1. Đức Giáo Hoàng Lêô lên án các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, kêu gọi chấm dứt “sự leo thang mạnh mẽ” chiến tranh.

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bày tỏ sự đoàn kết với Ukraine và các nạn nhân của các cuộc tấn công gần đây của Nga, lên án điều mà ngài mô tả là “sự leo thang mạnh mẽ” trong cuộc chiến của Mạc Tư Khoa.

Những phát biểu này được đưa ra vài ngày sau vụ tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Nga vào thủ đô Ukraine ngày 24 tháng 5, khiến hai người thiệt mạng và 87 người khác bị thương, trong đó có ba trẻ em.

“Tôi đang theo dõi với sự lo ngại cuộc chiến ở Ukraine, nơi đang phải đối mặt với... một cuộc tấn công mạnh mẽ,” Đức Giáo Hoàng nói.

“Chiến tranh không giải quyết được vấn đề mà chỉ làm trầm trọng thêm chúng. Tôi bày tỏ sự đoàn kết với những người đã phải chịu đựng những cuộc tấn công gần đây, kể cả nhằm vào thường dân.”

“Nơi nào hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa rơi xuống, nơi đó cũng mất đi hy vọng, nhà cửa và nơi thờ phượng bị phá hủy, và cuộc sống của những người vô tội bị tan vỡ”, ông nói thêm.

Tuyên bố này cũng được đưa ra sau thông báo của Nga về kế hoạch tiến hành một đợt tấn công tầm xa mới nhằm vào Kyiv, bao gồm cả các cuộc tấn công vào những nơi mà Mạc Tư Khoa gọi là “các trung tâm ra quyết định” của Ukraine.

Nga đưa ra lời đe dọa này như một hành động trả đũa cho cuộc tấn công của Ukraine vào vùng Luhansk bị tạm chiếm. Mạc Tư Khoa tuyên bố cuộc tấn công nhắm vào một ký túc xá, trong khi Ukraine nói rằng mục tiêu là một cơ sở chỉ huy máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào ngày 25 tháng 5, trong đó ông Lavrov nói với ông Rubio rằng Mạc Tư Khoa sẽ bắt đầu các cuộc tấn công vào “các trung tâm ra quyết định” và kêu gọi Mỹ “bảo đảm việc di tản nhân viên ngoại giao của họ”.

Các phương tiện truyền thông Nga mô tả Ngoại trưởng Rubio đã không lên tiếng phản đối và Mạc Tư Khoa coi đó như một kiểu bật đèn xanh cho Nga tấn công vào Kyiv để phá vỡ thế bế tắc hiện nay trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Nga cũng tố cáo Anh và Pháp viện trợ khẩn cấp hỏa tiễn Storm Shadow cho Ukraine để tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Trong một thời gian dài, Ukraine đã không dùng đến hỏa tiễn Storm Shadow vì nguồn cung cạn kiệt. Trong mấy ngày qua, Bộ Quốc Phòng Nga cho biết hỏa tiễn Storm Shadow đã được phóng vào các căn cứ không quân của nước này. Có lẽ, Kyiv muốn đánh phủ đầu để ngăn cản các chiến đấu cơ Nga phóng các loại hỏa tiễn đạn đạo tấn công Ukraine.

Trong mấy ngày qua, bạo lực đã leo thang nhanh chóng ở cả Ukraine và Nga. Trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã cám ơn Đức Giáo Hoàng Lêô XIV luôn ủng hộ và đoàn kết với Ukraine khổ đau.

Tổng thống Zelenskiy cũng tiết lộ rằng trong một bức thư gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Quốc hội Hoa Kỳ ông đã yêu cầu Mỹ tiếp tục giao hàng các hỏa tiễn đánh chặn PAC-3. Yêu cầu mới nhất này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Kyiv bị Nga tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo, trong bối cảnh Mạc Tư Khoa đang nhắm đến nhiều cuộc tấn công hơn nữa trong thời gian tới.

“Đối với chúng tôi — đối với một quốc gia đang chiến đấu để tồn tại — khó có điều gì đau lòng hơn việc chứng kiến các khẩu đội Patriot không có hỏa tiễn nào được nạp,” Tổng thống Zelenskiy viết. “Tôi kêu gọi sự giúp đỡ của các bạn trong việc bảo vệ bầu trời Ukraine khỏi hỏa tiễn Nga.”

Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã thảo luận về các cuộc tấn công leo thang của Nga trong một cuộc điện đàm hồi tháng Tư, tập trung vào các cuộc đàm phán hòa bình và đề xuất ngừng bắn của Kyiv.

Kể từ khi lên ngôi giáo hoàng năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã nhiều lần kêu gọi “một nền hòa bình công bằng và lâu dài” ở Ukraine và đề nghị tổ chức các cuộc đàm phán tại Vatican.

