1. Hàng Không Mẫu Hạm Pháp vượt kênh đào Suez trong bối cảnh Paris hướng đến chiến dịch tại eo biển Hormuz.
Hôm thứ Tư, Hàng Không Mẫu Hạm chủ lực của Pháp, chiếc Charles de Gaulle, đã đi qua kênh đào Suez vào Biển Đỏ, tiến gần hơn đến eo biển Hormuz đang bị phong tỏa.
Paris đang tìm cách đẩy nhanh sáng kiến chung giữa Pháp và Anh được khởi xướng hồi tháng Tư, quy tụ 51 quốc gia nhằm nỗ lực mở lại hoạt động hàng hải qua eo biển chiến lược này. Khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua eo biển này mỗi ngày; giao thông hàng hải hầu như bị đình trệ kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran vào ngày 28 tháng 2.
“Để đẩy nhanh việc thực hiện sáng kiến này ngay khi hoàn cảnh cho phép, Hàng Không Mẫu Hạm Charles de Gaulle và các tàu hộ tống sẽ đi qua kênh đào Suez... trên đường đến phía nam Biển Đỏ”, Bộ Quốc phòng Pháp cho biết trong một tuyên bố.
Thông báo cho biết động thái này cũng sẽ cho phép đánh giá tình hình trong khu vực và “giúp trấn an các bên liên quan đến thương mại hàng hải”.
Hồi tháng 3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố ông dự định thành lập một “nhiệm vụ hoàn toàn mang tính phòng thủ” bao gồm cả các nước Âu Châu và ngoài Âu Châu để hộ tống tàu thương mại đi qua eo biển.
Các nước Âu Châu rất miễn cưỡng tham gia vào cuộc chiến do Tổng thống Donald Trump phát động, nhưng lục địa này đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng thương mại và năng lượng ngày càng trầm trọng do lệnh phong tỏa.
Đầu tuần này, Tổng thống Trump cam kết Mỹ sẽ hộ tống các tàu thuyền ra khỏi eo biển Hormuz theo chiến dịch Project Freedom. Tuy nhiên, tối thứ Ba, ông cho biết Mỹ sẽ tạm dừng hỗ trợ cho các tàu đi qua eo biển này “trong một thời gian ngắn”, viện dẫn “tiến bộ lớn” trong các cuộc đàm phán với Iran.
Một quan chức thuộc phủ tổng thống Pháp, phát biểu với điều kiện giấu tên, cho biết về việc triển khai lực lượng: “Thông qua sự điều chỉnh này, chúng tôi muốn cùng nhau gửi đi thông điệp rằng chúng tôi không chỉ sẵn sàng bảo đảm an ninh eo biển Hormuz mà còn có khả năng làm được điều đó.”
Pháp nhấn mạnh rằng mục tiêu hàng đầu của họ là khôi phục hoạt động vận tải biển bình thường.
“Mục tiêu của chúng ta hôm nay rất đơn giản: tách biệt vấn đề tự do hàng hải ở eo biển Hormuz khỏi mọi vấn đề khác,” vị quan chức này nói.
Quan chức này cho biết Paris đề xuất Iran cho phép tàu thuyền đi qua eo biển “và đổi lại cam kết đàm phán với Mỹ về các vấn đề thực chất — hỏa tiễn, vấn đề hạt nhân và các vấn đề khu vực… Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa và bảo đảm cam kết đàm phán từ phía Iran.”
Vào tối thứ Ba, một tàu container thuộc công ty CMA-CGM của Pháp đã bị va chạm tại eo biển Hormuz, khiến một số thành viên thủy thủ đoàn bị thương.
Phát ngôn nhân của chính phủ Pháp cho biết con tàu mang cờ Malta “không treo cờ Pháp” và “do đó, Pháp không phải là mục tiêu tấn công”, nhưng vụ việc chứng tỏ “tình hình vẫn còn nguy hiểm”.
[Politico: French aircraft carrier crosses Suez as Paris eyes Hormuz mission]
2. Bắc Hàn từ bỏ kế hoạch thống nhất với Nam Hàn trong một bước ngoặt lịch sử.
Các chuyên gia cho rằng Bắc Hàn đã xóa bỏ những nội dung đề cập đến việc thống nhất với miền nam Bán đảo Triều Tiên, báo hiệu nỗ lực mới nhất của quốc gia bí mật này nhằm theo đuổi chính sách thù địch hơn đối với Hán Thành.
“Trong mắt Bắc Hàn, hai miền Bắc Hàn giờ đây không còn là một ‘Triều Tiên’ nữa – và nhận thức này giờ đã trở nên vĩnh viễn”, Edward Howell, giảng viên quan hệ quốc tế tại Đại học Oxford, nói với Newsweek, đồng thời cho biết thêm rằng tin tức này chỉ củng cố luận điệu của Bắc Hàn rằng Nam Hàn là kẻ thù chính và là đối thủ “thù địch nhất” của họ.
Hiến pháp Bắc Hàn tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ Bán đảo Triều Tiên, tương tự như tuyên bố trong hiến pháp của Nam Hàn, và thống nhất là mục tiêu đã được Bình Nhưỡng đề ra trong nhiều thập niên.
Tuy nhiên, theo hãng tin Yonhap của Nam Hàn, điều khoản kêu gọi “thống nhất đất nước” mà Bắc Hàn từng theo đuổi không còn xuất hiện trong phiên bản hiến pháp mới nhất.
