1. Chính Musk đã quyết định hạn chế tốc độ truy cập Starlink của Ukraine rồi đổ lỗi cho Ông Donald Trump

Theo nguồn tin thân cận với CBS News, một quyết định của Elon Musk đã dẫn đến việc Ukraine bị hạn chế tốc độ sử dụng mạng lưới liên lạc vệ tinh của SpaceX.

Dịch vụ vệ tinh, được sử dụng cho các hoạt động của máy bay điều khiển từ xa, tấn công các mục tiêu nhất định và bảo vệ các địa điểm ở Ukraine, đã bị chậm lại đáng kể trong tuần trước.

Theo các nguồn tin, Musk đã có nhiều cuộc trò chuyện với các quan chức chính quyền trước khi ra lệnh. Ông ta muốn làm rõ suy nghĩ của tổng thống về vấn đề này. Musk đã bày tỏ sự không hài lòng khi công ty của ông bị coi là đang trục lợi từ cuộc chiến tranh kéo dài giữa Nga và Ukraine.

Hiện vẫn chưa rõ lệnh cắt giảm dịch vụ của Musk đã được thực thi như thế nào.

Musk đã cấp phép công nghệ Starshield của SpaceX cho chính phủ Mỹ. Tuần trước, ông cho biết Mỹ kiểm soát ai có thể truy cập công nghệ này và mức độ dịch vụ mà người dùng nhận được.

"Mọi giới hạn về tốc độ hoặc cách sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định," Musk, người giàu nhất thế giới, nói.

Musk đã bạo phổi đổ mọi trách nhiệm lên Tòa Bạch Ốc và cá nhân Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, Ông Trump không biết gì về chuyện này.

Thiếu Tá Robert "Magyar" Brovdi, Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, cho biết do việc hạn chế tốc độ, các máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của Ukraine không thể bay nhanh hơn 160km/giờ và do đó, không thể chặn các máy bay điều khiển từ xa của Nga chạy bằng động cơ phản lực. Hậu quả bi thảm của trò này là 69 người chết và hàng trăm người khác bị thương.

Ông Musk không trả lời yêu cầu bình luận. CBS News đã liên hệ với Tòa Bạch Ốc và Ngũ Giác Đài để xin ý kiến.

Tờ Wall Street Journal là tờ báo đầu tiên đưa tin về lệnh bóp nghẹt tốc độ của Musk.

Các hạn chế tạm thời này đã gây bất ngờ cho một số quan chức trong chính quyền, những người cho rằng cả Tổng thống Trump lẫn Ngũ Giác Đài đều không ra lệnh cụ thể bất kỳ giới hạn nào nhằm mục đích cố tình làm gián đoạn hoạt động của máy bay điều khiển từ xa và liên lạc trên chiến trường.

Tổng thống Trump hôm thứ Tư cho biết ông đang tìm kiếm thông tin chi tiết về người đã ra lệnh làm chậm tiến độ này.

"Tôi không biết đó là ai, nhưng tôi muốn tìm hiểu," ông nói.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm thứ Ba cho biết Ngũ Giác Đài không hề thao túng các dịch vụ Internet liên quan đến quân đội Ukraine.

"Chúng tôi không rút lại bất cứ điều gì. Có những điều khoản dịch vụ cần phải tuân thủ. Và đó là nơi Starlink có quyền đưa ra những quyết định đó, nhưng theo quan điểm của chúng tôi thì không có gì thay đổi. Chúng tôi không đưa ra bất kỳ chỉ thị nào hay bất cứ điều gì tương tự," Hegseth nói với các phóng viên, đồng thời cho biết thêm rằng "tất nhiên, chúng tôi chúc người Ukraine thành công."

Hôm Chúa Nhật, Tổng thống Zelenskiy nói với đài NBC News rằng dịch vụ Starshield của Ukraine vẫn còn những hạn chế.

Starshield là gì?

Starshield là một mạng lưới vệ tinh cấp quân sự do SpaceX chế tạo cho chính phủ Mỹ và các đối tác. Nó hoạt động trên công nghệ tương tự như mạng lưới vệ tinh dân sự Starlink.

Chính phủ Mỹ trả tiền để sử dụng Starshield và kiểm soát ai có thể truy cập công nghệ này. Việc sử dụng nó bị giới hạn ở Ukraine và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm. Nó không có sẵn ở Nga.

Hệ thống Starshield rất cần thiết cho quân đội Ukraine vì nó cho phép binh lính liên lạc và thực hiện các cuộc tấn công, bao gồm cả việc duy trì liên lạc với máy bay điều khiển từ xa ở khoảng cách xa.

Hiện chưa có giải pháp thay thế nào khả thi cho Starlink, là hệ thống đã đưa một chòm sao khổng lồ gồm các vệ tinh quỹ đạo thấp lên Trái Đất, và không có đối thủ cạnh tranh trực tiếp nào có thể sánh kịp.

Chuyện gì đã xảy ra ở Ukraine?

Các quan chức và binh lính Ukraine nói với đài CBS News rằng quân đội nước này bắt đầu gặp khó khăn đột ngột với thiết bị Starshield vào cuối ngày thứ Ba, bao gồm cả hiện tượng giảm tốc độ khiến việc thực hiện các nhiệm vụ với máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao trở nên khó khăn hơn. Các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết SpaceX đã đơn phương áp đặt các hạn chế đối với Starshield.

Các thiết bị đầu cuối Starlink thông thường có giới hạn tốc độ 70 km/giờ, tức là tốc độ tối đa mà internet có thể sử dụng được trong xe đang di chuyển. Ở tốc độ nhanh hơn giới hạn này, phẩm chất internet sẽ giảm và không còn sử dụng được nữa.

Starshield không có giới hạn tốc độ nhân tạo và được biết là hoạt động ở tốc độ ít nhất 160 km/giờ. Máy bay điều khiển từ xa tấn công được trang bị Starshield có thể di chuyển với tốc độ 160 km/giờ trở lên, và chúng là xương sống của các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine.

Các đơn vị Ukraine báo cáo mất kết nối ở tốc độ thấp đến mức chỉ còn 90 km/giờ, khiến các máy bay điều khiển từ xa không thể hoạt động. Theo phân tích của Dimko Zhluktenko, một phi công kiêm nhà phân tích máy bay điều khiển từ xa trong Quân đội Ukraine, sự suy giảm hiệu năng của hệ thống Starshield ước tính đã gây thiệt hại hàng chục triệu đô la cho Ukraine.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Zelenskiy cho biết giới hạn tốc độ đã ngăn cản Ukraine sử dụng hệ thống Starshield để bắn hạ máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed.

Tuần trước, nhà lãnh đạo Ukraine đã nói rằng "người Nga đang cố gắng lợi dụng những vấn đề với mạng Starlink ở Ukraine, vì máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của chúng tôi phụ thuộc vào kết nối này, cùng với nhiều thứ khác."