Tổng thống Zelenskiy đã ủng hộ đề xuất này, trong khi các quan chức Nga lại bác bỏ sáng kiến đó.

Trước khi trở thành Giáo hoàng, Đức Lêô XIV — khi đó được biết đến với tên Robert Prevost — đã công khai chỉ trích cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine. Trên cương vị Giáo hoàng, ngài tiếp tục kêu gọi hòa bình ở Ukraine và Trung Đông.

Source:Kyiv Independent

2. Nghi phạm gây vụ đâm xe ở Modena đã gửi các email có nội dung bài Kitô giáo.

Người đàn ông bị buộc tội cố ý lái xe đâm vào người đi bộ ở trung tâm Modena, Ý, vào ngày 16 tháng 5, làm bị thương 8 người, đã được xác định là một công dân Ý 31 tuổi gốc Maroc, có tiền sử bày tỏ thái độ thù địch chống lại Kitô giáo.

Salim El Koudri, người đã mang quốc tịch Ý từ năm 14 tuổi, đã bị bắt giữ liên quan đến vụ tấn công. Anh ta bị cáo buộc lái xe đâm vào người đi bộ trên đường Via Emilia Centro trước khi cố gắng bỏ trốn khỏi hiện trường. Theo báo cáo, anh ta mang theo dao và đã cố gắng dùng nó để tấn công một người qua đường khi người này can thiệp.

Thông tin mới đây cho thấy ông El Koudri đã gửi email tới Đại học Modena và Reggio Emilia vào tháng 4 năm 2021, trong đó ông bày tỏ sự oán giận và thù địch đối với người Kitô hữu. Trong những tin nhắn đó, ông yêu cầu được tuyển dụng “phù hợp với trình độ của mình” và dùng những lời lẽ xúc phạm người Kitô hữu, đe dọa sẽ thiêu sống “Chúa Giêsu Kitô của các người trên thập tự giá”.

Luật sư của ông đã yêu cầu đánh giá tâm thần, nói rằng thân chủ của mình đang bị rối loạn. Các báo cáo của Ý cho biết ông El Koudri từng được điều trị các vấn đề tâm thần từ năm 2022 đến năm 2024. Cũng có thông tin cho rằng ông đã ngừng dùng thuốc vào năm 2024, nói rằng ông cảm thấy khỏe. Các nhà điều tra đang tiếp tục xem xét tình trạng tâm thần và động cơ có thể của ông.

Phương thức tấn công – sử dụng xe cộ lao vào người đi bộ trên đường phố – tương tự như các vụ việc do chủ nghĩa thánh chiến gây ra trên khắp Âu Châu trong những năm gần đây. Tuy nhiên, nhà chức trách Ý chưa xác nhận bất kỳ liên hệ chính thức nào với chủ nghĩa khủng bố hoặc mạng lưới cực đoan.

Vụ việc ở Modena cũng đã làm dấy lên cuộc tranh luận mới ở Ý về vấn đề hội nhập. Phó Thủ tướng Matteo Salvini cho rằng vụ việc đặt ra câu hỏi về sự thất bại trong hội nhập, trong khi thị trưởng Modena, Massimo Mezzetti, lưu ý rằng một số người đã giúp ngăn chặn nghi phạm cũng là cư dân sinh ra ở nước ngoài. Do đó, vụ việc đã trở thành một phần của cuộc tranh luận chính trị rộng hơn về quyền công dân, an ninh công cộng và sự gắn kết xã hội.

Trong một văn kiện đáng chú ý năm 2000, Hồng Y Giacomo Biffi đã cảnh báo rằng làn sóng nhập cư quy mô lớn từ các quốc gia Hồi giáo đặt ra những thách thức đặc biệt đối với sự chung sống hòa bình do những khác biệt sâu sắc về văn hóa và tôn giáo. Giáo lý xã hội Công Giáo từ lâu đã khẳng định rằng chính sách nhập cư phải tôn trọng cả phẩm giá của người di cư và lợi ích chung của xã hội tiếp nhận. Các vị Giáo hoàng kế nhiệm, bao gồm cả Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI và Đức Thánh Cha Phanxicô, đều nhấn mạnh rằng sự hội nhập thực sự đòi hỏi nhiều hơn là chỉ địa vị pháp lý.

Các nhà điều tra đang tiếp tục xem xét các thiết bị kỹ thuật số và lý lịch của ông El Koudri. Một thẩm phán đã phê chuẩn việc bắt giữ ông, viện dẫn nguy cơ bỏ trốn và khả năng phạm thêm tội.

Source:Catholic Herald

3. Tòa thánh cảnh báo rằng công nghệ AI 'deepfakes' đang đe dọa trải nghiệm của con người.

Hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, Đức Hồng Y Jose Tolentino de Mendonça, nhà lãnh đạo Bộ Văn hóa và Giáo dục, đã chỉ trích công nghệ deepfake do AI tạo ra là mối đe dọa đối với sự giao lưu giữa con người.

