Elise Ann Allen của tạp chí Crux, ngày 27 tháng 3 năm 2026, nhận định rằng: Ngoài việc là nơi cư trú của huyền thoại quần vợt Jannik Sinner, đối với hầu hết các nhà quan sát, chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, bản thân cũng là một người chơi và đam mê quần vợt, đến thành phố-quốc gia nhỏ bé Monaco vào thứ Bảy tuần này là một điều khá bí ẩn.

Được biết đến như một thiên đường xa hoa và sang trọng dành cho giới thượng lưu, nơi phòng khách sạn có thể có giá lên tới 10,000 euro (11,500 đô la) một đêm, Monaco là một lựa chọn khá lạ lẫm cho chuyến đi đầu tiên của Đức Leo đến châu Âu, bởi ngài vốn nổi tiếng với xuất thân là nhà truyền giáo và những tuyên bố của ngài, với tư cách là người bảo vệ người nghèo và những người bị thiệt thòi.

Tuy nhiên, quốc gia nhỏ bé này – nhỏ thứ hai trên thế giới sau Thị quốc Vatican – là một quốc gia Công Giáo, nơi Công Giáo được hiến pháp tuyên bố là quốc giáo, và là một sự pha trộn hoàn hảo của các nền văn hóa và nguồn gốc khác nhau.

Theo nghĩa đó, chuyến thăm của một vị Giáo hoàng đã dành cả cuộc đời phục vụ những cộng đồng nghèo khổ nhất ở Peru là một lời nhắc nhở rằng cuộc sống còn nhiều điều quan trọng hơn tiền bạc, nhưng việc thừa nhận sự trỗi dậy của Công Giáo ở quốc gia này sẽ làm nổi bật các giá trị Kitô giáo nền tảng của châu Âu khi châu Âu đang vật lộn với bản sắc của mình sau nhiều thập niên thế tục hóa tràn lan. Trả lời phỏng vấn Vatican News, nền tảng thông tin chính thức của nhà nước Vatican, Đức Tổng Giám Mục Monaco, Dominique-Marie David, mới đây cho biết khi giảng đạo, ngài cố gắng nhắc nhở giáo dân rằng “đức tin Công Giáo không chỉ là bản sắc văn hóa hay di sản lịch sử.”

“Nó còn là một trách nhiệm ảnh hưởng đến lối sống, sự lựa chọn và sự phân định của chúng ta,” ngài nói.

Theo nghĩa này, Đức Tổng Giám Mục David cho biết ngài thường cố gắng thuyết phục các tín hữu Công Giáo trong giáo phận của mình áp dụng “một quan điểm mới” trong đó “không đủ chỉ tự xưng là người Công Giáo, cũng không đủ tự hào về điều đó.”

Người ta cũng phải nắm bắt được những hệ quả của nó trong cách chúng ta nhìn nhận thế giới, nhìn nhận người khác – đặc biệt là những người nghèo nhất – và trong sự nhất quán của cuộc sống. Đức tin kéo theo những hệ quả và đòi hỏi một sự nhất quán thực sự trong cuộc sống, như Tin Mừng đã đề xuất cho chúng ta.”

Một thao tác đối thoại

Chuyến thăm chớp nhoáng của Đức Giáo Hoàng Leo tới Monaco, với chủ đề “Ta là đường đi, là sự thật và là sự sống”, là một chuyến đi trong ngày kéo dài chín tiếng đồng hồ, trong đó ngài sẽ gặp gỡ các nhà lãnh đạo địa phương và cộng đồng Công Giáo nhỏ nhưng chiếm đa số.

Ngài sẽ rời Vatican bằng trực thăng lúc 7 giờ sáng, đến Monaco hai giờ sau đó, nơi ngài sẽ được chào đón bởi Hoàng tử Albert II và Công chúa Charlène, trước khi có một chuyến thăm xã giao ngắn tới hoàng tử.

Sau đó, Đức Giáo Hoàng Leo sẽ có cuộc gặp gỡ với cộng đồng Công Giáo ở Monaco trước khi gặp gỡ giới trẻ và các giáo lý viên.

Chuyến đi trong ngày nhanh chóng của ngài sẽ kết thúc bằng Thánh lễ tại Sân vận động Louis II của thị quốc trước khi ngài lên trực thăng trở về Thị quốc Vatican, nơi ngài dự kiến sẽ đến ngay trước 8 giờ tối giờ địa phương. Ngài sẽ khai mạc các nghi lễ Tuần Thánh với Thánh lễ Chúa nhật Lễ Lá vào ngày hôm sau. Đức Leo, người bênh vực người nghèo và những người bị thiệt thòi, là vị Giáo hoàng đầu tiên đến thăm Monaco trong thời gian gần đây, một điều dường như mâu thuẫn, bởi nơi này chủ yếu được biết đến với những địa điểm sang trọng, du thuyền xa hoa và các hoạt động cờ bạc.

