Bà Virginia Coda Nunziante cho biết sự kiện diễn ra vào tháng 10 này sẽ kết hợp giữa giáo lý và lòng sùng kính, tái khẳng định sự cộng tác độc nhất vô nhị của Đức Trinh Nữ trong công cuộc cứu độ, cũng như vị thế trường tồn của Người trong đời sống Công Giáo.
Edward Pentin, trong bản tin ngày 10 tháng 9 năm 2026 của tạp chí National Catholic Register, tường trình rằng: Một hội nghị quan trọng về Đức Maria sẽ diễn ra tại Rome vào tháng tới, với mục đích tái khẳng định vai trò độc nhất của Đức Trinh Nữ Maria trong lịch sử cứu độ, đồng thời giúp các tín hữu tăng trưởng trong lòng sùng kính đối với Mẹ Thiên Chúa.
Hội nghị mang tựa đề De Maria numquam satis (“Về Đức Maria, không bao giờ là đủ”) sẽ diễn ra từ ngày 7 đến 8 tháng 10, tập trung suy tư về mầu nhiệm Đức Trinh Nữ Maria dưới các khía cạnh giáo lý, phụng tự và lịch sử.
Các diễn giả tham dự bao gồm Đức Hồng Y Raymond Burke, Đức Hồng Y Gerhard Müller, linh mục Dòng Đa Minh Wojciech Giertych – nhà thần học của Tòa Thánh, và giáo sư Manfred Hauke, một chuyên gia người Đức về Thánh mẫu học.
Theo bà Virginia Coda Nunziante, một trong những người tổ chức, hội nghị này nhằm mục đích “mang lại cái nhìn mới bằng cách kết nối giáo lý với lòng đạo đức thực hành”, cho thấy cách Đức Mẹ mở ra – như lời Thánh Bernard thành Clairvaux – “những chân trời bao la về sự khôn ngoan và lòng thương xót của Thiên Chúa”.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Register vào ngày 3 tháng 9, bà Coda Nunziante – chủ tịch hiệp hội bảo vệ sự sống Associazione Famiglia Domani tại Ý và là người sáng lập phong trào “Tuần hành vì Sự sống” (March for Life) tại Ý – đã chia sẻ thêm chi tiết về hội nghị. Bà khẳng định sự kiện này không nhằm mục đích khơi dậy tranh cãi, dù trước đó Tòa Thánh từng gây nhiều tranh luận khi hạ thấp tầm quan trọng của hai tước hiệu cổ xưa dành cho Đức Maria vào năm ngoái.
Thay vào đó, bà cho biết hội nghị hướng tới việc khôi phục “sự minh định thần học” về Đức Maria, nhấn mạnh rằng lòng sùng kính Đức Mẹ “không phải là một yếu tố trang trí tùy chọn trong đời sống Công Giáo, mà là một chiều kích nội tại không thể tách rời”. Trong bối cảnh thế giới đang đối diện với sự trống rỗng về tâm linh, bà Coda Nunziante hy vọng rằng mỗi người tham dự sẽ ra về với sự hiểu biết sâu sắc hơn về việc “Thiên Chúa đã muốn Đức Maria tham gia vào công cuộc cứu độ như thế nào, Giáo hội đã luôn tôn vinh Người ra sao, và việc hướng về Người giúp mỗi cá nhân noi theo Chúa Kitô gần gũi hơn trong cuộc sống ngày nay như thế nào”.
Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn:
Thưa bà Virginia, tại sao hội nghị “De Maria numquam satis” (Về Đức Maria, không bao giờ là đủ) lại trở nên cần thiết vào thời điểm này, và hội nghị đã ra đời như thế nào?