Deepfakes là gì? Thưa: Deepfakes là các sản phẩm truyền thông tổng hợp—như hình ảnh, video hoặc bản ghi âm—được tạo ra hoặc chỉnh sửa mạnh mẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Bằng cách phân tích các tập dữ liệu khổng lồ về hình ảnh và giọng nói của mục tiêu bị làm giả, các mô hình nghiên cứu sâu tiên tiến có thể chồng ghép hoặc tạo ra một hình ảnh chân thực nhưng hoàn toàn sai lệch về một người đang làm hoặc nói điều gì đó mà họ chưa từng làm.

Ví dụ nổi tiếng nhất của deepfake là video do bọn xâm lược Nga đưa ra vào ngày 25 Tháng Hai, 2022 trong đó mô tả Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy yêu cầu các binh sĩ Ukraine buông súng đầu hàng quân xâm lược Nga. Nó làm giả hay đến mức nhiều người lầm tưởng là thật, và Tổng thống Zelenskiy phải quyết định mỗi đêm đều có một video nói chuyện với quốc dân đồng bào để thông báo về tình hình đất nước. Ông đã phải làm như vậy trong suốt cuộc xâm lược của Nga cho đến nay, không sót một đêm nào, ngay cả khi phải công du nước ngoài.

Phát biểu tại một hội nghị về trí tuệ nhân tạo ở Rôma vào ngày 21 tháng 5, Đức Hồng Y Mendonça đã cảnh báo về những nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo, nói rằng nó có thể “gây ra những hậu quả đau đớn đối với số phận của mỗi cá nhân.”

“Khi công nghệ deepfake gán khuôn mặt của một người cho những lời nói mà người đó chưa từng thốt ra… thì chính ngữ pháp của sự tương tác giữa con người đã bị thay đổi,” Đức Hồng Y Mendonça nói. “Công nghệ khai thác nhu cầu kết nối của chúng ta… không chỉ có thể gây ra những hậu quả đau lòng đối với số phận của các cá nhân, mà còn có thể làm tổn hại đến cấu trúc xã hội, văn hóa và chính trị của các xã hội.”

Diễn ra vài ngày trước khi thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV được công bố, trong đó đề cập đến các vấn đề đạo đức và xã hội liên quan đến trí tuệ nhân tạo, chủ đề của hội nghị là “Bảo tồn tiếng nói và khuôn mặt con người”.

Được tổ chức bởi Bộ Truyền thông và diễn ra tại Đại học Giáo hoàng Urbanô, hội nghị đã quy tụ các giáo sư, nhà báo và kỹ sư, những người đã đưa ra những hiểu biết sâu sắc về những rủi ro mà trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI gây ra đối với những trải nghiệm chân thực của con người.

Đức Hồng Y Mendonça, trích dẫn thông điệp của Đức Giáo Hoàng nhân Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60, đã làm rõ rằng mục tiêu “không nằm ở việc ngăn chặn sự đổi mới kỹ thuật số mà là hướng dẫn nó”.

Paolo Ruffini, nhà lãnh đạo Bộ Truyền thông, nói thêm: “Nguy hiểm lớn nhất nằm ở việc thụ động chấp nhận ý tưởng rằng tri thức không còn thuộc về chúng ta nữa.”

Magnifica Humanitas: Đặt con người làm trọng tâm

Một số diễn giả tham gia hội nghị đã bày tỏ hy vọng về thông điệp sắp tới của Đức Giáo Hoàng Lêô về trí tuệ nhân tạo.

Một trong số đó là Giám mục Paul Tighe, thư ký của Tiểu ban Văn hóa thuộc Bộ Văn hóa và Giáo dục. Phát biểu với EWTN News bên lề sự kiện, Giám mục Tighe đã chia sẻ những ấn tượng của mình về những đóng góp mà Đức Giáo Hoàng dự định mang lại thông qua văn kiện này.

“Tôi nghĩ Đức Giáo Hoàng đang làm hai việc: Thứ nhất, ngài sẽ đưa ra những quan điểm giúp mọi người suy ngẫm và tư duy phản biện về trí tuệ nhân tạo và vai trò của nó trong xã hội. Thứ hai, ngài đang khởi xướng một cuộc đối thoại,” Tighe nói với EWTN News. “Ngài muốn tạo ra một môi trường mà tất cả những người tham gia vào việc phát triển trí tuệ nhân tạo đều chú trọng đến việc đặt con người làm trung tâm.”