Mối quan hệ giữa hai thị quốc nhỏ nhất thế giới này bắt nguồn từ thời Trung cổ, và họ không chỉ cùng theo đạo Công Giáo là quốc giáo chính thức, mà còn duy trì những ưu tiên chung như đối thoại liên tôn và bảo vệ môi trường.

Việc nhấn mạnh vào đối thoại được kỳ vọng sẽ là chủ đề cốt lõi của chuyến đi, mà một phát ngôn viên của Vatican gần đây đã mô tả là “một phòng thí nghiệm hòa bình”, xét đến sự đa dạng cực kỳ lớn về dân cư của quốc gia Địa Trung Hải này.

Theo ĐTGM David, có khoảng 150 quốc tịch hiện diện trên lãnh thổ nhỏ bé, chỉ rộng hai km vuông, có nghĩa là “cả thế giới rộng lớn hiện diện trong không gian nhỏ bé này”.

Được xem là một thành phố xa hoa, Monaco, theo lập luận của ĐTGM David, giàu có không chỉ về vật chất, mà “sự giàu có của nó bắt nguồn từ sự đa dạng về nguồn gốc và cả từ sự pha trộn xã hội nhất định”. “Tôi tin rằng, đối với Đức Giáo Hoàng, việc viếng thăm một quốc gia nhỏ bé như vậy cũng có ý nghĩa quan trọng, vì ngài hướng đến toàn thế giới,” ông nói.

Ngài nói: Sứ mệnh của Đức Giáo Hoàng cuối cùng là “mang Tin Mừng, củng cố đức tin và lan tỏa thông điệp hòa bình và phẩm giá con người. Do đó, rất có thể tiếng vang của chuyến thăm như vậy sẽ vượt ra ngoài biên giới của quốc gia nhỏ bé của chúng ta.”

Sự nghèo khó trong xa hoa và lời nhắc nhở về các giá trị

Với truyền thống Công Giáo sâu sắc của Monaco, dự kiến sẽ có đám đông lớn – đáng kể so với dân số khoảng 39,000 người – tham dự các sự kiện của Đức Giáo Hoàng, đặc biệt là Thánh lễ bế mạc vào chiều thứ Bảy.

Nằm trong lòng nước Pháp, Monaco đã chứng kiến sự hồi sinh của Công Giáo trong những năm gần đây, điều mà Philippe Orengo, Đại sứ Monaco tại Tòa Thánh, tin rằng là một trong những lý do truyền cảm hứng cho Đức Giáo Hoàng Leo đến thăm.

Phát biểu với AFP, Orengo cho biết Đức Giáo Hoàng “muốn tận mắt chứng kiến những gì đang diễn ra ở Monaco, nơi phong trào đổi mới này dựa trên một đức tin được đón nhận, và trên lòng sùng đạo và sự tận tụy của người dân.”

Sự đậm chất Công Giáo trong văn hóa Monaco và sự hồi sinh của đức tin ở đó là một điều kỳ diệu đối với châu Âu, nơi có một số luật tiến bộ nhất thế giới về các vấn đề như phá thai, an tử, đồng tính luyến ái, và nơi nhiều quốc gia Địa Trung Hải duy trì các chính sách chống người nhập cư kiên quyết.

Bản thân nước Pháp đã phải đối diện với những lời chỉ trích gay gắt không những từ Công Giáo mà còn từ các giới bảo thủ Kitô giáo rộng lớn hơn trong những năm gần đây về quyết định vào tháng 3 năm 2024 trở thành quốc gia đầu tiên đảm bảo rõ ràng quyền phá thai theo hiến pháp, cũng như quyết định sau đó cùng năm đưa vào một màn kịch nhại lại bức tranh Bữa Tiệc Ly nổi tiếng của Leonardo Da Vinci trong lễ khai mạc Thế vận hội mùa hè.

Mặc dù có nền văn hóa Công Giáo, phá thai đã được phi hình sự hóa ở Monaco, mại dâm hiện đang hợp pháp, và phần lớn sự giàu có của quốc gia này đến từ các sòng bạc.