Hội nghị này khởi nguồn từ sáng kiến của một số hiệp hội và cá nhân Công Giáo, những người mong muốn bày tỏ lòng tôn kính đối với Đức Trinh Nữ Maria. Chúng ta đang sống trong thời đại mà hình ảnh Đức Mẹ có nguy cơ bị đẩy ra bên lề của suy tư thần học và đời sống tâm linh, trong khi vai trò độc nhất vô nhị của Người trong lịch sử cứu độ đôi khi bị xem nhẹ hoặc làm cho lu mờ. Do đó, việc tái khẳng định — một cách rõ ràng và bình an — về sự cộng tác đặc biệt của Mẹ Thiên Chúa trong công trình cứu chuộc, cũng như vị thế xứng đáng của Người trong đời sống Giáo hội, trở nên vô cùng cần thiết.
Hội nghị, dự kiến diễn ra tại Rôma vào ngày 7-8 tháng 10 tại Viện Nghiên cứu Giáo phụ Augustinianum (Pontifical Patristic Institute Augustinianum), không nhằm mục đích khép lại một tiến trình suy tư, mà đúng hơn là mở ra một điểm khởi đầu. Chúng tôi hy vọng rằng sự kiện này sẽ góp phần khơi dậy một phong trào tôn sùng Đức Maria đích thực, thu hút các linh mục, tu sĩ và giáo dân cùng cam kết tìm hiểu, yêu mến và thúc đẩy lòng sùng kính Đức Mẹ.
Thánh Bernard thành Clairvaux từng nói rằng suy tư về Đức Trinh Nữ Maria là điều “không bao giờ cạn kiệt” và luôn mang tính thời đại. Hội nghị này hướng tới việc khôi phục trọng tâm suy tư đó của vị thánh như thế nào?
Thật vậy, tiêu đề của hội nghị được lấy từ câu nói truyền thống gắn liền với Thánh Bernard thành Clairvaux — “Về Đức Maria, không bao giờ có thể nói là đủ” — nhằm khẳng định niềm tin rằng việc suy tư về Đức Maria là vô tận và luôn phù hợp với mọi thời đại. Câu nói của Thánh Bernard phản ánh quan điểm truyền thống cho rằng sứ mệnh của Đức Maria trong Đức Kitô và Giáo hội luôn mở ra những chân trời mới cho đức tin.
Ở đây không phải là “phục hồi” Thánh Bernard theo nghĩa hẹp, vì giáo huấn của Người vốn đã là một phần vĩnh cửu trong di sản tâm linh của Giáo hội. Đúng hơn, vấn đề nằm ở việc khôi phục lại sự hiện diện rõ nét của Người — điều dường như đã bị lu mờ trong thời đại ngày nay. Học thuyết về Đức Maria (Mariology) của Thánh Bernard tập trung sâu sắc vào Đức Kitô: Đức Maria không giữ lại bất cứ điều gì cho riêng mình, mà luôn dẫn đưa chúng ta đến với Đức Kitô. Chính vì lý do đó, vị thánh này khẳng định rằng Thiên Chúa đã muốn mọi ơn phúc đến với chúng ta đều phải thông qua đôi tay của Đức Maria.
Gần đây, một số vị có thẩm quyền trong Giáo hội đã cố gắng hạ thấp các tước hiệu cổ xưa dành cho Đức Maria là “Đồng Công Cứu Chuộc” (Co-Redemptrix) và “Đồng Trung Gian” (Co-Mediatrix) — bà hy vọng hội nghị này có thể đạt được điều gì trong việc điều chỉnh lại giáo huấn này?
