Các ký giả Claudia Rebaza và Christopher Lamb của CNN, trong bản tin ngày 11 tháng 11 năm 2026, cho hay: Cưỡi ngựa đến thăm những vùng hẻo lánh nhất trên dãy Andes thuộc giáo phận của mình, phân phát thực phẩm giữa đại dịch Covid-19, hay đi ủng cao su lội qua nước và bùn lầy trong các trận lũ lụt: đó là cách mà nhiều người dân Peru nhớ về người đàn ông hiện là Đức Giáo Hoàng Leo XIV.
Robert Prevost đã luôn sát cánh cùng người dân trong những thời khắc khó khăn nhất tại Peru. Nhiều ký ức đó chắc hẳn sẽ hiện về trong tâm trí công chúng khi họ chào đón vị Giáo hoàng trở về "quê hương thứ hai" của ngài vào thứ Tư tới.
Chuyến thăm Peru của Đức Giáo Hoàng — bao gồm các điểm dừng chân tại Lima, Cusco và Chiclayo — được xem như sự trở về nhà của một vị giáo hoàng vốn là công dân Peru và am hiểu sâu sắc về đất nước này.
Khi còn trẻ, Robert Prevost lần đầu đặt chân đến quốc gia Nam Mỹ này với tư cách là một nhà truyền giáo vào năm 1985. Những năm tháng sau đó đã định hình phong cách lãnh đạo của ngài, yếu tố góp phần đưa ngài trở thành người kế nhiệm Đức cố Giáo hoàng Phan-xi-cô.
Sứ mệnh của ngài trong đại dịch
“Tôi nghĩ ngài đã thể hiện sự anh hùng trên nhiều phương diện; ngài chấp nhận rủi ro bị nhiễm bệnh. Trong thời gian đó, chúng tôi đã mất 11 linh mục và một vị giám mục hưu trí,” linh mục José Del Rosario hồi tưởng về những ngày gian khó nhất của đại dịch.
Padre Robert — cách gọi thân mật của người dân Peru dành cho ngài — đã di chuyển hơn 700 km từ Chiclayo đến Giáo phận Callao, một tỉnh giáp thủ đô Lima, nơi ngài đảm nhiệm vai trò giám quản tông tòa. Robert Prevost, hiện được biết đến với tên gọi Giáo hoàng Lêô XIV, từng là Giám mục giáo phận Chiclayo, Peru, từ ngày 26 tháng 9 năm 2015 đến năm 2023.
Hội đồng Giám mục Peru
“Ngài đến mỗi hai tuần một lần trên chiếc xe nhỏ; ngài tự lái một chiếc xe bán tải giản dị,” linh mục Del Rosario, chánh xứ kiêm quản nhiệm Đền thánh Đức Mẹ Núi Camêlô tại La Legua – người từng làm việc sát sao với vị giám mục khi đó – chia sẻ.
Trong suốt nhiều tháng phong tỏa, Prevost đã phân phát thực phẩm cùng các nhu yếu phẩm cho người dân, đồng thời mang đến sự dẫn dắt về mặt tâm linh trong giai đoạn khủng hoảng.
“Ngài mang đến cho chúng tôi nhiều hy vọng và luôn quan tâm đến người dân; ngài là một người rất gần gũi với mọi người… và cũng vô cùng khiêm nhường,” linh mục Del Rosario nói thêm.
Theo số liệu từ Đại học Johns Hopkins, Peru ghi nhận hơn 219,000 ca tử vong, một trong những tỷ lệ tử vong do virus corona cao nhất thế giới. Tại Lima, và đặc biệt là ở các khu vực khác, những cảnh tượng kinh hoàng đã diễn ra bên ngoài các bệnh viện: nhiều người bệnh gục ngã trên đường phố vì thiếu oxy – một trong những phương tiện thiết yếu để điều trị virus này.
Tại Chiclayo, Giám mục Prevost đã khởi xướng một chiến dịch gây quỹ để mua một trạm sản xuất oxy. Phối hợp cùng tổ chức Caritas Chiclayo, vị giám mục đã kêu gọi chính quyền và các thành phần trong xã hội dân sự, qua đó huy động được hơn 380,000 đô la Mỹ – đủ để mua không chỉ một mà đến hai trạm sản xuất oxy.
Trên tuyến đầu trong các thảm họa thiên nhiên
Janinna Sesa, cựu giám đốc của tổ chức Caritas Chiclayo, đã làm việc cùng vị giám mục này trong tám năm, bao gồm cả giai đoạn đại dịch, trận lũ lụt do hiện tượng El Niño ven biển gây ra vào năm 2017, và cơn bão Yaku vào năm 2023.
“Chúng tôi luôn ở tuyến đầu, đặc biệt là trong các thảm họa như hiện tượng El Niño ven biển. Ngài là người sẵn sàng xỏ ủng, lội xuống dòng nước để giúp đỡ mọi người. Ngài rất gần gũi và vô cùng nhân hậu,” Sesa chia sẻ với CNN.
Trước khi lên đường đến Rome vào năm 2023 – sau khi được Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Giám mục kiêm Chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về Mỹ Latinh – Đức Giám Mục Prevost đã đứng ra kêu gọi cứu trợ cho hơn 10,000 người bị ảnh hưởng bởi lũ lụt do cơn bão Yaku gây ra ở miền bắc đất nước.
“Tôi mong quý vị hãy rộng lòng hào hiệp; hãy mở rộng trái tim để chúng ta có thể giúp đỡ lẫn nhau và cùng nhau vượt qua khó khăn, giống như cách chúng ta từng làm trong những cuộc khủng hoảng trước đây,” Giám mục Prevost nói trong một đoạn video, khi đang đứng giữa dòng nước tại quận Illimo, thuộc vùng Lambayeque.
Cuộc khủng hoảng người di cư Venezuela
Công tác hỗ trợ và ứng phó do Đức Giám Mục Prevost dẫn đầu trước làn sóng người di cư Venezuela ồ ạt đổ đến vào năm 2018 đã được thực hiện một cách toàn diện, với tầm nhìn khác biệt so với các khu vực khác trong nước.
Tính đến tháng 11 năm 2025, Peru đã tiếp nhận hơn 1.6 triệu người Venezuela đến đây – con số cao thứ hai trong khu vực, chỉ sau Colombia. Theo số liệu từ Ủy ban về Di động Con người và Nạn buôn người thuộc Giáo phận Chiclayo, hơn 20,000 người trong số đó đã đi qua Chiclayo và hơn 3,500 gia đình đã định cư tại khu vực này. Chính Đức cha Prevost là người đã thúc đẩy thành lập ủy ban này nhằm hỗ trợ người di cư và đấu tranh chống nạn buôn người.
“Làn sóng di cư ập đến với chúng tôi; hàng ngàn người di cư phải ở ngoài đường, ngủ ngay trên vỉa hè, còn các giáo xứ thì trở thành nơi trú ẩn,” Sesa nhớ lại.
Cha Robert không chỉ chú trọng vào việc cung cấp thực phẩm hay quyên góp quần áo, chăn màn và thuốc men, mà ngài còn xây dựng ngôi làng San Vicente de Paúl tại Puerto Etén để đón nhận họ.
“Sự giản dị, cảm giác bình an mà ngài lan tỏa, cùng phong thái điềm tĩnh của Đức cha Prevost mỗi khi lắng nghe mọi người – tôi vẫn thấy những điều đó ở Đức Giáo Hoàng Leo XIV… Ngài chào đón chúng tôi bằng sự nồng hậu và tình yêu thương bao la,” Lisbeth Díaz, một người Venezuela đang sống tại Chiclayo và là thành viên của Ủy ban về Di động Con người và Nạn buôn người, chia sẻ với CNN.
Đức cha Prevost luôn ưu tiên việc hợp thức hóa tình trạng pháp lý cho người di cư, giúp họ có thể làm việc và hòa nhập vào xã hội.
Thúc đẩy không gian để lắng nghe và lên tiếng
ĐC Prevost đã tạo ra các không gian đối thoại, khuyến khích nhiều người cất tiếng nói để tố cáo những hành vi lạm dụng trong thời kỳ xung đột nội bộ tại quốc gia này – bắt đầu từ thập niên 1980 – cũng như thảo luận cởi mở về thực trạng xã hội dưới chế độ độc tài của cố Tổng thống Alberto Fujimori vào thập niên 1990.
Tại phái bộ Dòng Thánh Augustinô ở Trujillo, vị Giáo hoàng đương nhiệm cùng các chủng sinh đã đi qua nhiều thị trấn và giáo xứ ở vùng Andes. Họ tổ chức các vở kịch tái hiện tình trạng bạo lực mà người nông dân phải gánh chịu, nhằm khơi gợi những cuộc trò chuyện giúp xoa dịu các chấn thương và nỗi đau mà người dân đã trải qua.
ĐC Prevost cũng tham gia vận động thu thập chữ ký để thành lập Ủy ban Sự thật và Hòa giải (TRC) – cơ quan điều tra các hành vi bạo lực và vi phạm nhân quyền diễn ra từ năm 1980 đến năm 2000, đặc biệt là tại các vùng nông thôn Peru. Trujillo và các giáo xứ dưới sự dẫn dắt của vị Giáo hoàng tương lai chính là nơi thu thập được số lượng chữ ký lớn nhất.
Một vị Giáo hoàng được tôi luyện tại Peru
Đức Leo XIV là một vị Giáo hoàng được tôi luyện tại Peru. Gần hai thập kỷ gắn bó với vùng đất mà ngài coi như quê hương thứ hai đã định hình sâu sắc sứ vụ của ngài, đặt nền tảng đưa ngài đến với ngôi vị Giáo hoàng. Khi còn là giám mục, ĐC Prevost là một mục tử luôn gần gũi với đoàn chiên của mình. Tại Vatican, một trong những cộng sự thân cận nhất của ngài là Linh mục Edgard Rimaycuna, một người con của vùng Chiclayo.
Robert Prevost – nay là Đức Giáo Hoàng Leo XIV – trong một chuyến thăm các cộng đồng nông thôn tại vùng Lambayeque, tây bắc Peru, khi còn là Giám mục giáo phận Chiclayo.
Giáo phận Chiclayo
Những đóng góp của ngài tại Nam Mỹ cùng vai trò lãnh đạo Dòng Thánh Augustinô đã thu hút sự chú ý của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô. Ngài đã bổ nhiệm ngài làm Giám mục giáo phận Chiclayo, sau đó đưa ngài về Rome. Tại đây, ngài đảm nhận một trong những vị trí quan trọng nhất tại Vatican và được phong tước Hồng Y. Điều này đã đưa ngài trở thành một ứng viên trong mật nghị Hồng Y năm 2025.
Trước đây, việc bầu chọn một giáo hoàng người Mỹ được coi là điều bất khả hữu, do Hồng Y đoàn không muốn gắn kết ngôi giáo hoàng với một cường quốc chính trị và văn hóa đang chiếm ưu thế. Tuy nhiên, các Hồng Y bỏ phiếu cho Hồng Y Robert Prevost trong mật nghị năm 2025 đã không chỉ nhìn nhận ngài như một ứng viên đến từ Hoa Kỳ.
Kinh nghiệm làm việc tại Peru đã giúp ngài nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ các Hồng Y; họ đã chọn một vị giám mục có cội rễ tại Mỹ Latinh — một người thông thạo tiếng Tây Ban Nha và thấu hiểu những mối quan tâm của người dân tại châu lục này.
Chuyến thăm Peru của Đức Giáo Hoàng sẽ là dịp để người dân Peru chào đón "Cha Robert" trở lại đất nước đã nuôi dưỡng ngài — nơi mà chính ngài cũng đã để lại những dấu ấn sâu đậm.
Linh mục John Lydon, một tu sĩ thuộc cùng Dòng Thánh Augustinô với Đức Giáo Hoàng — người từng sống và làm việc cùng Hồng Y Prevost trong một thập niên — chia sẻ với CNN: “Tôi tin rằng sự tận tâm của ngài đối với người nghèo và việc bảo vệ nhân quyền sẽ tiếp tục là những nét nổi bật trong chuyến thăm này.”