Theo nghĩa đó, ĐTGM David nói rằng chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng có thể khuyến khích người Công Giáo nhìn xa hơn của cải vật chất, hướng đến những nhu cầu thiết yếu và quay trở lại những nguyên tắc cốt lõi của đời sống tâm linh Kitô giáo.

Khi cố gắng truyền đạt thông điệp đến một cộng đồng đặc biệt như ở Monaco, “điều thiết yếu là phải thách thức người đó từ bên trong và mở lòng đón nhận lời nói có khả năng thức tỉnh, hoán cải và định hướng cuộc sống hướng về người khác.”

“Chúng ta không phải lúc nào cũng thấy kết quả ngay lập tức, nhưng chúng ta biết rằng nhiều người lắng nghe và dần dần, một con đường có thể được mở ra,” ĐTGM David nói, cho biết sự tiến bộ chậm rãi này có thể thấy rõ “từ số lượng người ngày càng tăng xin được rửa tội hoặc muốn kết nối lại với Giáo hội.”

Mặc dù Monaco giàu có, ĐTGM David nói rằng vẫn có sự nghèo đói vượt ra ngoài “những định kiến và hình ảnh được truyền thông lan truyền.”

Sự nghèo đói về vật chất vẫn tồn tại, kể cả trong số những người làm việc ở Monaco nhưng phải vật lộn để chi trả chi phí sinh hoạt cao và sống trong điều kiện nghèo khó. Tuy nhiên, ĐTGM David nói, cũng có những hình thức nghèo đói khác, mang tính chất hiện sinh, chẳng hạn như những vấn đề thường đi kèm với sự giàu có về vật chất như “sự cô đơn và khủng hoảng về ý nghĩa cuộc sống”.

“Khi một người được hưởng một cuộc sống sung túc nhất định và không phải lo lắng nhiều về vật chất, những câu hỏi khác sẽ xuất hiện: người ta nên gán cho sự hiện hữu của mình ý nghĩa gì? Không hiếm khi gặp những người phải chịu đựng sự cô đơn”, ngài nói.

ĐTGM David lưu ý rằng nhiều gia đình, bất chấp vẻ bề ngoài, ị ảnh hưởng bởi các vấn đề như ly thân và các cuộc khủng hoảng gia đình khác, ảnh hưởng đến cả người giàu và người nghèo.

“Vì lý do này, nhiệm vụ của chúng ta là phải luôn chú ý đến những sự nghèo đói tiềm ẩn này, chăm sóc lẫn nhau và biết cách nhận ra những tình huống dễ tổn thương, dù không phải lúc nào cũng nhìn thấy được, nhưng chúng là có thật và đôi khi rất đau đớn”, ngài nói.

Các tổ chức như Caritas, Hội Thánh Vinh Sơn Phaolô, Đạo binh Đức Mẹ Maria, cũng như các tổ chức tôn giáo và dân sự khác, đều hiện diện ở Monaco và chăm sóc trẻ em và gia đình, người già và người bệnh. Tóm lại, Đức Giáo Hoàng Leo đã dùng hai hình ảnh từ Tin Mừng để diễn tả chuyến thăm sắp tới. Đức Cha David cho biết hình ảnh đầu tiên là người chăn chiên đi tìm chiên lạc.

Ngài nói rằng nhiệm vụ của Giáo hội là “huy động mọi năng lực của chúng ta – các linh mục, giáo dân, các giáo xứ và các phong trào – để Tin Mừng có thể đến được với cả những người dường như ở xa nhất hoặc khó có thể đến được”, và chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng sẽ gửi một thông điệp mạnh mẽ về vấn đề này.

Ngài cũng chỉ ra câu chuyện trong Tin Mừng về Gia-kêu, một người thu thuế bị dân chúng khinh thường, nhưng Chúa Giê-su đã dùng bữa với ông, chia sẻ Tin Mừng ngay cả với những người bị coi là một phần của hệ thống bất công thời bấy giờ.

Đức Cha David nói: “Chúa Giê-su chọn vào nhà của một người không có tiếng tăm gì, mặc dù người đó giàu có và có địa vị xã hội. Người làm vậy chỉ đơn giản để giúp người đó khám phá vẻ đẹp và niềm vui của Tin Mừng”. Chính qua sự gần gũi và tình bạn mà Chúa Giê-su gửi gắm thông điệp rằng Tin Mừng “đã hiện diện và đang đi vào cuộc sống và trái tim của Người”, ĐTGM David nói, bày tỏ niềm tin của mình rằng, theo nghĩa này, chuyến thăm Monaco của Đức Giáo Hoàng “sẽ là một ân sủng lớn lao”.