Tổng thống Zelenskiy cho rằng vẫn còn một số hạn chế. Cuối tuần trước, ông nói với đài NBC News rằng tốc độ tối đa là 160 km/giờ, và hôm thứ Ba ông cho biết đã nói chuyện với Ngoại trưởng Marco Rubio về "tình hình với hệ thống Starlink/Starshield, cần phải được khôi phục".

Những hạn chế rõ ràng này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà lập pháp Hoa Kỳ, với một nhóm Thượng Nghị Sĩ lưỡng đảng yêu cầu cơ quan giám sát nội bộ của Bộ Quốc phòng điều tra vào tuần trước.

"Cần phải có một cuộc điều tra, chúng ta cần tìm ra những người này là ai vì tính mạng con người đang bị đe dọa và đã có người thiệt mạng vì những việc này," Dân biểu đảng Cộng hòa Mike Turner của Ohio phát biểu trên chương trình "Face the Nation with Margaret Brennan" cuối tuần qua.

Vì sao Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskiy lại mâu thuẫn?

Ngoài những gián đoạn đối với hệ thống Starshield, Tổng thống Zelenskiy gần đây còn cho biết Nga đã tấn công Ukraine mà không có cảnh báo từ Mỹ, và việc cung cấp các hỏa tiễn đánh chặn quan trọng cho Ukraine đã bị chậm lại.

Một quan chức cao cấp của Ngũ Giác Đài nói với đài CBS News hôm thứ Hai rằng "không có thay đổi nào đối với chính sách của Bộ Chiến tranh liên quan đến việc chia sẻ thông tin tình báo hoặc bất kỳ khả năng nào mà chúng tôi cho phép người Âu Châu cung cấp cho Ukraine."

Trong những tuần gần đây, Tổng thống Trump ngày càng tỏ ra giận dữ với Tổng thống Zelenskiy, cáo buộc Tổng thống Ukraine không làm đủ để tìm cách chấm dứt cuộc chiến Nga-Ukraine.

Để bào chữa cho các thất bại trong cuộc chiến với Iran, Tổng thống Mỹ cho rằng chiến tranh Ukraine là nguyên nhân gây ra giá năng lượng cao. Chính quyền của ông đã dỡ bỏ các hạn chế đối với việc mua dầu diesel của Nga hồi đầu tháng này nhằm giảm bớt áp lực lên giá mặt hàng này, một động thái mà Tổng thống Zelenskiy cho rằng có thể khuyến khích Putin. Tổng thống Trump cũng đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga vào tuần trước.

Tổng thống Trump hồi đầu tháng này cho biết Ukraine và Nga đã đồng ý ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau — tuyên bố một "thỏa thuận ngừng bắn năng lượng" bắt đầu có hiệu lực và cả Nga lẫm Ukraine đều đã đồng ý, trong khi cả 2 nước này đều tỏ ra sửng sốt trước tuyên bố của Tổng thống Trump. Ban đầu, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận đó, nhưng các cuộc tấn công của Nga chưa bao giờ chấm dứt, và vài ngày sau, ông nói với tờ Financial Times rằng nước ông sẽ không còn trì hoãn việc tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga nữa vì Nga vẫn đang tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Chính phủ Nga chưa bao giờ xác nhận rằng họ đã đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn.

Trong một cuộc phỏng vấn với Newsmax vào tối thứ Năm, Tổng thống Trump gọi Tổng thống Zelenskiy là "một người không tốt để chúng ta có thể hợp tác" và cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga sẽ là một "sự ô nhục", đồng thời kêu gọi cả hai bên đạt được thỏa thuận và nói thêm rằng nhà lãnh đạo Ukraine khó hợp tác hơn Putin.

"Tôi không phải là người hâm mộ Tổng thống Zelenskiy lắm," Tổng thống Trump nói.

[CBSNews: Musk chose to restrict Ukraine's access to SpaceX satellite network, sources say]

2. Bắc Hàn công bố ảnh Kim Chính Ân để bác bỏ tin đồn hắn ta đã qua đời - Tại sao tin đồn về cái chết của ông ta vẫn liên tục xuất hiện?

Kim Chính Ân xuất hiện trên truyền thông nhà nước Bắc Hàn với vẻ ngoài khỏe mạnh đáng kinh ngạc, trái ngược với tin đồn ông đã qua đời vì xuất huyết não.

Những bức ảnh được đăng tải trên báo nhà nước Rodong Sinmun cho thấy nhà độc tài 42 tuổi đang tham quan một triển lãm quần áo và giày dép cùng con gái của mình, theo như tờ báo này mô tả.

Những hình ảnh này xuất hiện vài giờ sau khi một nhà bất đồng chính kiến người Trung Quốc sống ở Mỹ tuyên bố, mà không có bằng chứng, rằng Kim Chính Ân đã được đưa đến một bệnh viện ở Bắc Kinh trong tình trạng hôn mê và đã qua đời.

Đối với những người theo dõi sát sao tình hình Bắc Hàn, loại tin đồn này gần như đã trở nên quen thuộc.

Tại một trong những quốc gia bí mật nhất thế giới, việc xác minh sự thật thường rất khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho những suy đoán.

Thông tin mới nhất này xuất phát từ Tạ Vạn Quân (Wanjun Xie, 谢万军) người tự xưng là chủ tịch Đảng Dân chủ Trung Quốc, một nhóm bị chính quyền Trung Quốc cấm hoạt động. Trước đây, ông ta đã lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng, bao gồm cả những suy đoán về cái chết của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.

Ông Quân cáo buộc rằng Kim bị xuất huyết não nghiêm trọng và được chuyển đến Bắc Kinh vì Bắc Hàn thiếu các trang thiết bị y tế để điều trị cho ông.

Ông ta khẳng định Kim Chính Ân sau đó đã qua đời và thi thể của ông ta đã được bí mật đưa về Bắc Hàn, chính quyền đã che giấu cái chết của ông ta.

Nhưng những bức ảnh lại kể một câu chuyện khác.

Được nhìn thấy đang xem xét các vật trưng bày, đi cùng với Kim Chử Ái (Kim Ju Ae) và đoàn tùy tùng thường lệ của ông.

Mặc dù không thể biết chính xác thời điểm những bức ảnh được chụp, nhưng vẫn có những lý do khác để nghi ngờ tuyên bố của ông Tạ Vạn Quân.

Nếu sức khỏe của Kim Chính Ân đột ngột suy giảm, có lẽ sẽ có những dấu hiệu lan rộng ra ngoài biên giới Bắc Hàn.

Trung Quốc có thể tăng cường an ninh dọc biên giới để chuẩn bị cho tình trạng bất ổn tiềm tàng hoặc dòng người tị nạn. Hoạt động xung quanh các phái đoàn ngoại giao của Bắc Hàn cũng có thể gia tăng. Những người đào tẩu ở Nam Hàn thường nhận được thông tin thông qua các mạng lưới không chính thức dọc biên giới Trung Quốc. Tuy nhiên, không điều nào trong số này đã xảy ra.

