năm ở Đài Loan và từng là Bề trên Giám Tỉnh ở đó, nay về lại Chi-lê và đắc cử Phó Giám Tỉnh. Vị linh mục này đến Paraguay tham dự khóa hội thảo dành cho những vị lãnh đạo thuộc các nước Nam Mỹ. Chính vị này từng là người phụ trách vị linh mục người Trung Quốc cùng Dòng đang làm việc ở Paraguay. Khi vị linh mục Trung quốc giới thiệu chúng tôi với vị linh mục người Chi-lê thì anh ta giới thiệu một giọng điệu rất xem thường khi tự cho mình là nước lớn qua cách nhấn giọng Việt Nam. Chính anh Trung Quốc này cách đây không lâu đã từng nói trước mặt các linh mục truyền giáo ở đây rằng Việt Nam là một tỉnh của Trung quốc và đã bị chúng tôi chỉnh ngay tại chỗ. Đã là linh mục truyền giáo mà còn bị nhồi sọ như thế thì người dân thường thiếu thông tin làm sao hiểu được điều phải trái. Bởi thế, luận điệu của những tên xâm lược vừa ăn cướp, vừa la làng chỉ lừa bịp được những người mù tịt thông tin và bị nhồi sọ chứ những người có lương tri đâu ai tin vào được bọn này. Chúng tôi đề nghị chính quyền Việt Nam hãy để người dân biều lộ lòng yêu nước chống giặc ngoại xâm một cách ôn hòa để cho cả thế giới biết được bộ mặt thật của kẻ xâm lược Trung Quốc. Dù Việt Nam là một quốc gia nhỏ so với Trung Quốc, chúng ta đâu có thua gì với hàng trăm quốc gia khác trên thế giới về trí tuệ, tài năng, lòng yêu nước. Tại sao chúng ta phải sợ họ đến nổi dặp tắt đi lòng yêu nước của người dân. Đừng vì những lời lẽ này mà quy chụp cho chúng tôi là chống cộng hay cổ súy cho sự phản kháng nào đó. Không, từ trong tâm tư và khát vọng của một người Việt Nam đang làm việc truyền giáo ở Nam Bán Cầu, chúng tôi mong là chính quyền Việt Nam hãy để cho người dân nước mình lên tiếng, và cả chúng tôi nữa, được cất lên tiếng nói trước sự bành trướng xâm lược. Chúng tôi yêu đất nước và con người Việt Nam xinh đẹp này. Chúng tôi thấy đau khi lãnh thổ quê hương mình bị bọn ăn cướp xâm lấn rồi còn vu khống. Người dân ở đây có hỏi chúng tôi về chuyện đó và chúng tôi trả lời rằng trước khi chúng tôi là người Công Giáo thì tôi là người Việt Nam nên đất nước Việt Nam bị lâm nguy thì chúng tôi không thể khoanh tay làm ngơ.
Chỉ còn vài giờ nữa là chiếc bóng tròn Vòng Loại Cúp Vô Địch Thế Giới 2014 sẽ lăn trên đất nước Brasil, hàng xóm tốt bụng và quân tử của Paraguay chứ không giống anh hàng xóm thâm hiểm, xảo trá như Trung Quốc của Việt Nam. Có lẽ tháng World Cup này chúng tôi khó mà thực hiện các công việc như dự tính vì người dân Nam Mỹ thường ăn, chơi và ngủ với bóng đá vì đối với các tín đồ bóng đá thì đây là một tôn giáo của họ. Giờ lễ nhiều lúc phải đổi cho phù hợp để họ có thể xem bóng đá. Nhập gia tùy tục mà.
Ngày mai là Thứ Sáu ngày 13 tháng Sáu, lễ thánh An-tôn Pa-dua, vị thánh hay làm phép lạ mà nhiều người nhận làm bổn mạng, trong đó có tôi nên người dân ở đây gọi chúng tôi là Padre Antonio (cha An-tôn) vì họ không gọi tên cúng cơm của chúng tôi được. Xin chúc mừng những người có thánh hiệu An-tôn và xin thánh Quan Thầy An-tôn luôn gìn giữ và đồng hành chúng con trong cuộc sống này. Xin cho linh hồn cha Gia-cô-bê Hạnh và 11 bạn trẻ vừa mới qua đời ở Thái Lan sớm được hưởng hạnh phúc trên Thiên Đàng sau khi hoàn tất nghĩa vụ ở trần gian.
