1. Cơ quan an ninh Nga, gọi tắt là FSB bắt giữ một công dân Moldova bị cáo buộc được Ukraine tuyển mộ để ám sát một tướng Nga.

Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB đã bắt giữ Nicolae Cociu, 21 tuổi, công dân Moldova, người bị cáo buộc liên quan đến vụ ám sát một sĩ quan quân đội cao cấp của Nga tại tỉnh Saratov, theo thông báo của cơ quan này vào ngày 8 tháng 9.

Theo hãng truyền thông độc lập Astra của Nga, vụ ám sát được tường trình nhắm vào Nikolai Varpakhovich, một tướng thuộc Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga và là chỉ huy của Sư đoàn Không quân Ném bom hạng nặng số 22.

Ngày 31 tháng 8, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU và Văn phòng Tổng công tố đã chính thức buộc tội vắng mặt ông Varpakhovich về tội liên quan đến vụ tấn công của Nga vào bệnh viện nhi Okhmatdyt ở Kyiv ngày 8 tháng 7 năm 2024. Vụ tấn công đã khiến hai người thiệt mạng và hơn 50 người khác bị thương, trong khi có hơn 600 bệnh nhân bên trong bệnh viện vào thời điểm đó.

Cơ quan an ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB tuyên bố rằng công dân Moldova này đã được các cơ quan tình báo Ukraine tuyển mộ thông qua Instagram vào năm 2025 và được đề nghị 70.000 euro hay 81.300 đô la để thực hiện một vụ ám sát nhằm vào một quân nhân Nga.

Theo FSB, nghi phạm được tường trình đã trải qua khóa huấn luyện tại một trường bắn ở Kyiv trước khi di chuyển đến tỉnh Saratov của Nga qua ngã Estonia vào tháng 6.

Cơ quan an ninh liên bang Nga, gọi tắt là FSB cũng tuyên bố rằng Cociu đáng lẽ phải trở về Moldova sau vụ tấn công và đã bị bắt giữ tại tỉnh Astrakhan khi đang cố gắng rời khỏi Nga.

Trước đó, Astra đưa tin rằng một người đi xe máy đã nổ súng vào Varpakhovich khi ông rời khỏi một cửa hàng vào ngày 3 tháng 9, bắn ông 2 phát vào đầu. Theo báo cáo mới nhất của FSB, Cociu đã nổ tới 6 phát súng vào Varpakhovich trước khi rồ ga bỏ chạy.

Ukraine chưa đưa ra bình luận nào về vụ việc.

Vụ nổ súng được báo cáo xảy ra trong bối cảnh một loạt các vụ ám sát nhắm vào các nhân vật quân sự Nga và những cá nhân có liên hệ với cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine.

Theo một nguồn tin thân cận với chiến dịch này, vào tháng 8, chỉ huy Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga Alexander Chayko được tường trình mục tiêu của một vụ đánh bom tại một nhà hàng ở Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Independent: Russia's FSB detains Moldovan citizen allegedly recruited by Ukraine to assassinate Russian general]

2. Tổng thống Zelenskiy cho biết Đức "sẵn sàng cung cấp hỏa tiễn cho hệ thống Patriot".

Ngày 8 tháng 9, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố Đức "sẵn sàng cung cấp" thêm hỏa tiễn đánh chặn Patriot cho Ukraine.

"Đây chính xác là những quyết định giúp đưa hòa bình đến gần hơn: khi bạn làm giảm khả năng hủy hoại sinh mạng của kẻ xâm lược," Tổng thống Zelenskiy cho biết như trên trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Ba, 08 Tháng Chín. Chưa có thời gian cụ thể nào được đưa ra về việc các hỏa tiễn đánh chặn bổ sung sẽ được đưa vào sử dụng.

"Chuẩn bị cho Ukraine đối phó với mùa đông là ưu tiên hàng đầu và điều đó đòi hỏi chúng ta phải hành động kiên quyết và ngay lập tức," Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius phát biểu tại cuộc họp ngày 8 tháng 9 của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ramstein về Ukraine.

"Ngoài hỏa tiễn đánh chặn PAC-2, Đức sẽ tiếp tục tăng cường cung cấp liên tục hỏa tiễn không đối không AIM-9 từ kho dự trữ của Bundeswehr để cung cấp số lượng lớn hơn cho Ukraine", Pistorius cho biết, đồng thời cam kết sẽ cung cấp thêm hệ thống phòng không IRIS-T cho Ukraine.

[Kyiv Independent: Germany 'ready to provide missiles for Patriots,' Zelensky says]

3. Bà Von der Leyen: Greenland đang chọn Âu Châu và Âu Châu đang chọn Greenland.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen hôm thứ Hai cho biết Greenland đang đưa ra "lựa chọn rõ ràng" để tăng cường quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu, khi Brussels công bố gói đầu tư 200 triệu euro và tiến hành làm sâu sắc thêm tầm ảnh hưởng chính trị, kinh tế và an ninh của mình ở Bắc Cực.

Phát biểu tại Nuuk cùng với Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, von der Leyen coi mối quan hệ này là mối quan hệ đối tác hai chiều.

Bà cho biết, tuyên bố mới giữa Liên Hiệp Âu Châu và Greenland "phản ánh sự lựa chọn rõ ràng của Greenland nhằm tăng cường quan hệ với Liên minh Âu Châu", đồng thời thể hiện quyết định của Âu Châu "hiện diện nhiều hơn" và tham gia tích cực hơn vào Greenland và khắp khu vực Bắc Cực.

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ xâm lược Greenland. Vào tháng 7, ông tuyên bố rằng "Greenland... nên do Hoa Kỳ kiểm soát, chứ không phải Đan Mạch" ngay từ đầu hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Vấn đề Bắc Cực nhanh chóng trở thành ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự địa chính trị của Brussels. Bà Von der Leyen cho biết khu vực này đã trở thành nơi "các mảng kiến tạo địa chính trị va chạm", đồng thời nói thêm rằng Liên Hiệp Âu Châu có lợi ích trực tiếp trong các diễn biến ở đó và đang chuẩn bị một chiến lược Bắc Cực mới để trình bày vào mùa thu này.

Vấn đề Bắc Cực cũng dự kiến sẽ được đề cập nổi bật trong bài phát biểu Thông điệp Liên minh của bà von der Leyen vào tuần tới, khi Brussels chuẩn bị cho chiến lược được cải tiến.

Bà cũng nhắc lại rằng tương lai của Greenland là do người dân Greenland và Đan Mạch quyết định.