Trong khi đó, các quan chức tình báo Nam Hàn nói với hãng tin Yonhap rằng họ không nghe thấy bất cứ thông tin nào xác nhận các báo cáo đó.

Tin đồn này cũng tương tự như những báo động giả trước đây.

Vào năm 2020, một người đào tẩu cao cấp của Bắc Hàn tuyên bố ông "chắc chắn 99%" rằng Kim Chính Ân đã chết sau ca phẫu thuật tim mạch. Không lâu sau đó, Kim Chính Ân xuất hiện trước công chúng và tuyên bố này đã bị bác bỏ.

Vậy tại sao những tin đồn này cứ liên tục xuất hiện trở lại? Lý do đầu tiên là vấn đề kế vị.

Bắc Hàn đã được gia tộc Kim cai trị qua ba thế hệ, nhưng tương lai sau khi Kim Chính Ân rời nhiệm sở vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn so với các vị tiền nhiệm của ông.

Kim Nhật Thành đã dành hàng thập niên để chuẩn bị cho con trai mình, Kim Chính Nhất, lên nắm quyền. Đến khi Kim Nhật Thành qua đời năm 1994, kế hoạch kế vị đã được thiết lập vững chắc. Quá trình chuyển giao quyền lực của Kim Chính Nhất diễn ra tương đối suôn sẻ.

Sự thăng tiến của Kim Chính Ân diễn ra nhanh chóng và đầy rủi ro hơn. Sau khi Kim Chính Nhất bị đột quỵ vào năm 2008, con trai út của ông đã được thăng chức nhanh chóng. Đến khi cha ông qua đời năm 2011, ông đã được công khai xác định là người lãnh đạo tương lai.

Dù vậy, Kim Chính Ân đã dành nhiều năm để củng cố quyền lực, thanh trừng các đối thủ và loại bỏ những mối đe dọa mà ông cho là có thể gây ra.

Hiện nay, cơ quan tình báo Nam Hàn tin rằng ông ta có thể đang chuẩn bị cho con gái mình trở thành người kế nhiệm. Cô ấy ngày càng xuất hiện nhiều hơn tại các sự kiện quan trọng và các cuộc diễu binh.

Nhưng người ta cho rằng cô bé chỉ mới 13 tuổi. Bắc Hàn chưa bao giờ có người phụ nữ lãnh đạo, và cô bé cũng chưa được chính thức chỉ định là người thừa kế. Tuổi còn nhỏ cũng khiến cô bé dễ bị tổn thương trong bất kỳ cuộc tranh giành quyền lực nào.

Tất cả những điều không chắc chắn này giúp giải thích tại sao những tin đồn về sức khỏe của Kim lại thu hút nhiều sự chú ý đến vậy.

Lý do thứ hai là những tin đồn đó không hoàn toàn vô căn cứ.

Ông Kim bị thừa cân và hút thuốc lá nhiều. Cơ quan Tình báo Quốc gia Nam Hàn đã nhiều lần cảnh báo rằng lối sống của ông khiến ông có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn. Bệnh tim và đột quỵ cũng là bệnh di truyền trong gia đình ông Kim.

Nếu có bất kỳ điều gì xảy ra với Kim Chính Ân, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng đối với các nước láng giềng và cộng đồng quốc tế nói chung. Bất kỳ cuộc khủng hoảng lãnh đạo đột ngột nào cũng đặt ra những câu hỏi khó khăn về việc kiểm soát vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn và nguy cơ bất ổn chính trị.

Liệu một cuộc tranh giành quyền lực có thể cám dỗ những người theo đường lối cứng rắn hành động hung hăng chăng? Liệu tình trạng bất ổn có thể gây ra một cuộc khủng hoảng người tị nạn dọc biên giới Trung Quốc? Đây là những câu hỏi không chỉ khiến Bắc Kinh và Hán Thành lo ngại mà còn cả Washington, quốc gia đang duy trì khoảng 28.000 binh sĩ tại Nam Hàn.

Các cơ quan tình báo theo dõi sát sao Kim Chính Ân để sẵn sàng cho mọi diễn biến.

Vì Bắc Hàn vẫn là một "hố đen" thông tin, nên nước này cũng dễ trở thành mục tiêu của những thông tin sai lệch. Chỉ một nhóm nhỏ người có thể thường xuyên tiếp cận nhà lãnh đạo nước này. Ngay cả các cơ quan tình báo cũng gặp khó khăn trong việc thu thập thông tin đáng tin cậy, và phần lớn những thông tin được đưa ra đều kèm theo nhiều lưu ý như chưa được kiểm chứng hoặc chỉ mang tính chất xác thực chứ không phải là sự thật đã được khẳng định.

Chính quyền này cũng bị nghi ngờ cố tình khuyến khích sự hỗn loạn, tung tin giả để che giấu những gì thực sự đang xảy ra bên trong đất nước.

Vì vậy, thật khó tin rằng Tạ Vạn Quân lại tình cờ phát hiện ra được tin tức quan trọng như vậy, trong khi những người có nhiệm vụ theo dõi nó lại không hề hay biết.

Có thể đơn giản là ông ta muốn thu hút sự chú ý. Hoặc cũng có thể ông ta muốn làm bẽ mặt Bắc Kinh bằng cách nhấn mạnh mối quan hệ của nước này với Bình Nhưỡng, mặc dù những mối quan hệ đó đã quá rõ ràng đối với cả thế giới.

Dù động cơ của ông ta là gì, Quân chắc chắn không phải là người đầu tiên lợi dụng sự bất ổn xung quanh giới lãnh đạo Bắc Hàn.

[BBC: North Korea publishes photos of Kim Jong Un - why do rumours of his death keep coming back?]

3. Ông Rubio cho rằng việc trì hoãn vận chuyển vũ khí phòng không của Mỹ cho Ukraine không phải là cố ý.

Ngày 20 tháng 10, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận việc trì hoãn vận chuyển hệ thống đánh chặn hỏa tiễn cho Ukraine, nhưng phủ nhận đây là quyết định cố ý nhằm gây hại cho Kyiv.

"Mọi quốc gia trên thế giới đều muốn có hỏa tiễn đánh chặn... Có lẽ đây là sản phẩm được săn đón nhất hiện nay trong lĩnh vực quốc phòng," Rubio nói với các phóng viên trong chuyến thăm Ấn Độ của mình.

" Vì vậy, khi một quốc gia không nhận được hỏa tiễn đánh chặn từ Hoa Kỳ, đó không phải vì chúng tôi từ chối. Chúng tôi cũng có những nhu cầu riêng của mình."

Ngày 19 tháng 10, tờ Kyiv Independent đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đang trì hoãn việc cung cấp hỏa tiễn Patriot, loại hỏa tiễn mà Ukraine dựa vào để đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo của Nga, trong bối cảnh quan hệ giữa Ukraine và Mỹ xấu đi.

"Hegseth đang giữ các hợp đồng hỏa tiễn Patriot trên bàn làm việc của mình. Ông ấy chưa ký duyệt chúng," một quan chức Ukraine nói với Kyiv Independent, đề cập đến lô hàng đã được các đồng minh của Kyiv thanh toán.

Rubio thừa nhận rằng một lô hỏa tiễn đánh chặn có thể đã bị giữ lại trong khi Mỹ cân nhắc các ưu tiên chiến lược của mình, nhưng khẳng định rằng "không có chỉ thị chính trị cố ý nào nhằm gây hại cho Ukraine."

Hệ thống hỏa tiễn đánh chặn Patriot đã trở nên khan hiếm trên toàn thế giới do Mỹ và các đồng minh đã sử dụng hết kho dự trữ của mình trong cuộc chiến với Iran. Ukraine đã nhận được một lượng hạn chế hỏa tiễn Patriot do các đồng minh NATO tài trợ theo sáng kiến PURL, cùng với một số kênh khác.

Ông Rubio cho biết ông đã có cuộc điện đàm kéo dài 45 phút với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy vào ngày 20 tháng 10 để thảo luận về những căng thẳng gần đây trong quan hệ Mỹ-Ukraine.

Rạn nứt này xuất hiện sau thông báo bất ngờ về thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga vào ngày 9 tháng 10.

Kể từ đó, Tổng thống Zelenskiy và Tổng thống Donald Trump đã công khai chỉ trích gay gắt lẫn nhau. Tổng thống Trump cáo buộc người đồng cấp Ukraine không muốn chấm dứt chiến tranh và cho rằng Tổng thống Zelenskiy nên bị thay thế khỏi vị trí lãnh đạo Ukraine.

Ngược lại, Kyiv cáo buộc Washington gây áp lực buộc họ ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga bằng cách đe dọa cắt nguồn cung cấp vũ khí và hỗ trợ tình báo.

[Kyiv Independent: Rubio says delays in US air defense shipments to Ukraine not deliberate]

4. Anh và Ba Lan cáo buộc Hegseth hạ thấp vai trò của các đồng minh trong cuộc chiến ở Afghanistan.

Chính phủ Anh và Ba Lan đã chỉ trích Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth sau khi ông có vẻ như đã hạ thấp vai trò của các thành viên NATO khác trong cuộc chiến ở Afghanistan.

Văn phòng Thủ tướng Anh đã cùng với Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski lên tiếng phản bác lại phát biểu của ông Hegseth tại Đại học Tennessee cuối tuần qua rằng rất ít đồng minh NATO "thực sự tham gia vào các hoạt động quân sự".

"Tôi từng là đại úy ở Afghanistan và chúng tôi thường đến trụ sở ở Kabul, ở đó có tới 50 lá cờ," Hegseth nhớ lại. "Thật là một cảnh tượng tuyệt vời, 50 quốc gia khác nhau cùng đóng góp cho liên minh NATO và sứ mệnh của ISAF [Lực lượng Hỗ trợ An ninh Quốc tế] ở đó."

Nhưng ông nói thêm: "Chỉ có khoảng năm người đóng góp thôi. Thực tế thì chỉ có một hoặc hai người thực sự tham gia vào các hoạt động tác chiến. Thậm chí, chúng tôi còn nói đùa rằng phù hiệu ISAF có nghĩa là ‘Tôi đã thấy người Mỹ chiến đấu’."

Tất cả 28 thành viên của NATO lúc bấy giờ đều tham gia vào cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu ở Afghanistan, sau khi liên minh này viện dẫn Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương – điều khoản phòng thủ tập thể của NATO – vào ngày 12 tháng 9 năm 2001, một ngày sau các cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9.

Đây vẫn là lần duy nhất điều khoản này được viện dẫn trong lịch sử liên minh.

Khi được hỏi về những bình luận của ông hôm thứ Hai, phát ngôn nhân chính thức của Thủ tướng Anh Andy Burnham đã chỉ ra rằng "hàng ngàn gia đình người Anh và đồng minh đã hy sinh rất nhiều để đóng góp vai trò quan trọng của họ trong cuộc chiến đó và giữ vững các giá trị của chúng ta", trong khi "hơn 450 binh sĩ Anh đã không bao giờ trở về".

"Sự hy sinh của họ và của các lực lượng NATO khác là nhằm phục vụ an ninh tập thể và đáp trả cuộc tấn công vào đồng minh của chúng ta," ông nói tiếp.

"Chúng tôi vô cùng tự hào về quân đội của mình, và sự phục vụ cũng như hy sinh của họ sẽ không bao giờ bị lãng quên. Và việc xem nhẹ vai trò của họ là sai trái."

Hôm Chúa Nhật, Sikorski đăng tải trên mạng xã hội rằng Hegseth nên nhắc lại những bình luận của mình "với gia đình của 44 binh sĩ Ba Lan đã hy sinh khi bảo vệ tỉnh Ghazni đầy khó khăn".

Đây không phải là lần đầu tiên sự đóng góp của các thành viên NATO khác vào cuộc chiến ở Afghanistan bị chính phủ Mỹ đặt câu hỏi.

Tổng thống Donald Trump đã gây ra sự phẫn nộ ở Luân Đôn hồi tháng Giêng sau khi ông nói rằng các lực lượng không phải của Mỹ "đã đứng lùi lại một chút, cách xa tiền tuyến một chút" trong suốt cuộc chiến.

[Politico: UK and Poland accuse Hegseth of downplaying allies’ role in Afghanistan]

5. Ông Witkoff sẽ đến thăm St. Petersburg sau cuộc đàm phán với Tổng thống Zelenskiy.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff sẽ gặp các quan chức Nga tại St. Petersburg vào ngày 21 tháng 10 để thảo luận về các đề xuất của Âu Châu và Mỹ nhằm thúc đẩy hòa bình ở Ukraine, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store cho biết rằng điều này "có thể mở đường cho một cuộc gặp ở cấp lãnh đạo".

Các quan chức, cùng với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, đã gặp nhau tại Na Uy trong một thời điểm đầy bất ổn đối với Ukraine, khi Nga leo thang các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Trong khi đó, quan hệ giữa Kyiv và Washington đang xấu đi nghiêm trọng trong bối cảnh lo ngại rằng Mỹ có thể đang trì hoãn việc cung cấp hỏa tiễn phòng không Patriot do các đồng minh của Ukraine tài trợ, cũng như các hỗ trợ khác.

"Chúng tôi có một số ý tưởng rõ ràng về cách thức đạt được hòa bình. Và chúng tôi đoàn kết với các đối tác Âu Châu trong nỗ lực này, và chúng tôi muốn người Mỹ chuyển những ý tưởng này đến người Nga", Tổng thống Zelenskiy nói tại cuộc họp báo.

"Một trong những ý tưởng quan trọng là chuyển sang cuộc họp ba bên giữa các nhà lãnh đạo để giải quyết những vấn đề mà chỉ các nhà lãnh đạo mới có thể làm được."