Paraguay, ngày 12 tháng 6 năm 2014,
Lm. Antonio de Padua Trần Xuân Sang, SVD
Những ngày đầu tháng 6, tháng Thánh Tâm Chúa Giê-su, tiết trời Nam Mỹ bắt đầu se lạnh để chuẩn bị vào Đông với những cơn mưa phùn vào buổi sáng khiến quang cảnh ảm đạm hơn.
![]() |
Có lẽ hàng ngày chúng ta vẫn nghe và thấy biết bao tai nạn thương tâm xảy ra ở Việt Nam và trên thế giới nhưng ít khi chúng ta để ý đến vì một những nạn nhân xấu số đó không phải là người thân của mình. Nhưng bất chợt khi chúng ta nhận được hung tin là một trong những người thân của chúng ta gặp nạn thì lúc đó chúng ta mới đứng ngồi không yên. Chuyện đó từng xảy ra trong chính cuộc đời tôi khi nhiều người thân yêu đột ngột qua đời do những tai nạn thật đáng tiếc. Mình phải khóc ư? Dĩ nhiên rồi vì là người thân của mình. Nhưng chỉ ngồi khóc mà không làm gì khác thì mình cũng có lỗi với người đã khuất. Thật cảm phục người anh em Anthony Đức Lê đã tỉnh táo giải quyết tốt các vấn đề trong những ngày vừa qua ở Thái Lan dù cho đến giờ thi thể các nạn nhân vẫn chưa được đưa về cố hương. Chính cha Đức Lê cũng đã tâm sự trong nước mắt rằng những năm học trong Đại chủng viện đâu có ai dạy môn xử lý tình huống như thế này đâu. Chỉ có cuộc sống mới dạy cho chúng ta những điều mà mình không bao giờ được học trong sách vở.
Trong những ngày này Giáo Hội Paraguay đang có một sự chia rẽ sâu sắc khi một vị Tổng Giám Mục của của Tổng Giáo Phận Trung Tâm và một vị Giám Mục ở một Giáo Phận lớn phía Đông Paraguay đấu khẩu với nhau trên báo chí và truyền thông về những vấn đề khá nhạy cảm liên qua đến cá nhân của hai vị. Hội Đồng Giám Múc đã khuyên ngăn và vị Tổng Giám Mục đã vâng lời và giữ yên lặng, nhưng vị Giám mục kia thuộc Hội Opus Dei đầy quyền lực vẫn tiếp tục công kích và làm trò cười cho báo chí đã phá Giáo Hội. Vị Sứ Thần Tòa Thánh vừa chính thức lên tiếng và vấn đề này chỉ có Đức Giáo Hoàng là người có tiếng nói sau cùng. Đi đâu cũng bị giáo dân hỏi là tại sao các giám mục lại bôi xấu nhau như vậy khiến chúng tôi cũng xấu hổ vô cùng và chỉ biết đáng trống lảng và chuyển qua đề tài khác. Thật sự không ai là hoàn hảo cả. Những chuyện đả kích nhau trước báo chí giữa những đối thủ chính trị là chuyện thường tình để tranh giành ảnh hưởng trước những cuộc bầu cử. Đằng này, những nhà lãnh đạo tôn giáo lại dùng diễn đàn riêng của mình để đấu đá nhau là chuyện không nên vì gây gương mù, gương xấu cho người khác, nhất là trong thế giới hiện đại với phương tiện truyền thông ngày một tân tiến này. Cuối tuần này Hội Đồng Giám Mục Paraguay tổ chức một ngày cầu nguyện và ăn chay cho sự hoán cải của Giáo Hội địa phương. Nhiều đồn đoán cho rằng cả hai giám mục sẽ phải “về hưu” sau vụ này nhưng dù sao đi nữa thì vết thương của nó vẫn còn hằn sâu trong tâm trí của những người dân quê vốn từng xem những vị đại diện cho Chúa Ki-tô là những người thánh thiện. Nỗi đau này không dễ phôi pha và không biết bao giờ mới lấy lại niềm tin đang dần bị đánh mất!