Chuyến thăm kéo dài hai ngày, bắt đầu từ Chúa Nhật, nhằm mục đích biến thông điệp chính trị thành các dự án cụ thể. Một quan chức của Ủy ban cho biết chuyến đi đã được lên kế hoạch từ nhiều tháng trước nhưng đã bị hoãn lại theo yêu cầu của ông Frederiksen do cuộc bầu cử Đan Mạch vào tháng Ba.

Bà Von der Leyen đã ký một tuyên bố chung được gia hạn với Greenland và Đan Mạch, đồng thời công bố gói hợp tác Liên Hiệp Âu Châu trị giá 200 triệu euro cho năm nay và năm tới.

Tại công ty viễn thông Tusass của Greenland, bà đã khởi động một dự án kết nối vệ tinh nhằm cải thiện khả năng truy cập internet tại các cộng đồng vùng sâu vùng xa. Brussels cũng sẽ hỗ trợ phát triển thủy điện và hợp tác với Greenland trong các dự án khai thác mỏ nhằm liên kết chặt chẽ hơn các nguồn nguyên liệu thô của hòn đảo với ngành công nghiệp Âu Châu.

Tuyên bố rộng hơn này mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực giáo dục, cơ sở hạ tầng, nghề cá, du lịch, nhà ở, nghiên cứu, hành động vì khí hậu, bảo vệ dân sự, an ninh mạng và khả năng phục hồi của khu vực Bắc Cực.

Bà Von der Leyen cũng nhấn mạnh mối quan hệ lâu dài hơn, cho biết Ủy ban Âu Châu đã đề xuất tăng hơn gấp đôi nguồn tài trợ của Liên Hiệp Âu Châu cho Greenland lên 530 triệu euro đến năm 2034.

[Politico: Von der Leyen: Greenland is choosing Europe and Europe is choosing Greenland]

4. Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào Ả Rập Xê Út.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres hôm thứ Ba đã lên án các cuộc tấn công của phiến quân Houthi nhằm vào Ả Rập Xê Út, nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và làm hàng chục người bị thương.

"Chúng tôi lên án các cuộc tấn công xuyên biên giới của lực lượng Houthi nhằm vào nhiều địa điểm ở miền nam Ả Rập Xê Út", phát ngôn viên của ông Guterres, Stephane Dujarric, cho biết.

Ông Dujarric cho biết: "Những cuộc tấn công này đã ảnh hưởng đến dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng, và tất nhiên chúng tôi bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về các báo cáo về thương vong dân sự."

Kể từ đó, Ả Rập Xê Út đã đáp trả các cuộc tấn công của lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn bằng các cuộc tấn công của riêng mình.

Hôm thứ Ba, Liên minh Âu Châu cũng kêu gọi phiến quân Houthi "chấm dứt mọi cuộc tấn công", đồng thời lên án các cuộc tấn công vào Ả Rập Xê Út nhằm vào các cơ sở dầu mỏ và làm hàng chục người bị thương.

"Những cuộc tấn công này cấu thành một sự leo thang nguy hiểm, vi phạm luật pháp quốc tế, làm suy yếu an ninh và ổn định khu vực, đồng thời có nguy cơ gây thêm rủi ro cho những nỗ lực hướng tới giải quyết hòa bình cuộc xung đột ở Yemen", ông Anouar El Anouni, phát ngôn nhân của cơ quan ngoại giao khối, cho biết.

[CBSNews: U.N. chief condemns Houthi attacks on Saudi Arabia]

5. Các tướng lĩnh Nga đã mô phỏng chiến tranh với NATO trong nhiều năm.

Theo một cuộc điều tra được công bố hôm thứ Ba, ngày 8 tháng 9, các tướng lĩnh Nga đã dành nhiều năm để diễn tập các cuộc chiến giả định chống lại NATO và các đối tác của tổ chức này thông qua các mô phỏng máy tính bí mật.

Trung tâm điều tra Dossier Center của Nga đã tìm thấy bằng chứng cho thấy giới lãnh đạo quân đội nước này bắt đầu chuẩn bị nghiêm chỉnh cho khả năng xung đột với NATO từ năm 2017. Mikhail Khodorkovsky, một nhà hoạt động đối lập người Nga, Giám đốc Trung tâm điều tra Dossier Center cho biết như trên.

Các cuộc diễn tập mô phỏng diễn ra tại Học viện Quân sự thuộc Bộ Tổng tham mưu Nga ở ngoại ô Mạc Tư Khoa, nơi có một Trung tâm Diễn tập Chiến tranh ngầm được thiết kế để giống với một sở chỉ huy quân sự.

Theo Khodorkovsky, khoảng 50 sĩ quan và tướng lĩnh cao cấp có thể tham gia một phiên họp, đảm nhiệm vai trò chỉ huy các lực lượng không quân, hải quân, tàu ngầm, tình báo, phòng không và các binh chủng khác.

Computer được dùng để tính toán thương vong, sự di chuyển của quân đội và độ sâu tiến công vào phòng tuyến của địch, trong khi các sĩ quan ra lệnh và theo dõi diễn biến quyết định của họ trên một bản đồ kỹ thuật số lớn bao phủ hầu hết bức tường.

Các cuộc diễn tập, được gọi chính thức là trò chơi chiến tranh chỉ huy-tham mưu, có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày. Các cuộc mô phỏng có thể bao gồm các hoạt động từ đổ bộ đường thủy và diễn tập tàu ngầm đến phản ứng chống lại máy bay địch.

Gotland xuất hiện trong mô phỏng năm 2017

Tháng 3 năm 2017, các tướng lĩnh Nga và các học viên cao cấp của học viện quân sự đã tham gia một cuộc diễn tập chiến lược kéo dài nhiều ngày.

Mặc dù Bộ Quốc phòng Nga cung cấp rất ít thông tin chi tiết về tình huống này, nhưng Trung tâm Hồ sơ đã phân tích một bức ảnh do học viện công bố. Hình ảnh phản chiếu trên cửa kính được tường trình đã hé lộ một bản đồ hiển thị trên màn hình phía sau những người tham gia.

Bản đồ thể hiện Biển Baltic và bao gồm một địa điểm được đánh dấu gần Gotland, một hòn đảo có vị trí chiến lược quan trọng của Thụy Điển.

Khodorkovsky cho biết nó được đặt tên là "Răn đe chiến lược", một thuật ngữ quân sự của Nga bao gồm các biện pháp nhằm ngăn chặn một cuộc tấn công bằng cách chứng minh khả năng gây ra thiệt hại không thể chấp nhận được cho đối phương.

Gotland đã được phi quân sự hóa vào năm 2005, nhưng một thập niên sau, Thụy Điển quyết định khôi phục sự hiện diện quân sự thường trực trên đảo trong bối cảnh lo ngại về chính sách đối ngoại ngày càng hung hăng của Nga.

