Tạp chí Aleteia số ra ngày 12/05/26 cho biết: Đức Giáo Hoàng đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo Kitô giáo và Hồi giáo tại Vatican hôm thứ Hai, kêu gọi họ chống lại làn sóng "thờ ơ kỹ thuật số" đang gia tăng.
“Lòng trắc ẩn và sự đồng cảm đang có nguy cơ biến mất một cách đáng buồn trong thời đại ngày nay,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói với một phái đoàn liên tôn giáo Kitô giáo và Hồi giáo tại Vatican hôm thứ Hai, ngày 11 tháng 5. Đức Giáo Hoàng đặc biệt nhắm vào sự thờ ơ do “dòng chảy liên tục của hình ảnh và video” trên mạng gây ra.
Đức Giáo Hoàng đã tiếp đón những người tham gia hội thảo chuyên đề về sự đồng cảm và lòng trắc ẩn, được tổ chức chung tại Vatican bởi Bộ Đối thoại Liên tôn giáo và Viện Nghiên cứu Liên tôn giáo Hoàng gia. Hoàng tử Hassan bin Talal của Jordan, chú của Quốc vương Abdullah II và người sáng lập viện, đã tham dự buổi tiếp kiến.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhấn mạnh rằng lòng trắc ẩn và sự đồng cảm không phải là “thứ yếu”, mà là “những thái độ thiết yếu của cả hai truyền thống tôn giáo và là những khía cạnh quan trọng của việc sống một cuộc đời thực sự nhân văn”.
Trong bài phát biểu của mình, Đức Giáo Hoàng Leo XIV bày tỏ “sự đánh giá cao những nỗ lực hào phóng của Vương quốc Hashemite Jordan trong việc chào đón người tị nạn và giúp đỡ những người cần giúp đỡ trong hoàn cảnh khó khăn”. Theo Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn, Jordan đã tiếp nhận hơn 564,000 người tị nạn vào năm 2025, chủ yếu đến từ Syria và Iraq.
Jordan cũng có mối liên hệ mật thiết với Palestine — vì một phần lớn dân số của nước này là người gốc Palestine — cũng như với Đất Thánh, vì Quốc vương Jordan là người trông coi chính thức các địa điểm linh thiêng của Kitô giáo và Hồi giáo ở Jerusalem.
Một thách thức tinh thần của thời đại chúng ta
Bình luận về chủ đề của cuộc gặp gỡ, Đức Giáo Hoàng chỉ ra rằng cả truyền thống Hồi giáo và Kitô giáo đều coi trọng lòng trắc ẩn.
“Theo truyền thống của chúng ta, lòng thương xót và sự đồng cảm không phải là điều bổ sung hay tùy chọn, mà là lời kêu gọi từ Thiên Chúa để chúng ta phản ánh lòng tốt của Người trong cuộc sống hằng ngày,” ngài nhấn mạnh.
Đức Giáo Hoàng giải thích rằng, các Kitô hữu thờ phượng “một Thiên Chúa không thờ ơ trước sự đau khổ.” Thiên Chúa gần gũi với chúng ta đến nỗi “lòng thương xót thần thiêng này trở nên hữu hình và cụ thể” nơi Chúa Giêsu Kitô. Điều này có những hệ quả cụ thể đối với các Kitô hữu, những người được kêu gọi noi theo gương Chúa Giêsu, “chia sẻ hay ‘đau khổ cùng’ người khác, đặc biệt là những người thiệt thòi nhất.”
Đức Giáo Hoàng Leo XIV cảnh báo về sự gia tăng thái độ thờ ơ do những mặt trái của kỹ thuật hiện đại gây ra. Ngài cảnh báo rằng “lòng thương xót và sự đồng cảm đang có nguy cơ biến mất một cách đáng buồn trong thời đại ngày nay,” lưu ý rằng “dòng chảy liên tục của hình ảnh và video về những khó khăn của người khác có thể làm chai sạn trái tim chúng ta hơn là lay động chúng.”
“Kiểu thờ ơ này,” Đức Giáo Hoàng giải thích, “đang trở thành một trong những thách thức tinh thần nghiêm trọng nhất của thời đại chúng ta.”
“Phong cách” của Thiên Chúa
Đức Giáo Hoàng Phanxicô thích sử dụng từ “lòng thương xót” như một từ mô tả điều mà ngài gọi là “phong cách” của Thiên Chúa.
Ví dụ, trong một buổi tiếp kiến chung vào tháng 3 năm 2021, ngài đã nói về "phong cách" này, dựa trên một đoạn Kinh Thánh mô tả cuộc gặp gỡ của Chúa Giê-su với một người đàn ông bị bệnh phong.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói:
Đừng quên ba từ này, đó là phong cách của Thiên Chúa: gần gũi, thương xót và dịu dàng. Đó là cách Người biểu lộ tình phụ tử của Người đối với chúng ta.
Người tiền nhiệm của ngài, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, đã nhiều lần lên án "sự toàn cầu hóa của sự thờ ơ".
Đức Giáo Hoàng Leo XIV khuyến khích các Kitô hữu và người Hồi giáo cùng nhau thực hiện một "sứ mệnh chung". Yêu cầu họ rút ra bài học từ sự phong phú của các truyền thống tương ứng, ngài thúc giục họ "hồi sinh lòng nhân đạo nơi nó đã nguội lạnh, lên tiếng cho những người đau khổ và biến sự thờ ơ thành tình liên đới". Lòng thương xót và sự đồng cảm là chìa khóa, vì "chúng có sức mạnh để khôi phục phẩm giá của người khác".