Một chuyện nữa lẽ ra không muốn nói thêm nhưng mỗi khi vào Internet thì lại thấy đầy dẫy trên tin tức về sự xâm lược của anh hàng xóm Trung Quốc to con, xấu tính. Anh hàng xóm này tưởng rằng cả thế giới này giống như nhưng người ở trong rừng sâu hay trong hoang mạc Sa-ha-ra nên muốn nói gì thì nói. Đã vừa ăn cướp lại vừa la làng. Rất nhiều lần tôi cố xua đuổi những thành kiến, những điều xấu của người Trung Quốc đế mình có một cái nhìn khách quan hơn vì mình là một tu sĩ truyền giáo và nhiều người anh em cùng Dòng với mình cũng có người Trung Quốc Đại Lục. Nhưng mình càng cố quên đi những điều xấu thì họ lại càng khiến mình nghĩ tới. Cách đây một tháng, có một linh mục cùng Dòng người Chi-lê từng làm việc nhiều năm ở Đài Loan và từng là Bề trên Giám Tỉnh ở đó, nay về lại Chi-lê và đắc cử Phó Giám Tỉnh. Vị linh mục này đến Paraguay tham dự khóa hội thảo dành cho những vị lãnh đạo thuộc các nước Nam Mỹ. Chính vị này từng là người phụ trách vị linh mục người Trung Quốc cùng Dòng đang làm việc ở Paraguay. Khi vị linh mục Trung quốc giới thiệu chúng tôi với vị linh mục người Chi-lê thì anh ta giới thiệu một giọng điệu rất xem thường khi tự cho mình là nước lớn qua cách nhấn giọng Việt Nam. Chính anh Trung Quốc này cách đây không lâu đã từng nói trước mặt các linh mục truyền giáo ở đây rằng Việt Nam là một tỉnh của Trung quốc và đã bị chúng tôi chỉnh ngay tại chỗ. Đã là linh mục truyền giáo mà còn bị nhồi sọ như thế thì người dân thường thiếu thông tin làm sao hiểu được điều phải trái. Bởi thế, luận điệu của những tên xâm lược vừa ăn cướp, vừa la làng chỉ lừa bịp được những người mù tịt thông tin và bị nhồi sọ chứ những người có lương tri đâu ai tin vào được bọn này. Chúng tôi đề nghị chính quyền Việt Nam hãy để người dân biều lộ lòng yêu nước chống giặc ngoại xâm một cách ôn hòa để cho cả thế giới biết được bộ mặt thật của kẻ xâm lược Trung Quốc. Dù Việt Nam là một quốc gia nhỏ so với Trung Quốc, chúng ta đâu có thua gì với hàng trăm quốc gia khác trên thế giới về trí tuệ, tài năng, lòng yêu nước. Tại sao chúng ta phải sợ họ đến nổi dặp tắt đi lòng yêu nước của người dân. Đừng vì những lời lẽ này mà quy chụp cho chúng tôi là chống cộng hay cổ súy cho sự phản kháng nào đó. Không, từ trong tâm tư và khát vọng của một người Việt Nam đang làm việc truyền giáo ở Nam Bán Cầu, chúng tôi mong là chính quyền Việt Nam hãy để cho người dân nước mình lên tiếng, và cả chúng tôi nữa, được cất lên tiếng nói trước sự bành trướng xâm lược. Chúng tôi yêu đất nước và con người Việt Nam xinh đẹp này. Chúng tôi thấy đau khi lãnh thổ quê hương mình bị bọn ăn cướp xâm lấn rồi còn vu khống. Người dân ở đây có hỏi chúng tôi về chuyện đó và chúng tôi trả lời rằng trước khi chúng tôi là người Công Giáo thì tôi là người Việt Nam nên đất nước Việt Nam bị lâm nguy thì chúng tôi không thể khoanh tay làm ngơ.
![]() |
Ngày mai là Thứ Sáu ngày 13 tháng Sáu, lễ thánh An-tôn Pa-dua, vị thánh hay làm phép lạ mà nhiều người nhận làm bổn mạng, trong đó có tôi nên người dân ở đây gọi chúng tôi là Padre Antonio (cha An-tôn) vì họ không gọi tên cúng cơm của chúng tôi được. Xin chúc mừng những người có thánh hiệu An-tôn và xin thánh Quan Thầy An-tôn luôn gìn giữ và đồng hành chúng con trong cuộc sống này. Xin cho linh hồn cha Gia-cô-bê Hạnh và 11 bạn trẻ vừa mới qua đời ở Thái Lan sớm được hưởng hạnh phúc trên Thiên Đàng sau khi hoàn tất nghĩa vụ ở trần gian.
Paraguay, ngày 12 tháng 6 năm 2014,
Lm. Antonio de Padua Trần Xuân Sang, SVD