Hơn 900 sĩ quan mô phỏng chiến tranh phương Đông.

Theo kết quả điều tra, một cuộc diễn tập quân sự khác được tổ chức tại học viện vào năm 2018 có sự tham gia của hơn 900 sĩ quan và dường như mô phỏng một cuộc xung đột giữa lực lượng Mỹ và Nhật Bản.

Những người tham gia điều khiển khoảng 320.000 binh lính ảo được biên chế cho Quân khu phía Đông và Hạm đội Thái Bình Dương của Nga.

Mặc dù đài truyền hình quân sự Nga đã làm mờ nhiều bản đồ được chiếu trong bản tin của mình, các nhà điều tra vẫn tìm thấy những đoạn phim không bị làm mờ, hiển thị một phần của các tỉnh Hokkaido và Aomori của Nhật Bản.

Mô phỏng cũng bao gồm mô hình ba chiều của máy bay trinh sát Boeing E-3 Sentry của Mỹ mang phù hiệu NATO.

Aomori là nơi đặt căn cứ không quân Misawa chung của Mỹ và Nhật Bản. Hơn 50.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại Nhật Bản vào khoảng thời gian diễn ra cuộc diễn tập.

Các tài liệu quân sự bị rò rỉ trước đó của Nga được tường trình có chứa danh sách 160 mục tiêu tiềm năng ở Nhật Bản và Nam Hàn, bao gồm đường sá, cầu cống và các nhà máy công nghiệp.

Khodorkovsky kết luận rằng NATO và các đối tác khu vực của họ có thể được thể hiện như "đội đỏ" đối lập trong các mô phỏng, đặt ra các mối đe dọa giả định đối với Nga từ cả phía tây và phía đông.

Tuy nhiên, các nhà điều tra cảnh báo rằng sự tồn tại của một kịch bản diễn tập chiến tranh không tự động chứng minh Nga có ý định phát động một cuộc chiến tranh thực sự chống lại đối thủ được mô phỏng.

Các mô phỏng của Nga không dự đoán được chiến tranh Ukraine.

Đến năm 2021, các cuộc diễn tập quân sự dành cho bộ chỉ huy đã trở thành một yếu tố trọng tâm trong kế hoạch quân sự của Nga.

Khodorkovsky tiết lộ rằng các chỉ huy tại Quân khu phía Nam, nơi sẽ đóng vai trò quan trọng trong cuộc xâm lược Ukraine của Nga, đã được chỉ thị tiến hành các cuộc tập trận như vậy hàng tháng trong suốt năm đó.

Hơn 1.000 người tham gia một cuộc diễn tập lớn vào tháng 3 năm 2021, khi Nga bắt đầu triển khai hàng ngàn binh lính và phương tiện quân sự gần biên giới Ukraine.

Bất chấp sự chuẩn bị kỹ lưỡng, các nhà điều tra kết luận rằng các chỉ huy Nga dường như đã không mô phỏng chính xác cuộc xâm lược Ukraine.

"Bất kỳ cuộc chiến nào cũng đều đi chệch khỏi kế hoạch ngay từ phát súng đầu tiên," nhà phân tích quân sự David Sharp nói với Dossier Center.

Sharp cho rằng các cuộc diễn tập chiến tranh chỉ có thể mang lại kết quả có giá trị khi chúng dựa trên đánh giá chính xác về khả năng của cả hai bên. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng trong các hệ thống độc tài, các chỉ huy có thể tránh xem xét các kịch bản xấu nhất vì các nhà lãnh đạo mong đợi những báo cáo tích cực.

Giới lãnh đạo quân sự Nga cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ kinh nghiệm ở Syria, nơi Mạc Tư Khoa dựa rất nhiều vào lực lượng không quân và các cuộc không kích.

Các chỉ huy Nga đã cố gắng sử dụng chiến thuật tương tự sau khi phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022. Phương pháp này phần lớn thất bại vì Nga không thể vô hiệu hóa mạng lưới phòng không dày đặc của Ukraine vào giai đoạn đầu cuộc xâm lược.

Mạc Tư Khoa thay đổi mô phỏng sau thất bại của chiến dịch блицкраство (chiến tranh chớp nhoáng)

Sau khi nỗ lực ban đầu của Nga nhằm chiếm Kyiv và nhanh chóng lật đổ chính phủ Ukraine thất bại, Bộ Tổng tham mưu đã tổ chức hai cuộc tập trận lớn vào mùa xuân năm 2022.

Một cuộc diễn tập có sự tham gia của 1.300 người từ 15 trường quân sự. Cuộc diễn tập mô phỏng thứ hai chia các sĩ quan và tướng lĩnh thành hai đội quân hỗn hợp binh chủng đối lập.

Các kịch bản đã được điều chỉnh để phản ánh các điều kiện mà quân đội Nga đã gặp phải ở Ukraine, bao gồm việc thiếu một chiến tuyến liên tục, hoạt động của các chiến dịch đặc biệt và sự kháng cự từ các thành phố phía sau chiến tuyến của Nga mà Mạc Tư Khoa đã không thể chiếm được.

Theo Khodorkovsky, đến cuối năm 2022, những bài học kinh nghiệm từ những tháng đầu tiên của cuộc xâm lược toàn diện của Nga đã được đưa vào các cuộc diễn tập quân sự của nước này.

Trung tâm ngầm này được tường trình vận hành khoảng 250 hệ thống huấn luyện và có thể chạy các mô phỏng liên quan đến các đội hình quân sự thực sự của Nga. Máy tính của trung tâm cho phép các sĩ quan chiến đấu với trí tuệ nhân tạo hoặc các đội khác được kết nối thông qua một mạng nội bộ được bảo vệ.

Khodorkovsky cũng tìm thấy các cơ quan truyền thông của Bộ Quốc phòng Nga cho thấy rằng các kịch bản cao cấp nhất có thể được xây dựng theo lệnh của bộ trưởng quốc phòng, tổng tham mưu trưởng hoặc theo những gì các tài liệu mô tả là "kế hoạch của tổng thống Nga".

Tưởng cũng nên biết thêm: Mikhail Khodorkovsky, từng là người giàu nhất nước Nga trước khi lên tiếng chống lại Vladimir Putin và thành lập nhóm Open Russia, nghĩa là nước Nga cởi mở, với chủ trương thân phương Tây. Ông bị tịch thu tài sản và bị bỏ tù từ năm 2003 cho đến khi được Putin ân xá vào này 20 Tháng Mười Hai, 2013, sau một thập niên tù tội. Ông hiện đang sống lưu vong ở Luân Đôn và thành lập Trung tâm Dossier nhằm điều tra các nguồn tài sản của Putin, không do Putin trực tiếp đứng tên nhưng do các tình nhân của ông ta đứng tên.