Nguyên văn diễn từ của Đức Leo XIV
Bình an đến với quý vị.
Chào mừng.
Thưa Hoàng thân Hasan bin Talal,
Anh chị em thân mến,
Tôi rất vui mừng được chào đón tất cả quý vị và biết ơn sự hiện diện của quý vị tại đây nhân dịp hội thảo lần thứ tám này, do Bộ Đối thoại Liên tôn và Viện Nghiên cứu Liên tôn Hoàng gia phối hợp tổ chức.
Chủ đề mà quý vị đã chọn năm nay, “Lòng thương xót và sự đồng cảm của con người trong thời hiện đại”, đặc biệt phù hợp với thế giới ngày nay. Thật vậy, đây không phải là những tình cảm thứ yếu, mà là những thái độ thiết yếu của cả hai truyền thống tôn giáo của chúng ta và là những khía cạnh quan trọng của việc sống một cuộc sống đúng nghĩa nhân bản.
Truyền thống Hồi giáo liên kết lòng thương xót, ra’fa, với lòng khoan dung như một ơn phúc mà Thiên Chúa ban tặng trong trái tim của những người tin tưởng, và một trong những tên gọi thần linh, al-Ra’uf, nhắc nhở chúng ta rằng lòng thương xót luôn bắt nguồn từ chính Thiên Chúa.
Tương tự, trong truyền thống Kitô giáo, Kinh Thánh cho thấy một Thiên Chúa không thờ ơ trước sự đau khổ, mà phán với Mô-sê rằng: “Ta đã thấy sự khốn khổ của dân Ta… Ta đã nghe tiếng kêu than của họ” (Xh 3:7). Nơi Chúa Giêsu Kitô, lòng thương xót thần linh này trở nên hữu hình và cụ thể. Thiên Chúa vượt lên trên việc nhìn và nghe bằng cách mang lấy bản tính con người của chúng ta để trở thành hiện thân sống động của lòng thương xót. Theo gương Chúa Giêsu, lòng thương xót của Kitô giáo trở thành sự chia sẻ hay “đau khổ cùng” người khác, đặc biệt là những người thiệt thòi nhất. Vì lý do này, “tình yêu thương người nghèo – bất kể sự nghèo khó của họ dưới hình thức nào – là dấu ấn Tin Mừng của một Giáo Hội trung thành với trái tim Thiên Chúa” (Dilexi Te, 103).
Đối với truyền thống của chúng ta, lòng thương xót và sự đồng cảm của con người không phải là điều bổ sung hay tùy chọn, mà là lời kêu gọi từ Thiên Chúa để phản ánh lòng tốt của Người trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta.
Do đó, niềm tin này có ý nghĩa xã hội. Đức Giáo Hoàng Leo XIII dạy rằng người nghèo và những người bị gạt ra ngoài lề xã hội xứng đáng nhận được sự quan tâm và giúp đỡ đặc biệt từ xã hội và Nhà nước (xem Rerum Novarum, 37). Trong bối cảnh này, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn đối với những nỗ lực hào phóng của Vương quốc Jordan trong việc chào đón người tị nạn và giúp đỡ những người gặp khó khăn.
Các bạn thân mến, lòng trắc ẩn và sự đồng cảm đang đứng trước nguy cơ biến mất trong thời đại ngày nay. Những tiến bộ kỹ thuật đã giúp chúng ta kết nối với nhau hơn bao giờ hết, nhưng chúng cũng có thể dẫn đến sự thờ ơ. Dòng chảy liên tục của hình ảnh và video về những khó khăn của người khác có thể làm chai sạn trái tim chúng ta hơn là lay động nó. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã cảnh báo chúng ta rằng “chúng ta đã quen với nỗi đau khổ của người khác [và nghĩ]: điều đó không ảnh hưởng đến tôi, nó không làm tôi quan tâm, đó không phải là việc của tôi” (Bài giảng, Lampedusa, ngày 8 tháng 7 năm 2013). Kiểu thờ ơ này đang trở thành một trong những thách thức tinh thần nghiêm trọng nhất của thời đại chúng ta.
Trong bối cảnh đó, các Kitô hữu và người Hồi giáo, dựa trên sự phong phú của các truyền thống tương ứng của mình, được kêu gọi đảm nhiệm một sứ mệnh chung: hồi sinh lòng nhân đạo nơi nó đã nguội lạnh, lên tiếng cho những người đau khổ và biến sự thờ ơ thành tình liên đới. Lòng thương cảm và sự đồng cảm có thể là công cụ của chúng ta vì chúng có sức mạnh khôi phục phẩm giá của người khác.
Tôi hy vọng rằng Jordan sẽ tiếp tục là một minh chứng sống động cho lòng thương cảm này, cũng như là dấu hiệu của đối thoại, liên đới và hy vọng, trong một khu vực đang phải đối diện với nhiều thử thách.
Mong rằng sự hợp tác của chúng ta sẽ đơm hoa kết trái bằng những hành động cụ thể của hòa bình, sự đồng cảm và tình huynh đệ.
Cảm ơn!
Và, như trong truyền thống của chúng ta, chúng ta tìm kiếm hòa bình như một trong những ơn phước quan trọng nhất của Chúa, tôi cầu xin ơn phước của Chúa ở cùng tất cả các bạn.
Nguyện Chúa ở cùng các bạn. Nguyện xin ơn phước của Thiên Chúa Toàn Năng, Cha, Con và Thánh Thần giáng xuống trên các bạn và ở lại với các bạn mãi mãi. Amen.
Cảm ơn rất nhiều.