Source:National Catholic Register

4. Đức Giáo Hoàng nhắn nhủ những người tham dự hội nghị về trí tuệ nhân tạo hãy chiêm nghiệm về Chúa Kitô để hiểu về Thiên Chúa và con người.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã phát biểu trước những người tham dự hội nghị về trí tuệ nhân tạo tại Vatican, nói với họ rằng mối quan tâm hàng đầu của Giáo hội là ơn cứu độ vĩnh cửu của mỗi con người, và nhấn mạnh rằng việc chiêm nghiệm về Chúa Kitô là phương tiện để đến được chân lý về Thiên Chúa và con người.

Hội nghị, mang tên Custodire voci e volti umani (Bảo tồn tiếng nói và khuôn mặt con người), đã diễn ra hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, tại Đại học Giáo hoàng Urbanôô và được tổ chức bởi hai cơ quan của Vatican. Hội nghị được đặt tên theo tiêu đề thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô nhân Ngày Truyền thông Thế giới năm 2026.

“Mối quan tâm hàng đầu của Giáo hội từ trước đến nay và vẫn luôn là sự cứu rỗi đời đời cho mỗi con người,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói với những người tham dự hội nghị. “Ước muốn cho mọi người ‘được cứu rỗi và nhận biết chân lý’ (1 Tim 2:4) do đó phải định hướng không chỉ các quyết định và hành động của chúng ta, mà còn cả việc sử dụng và định hướng truyền thông, công nghệ kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo để bảo đảm rằng những công cụ này được đặt vào phục vụ nhân loại một cách đích thực.”

“ Như bằng chứng đáng buồn là sự quảng bá và ứng dụng công nghệ một cách bừa bãi, làm tổn hại đến phẩm giá con người, và những thiệt hại gây ra khi chatbot cùng các công nghệ khác lợi dụng nhu cầu về các mối quan hệ giữa người với người, chúng ta thực sự đang chứng kiến sự suy giảm về ý nghĩa của việc làm người,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói tiếp. “Do đó, việc khôi phục lại sự hiểu biết về ý nghĩa và sự cao cả đích thực của nhân loại như Thiên Chúa đã định càng trở nên cấp thiết hơn.”

Đức Giáo Hoàng giải thích rằng “trong bối cảnh này, tôi tin chắc rằng chỉ bằng cách chiêm nghiệm Chúa Kitô, Ngôi Lời Nhập Thể, chúng ta mới có thể khôi phục không chỉ một cái nhìn đúng đắn về Thiên Chúa, mà còn hiểu được chân lý của nhân loại... Vì lý do này, việc bảo tồn chân thực dung mạo và tiếng nói của mỗi cá nhân nhất thiết phải bao hàm một cuộc gặp gỡ với Đấng là 'hình ảnh của Thiên Chúa vô hình', đồng thời chính Ngài cũng là người hoàn hảo (Cô-lô-xi 1:15).”

Đức Giáo Hoàng Lêô nói thêm:

Chúng ta được kêu gọi mang ánh sáng của Chúa Kitô đến thế giới, soi sáng mọi khía cạnh hoạt động của con người (xem Ga 8:12; Mt 5:14-16). Làm sao chúng ta có thể không làm được điều đó trong thời đại của chúng ta, nhất là với một vấn đề đang rất phổ biến trong xã hội? Do đó, Giáo hội thấy mình cần phải đóng góp vào nỗ lực lập kế hoạch và thực hiện việc giáo dục về truyền thông, thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hệ thống giáo dục. Bằng cách này, Giáo hội có thể giúp bảo đảm rằng mọi người có được kỹ năng tư duy phản biện và công nghệ góp phần vào sự cứu rỗi của những người sử dụng chúng…

Tất cả mọi người, đặc biệt là giới trẻ, “cần học cách tiết chế và kỷ luật trong việc sử dụng” công nghệ (Inter Mirifica 10), với sự hướng dẫn của cha mẹ và các nhà giáo dục… Giới trẻ nói riêng rất cởi mở với chân lý này và khao khát khám phá ý nghĩa cuộc sống. Do đó, chúng ta phải giúp họ gặp gỡ Chúa Kitô hằng sống và dạy họ cách tích hợp việc sử dụng công nghệ vào một lối sống Kitô giáo toàn diện.

Các diễn giả và thành viên tham gia hội thảo bao gồm các quan chức Vatican, học giả và nhà văn về trí tuệ nhân tạo, trong đó có Hồng Y José Tolentino de Mendonça, Paolo Ruffini, Marijana Grbeša Zenzerović (Đại học Zagreb), Kashmir Hill, Vineet Khosla, Eli Pariser, Paola Ricaurte, Benjamin Rosman, Joy Buolamwini, Daniel Dzuban (Tập đoàn Sony), Tristan Harris, Adeline Hulin, Divina Frau-Meigs, Rayén Condeza Dall'Orso và Justin Kings.

Source:Catholic World News