[Kyiv Post: Russian Generals Simulate War With NATO for Years]

6. Nỗ lực hòa bình của Mỹ đang đạt được đà tiến triển, nhưng 3 cựu đại sứ nhận thấy lập trường của Putin hầu như không thay đổi.

Các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã đến Kyiv vào cuối tuần để hội đàm với Vladimir Putin và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, nhưng ba cựu đại sứ Mỹ tại Ukraine cho biết các cuộc gặp này vẫn chưa cho thấy Mạc Tư Khoa sẵn sàng thay đổi lập trường của mình.

Hôm thứ Hai, theo Radio Liberty, các cựu đại sứ Mỹ tại Ukraine cho biết rằng bất chấp các hoạt động ngoại giao được nối lại, vẫn có rất ít bằng chứng cho thấy Mạc Tư Khoa sẵn sàng đạt được một thỏa thuận.

Witkoff và Kushner đã gặp Putin tại Mạc Tư Khoa trước khi đến Kyiv để gặp Tổng thống Volodymyr Zelenskiy. Witkoff mô tả các cuộc thảo luận là mang tính xây dựng và cho biết Mỹ đã nghe được "những ý tưởng mới" từ Mạc Tư Khoa, trong khi Kushner đề cập đến một "gói hòa bình" rộng hơn.

Tổng thống Zelenskiy gọi cuộc hội đàm với các phái viên Mỹ là "rất quan trọng" và cho biết Ukraine sẵn sàng tiến tới các cuộc đàm phán ba bên gồm Kyiv, Washington và Mạc Tư Khoa. Các cố vấn an ninh quốc gia từ Anh, Pháp và Đức cũng tham gia một phần các cuộc thảo luận tại Kyiv.

Các cựu đại sứ hoan nghênh nỗ lực ngoại giao được nối lại nhưng cảnh báo rằng việc gia tăng hoạt động không nên bị nhầm lẫn với tiến bộ thực sự.

William Taylor, người từng hai lần giữ chức đại sứ Mỹ tại Ukraine, cho biết trở ngại chính vẫn là Mạc Tư Khoa chứ không phải Kyiv hay Washington. Ông nói rằng ông chưa thấy bất cứ dấu hiệu nào cho thấy Putin đã từ bỏ những yêu cầu cực đoan của mình.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine chuẩn bị cho một mùa đông nữa dưới cuộc chiến tranh đang diễn ra của Nga, với cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này vẫn là mục tiêu chính trong các cuộc tấn công của Nga.

John Herbst, cựu đại sứ Mỹ dưới thời Tổng thống George W. Bush, gọi nỗ lực hiện tại là một trong những sáng kiến ngoại giao quan trọng nhất của Mỹ trong nhiều tháng qua, nhưng cho rằng vẫn chưa rõ liệu có điều gì thực sự mới mẻ đằng sau đó hay không.

Geoffrey Pyatt, người từng giữ chức đại sứ Mỹ tại Ukraine từ năm 2013-2016, cũng hoan nghênh việc nối lại đối thoại, đồng thời cho rằng vấn đề cốt lõi là liệu Nga có sẵn sàng giảm leo thang căng thẳng hay không.

Những "ý tưởng mới" của Nga là gì?

Tuyên bố của Witkoff rằng Mạc Tư Khoa đã đưa ra "những ý tưởng mới" là một trong những yếu tố được theo dõi sát sao nhất trong các hoạt động ngoại giao cuối tuần qua. Cả ông và Kushner đều chưa công khai giải thích những ý tưởng đó là gì.

Đối với Taylor, phép thử quan trọng nhất sẽ là các bước đi quân sự cụ thể từ phía Nga, bao gồm lệnh ngừng bắn dọc theo chiến tuyến hiện tại, chấm dứt các cuộc tấn công tầm xa và các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, cũng như các thỏa thuận về vận tải biển.

Nếu không có những biện pháp như vậy, ngôn ngữ của các đề xuất mới có thể chỉ đơn thuần là việc đóng gói lại các yêu cầu hiện có của Mạc Tư Khoa.

Các cựu đại sứ cũng nhấn mạnh rằng những đề xuất trước đây về việc Nga sẵn sàng thỏa hiệp thường không mang lại kết quả cụ thể, do đó các chi tiết của cuộc đàm phán mới nhất đặc biệt quan trọng.

Một quan chức cao cấp của chính quyền Mỹ nói với đài Radio Liberty rằng Washington vẫn lạc quan về một vòng đàm phán khác có sự tham gia của Nga và Ukraine.

Chính quyền sẽ đánh giá các cuộc gặp của các đặc phái viên trước khi quyết định các bước tiếp theo, trong khi những tuần tới có thể được sử dụng để xây dựng một lộ trình chi tiết hơn. Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc cũng có thể là cơ hội để tiếp tục các cuộc thảo luận.

Lãnh thổ và bảo đảm an ninh

Bất kỳ thỏa thuận hòa bình tiềm năng nào cũng phải giải quyết hai vấn đề lớn chưa được giải quyết: lãnh thổ và an ninh tương lai của Ukraine.

Nga tiếp tục yêu cầu Ukraine nhượng bộ về lãnh thổ, điều mà Kyiv bác bỏ, trong khi Ukraine khẳng định các vùng lãnh thổ bị Nga xâm lược vẫn là lãnh thổ chủ quyền của Ukraine.

Taylor đề xuất một đường lối khả thi là thừa nhận sự kiểm soát trên thực tế của Nga đối với khoảng 19% lãnh thổ Ukraine mà không cần công nhận chủ quyền pháp lý của Nga đối với các vùng lãnh thổ đó. Một thỏa thuận như vậy sẽ đóng băng tranh chấp lãnh thổ thay vì giải quyết nó.

Tuy nhiên, Taylor cho biết không có dấu hiệu nào cho thấy Putin sẵn sàng chấp nhận khuôn khổ như vậy.

Herbst lập luận rằng mục tiêu của Nga không chỉ dừng lại ở lãnh thổ, mà còn hướng đến ảnh hưởng đáng kể đối với định hướng chính trị của Ukraine – những tham vọng này sẽ mâu thuẫn với một giải pháp dựa trên chủ quyền và độc lập của Ukraine.

Hai bên cũng cần phải đạt được thỏa thuận về các bảo đảm an ninh. Ông Taylor cho biết một thỏa thuận khả thi có thể bao gồm việc triển khai quân đội Âu Châu tại Ukraine, được Mỹ hỗ trợ về không quân, tình báo và các khả năng khác. Ông cũng chỉ ra việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu và, có thể, gia nhập NATO như những yếu tố dài hạn hơn cho an ninh của nước này.

Đối với Kyiv, một thỏa thuận ngừng bắn mà không có khả năng răn đe đáng tin cậy chỉ đơn thuần là tạo ra một khoảng lặng trước khi Nga tấn công lần nữa. Đồng thời, Mạc Tư Khoa có thể sẽ phản đối các cam kết an ninh của phương Tây có thể tăng cường khả năng tự vệ của Ukraine.

Vai trò của Âu Châu ngày càng tăng

Sự tham gia của các cố vấn an ninh Anh, Pháp và Đức vào các cuộc đàm phán ở Kyiv báo hiệu vai trò lớn hơn của Âu Châu trong tiến trình ngoại giao.

Witkoff cho rằng sự hiện diện của họ cho thấy sự hợp tác sẽ rất quan trọng để đạt được một thỏa thuận. Taylor lập luận rằng sự tham gia của Âu Châu đặc biệt quan trọng vì các nước Âu Châu có khả năng sẽ đóng vai trò chính trong bất kỳ thỏa thuận an ninh nào cho Ukraine và vẫn là những nguồn hỗ trợ tài chính và quân sự lớn nhất cho Kyiv.

Tuy nhiên, hiện tại, các chính phủ Âu Châu dường như chủ yếu tham gia vào các cuộc tham khảo ý kiến hơn là các cuộc đàm phán chính thức. Vai trò của họ có thể mở rộng tùy thuộc vào những gì Washington đề xuất và những gì Mạc Tư Khoa sẵn sàng chấp nhận.

Các cuộc đàm phán đang diễn ra trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn, tạo nên một phép thử quan trọng đối với động lực ngoại giao được tuyên bố. Nếu Nga và Ukraine không thể duy trì sự kiềm chế dù chỉ ở mức tối thiểu trong các cuộc đàm phán, thì việc đạt được một lệnh ngừng bắn rộng hơn sẽ trở nên khó khăn hơn.

Hiện vẫn chưa có tín hiệu rõ ràng từ Mạc Tư Khoa.

Ukraine đã tuyên bố sẵn sàng cho một cuộc gặp ba bên khác với Nga và Mỹ. Tổng thống Zelenskiy nói rằng Kyiv sẽ làm mọi điều có thể để các cuộc đàm phán như vậy diễn ra.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có dấu hiệu công khai rõ ràng nào cho thấy Putin đã đồng ý gặp Tổng thống Zelenskiy và tổng thống Mỹ.

Đối với Taylor, đó là tiêu chuẩn trước mắt: Washington cần một câu trả lời "có" rõ ràng từ Putin rằng Mạc Tư Khoa sẵn sàng tham gia vào các cuộc đàm phán như vậy.

Ông Herbst cho biết vài ngày tới sẽ cho thấy liệu các chi tiết cụ thể từ các cuộc gặp ở Mạc Tư Khoa và Kyiv có được tiết lộ hay không và ba bên sẽ phản ứng như thế nào.

Ông Pyatt hoan nghênh nỗ lực ngoại giao mới của Mỹ nhưng cho rằng trở ngại cơ bản vẫn là sự sẵn lòng giảm leo thang của Putin và sự hiểu biết của ông ấy về những gì người dân Ukraine mong muốn cho tương lai đất nước họ.

[Kyiv Post: US Peace Push Gains Momentum, But 3 Ex-Ambassadors See Little Change in Putin’s Position]

7. Musk ăn mừng, Tusk tuyệt vọng: Thế giới phản ứng thế nào trước chiến thắng bầu cử của đảng AfD?

Tỷ phú công nghệ Elon Musk đã hoan nghênh chiến thắng của phe cực hữu Đức tại bang Saxony-Anhalt hôm Chúa Nhật, một kết quả gây chấn động giới chính trị nước này và khắp Âu Châu.

"Tuyệt vời!" Musk nói để đáp lại lời tán dương của đồng lãnh đạo đảng Thay thế cho Đức (AfD) Alice Weidel dành cho ứng cử viên hàng đầu Ulrich Siegmund. Siegmund cảm ơn tỷ phú Elon Musk vì "sự ủng hộ" và đề cập đến sự hợp tác trong tương lai, nói rằng Đức có thể một lần nữa trở thành "nơi đáng để đầu tư" nếu đảng này lên nắm quyền ở Saxony-Anhalt.

Ông Musk đã ủng hộ đảng AfD trong nhiều năm, kể cả trong chiến dịch tranh cử liên bang năm 2025 của Đức. Tổng thống Donald Trump, người có mối quan hệ sóng gió với Thủ tướng Friedrich Merz và đã công khai chỉ trích ông này vào mùa xuân năm nay vì những lời phê bình của Berlin đối với chính sách của Mỹ đối với Iran, đã đăng một ảnh chụp màn hình mà không kèm bình luận trên Truth Social về kết quả dự kiến của đêm Chúa Nhật.

Đảng AfD cuối cùng giành được 43,8% số phiếu và 39 trong số 83 ghế - thiếu 3 ghế để đạt đa số tuyệt đối - mang lại kết quả bầu cử cấp bang mạnh mẽ nhất từ trước đến nay và tiến gần hơn đến việc nắm quyền điều hành một bang của Đức hơn bất kỳ đảng cực hữu nào kể từ Thế chiến II.

Kết quả này đã khiến các đồng minh của đảng trên khắp Âu Châu hân hoan. Phó Thủ tướng cánh hữu của Ý, Matteo Salvini, đã chúc mừng "người bạn" Weidel và tuyên bố: "Một Âu Châu khác là điều có thể." Lãnh đạo cực hữu của Áo, Herbert Kickl, cho biết cử tri đã phá bỏ "bức tường lửa" chính trị bao quanh AfD, trong khi lãnh đạo đảng Vox của Tây Ban Nha, Santiago Abascal, nói rằng kết quả này là "niềm hy vọng lớn lao cho Đức và Âu Châu."

Lãnh đạo đảng cực hữu Restore Britain, Rupert Lowe, gọi AfD là "nguồn cảm hứng". Lãnh đạo cực hữu Hòa Lan Geert Wilders cũng chúc mừng đảng này sau khi kết quả bầu cử được công bố.

Đáng chú ý, nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân túy-dân tộc hàng đầu của Anh, Nigel Farage, vẫn chưa đưa ra bình luận công khai nào về kết quả tính đến sáng thứ Hai, trong khi các nhà lãnh đạo cực hữu của Pháp, Marine Le Pen và Jordan Bardella, cũng giữ im lặng.

Trong khi Musk và phe cánh hữu Âu Châu hân hoan, các nhân vật tầm cỡ trung dung và cánh tả trên khắp lục địa lại lên tiếng cảnh báo.