Bắc Hàn đã thay đổi điều gì trong hiến pháp của mình?
Theo Reuters, bản sửa đổi này đánh dấu lần đầu tiên Bắc Hàn bổ sung điều khoản về lãnh thổ vào hiến pháp của mình. Điều khoản này được tường trình đã được thông qua tại một cuộc họp của cơ quan lập pháp nước này, Hội đồng Nhân dân Tối cao, vào tháng 3.
Tuy nhiên, việc loại bỏ điều khoản thống nhất khỏi hiến pháp Bắc Hàn đã được dự đoán từ lâu, theo Howell, giảng viên quan hệ quốc tế tại Đại học Oxford và tác giả cuốn sách sắp xuất bản: “Một trục biến động mới: Bắc Hàn, Nga, Trung Quốc, Iran”.
Điều 2 mới của hiến pháp quy định lãnh thổ Bắc Hàn bao gồm vùng đất giáp Trung Quốc và Nga ở phía bắc và “Cộng hòa Nam Hàn ở phía nam”, cũng như vùng lãnh hải và không phận trên vùng đất đó, theo nội dung văn bản.
Điều khoản này cũng nói rằng Bắc Hàn “sẽ không bao giờ dung thứ cho bất kỳ hành vi xâm phạm nào” lãnh thổ của mình, nhưng không nêu rõ biên giới với Nam Hàn nằm ở đâu cũng như không đề cập đến các đường ranh giới biển đang tranh chấp như Đường giới hạn phía Bắc ở Biển Hoàng Hải.
Theo Howell, hiến pháp sửa đổi đã đưa ra một sự phân định tương đối rõ ràng về Bắc Hàn, mặc dù “vị trí chính xác của biên giới giữa Bắc Hàn và Nam Hàn—trên đất liền và trên biển—vẫn chưa được xác định, điều này mở ra khả năng Bắc Hàn có những hành động khiêu khích.”
Hiến pháp sửa đổi chỉ định Kim Chính Ân là chủ tịch Ủy ban Quốc vụ, nhà lãnh đạo nhà nước Bắc Hàn, thay thế cho các điều khoản trước đây quy định nhà lãnh đạo tối cao đại diện cho nhà nước.
Văn bản này cũng nêu rõ quyền chỉ huy lực lượng hạt nhân của Bắc Hàn thuộc về Kim Chính Ân, trong khi một điều khoản quốc phòng mô tả Bắc Hàn là một “quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có trách nhiệm”, đồng thời cho biết nước này sẽ thúc đẩy phát triển vũ khí hạt nhân để bảo vệ sự tồn vong của đất nước.
“Không có gì đáng ngạc nhiên khi vị thế của Kim Chính Ân với tư cách là người chỉ huy lực lượng hạt nhân của Bắc Hàn đã được củng cố, cùng với việc Bắc Hàn tự tuyên bố mình là một 'quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có trách nhiệm'“, Howell nói thêm.
Hazel Smith, cộng tác viên nghiên cứu cấp giáo sư về Nghiên cứu Nam Hàn tại Trường Nghiên cứu Phương Đông và Phi Châu, gọi tắt là SOAS, Đại học Luân Đôn, cho biết việc sửa đổi hiến pháp đề cập đầy đủ đến Nam Hàn, công nhận sự tồn tại của quốc gia này trong luật quốc tế, là điều rất quan trọng. Bà nói với Newsweek: “Kể từ năm 1953, đã có sự công nhận quốc tế về hai quốc gia riêng biệt, CHDC Bắc Hàn và Cộng hòa Nam Hàn, và đó là điều mà Bắc Hàn vừa chính thức hóa trong hiến pháp của mình”.
“Đây là sự bình thường hóa và từ bỏ mọi hy vọng về một sự thống nhất dần dần”, bà nói thêm.
Hiến pháp mới của Bắc Hàn có ý nghĩa gì đối với Hoa Kỳ?
Việc sửa đổi hiến pháp diễn ra trong bối cảnh chính sách của Bình Nhưỡng đối với Hán Thành ngày càng trở nên thù địch hơn trong những năm gần đây, bác bỏ những lời kêu gọi đối thoại liên tục từ Tổng thống Nam Hàn Lý Khắc Cường.
Sau hiệp định đình chiến kết thúc Chiến tranh Bắc Hàn năm 1953, bằng việc thiết lập một khuôn khổ hai nhà nước vĩnh viễn, Bình Nhưỡng đang phát tín hiệu rằng họ không còn coi việc hội nhập, đàm phán hay hòa giải với Nam Hàn là điều mong muốn hay không thể tránh khỏi.
Đối với Hoa Kỳ, sự thay đổi lập trường của Bình Nhưỡng đặt ra câu hỏi liệu nó có thu hẹp phạm vi hợp tác và khiến bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai—cho dù về kiểm soát vũ khí, nới lỏng trừng phạt hay quản lý khủng hoảng—trở nên mang tính giao dịch hơn và tiềm ẩn nguy cơ đổ vỡ hơn hay không. Điều này cũng có thể gây ra những hệ lụy trong khu vực đối với các liên minh của Hoa Kỳ, khi Nhật Bản và Nam Hàn dựa vào sự bảo đảm an ninh của Hoa Kỳ dựa trên việc ngăn ngừa chiến tranh và quản lý hòa bình lâu dài.
Hiến pháp sửa đổi củng cố quyền lực của Kim Chính Ân đối với kho vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn bằng cách trao quyền chỉ huy rõ ràng vào tay ông. