Đối với Khalil Sayegh, một nhà hoạt động Ki-tô hữu, không có dấu hiệu nào cho thấy Hamas có kế hoạch hạ vũ khí. Chuyến thăm của các Thượng phụ Pizzaballa và Theophilus là một dấu hiệu tích cực đối với người dân đang bị ám ảnh bởi thảm kịch nhân đạo trong bối cảnh im lặng của cộng đồng quốc tế. Tình hình vẫn "tồi tệ" với "các vụ vi phạm và giết người hàng ngày" do quân đội Israel gây ra.

Trên đây là nhận định của Dario Salvi ngày 8 tháng 7 năm 2026 Milan trên bản tin của AsiaNews, ông viết tiếp:

(AsiaNews) – Hamas gần đây đã tuyên bố ý định chuyển giao quyền lực sau hơn hai thập niên nắm quyền điều hành tại vùng lãnh thổ này, mời chính quyền lâm thời do Mỹ hậu thuẫn tiếp quản vùng đất Palestine.

Khalil Sayegh, một chuyên gia về xung đột Israel-Palestine, sinh ra và lớn lên ở Gaza nhưng hiện đang sống tại Hoa Kỳ, tỏ ra hoài nghi về những tuyên bố gần đây của phong trào vẫn đang kiểm soát lãnh thổ này. Đối với Sayegh, chủ tịch kiêm đồng sáng lập của Sáng kiến Agora về đối thoại và gặp gỡ, “Hamas đã nói điều này vài lần trước đây,” nhưng không thực hiện lời hứa của mình. “Thử thách cuối cùng sẽ là liệu họ có từ bỏ vũ khí và bộ máy an ninh cho ủy ban mới hay không. Cho đến nay, chúng ta chưa có bất cứ bằng chứng nào cho điều đó.”

Trong khi “tình hình vẫn tồi tệ với những vi phạm và giết người hàng ngày do quân đội Israel gây ra,” nhà hoạt động Ki-tô giáo này lưu ý, “Hamas vẫn là một thế lực độc đoán đàn áp người Palestine.”

Cử chỉ mang tính biểu tượng

Hôm thứ Ba, phong trào Hồi giáo này tuyên bố giải tán cơ quan mà họ đã điều hành Gaza liên tục kể từ năm 2007, chuyển giao quyền lực cho ủy ban kỹ trị là một phần của thỏa thuận ngừng bắn với Israel.

Các nhà phân tích cho rằng quyết định của Hamas rất quan trọng, vì nó có thể mở khóa các cuộc đàm phán đang diễn ra để xác định tương lai của vùng lãnh thổ này, mặc dù không có thay đổi đáng kể nào được dự kiến trong tương lai gần. Nỗi lo ngại là đây có thể chỉ là một cử chỉ mang tính biểu tượng, một cử chỉ sẽ không thay đổi tình hình thực tế, nơi một phần do nhóm cực đoan và Israel kiểm soát. Chính quyền lâm thời mà Hamas muốn chuyển giao quyền lực được thành lập vào tháng Giêng theo Nghị quyết 2803 của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc. Được gọi là Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza (NCAG), cho đến nay, chính quyền này vẫn bị ngăn cản vào lãnh thổ do lệnh phong tỏa của Israel.

Tình hình không chắc chắn và hỗn loạn này làm dấy lên những nghi ngờ mới về thời điểm chuyển giao, vốn chỉ là một khả năng xa vời. Trong khi đó, không có thông tin nào về việc tăng cường lệnh ngừng bắn hoặc cải thiện tình hình nhân đạo ở Dải Gaza, nơi vẫn đang bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tàn khốc sau hơn hai năm chiến tranh tàn bạo. Mặc dù Hamas được cho là đã bày tỏ sẵn sàng chuyển giao trách nhiệm an ninh như một phần của quá trình chuyển tiếp, nhưng không có gì chắc chắn rằng họ sẽ chấp nhận việc giải trừ quân bị đơn phương theo yêu cầu của Israel và Hoa Kỳ.

Tiến trình bế tắc

Giới phê bình cho rằng tuyên bố của phong trào cực đoan chỉ là một cử chỉ mang tính biểu tượng, nhằm khôi phục tiến trình hòa bình đã bị đình trệ, cản trở việc tái thiết và cung cấp viện trợ nhân đạo cho 2.1 triệu cư dân Gaza sống sót sau chiến tranh. NCAG, cơ quan chuyển tiếp đặt trụ sở tạm thời tại Cairo, Ai Cập, là một phần của kế hoạch hòa bình 20 điểm do Mỹ hậu thuẫn và được lãnh đạo bởi các chuyên gia kỹ thuật người Palestine trung lập, không đảng phái, bao gồm cả ủy viên lâm thời Ali Abdel Hamid Shaath. Hơn một nghìn người đã thiệt mạng ở Gaza kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn do Washington làm trung gian được ký kết vào tháng 10 năm 2025, trong khi tổng cộng ít nhất 73,098 người đã thiệt mạng kể từ khi Israel phát động chiến tranh chống lại Gaza vào tháng 10 năm 2023 để đáp trả cuộc tấn công của Hamas. Đồng thời, Israel hiện kiểm soát khoảng 70% lãnh thổ, dồn ép người dân Palestine vào các khu vực chật hẹp và quá tải.

“Hội đồng Hòa bình không đạt được gì cho Gaza và hoàn toàn thất bại trong việc buộc Israel phải chịu trách nhiệm về những vi phạm thỏa thuận ngừng bắn”, Sayegh nói. “Để hội đồng hòa bình đạt được bất cứ điều gì, họ sẽ phải đối đầu với những vi phạm của Israel.” Tình hình này càng trầm trọng hơn bởi tình trạng nhân đạo thảm khốc. “Gaza thật không may bị lãng quên”, chuyên gia Ki-tô giáo sinh ra ở Gaza nhận xét, nhất là kể từ khi cộng đồng quốc tế “tập trung vào cuộc chiến với Iran”, cuộc chiến gần đây đã bùng phát trở lại, khiến thỏa thuận ngừng bắn mong manh ngày càng bị nghi ngờ. Tại Gaza, “Tình hình vẫn tồi tệ với những vi phạm và giết người hàng ngày do quân đội Israel gây ra.” Mặt khác, Hamas vẫn là thế lực độc tài đàn áp người Palestine,” ông nói thêm.

Tương lai đen tối

Trong thời điểm khó khăn tột cùng đối với người dân Gaza, bao gồm cả người Kitô giáo, nơi bi kịch của cuộc sống hàng ngày càng trầm trọng bởi cảm giác bị bỏ rơi lan rộng, chuyến thăm gần đây của Đức Hồng Y Latinh và Đức Thượng phụ Chính thống Hy Lạp của Giêrusalem càng mang ý nghĩa lớn lao hơn. Ngày 22 tháng 6, Hồng Y Pierbattista Pizzaballa và Đức Thượng phụ Theophilos III đã có thể tiếp cận vùng đất Palestine, nơi họ gặp gỡ các giáo sĩ địa phương, các nhà lãnh đạo tôn giáo,các cộng đồng Do Thái, các gia đình Kitô giáo và những người bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng nhân đạo đang diễn ra.

Sayegh hoan nghênh cử chỉ của các nhà lãnh đạo Kitô giáo ở Đất Thánh. “Điều này rất quan trọng và nhấn mạnh tầm quan trọng của cộng đồng Kitô giáo ở đó, và đối với cộng đồng người Palestine rộng lớn hơn ở Gaza, nó cho thấy Giáo hội quan tâm đến họ.” “Hamas biết rằng họ không có tương lai nào ngoài ‘kháng chiến vũ trang’, ngay cả về mặt hùng biện,” nhà hoạt động cảnh báo. “Do đó, họ đang nỗ lực thực hiện một thủ đoạn chính trị để giả vờ từ bỏ chính quyền mà không đề cập đến việc giải trừ vũ khí.”

Tương lai của Gaza và của những người sẽ nỗ lực đảm bảo hòa bình và hy vọng vẫn còn chưa rõ ràng, nhưng nhà hoạt động Kitô giáo đã đưa ra một điểm khởi đầu mà ông cho là thiết yếu. “Thật khó để chỉ ra một người cụ thể,” ông nói. “Tuy nhiên, bất cứ ai phải lãnh đạo người dân Palestine đều phải thông qua một cuộc bầu cử Palestine hoặc ít nhất là một sự đồng thuận chung.”