Ngoại trưởng và Âu Châu của Pháp chỉ trích đảng AfD là một lực lượng chính trị "tân phát xít, chống Âu Châu, ủng hộ Putin" với chương trình "phản bội tinh thần Âu Châu", đồng thời kêu gọi "tất cả những ai từ chối chất độc của chủ nghĩa cực đoan" hãy "đưa ra phản hồi khẩn cấp" trước tiếng kêu giận dữ của cử tri.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nói rằng "chỉ những kẻ ngốc hoặc kẻ phản bội" ở Ba Lan mới có thể ăn mừng kết quả này. Bộ trưởng phụ trách vấn đề Âu Châu của Pháp, Benjamin Haddad gọi đây là "một thời khắc nghiêm trọng ở Âu Châu", đồng thời cảnh báo rằng "chủ nghĩa dân tộc và bài ngoại sẽ không bao giờ là giải pháp".

Jean-Luc Mélenchon, lãnh đạo đảng cánh tả Nước Pháp Bất khuất, gọi sự trở lại của AfD là "minh chứng thảm khốc cho sự mù quáng của các chính trị gia trung dung ở Âu Châu" và nói: "Thảm họa này là do họ gây ra."

Liên minh của Giorgia Meloni tại Rôma đã bị chia rẽ: Ngoại trưởng Antonio Tajani, lãnh đạo đảng Forza Italia bảo thủ thân Âu Châu, tuyên bố kết quả là "tin cực kỳ xấu", khiến ông mâu thuẫn với đối tác liên minh Salvini.

Đến sáng thứ Hai, Meloni, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez vẫn chưa công khai cân nhắc - các lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu Ursula von der Leyen và António Costa cũng vậy.

[Politico: Musk celebrates, Tusk despairs: How the world reacted to the AfD’s election win]

8. Mạc Tư Khoa đã sử dụng các đặc phái viên của Mỹ để đưa ra những yêu sách cứng rắn hơn.

Một nỗ lực của chính quyền Trump nhằm thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình Nga-Ukraine đang bế tắc không những không giúp các bên tham chiến xích lại gần nhau hơn mà còn dẫn đến việc Kyiv phải chịu những điều kiện khắc nghiệt hơn từ Điện Cẩm Linh, một thành viên quốc hội phe đối lập Ukraine cho biết hôm thứ Hai.

Thông điệp chính mà phái đoàn ngoại giao cao cấp của Mỹ do con rể của Tổng thống Trump là Jared Kushner và tỷ phú bất động sản New York Steve Witkoff dẫn đầu mang đến Ukraine là Nga vẫn không sẵn lòng thỏa hiệp hay nhượng bộ. Hơn nữa, Điện Cẩm Linh đã sử dụng các đặc phái viên Mỹ để đưa ra một loạt yêu cầu mới cho Kyiv.

"Đây không chỉ không phải là một bước đột phá ngoại giao, mà Witkoff và Kushner còn đưa ra những điều kiện tồi tệ hơn cả trước đây. Chúng tôi thấy rằng cả hai phía đều không muốn giao tiếp trực tiếp, hoặc ngồi lại với nhau tại bàn đàm phán, mà chỉ muốn nhắn tin thông qua các phái viên," Dân biểu Anna Skorokhod cho biết như trên hôm Thứ Tư, 09 Tháng Chín.

Skorokhod là một Dân biểu khu vực Kyiv, người đã ly khai khỏi đảng cầm quyền Nô Bộc Nhân Dân vào năm 2019, với lý do là tham nhũng và thiên vị các doanh nghiệp lớn trong chương trình cải cách ruộng đất của đảng. Hiện bà là thành viên của một phe thiểu số thường chỉ trích SoP, với cải cách và hội nhập sâu rộng hơn của Ukraine với Âu Châu là những ưu tiên hàng đầu.

"Như chúng ta thấy, tất cả những nỗ lực [khởi động lại tiến trình hòa bình] đều không thành công," bà nói. "Và kết quả là Liên bang Nga hiện đang đưa ra những điều kiện thậm chí còn tồi tệ hơn… thật không may, chúng ta lại chứng kiến một thất bại hoàn toàn khác trong các cuộc đàm phán." Những bình luận của bà Skorohod, được đưa ra trên một chương trình tin tức và chính trị được nhiều người theo dõi, trái ngược hoàn toàn với những nhận xét lạc quan của ông Witkoff hôm Chúa Nhật, khi ông nói với các phóng viên ở Kyiv rằng tiến trình đàm phán đang tiến triển.

"Tôi nghĩ chúng ta đã đạt được tiến bộ đáng kể ở Mạc Tư Khoa. Chúng ta đã được nghe những ý tưởng mới," Witkoff nói. "Nhiệm vụ của Jared Kushner và tôi là đưa các bên xích lại gần nhau, giảm bớt sự khác biệt giữa họ và thiết lập các kênh liên lạc hiệu quả. Hy vọng rằng, chúng ta đã bắt đầu điều này một cách tích cực trong 48 giờ qua. Chúng tôi tin tưởng rằng một giải pháp thành công có thể được tìm ra."

Theo Skorokhod, phái đoàn đàm phán Nga do nhà độc tài Vladimir Putin đứng đầu không chỉ đưa ra cho người Mỹ một loạt yêu cầu khó khăn hơn đối với Ukraine mà còn nói rõ với Witkoff và Kushner rằng Điện Cẩm Linh sẽ chỉ chấp nhận hòa bình với các điều khoản do Mạc Tư Khoa đưa ra. "Nếu trước đây Nga không yêu cầu thay đổi hiến pháp Ukraine để nhượng lại các vùng lãnh thổ trong quá khứ, thì giờ đây họ đang làm điều đó", Skorokhod nói.

Tuyên bố chính thức gần đây nhất của Nga về các điều khoản hòa bình mà nước này sẽ chấp nhận từ Ukraine, được đưa ra vào tháng 6 năm 2025, bao gồm 31 yêu cầu, tương đương với việc Ukraine đầu hàng. Trong số các điều kiện khác, các điều khoản này yêu cầu Ukraine phải nhượng lại khoảng 20% lãnh thổ của mình cho Nga, khiến ước tính có khoảng 7 đến 8 triệu người Ukraine trở thành công dân của Liên bang Nga.

Điều đáng chú ý là, các yêu sách lãnh thổ của Nga đòi hỏi lực lượng Ukraine phải rút khỏi một khu vực rộng bằng bang New Jersey vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Kyiv, mở đường cho quân đội Nga xâm lược lãnh thổ này và thiết lập sự cai trị của Điện Cẩm Linh.

Theo các điều khoản của Nga, Ukraine cũng sẽ phải tuyên bố trung lập, từ bỏ vĩnh viễn việc gia nhập NATO và các liên minh quân sự khác, cấm các lực lượng quân sự nước ngoài trên lãnh thổ của mình, tái khẳng định việc từ bỏ vũ khí hạt nhân, cắt giảm khoảng 80% quân đội, từ bỏ mọi yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh đối với Nga, và dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt và thuế quan đối với hàng hóa và dịch vụ của Nga.

Theo tuyên bố chính sách của Điện Cẩm Linh, tiếng Nga cũng phải được công nhận là ngôn ngữ chính thức của Ukraine, Giáo hội Chính thống Nga do Điện Cẩm Linh kiểm soát phải được phép hoạt động tự do, và chính phủ Ukraine phải tổ chức bầu cử quốc gia và bãi nhiệm tất cả các quan chức, cả dân cử lẫn không dân cử, mà Nga coi là "phát xít".

Việc chính thức và công khai bác bỏ những điều khoản đó gần như là đồng ý. Giới hạn đỏ lâu đời của Ukraine, rằng nước này sẽ không bao giờ đồng ý chuyển giao lãnh thổ, tài sản hoặc người dân Ukraine vào sự kiểm soát chính thức của Liên bang Nga vì làm như vậy sẽ hợp thức hóa cuộc xâm lược vô cớ của Nga, có nghĩa là chuyến đi của Witkoff và Kushner đến Ukraine và Nga "chỉ là màn kịch chính trị", Skorokhod nói.

Bà Skorokhod cho biết bà biết về những điều khoản hòa bình mới, khắc nghiệt hơn mà Nga đã đưa ra cho Kyiv từ Điện Cẩm Linh do Kushner và Witkoff đề xuất, nhưng bà nói rằng bà không muốn công khai chúng vì bà nhận được thông tin này bằng các kênh không chính thức.

Trong bài báo đăng hôm thứ Hai với tiêu đề "Những ý tưởng mới, bế tắc cũ", tờ báo hàng đầu của Ukraine, Ukrainska Pravda, gọi tắt là UP, lập luận rằng mục tiêu chính của phái đoàn Kushner-Witkoff là khôi phục các cuộc đàm phán bằng cách đưa ra "những ý tưởng mới" liên quan đến quy chế các vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga xâm lược. Tuy nhiên, tờ báo kết luận rằng sáng kiến của Mỹ thực chất đã chết yểu và lãng phí vì lập trường của Nga và Ukraine vẫn còn quá khác biệt.

"Rõ ràng là một thỏa thuận hòa bình vẫn còn xa vời. Và mặc dù các phái viên của Tổng thống Trump đã đưa ra những ý tưởng mới, nhưng nội dung của chúng và sự sẵn lòng của Nga trong việc chấp nhận chúng vẫn chưa được biết", hãng tin UP kết luận.

Kênh truyền hình tin tức 24 Kanal của Ukraine, trong một bản tin hôm thứ Hai có tiêu đề "Không hứa hẹn, không tha thứ: Chuyến thăm của Witkoff và Kushner mang lại gì cho Ukraine?", cũng dự đoán rằng sáng kiến của Mỹ sẽ không mang lại kết quả có ý nghĩa nào. Bản tin chỉ ra cuộc "ăn trưa làm việc" kéo dài ba tiếng rưỡi giữa các phái viên Mỹ và các đối tác Nga tại nhà hàng Avrora sang trọng ở Mạc Tư Khoa, nổi tiếng với các món hải sản, như một bằng chứng cho thấy nhóm đàm phán của Mỹ không đóng vai trò là trung gian hòa giải trung lập.

Kênh truyền hình nhà nước Nga Rossiya 1, phát sóng các đoạn phim và phóng sự của riêng mình từ nhà hàng, cho biết phái đoàn Nga và Mỹ đã tổ chức cuộc gặp ăn trưa trong một phòng được bảo vệ nghiêm ngặt ở tầng ba. Chương trình phát sóng cũng cho thấy Kushner và Witkoff đi ngang qua hai tấm biển phía trên lối vào nhà hàng với khẩu hiệu "Tất cả vì chiến thắng!".

"Tất cả vì chiến thắng!" là câu nói quen thuộc với hàng triệu học sinh Nga và hầu hết người dân Nga, một khẩu hiệu nổi tiếng của Liên Xô trong Thế chiến II, kêu gọi người dân hy sinh để ủng hộ cuộc chiến chống lại sự xâm lược của Đức. Ngày nay, cụm từ này được truyền thông nhà nước Nga sử dụng rộng rãi để khuyến khích người Nga chấp nhận mức sống thấp hơn và khó khăn kinh tế để ủng hộ cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Hầu hết các bản tin của truyền thông nhà nước Nga đều nhấn mạnh rằng phái đoàn Mỹ đã dùng bữa tại một nhà hàng ở Mạc Tư Khoa, nơi mặt tiền nổi bật với khẩu hiệu nổi tiếng thời chiến "Tất cả vì chiến thắng!". Tuy nhiên, các bản tin không đề cập đến việc Kushner và Witkoff có biết rằng họ đã được hộ tống đến bữa trưa dưới tấm biển mà hiện nay nhà nước Nga đang sử dụng để kêu gọi sự ủng hộ của công chúng cho cuộc xâm lược Ukraine hay không, cũng như liệu họ có biết rằng họ đang bị truyền thông nhà nước chụp ảnh và quay phim khi bước vào địa điểm đó hay không.

Sau đó, chủ sở hữu nhà hàng Avrora, Anton Pinsky, đã đăng tải một video cho thấy chuyến thăm của phái đoàn Mỹ là minh chứng cho phẩm chất của nhà hàng. Để thể hiện "vinh dự" được tổ chức cuộc đàm phán, Pinsky cho biết ông sẽ đổi tên phòng ăn riêng ở tầng ba thành "Hội trường Đàm phán Hòa bình".

"Chúng tôi rất hy vọng rằng cuộc gặp này và những cuộc gặp trong tương lai tại đó [trong phòng ăn riêng của khách sạn Avrora] sẽ mang lại kết quả cho đất nước chúng ta. Một kết quả có lợi cho Nga", ông Pinsky nói trong một bình luận kèm theo video.

Tại cuộc họp báo hôm thứ Hai ở Kyiv, Witkoff được một phóng viên địa phương hỏi rằng, với tư cách là một doanh nhân người Mỹ, làm thế nào ông có thể ngồi xuống đàm phán với Putin, nhà lãnh đạo đã phát động cuộc chiến tranh lớn nhất Âu Châu kể từ Thế chiến II và đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế truy nã vì tội trục xuất và chuyển giao trái phép hàng ngàn trẻ em Ukraine từ các khu vực bị tạm chiếm của Ukraine sang Nga. "Chúng tôi luôn được Tổng thống Putin và nhóm của ông ấy đón tiếp một cách tôn trọng. Quan hệ là yếu tố then chốt để giải quyết những xung đột như vậy", Witkoff nói.

Trong bài phát biểu trên truyền hình gửi tới Putin vào ngày 5 tháng 9, Witkoff nói: "Trước hết, thưa Tổng thống Putin, cảm ơn ngài rất nhiều vì đã tiếp đón chúng tôi. Chúng tôi vừa ngồi bên ngoài, tôi, Jared Kushner và Kirill Dmitriev, sau đó Yuri Ushakov cũng tham gia cùng chúng tôi, và tất cả chúng tôi đã nói về việc khi nghỉ hưu, chúng tôi sẽ có rất nhiều câu chuyện và kỷ niệm đáng nhớ, và câu chuyện của ngài sẽ đứng đầu trong số đó."

[Kyiv Post: Moscow Used US Envoys to Deliver Tougher Peace Demands]

9. Giá dầu tăng cao, giá xăng thông thường trung bình cao hơn gần một đô la so với ngày Lễ Lao động năm ngoái.

Giá dầu Brent, tiêu chuẩn quốc tế cho dầu mỏ, đã tăng thêm 67 cent, đạt mức 96,95 đô la mỗi thùng.

Theo câu lạc bộ xe hơi AAA, giá xăng thường trung bình là 4,14 đô la một gallon trước kỳ nghỉ lễ, cao hơn gần một đô la so với năm ngoái và cao hơn nhiều so với mức kỷ lục 3,82 đô la của kỳ nghỉ cuối tuần Ngày Lao động năm 2012.

Giá dầu đã tăng vọt sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran hồi tháng Hai và chưa ổn định trở lại kể từ đó. Lưu lượng vận chuyển dầu thô qua eo biển Hormuz quan trọng đã giảm mạnh, và Iran từ chối mở lại tuyến đường thủy này.

[CBSNews: Price of oil climbs, as regular gas averages nearly a dollar higher than last year's Labor Day]

10. Hải quân Oman đã cứu sống 16 thành viên thủy thủ đoàn từ một tàu chở dầu bị Iran tấn công.

Theo cơ quan an toàn hàng hải Oman, 16 thành viên thủy thủ đoàn trên một tàu chở dầu treo cờ Ả Rập Xê Út đã được hải quân Oman cứu sống cách đây một tuần, sau khi Iran tấn công con tàu này ở eo biển Hormuz. Cơ quan này cho biết hôm thứ Hai rằng hai người trên tàu đã thiệt mạng trong vụ tấn công.

Trung tâm An ninh Hàng hải Oman cho biết trong một tuyên bố: "Một tàu của Hải quân Hoàng gia Oman đã cung cấp hỗ trợ hậu cần cho 25 thành viên thủy thủ đoàn của tàu chở dầu và di tản 16 thành viên thủy thủ đoàn, đồng thời bảo đảm cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế cần thiết."

Thông cáo không nêu rõ điều gì đã xảy ra với những thành viên còn lại của phi hành đoàn.

Hãng vận tải biển quốc gia Ả Rập Xê Út hôm thứ Tư cho biết hai thủy thủ người Phi Luật Tân đã thiệt mạng khi tàu chở dầu bị tấn công ở eo biển Hormuz, trong bối cảnh bạo lực mới bùng phát giữa Mỹ và Iran hồi đầu tuần.

[CBSNews: Oman navy rescued 16 crew members from tanker struck by Iran]

11. Iran đe dọa sẽ đáp trả "dữ dội" và "đau đớn" trước các cuộc tấn công của Mỹ vào các tàu chở dầu.

Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, đe dọa sẽ đáp trả nhanh chóng và mạnh mẽ hơn các cuộc tấn công của Mỹ, sau khi Tehran tấn công vào các tàu chiến Mỹ để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ vào các tàu chở dầu.

"Người Mỹ hẳn đã hiểu rằng kỷ nguyên đáp trả tương xứng đã kết thúc," Ghalibaf nói trong một bài phát biểu được truyền thông nhà nước đăng tải, đồng thời nhấn mạnh rằng "bất kỳ hành động gây hấn nào chống lại lợi ích và an ninh của Iran sẽ nhận được phản ứng nhanh chóng, dữ dội và đau đớn hơn."

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ hôm thứ Bảy cho biết họ đã "vô hiệu hóa vĩnh viễn" ba tàu chở dầu của Iran ở Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman.

"Thông điệp gửi đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC phải rõ ràng: Nếu các người bắn vào hai tàu của chúng tôi, chúng tôi sẽ áp đặt một cái giá kinh tế còn cao hơn nữa — tiêu diệt ba tàu của các người," Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, tuyên bố. "Chúng tôi sẽ không ngần ngại bảo vệ lực lượng Mỹ, và nếu cần thiết, sẽ tiêu diệt hạm đội tàu chở dầu hạn chế và dễ bị tấn công của Iran."

[CBSNews: Iran threatens "intense" and "painful" response to U.S. strikes on oil tankers]

12. Nhà lãnh đạo cơ quan hạt nhân Liên Hiệp Quốc cho biết việc đối thoại với Iran là chìa khóa để nối lại các cuộc thanh sát.

Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA Rafael Grossi cho biết việc nối lại đối thoại giữa Iran và cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc là điều cần thiết để tiếp tục thanh tra các cơ sở hạt nhân của Iran. Tại cuộc họp báo hôm thứ Hai, Grossi nói với các phóng viên rằng các vấn đề về tiếp cận, an ninh và bảo mật có thể được giải quyết thông qua đối thoại.

Ông Grossi cho biết, hiện tại, "không có sự hợp tác nào" với Iran, và nói thêm rằng nước này đã cho biết sẽ không hợp tác cho đến khi đạt được một thỏa thuận chính trị rộng hơn.

Ông nói: "Chúng tôi không tán thành lập luận này", đồng thời nhấn mạnh rằng các nghĩa vụ của Iran với tư cách là thành viên của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân "không hề biến mất".

Ông Grossi cho biết Iran vẫn chưa cung cấp thông tin cần thiết theo thỏa thuận bảo đảm an toàn về tình trạng và điều kiện của vật liệu hạt nhân được bảo vệ sau các cuộc tấn công vào các cơ sở của nước này, điều mà ông cho rằng "không bao giờ nên xảy ra".

Khi được hỏi về triển vọng nối lại các cuộc thanh tra, Grossi đã trả lời rõ ràng: "Cách tốt nhất và ngắn nhất để đạt được kết quả tích cực là Iran phải hợp tác với chúng tôi."

[CBSNews: U.N. nuclear agency chief says Iran engagement is key to resuming inspections]