Hội nghị này không nhằm mục đích khơi dậy tranh cãi, mà là để khôi phục sự minh bạch về thần học. Các thuật ngữ có thể cần được phân biệt cẩn thận và thảo luận một cách thận trọng, nhưng chúng ta không được phép làm lu mờ thực tại giáo lý mà chúng diễn tả. Chỉ một mình Đức Kitô là Đấng Cứu Chuộc duy nhất và là Đấng Trung Gian duy nhất cần thiết giữa Thiên Chúa và nhân loại; tuy nhiên, Đức Trinh Nữ Maria lại được liên kết với công trình cứu chuộc của Người. Sự cộng tác của Đức Maria hoàn toàn lệ thuộc, phụ thuộc và bắt nguồn từ công trình của Đức Kitô; dù vậy, sự cộng tác ấy vẫn là thực sự, hữu hiệu, độc nhất và mang tính phổ quát. Chúng tôi hy vọng hội nghị sẽ góp phần làm sáng tỏ chân lý này. Mục tiêu của chúng tôi không phải là đặt Đức Maria đối lập với Chúa Kitô, mà là để cho thấy rằng sự cao cả của Đức Maria chính là biểu hiện cho quyền năng ân sủng của Chúa Kitô.
Liên quan đến tước hiệu Đức Maria Đấng Trung Gian (Mediatrix), cần nhắc lại rằng Đức Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XV đã thiết lập một Thánh lễ riêng cho tước hiệu này từ năm 1921 và chọn ngày 31 tháng 5 làm ngày lễ kính. Điều này cho thấy truyền thống thần học, giáo lý về Đức Maria (Mariology) và đời sống đạo đức bình dân đã đón nhận đặc ân này của Đức Maria vào đời sống của Giáo hội.
Bà cho rằng Thánh Mẫu Học “vẫn là một trong những lĩnh vực phong phú và hiệu quả nhất của thần học Công Giáo, bởi mỗi đặc ân và nhân đức của Đức Trinh Nữ đều mở ra những chân trời bao la về sự khôn ngoan và lòng thương xót của Thiên Chúa.” Bà kỳ vọng hội nghị này sẽ khám phá khía cạnh đó như thế nào, và liệu nó có thể mang lại những góc nhìn mới mẻ nào không?
Hội nghị được thiết kế để khám phá sự phong phú này trên hai bình diện bổ sung cho nhau:
“Tín lý và Huấn quyền” (Ngày 1): các giáo lý nền tảng làm sáng tỏ Đức Maria là ai trong kế hoạch của Thiên Chúa.
“Phụng tự, Lòng sùng kính và Lịch sử” (Ngày 2): cách Giáo hội cầu nguyện, tôn vinh và thấu hiểu Đức Maria qua các thế kỷ và các nền văn hóa khác nhau.
Cách tiếp cận kép này nhằm mang lại những góc nhìn mới bằng cách kết nối giáo lý với đời sống đạo đức thực tế — chẳng hạn như liên kết tín điều Vô Nhiễm Nguyên Tội với thần học của Trường phái Rôma, tín điều Hồn Xác Lên Trời với niềm hy vọng cánh chung, hay biến cố Fatima với thần học về lịch sử. Kết quả là một nền Thánh Mẫu Học không hề trừu tượng, mà được soi sáng bởi kinh nghiệm cụ thể của Giáo hội về sự chuyển cầu và tấm gương của Người.
Bằng cách kết hợp các phiên thảo luận về tín lý (“Thiên chức làm Mẹ Thiên Chúa”, Vô Nhiễm Nguyên Tội, Hồn Xác Lên Trời) với các nghiên cứu về lịch sử và lòng sùng kính (Trường phái Linh đạo Pháp, Fatima, lòng sùng kính tại Mỹ La-tinh), ban tổ chức muốn chứng minh rằng mỗi đặc ân và nhân đức của Đức Trinh Nữ đều mở ra “những chân trời bao la về sự khôn ngoan và lòng thương xót của Thiên Chúa”, đúng như linh cảm của thánh Bê-na-đô.
Làm thế nào để vai trò của Đức Mẹ trong công cuộc cứu độ được làm nổi bật hơn, và làm thế nào để tấm gương độc đáo của Người được giới thiệu đến nhân loại — những con người đang rất cần tìm ra con đường dẫn đến tình yêu siêu việt của Thiên Chúa trong thời kỳ tăm tối về tâm linh này?
Trước hết, chúng ta cần nhắc lại về Đức Maria trong các bài giảng, công cuộc giáo lý và đời sống gia đình; đồng thời khôi phục vị trí trung tâm cho các ngày lễ kính Đức Mẹ, các đền thánh, kinh Mân Côi và việc tận hiến cho Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Người. Tuy nhiên, lòng sùng kính phải được nuôi dưỡng bằng giáo lý vững chắc; chỉ như vậy, lòng sùng kính mới tránh được khuynh hướng duy cảm và trở thành một sức mạnh có khả năng biến đổi cuộc đời.
Hội nghị này hướng tới việc khôi phục sự hiệp nhất giữa giáo lý và lòng sùng kính, giữa việc chiêm ngắm các đặc ân của Đức Maria và đời sống Kitô hữu. Không có nền Thánh Mẫu Học (Mariology) đích thực nào mà không dẫn đến sự hiểu biết sâu sắc hơn về Đức Kitô; ngược lại, mầu nhiệm về Đức Kitô cũng không thể được thấu hiểu trọn vẹn nếu thiếu việc chiêm ngắm sứ mạng của người Mẹ mà Thiên Chúa đã gắn kết không thể tách rời với Người.
Trong những thời khắc tăm tối nhất của lịch sử, các Kitô hữu đã hướng về Đức Mẹ với tước hiệu Stella Maris (“Sao Biển”) và Auxilium Christianorum (“Đấng Cứu Giúp các Kitô hữu”). Ngay cả ngày nay, thông điệp Fatima vẫn mời gọi chúng ta cầu nguyện, đền tội và hoán cải, đồng thời kết thúc bằng lời hứa về chiến thắng: “Cuối cùng, Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ sẽ thắng.”
Khi hội nghị kết thúc, điều gì được bà hy vọng những người tham dự sẽ đúc kết được về Đức Mẹ, Đức Kitô và Giáo hội của Người?
Thánh Louis-Marie Grignion de Montfort, trong tác phẩm nổi tiếng Luận về lòng sùng kính đích thực đối với Đức Trinh Nữ Maria, khi nhắc lại tư tưởng của Thánh Bernard, đã viết: “Sau khi nói tất cả những điều này, chúng ta phải chân thành khẳng định cùng với các vị thánh rằng: nói về Đức Maria thì chẳng bao giờ là đủ. Đức Maria vẫn chưa được ca ngợi, tôn vinh, kính trọng, yêu mến và phụng sự một cách xứng đáng. Người xứng đáng nhận được nhiều lời ca tụng, sự tôn kính, tình yêu và lòng sùng kính hơn thế nữa.” Nếu sau hai ngày chuyên biệt về Đức Maria này, những người tham dự và các diễn giả trở về nhà với một tình yêu sâu sắc và chân thành hơn dành cho Đức Mẹ — một tình yêu định hình nên đời sống thường nhật của họ — thì hội nghị đã đạt được mục tiêu đề ra.
Như các vị thánh đã dạy, chúng ta không được phép chọn lựa giữa Đức Kitô và Đức Maria, bởi vì Đức Maria hiện hữu hoàn toàn vì Đức Kitô và luôn dẫn đưa chúng ta đến với Người một cách chắc chắn. Tôi cũng hy vọng mọi người nhận thấy rõ rằng, lòng sùng kính Đức Maria không phải là một yếu tố tùy chọn hay một sự tô điểm thêm cho đời sống Công Giáo, mà là một chiều kích nội tại, không thể tách rời của đời sống ấy. Tóm lại, kết quả lý tưởng là người tham gia có thể nói rằng: “Tôi hiểu rõ hơn về việc Thiên Chúa đã muốn để Đức Maria tham gia vào công cuộc cứu độ như thế nào, cách Giáo hội luôn tôn vinh Người ra sao, và việc hướng về Người giúp tôi noi gương Đức Kitô sát sao hơn trong cuộc sống hôm nay như thế nào.”