Ông Witkoff cũng sẽ trình bày với phía Nga các đề xuất về bảo đảm an ninh hậu chiến tương tự Điều 5 cho Ukraine, vốn đã được thảo luận ở Oslo, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

Putin từ lâu đã né tránh cuộc gặp với Tổng thống Zelenskiy. Thay vào đó, nhà lãnh đạo Điện Cẩm Linh được tường trình đang thúc đẩy cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump tại Trung Quốc vào tháng tới để đạt được một thỏa thuận hòa bình có lợi, mà không có sự tham gia của Ukraine.

Ông Stubb nhận xét về các cuộc đàm phán gần đây: "Chúng tôi đã thảo luận và tìm ra những yếu tố then chốt về an ninh, và chúng tôi cũng đã thảo luận và tìm ra những yếu tố then chốt về kinh tế", đồng thời cho biết các đề xuất đã được các quan chức Âu Châu, Ukraine và Mỹ xây dựng.

Tổng thống Phần Lan nhận xét rằng bất chấp "nhiều ồn ào trong dư luận", các cuộc đàm phán đang tiến triển tốt "ở cấp độ kỹ thuật".

Jared Kushner tham gia các cuộc đàm phán trực tuyến tại Oslo, và các quan chức cũng dự kiến sẽ thảo luận với các cố vấn an ninh quốc gia từ các nước Âu Châu.

Ông Witkoff không có mặt tại buổi họp báo cuối cùng. Khi được một phóng viên hỏi về sự vắng mặt của ông, Store nói: "Đây là một buổi họp báo giữa các nhà lãnh đạo chính trị."

Tờ New York Times trước đó đưa tin rằng ông Witkoff sẽ gặp Putin khi ở Nga, có thể để thảo luận về việc thả ông Stephen Hubbard, một công dân Mỹ 72 tuổi được tường trình đang phục vụ trong một đơn vị phòng thủ lãnh thổ của Ukraine ở Izium, tỉnh Kharkiv, khi lực lượng Nga bắt giữ ông vào năm 2022.

Hơn một năm rưỡi nỗ lực hòa bình do Mỹ dẫn đầu đã không đạt được tiến triển nào khi Mạc Tư Khoa tiếp tục yêu cầu Ukraine nhượng lại Donbas, một khu vực chiến lược quan trọng ở phía đông Ukraine mà lực lượng Nga không thể chiếm hoàn toàn bằng vũ lực.

Nỗ lực hòa bình hiện đang bị cản trở thêm bởi sự xấu đi nghiêm trọng trong quan hệ Ukraine-Mỹ, sau thông báo bất ngờ về thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga vào ngày 9 tháng 10.

Kể từ đó, Tổng thống Zelenskiy và Tổng thống Trump đã công khai chỉ trích gay gắt lẫn nhau. Tổng thống Trump nói rằng người đồng cấp Ukraine của ông "không muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ muốn."

Tổng thống Trump cũng từ chối lên án Điện Cẩm Linh về các cuộc tấn công leo thang nhằm vào Ukraine, bao gồm cả các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng vốn đã dễ bị tổn thương của nước này. Ông nói với các phóng viên bên ngoài Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Ba, 20 Tháng Mười, rằng "Nga đã cư xử rất đẹp với người Ukraine."

Trong khi đó, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo trong một cuộc phỏng vấn với NBC News rằng việc Tổng thống Trump đứng về phía Putin sẽ là một "sai lầm lịch sử".

[Kyiv Independent: Witkoff to visit St. Petersburg after Zelensky talks]

6. Tổng thống Trump nói Ukraine "phải muốn đạt được thỏa thuận" khi ông Witkoff lên đường sang Nga.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba, ngày 20 tháng 10, cho biết Ukraine "phải muốn đạt được một thỏa thuận" để chấm dứt cuộc chiến của Nga, bất chấp việc Kyiv liên tục kêu gọi ngừng bắn và thúc giục Washington sắp xếp một cuộc gặp ba bên với Nga.

Phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục ở Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump tuyên bố rằng cả Mỹ và Âu Châu đều đã chi "một khoản tiền khổng lồ" cho Ukraine, và Âu Châu hiện đã mệt mỏi với cuộc chiến.

"Chúng ta đã viện trợ một lượng lớn cho Ukraine. Chúng ta chẳng nhận lại được gì ngoài dầu diesel phẩm chất cao", Tổng thống Trump nói, dường như nhằm biện minh cho những động thái gần đây của ông trong việc giảm bớt áp lực lên Mạc Tư Khoa.

Những phát biểu của ông được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gặp gỡ đặc phái viên cao cấp của Mỹ, Steve Witkoff, tại Oslo, Na Uy, nơi hai bên đã thảo luận về một số loại bảo đảm an ninh được nêu trong một dự thảo văn kiện.

Ông Witkoff dự kiến sẽ trình bày các đề xuất này với phía Nga tại St. Petersburg vào thứ Tư, ngày 21 tháng 10.

Tổng thống Trump tuyên bố "đa số người chết chủ yếu là binh lính".

Khi được hỏi về các cuộc tấn công của Nga nhằm vào thường dân, Tổng thống Trump nói rằng "Một số người chết ở những thị trấn bị trúng bom, nhưng phần lớn là binh lính thiệt mạng."

Chỉ một ngày trước đó, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một công viên đông người ở Nova Vodolaha, vùng Kharkiv, nơi người dân thường xuyên tụ tập cùng con cái. Vụ tấn công đã khiến sáu thường dân thiệt mạng, nạn nhân nhỏ tuổi nhất là một em bé sơ sinh trong xe đẩy, chỉ hơn một tuổi.

Động thái này đã khiến các công tố viên mở cuộc điều tra tội ác chiến tranh đối với vụ tấn công, vì việc cố ý tấn công vào thường dân cấu thành hành vi vi phạm luật nhân đạo quốc tế.

Hôm thứ Ba, lực lượng Nga đã tấn công phòng mổ tại Viện Tim mạch Strazhesko ở Kyiv, làm một bệnh nhân bị thương. Vụ tấn công đánh dấu lần thứ hai Nga tấn công vào trung tâm tim mạch phục vụ bệnh nhân này.

Bất chấp các cuộc tấn công dữ dội của Nga vào Ukraine, Tổng thống Trump nói với các ký giả "Nga đã cư xử rất đẹp với người Ukraine." Đáp lại tuyên bố "cư xử rất đẹp", Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, hỏi "Ông Donald Trump có cần chúng tôi biết ơn bọn xâm lược Nga không?"

Sự ủng hộ của Kyiv đối với các đề xuất ngừng bắn

Các nhà chức trách cao cấp của Ukraine luôn bác bỏ cáo buộc rằng Kyiv là trở ngại cho hòa bình.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Zelenskiy đã đáp trả cáo buộc trước đó của Tổng thống Trump rằng ông không muốn chấm dứt chiến tranh bằng cách nhắc lại rằng Kyiv đã ủng hộ mọi sáng kiến của các đối tác, cũng như mọi đề xuất ngừng bắn nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga.

Vào tháng 6, Tổng thống Zelenskiy đã công khai gửi thư ngỏ hiếm hoi tới Putin, đề xuất một cuộc gặp trực tiếp do một quốc gia trung lập chủ trì và nói rằng ông sẵn sàng cho một "lệnh ngừng bắn toàn diện".

Tuy nhiên, chính quyền Nga cho đến nay đã bác bỏ mọi đề xuất như vậy, thậm chí trong một số trường hợp còn chế giễu chúng.

Các đối tác quốc tế cũng đã đưa ra quan điểm tương tự. Tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81, gọi tắt là UNGA, được tổ chức tại New York vào cuối tháng 9, 51 quốc gia đã ký một tuyên bố chung kêu gọi Nga chấp nhận lệnh ngừng bắn ngay lập tức. Tuyên bố này lưu ý rằng Ukraine đã đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện vào tháng 3 năm 2025.

Tại hội nghị thượng đỉnh đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov – người đại diện cho Putin – tuyên bố rằng Điện Cẩm Linh sẽ không tạm dừng "chiến dịch quân sự đặc biệt" của mình ngay cả trong các cuộc đàm phán có thể xảy ra.

Ông nói tiếp rằng Ukraine lẽ ra đã giữ nguyên biên giới năm 1991 nếu các quốc gia Âu Châu không "gây ra những trò hề của họ", lặp lại thái độ thù địch lâu nay của Mạc Tư Khoa đối với phương Tây, chỉ một tháng sau khi Ukraine kỷ niệm 35 năm Ngày Độc lập.

Trong một tuyên bố chính thức được đưa ra sau cuộc đàm phán ở Oslo, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã ngay lập tức ủng hộ đề xuất cuối cùng của Mỹ về lệnh ngừng bắn năng lượng. Tuy nhiên, Nga vẫn tiếp tục các cuộc tấn công.

Theo Tổng thống Zelenskiy, Kyiv khi đó đã đề nghị ngừng tấn công các mục tiêu nhạy cảm trong lĩnh vực năng lượng của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng tấn công Ukraine.

"Putin đã nói ‘không’. Nhưng chúng tôi đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp," Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời lưu ý rằng Ukraine đang hợp tác với các đối tác Âu Châu về một loạt các đề xuất hòa bình mà Kyiv muốn Mỹ chuyển đến Mạc Tư Khoa.

Tình báo được khôi phục khi Witkoff lên đường đến Nga.

Cuộc gặp gần đây nhất tại Oslo có thể cho thấy quan hệ giữa Kyiv và Washington đang bắt đầu ổn định.

Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng việc chia sẻ thông tin tình báo, bao gồm cả cảnh báo sớm về các cuộc tấn công của Nga, đã hoạt động trở lại. "Chúng tôi rất biết ơn vì hoạt động tình báo hiện đã được cải thiện", ông nói. "Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được kết quả tốt."

Sau cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết Ukraine có thể thấy kết quả trong vòng 48 giờ tới về hệ thống đánh chặn Patriot và các hạn chế đối với hệ thống Starlink.

Chuyến đi này sẽ là chuyến thăm đầu tiên của các đặc phái viên Mỹ tới Nga kể từ ngày 5 tháng 9, khi họ có cuộc hội đàm kéo dài ba giờ với Putin và các quan chức cao cấp của Nga tại Mạc Tư Khoa trước khi đến Kyiv lần đầu tiên trong nhiệm kỳ của mình.

Mạc Tư Khoa đã phát tín hiệu về những giới hạn. Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, ông Lavrov cho biết Nga sẽ lắng nghe các đề xuất của Mỹ nhưng loại trừ mọi nhượng bộ chính trị.

Diễn biến của sự rạn nứt với Washington

Trong tuần qua, quan hệ ngoại giao giữa Kyiv và Washington đã xấu đi nghiêm trọng.

Mâu thuẫn ban đầu bắt đầu khi Tổng thống Trump đột ngột tuyên bố ông đã đạt được thỏa thuận về nhiên liệu diesel với Putin vào ngày 9 tháng 10, cùng ngày phái đoàn Ukraine đang ở Miami để đàm phán hòa bình với chính quyền của ông.

Sau đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết quân đội Ukraine đã được các đối tác Mỹ cảnh báo rằng Washington sẽ hạn chế việc chia sẻ thông tin tình báo nếu Kyiv tiếp tục tấn công các cơ sở dầu mỏ của Nga.

Theo các nguồn tin, chính quyền Trump cũng cảnh báo rằng họ có thể đình chỉ Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL – một cơ chế cho phép các nước Âu Châu mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine, kênh chính để mua hỏa tiễn đánh chặn Patriot.

Ngày 10 tháng 10, Tổng thống Trump tuyên bố Ukraine cần một tổng thống mới có khả năng đạt được thỏa thuận. Tổng thống Zelenskiy bác bỏ ý tưởng này bằng cách nói rằng việc ông bị phế truất sẽ là "quyết định của người dân chúng ta, không phải của Tổng thống Trump, không phải của Musk, cũng không phải của bất kỳ ai khác."

Tuy nhiên, dưới chế độ thiết quân luật, luật pháp Ukraine cấm tổ chức bầu cử tổng thống.

Mặc dù Kyiv kêu gọi ngừng bắn 60 ngày để tổ chức bầu cử sau lời kêu gọi của Tổng thống Trump về việc tổ chức bầu cử ở Ukraine, Điện Cẩm Linh đã từ chối, chỉ đề nghị ngừng bắn một ngày vào đúng ngày bầu cử dự kiến.

Sau đó, vào ngày 11 tháng 10, Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn năng lượng ngay lập tức giữa Nga và Ukraine, khẳng định cả hai bên đã đồng ý vì ông đã yêu cầu họ làm vậy.

Mặc dù Ukraine đã thể hiện thiện chí tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và không tấn công các cơ sở của Nga, Nga vẫn tiếp tục các cuộc tấn công vào Ukraine trên toàn quốc. Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết vào ngày 14 tháng 10 rằng thỏa thuận ngừng bắn năng lượng của Tổng thống Trump chưa bao giờ được định nghĩa rõ ràng, vì vậy không thể cáo buộc Nga vi phạm thỏa thuận đó.

Cùng thời điểm đó, Ukraine bắt đầu phải chịu những hạn chế đối với các thiết bị đầu cuối Starlink mà không có cảnh báo trước và việc tạm ngừng chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ kéo dài một tuần, khiến Kyiv không nhận được cảnh báo nào từ các đồng minh về các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

CEO của SpaceX, Elon Musk, đã phủ nhận trách nhiệm, cho rằng các giới hạn đối với hệ thống Starshield cấp quân sự do quân đội Mỹ quyết định và cuối cùng là do chính Tổng thống Trump tự đặt ra.

Tổng thống Trump hoàn toàn phủ nhận trách nhiệm.

[Kyiv Post: Trump Says Ukraine ‘Has to Want to Make a Deal’ as Witkoff Heads to Russia]

7. Âu Châu không có phương án thay thế Starlink trong khi Ukraine đang đối mặt với sự gián đoạn dịch vụ vệ tinh.

Lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, cảnh báo hôm thứ Sáu rằng Âu Châu không thể thay thế Starlink trong thời gian ngắn, khi những gián đoạn đối với mạng lưới vệ tinh của Elon Musk làm dấy lên lo ngại về khả năng liên lạc trên chiến trường của Ukraine.

Kallas nói với các phóng viên trước thềm hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu có sự tham dự của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy: "Starlink thực sự cần thiết cho Ukraine và thật không may là trong ngắn hạn, Âu Châu không thể thay thế khả năng này."

Ukraine dựa vào Starlink và hệ thống Starshield cấp quân sự của nó để liên lạc trên chiến trường, thực hiện các cuộc tấn công tầm trung vào lãnh thổ bị Nga tạm chiếm và sử dụng máy bay điều khiển từ xa đánh chặn để bắn hạ máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga.

Mạng lưới vệ tinh của Starlink có quy mô vô song, trong khi mô hình kinh doanh và các thiết bị đầu cuối di động, giá cả phải chăng mang lại cho nó lợi thế lớn so với các đối thủ cạnh tranh dựa vào thiết bị cồng kềnh và đắt tiền hơn.

Tuần này, Kyiv thông báo về việc hạn chế kết nối Starlink dành cho quân đội, với các quan chức Ukraine cho biết tốc độ truy cập chậm hơn tại một số thiết bị đầu cuối vào thứ Tư. Ông Musk nói rằng bất kỳ sự gián đoạn nào đều là trách nhiệm của chính phủ Mỹ, chứ không phải công ty SpaceX của ông.

Âu Châu đang gấp rút tìm kiếm các giải pháp thay thế.

Kallas cho biết Cơ quan Quốc phòng Âu Châu đã lập bản đồ các năng lực quân sự quan trọng mà Âu Châu còn thiếu và cần phải phát triển.

"Chúng ta cần lấp đầy những khoảng trống này càng sớm càng tốt," bà nói.

Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs thừa nhận rằng Âu Châu hiện chưa đủ khả năng để đưa ra một giải pháp thay thế hoàn chỉnh.

Đức đang yêu cầu Washington giải thích về những hạn chế ảnh hưởng đến kết nối Starlink của Ukraine.

Theo hãng tin AFP hôm thứ Sáu, ông nói với các phóng viên: " Starlink là chìa khóa để Ukraine thực sự có thể chiến đấu hoặc phản công." Âu Châu có một số khả năng tương đương, nhưng không đủ để đáp ứng nhu cầu của Ukraine.

Thủ tướng Hòa Lan Rob Jetten nói với hãng tin AFP rằng ông đã thảo luận vấn đề này với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Năm, tập trung vào việc các nước Âu Châu có thể cung cấp thêm dịch vụ thông tin liên lạc vệ tinh như thế nào trong tương lai gần.

Liên Hiệp Âu Châu xem xét phương án dự phòng vệ tinh.

Ủy ban Âu Châu đang đàm phán về việc Ukraine tham gia GOVSATCOM, một chương trình của Liên Hiệp Âu Châu nhằm tập hợp các nguồn lực vệ tinh để cung cấp thông tin liên lạc an toàn cho người dùng chính phủ.

"Hiện chúng tôi đang đàm phán với Ukraine để đưa Ukraine tham gia đầy đủ vào GOVSCOM", phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu, Thomas Regnier, cho biết hôm thứ Tư.

Hệ thống này có thể cung cấp cho Kyiv một phương thức khác để duy trì liên lạc an toàn trong các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng và sự gián đoạn đối với các mạng lưới thông thường. Tuy nhiên, Brussels vẫn chưa xác nhận liệu nó có thể sánh được với khả năng của Starlink trong các hoạt động tác chiến hay không.

Ông Regnier cho biết, Liên Hiệp Âu Châu có thể bổ sung các dịch vụ vệ tinh thương mại ngay từ năm 2027, có khả năng giúp đáp ứng nhu cầu quân sự. Kế hoạch dài hạn hơn của Liên Hiệp Âu Châu, hệ thống vệ tinh IRIS² gồm hơn 300 vệ tinh, dự kiến sẽ đi vào hoạt động đầy đủ vào năm 2029.

Cho đến lúc đó, Ukraine vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Starlink – và Âu Châu hiện chưa có giải pháp thay thế nào cho một hệ thống quan trọng đối với nỗ lực chiến tranh của họ.

Vì sao Ukraine cần một lựa chọn khác?

Các cuộc thảo luận của Âu Châu trở nên cấp bách hơn sau khi các hạn chế được phát hiện vào đêm 13-14 tháng 10 làm gián đoạn hoạt động máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết các đơn vị không nhận được cảnh báo trước và báo cáo rằng liên lạc bị gián đoạn ở các tốc độ di chuyển khác nhau, khoảng 72 đến 161 km/giờ (45 đến 100 dặm/giờ).

Bộ này đã liên lạc với Mỹ, SpaceX và các đối tác NATO trong khi kiểm tra các kênh liên lạc dự phòng.

Sự gián đoạn này đã ảnh hưởng đến các máy bay điều khiển từ xa đánh chặn và tấn công tầm trung, cùng với các nhiệm vụ trinh sát, hậu cần và chuyển tiếp thông tin liên lạc.

Các giới hạn tốc độ được báo cáo liên quan đến tốc độ di chuyển của thiết bị đầu cuối, chứ không phải tốc độ tải xuống internet của nó.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết tối thứ Tư rằng khả năng kết nối với tốc độ lên tới 160 km/giờ (99 dặm/giờ) đang được khôi phục, đồng thời kêu gọi loại bỏ hoàn toàn giới hạn tốc độ của Starshield.

Việc khôi phục một phần đó không giải quyết được mọi yêu cầu hoạt động. Hai quan chức Ukraine nói với RFE/RL rằng kết nối đã được cải thiện dưới ngưỡng cho phép, nhưng các hạn chế vẫn tiếp tục gây khó khăn cho việc đánh chặn máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga.

Một nguồn tin từ Ukraine cho biết tốc độ vận hành cần đạt ít nhất 450 km/giờ (280 dặm/giờ).

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã cáo buộc những người chịu trách nhiệm cố tình hạn chế dịch vụ trong các cuộc tấn công của Nga, nói rằng sự gián đoạn này đã làm suy yếu khả năng phòng thủ của Ukraine và gây nguy hiểm cho thường dân. Ai đã cho phép thực hiện các hạn chế này vẫn còn đang gây tranh cãi.

Ông Musk cho biết hệ thống Starshield do chính phủ Mỹ kiểm soát và giới hạn hoạt động của chúng được quyết định bởi quân đội Mỹ và cuối cùng là tổng thống. Tuy nhiên, một quan chức cao cấp của Tòa Bạch Ốc nói với Axios rằng chính quyền Trump không tham gia vào việc này.

Vì sao việc chuyển đổi mạng sẽ mất thời gian

Theo Reuters, Âu Châu hiện không có sản phẩm thay thế sẵn có nào mà quân đội Ukraine có thể gắn ngay vào máy bay điều khiển từ xa của họ.

Eutelsat hiện đã cung cấp kết nối mạng tại Ukraine thông qua mạng lưới vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp và mạng lưới vệ tinh địa tĩnh của mình.

Tuy nhiên, chuyên gia tư vấn vệ tinh độc lập Christian Freiherr von der Ropp nói với Reuters rằng OneWeb phải đối mặt với những hạn chế về dung lượng và hiệu suất, trong khi chi phí thiết bị đầu cuối, trọng lượng, kích thước và mức tiêu thụ điện năng hạn chế khả năng ứng dụng thực tế.

Việc chuyển đổi cũng sẽ đòi hỏi phải thay thế hàng ngàn thiết bị đầu cuối: Thiết bị Starlink sử dụng công nghệ độc quyền và không thể kết nối trực tiếp với OneWeb.

Áp lực chính trị ở Âu Châu nhằm phát triển các giải pháp thay thế đang ngày càng gia tăng. Trong một tuyên bố hôm thứ Năm, ngày 15 tháng 10, Chủ tịch Renew Europe, Valérie Hayer, đã kêu gọi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tăng cường hỗ trợ cho Ukraine và giải quyết sự phụ thuộc vào các dịch vụ vệ tinh của Mỹ.

"Những ngày gần đây cũng cho thấy nhu cầu cấp thiết về một giải pháp thay thế Starlink của Âu Châu," bà nói.

Nga đang chạy đua để xây dựng hệ thống Starlink của riêng mình.

Vào tháng 5, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine, Robert "Madyar" Brovdi, cảnh báo rằng Nga có thể triển khai một hệ thống thay thế cho Starlink dọc theo chiến tuyến trong vòng một năm.

Dự án chính của Nga là Rassvet, do công ty Bureau 1440 của Nga phát triển. Theo hãng truyền thông Kommersant của Nga, công ty này đã phóng 16 tàu vũ trụ vào tháng 3 năm 2026, trong khi sáu vệ tinh Rassvet đang hoạt động trên quỹ đạo vào thời điểm đó.

Mặc dù quy mô mạng lưới vệ tinh còn hạn chế, hãng thông tấn quốc phòng Ukraine Militarnyi đưa tin rằng các vệ tinh thường xuyên bay qua Ukraine có thể cung cấp vùng phủ sóng hữu dụng cho một số ứng dụng tiền tuyến. Tuy nhiên, Rassvet vẫn còn kém xa Starlink về quy mô và khả năng hoạt động thực tế.

Quân đội Nga cũng dựa vào các thiết bị thay thế, bao gồm cả các thiết bị đầu cuối được gọi là "Gazprom". Trong một cuộc hội thoại bị chặn và được báo Kyiv Post công bố hồi tháng Hai, một binh sĩ Nga đã chê bai một thiết bị đầu cuối như vậy là "đồ bỏ đi".

Starlink vận hành hơn 7.800 vệ tinh, trong khi Nga vẫn đang xây dựng mạng lưới của mình. Khả năng mở rộng Rassvet và cải thiện các trạm đầu cuối của Mạc Tư Khoa có thể trở thành mối lo ngại ngày càng lớn đối với Ukraine, đặc biệt khi cả hai bên ngày càng phụ thuộc vào kết nối vệ tinh để điều khiển máy bay điều khiển từ xa và phối hợp các hoạt động trên chiến trường.

[Kyiv Post: Europe Has No Starlink Replacement as Ukraine Faces Satellite Disruptions]

8. Ngoại trưởng Sikorski cho biết Ba Lan không còn hỏa tiễn Patriot nào để viện trợ cho Ukraine.

Ba Lan không có khả năng cung cấp cho Ukraine các hỏa tiễn Patriot do Mỹ sản xuất, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski nói với hãng thông tấn Ba Lan, gọi tắt là PAP trong một cuộc phỏng vấn được đăng tải hôm Thứ Ba, 20 Tháng Mười, trong bối cảnh Kyiv đang chật vật để đánh chặn các cuộc tấn công hỏa tiễn của Nga.

Sikorski cho biết tình trạng thiếu hỏa tiễn đánh chặn đã trở nên trầm trọng hơn sau các cuộc tấn công vào Iran, và hiện Nga đang sản xuất nhiều hỏa tiễn hơn.

"Đây là một vấn đề thực sự," Sikorski nói.

Đồng thời, Sikorski nói thêm rằng các nước NATO khác vẫn có thể chuyển giao những nguồn lực đó cho Ukraine, nhưng không nêu rõ ông đang ám chỉ đến những quốc gia nào.

Ngoại trưởng Sikorski cho biết, hiện tại Ba Lan chỉ có thể tham gia cùng các nước khác kêu gọi cung cấp cho Ukraine những hỏa tiễn rất cần thiết.

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo mới từ Nga và tình trạng thiếu hụt ngày càng nghiêm trọng các hỏa tiễn đánh chặn cần thiết để phòng thủ chống lại chúng.

Hệ thống Patriot là một trong những hệ thống phòng thủ quan trọng nhất của Ukraine chống lại hỏa tiễn đạn đạo của Nga, vốn đặc biệt khó đánh chặn bằng các hệ thống khác.

Ngày 15 tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết viện trợ của Ba Lan đã giúp Ukraine bảo vệ Kyiv trong các cuộc tấn công gần đây, bằng cách cung cấp đạn dược cho các khẩu pháo phòng không của Ukraine. Tổng thống Zelenskiy cũng ám chỉ đến những hỗ trợ khác, nhạy cảm hơn mà cần phải giữ bí mật; "đôi khi điều đó nên được giữ kín giữa hai bên", ông nói.

Ngày 18 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết Washington chỉ mới phê duyệt một số hỏa tiễn được mua thông qua sáng kiến Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL, cho phép các đồng minh NATO tài trợ việc mua vũ khí do Mỹ sản xuất cho Ukraine, theo Bloomberg.

" Phía Mỹ chỉ chấp thuận việc giao một số trong số đó, chứ không phải toàn bộ. Và đây không phải là vấn đề kỹ thuật", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Ukraine cho biết hiện tại Mỹ chỉ cung cấp 12 hỏa tiễn đánh chặn Patriot mỗi tháng, bằng khoảng một phần tư số lượng được cung cấp dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.

[Kyiv Independent: Poland has no Patriot missiles left for Ukraine, Sikorski says]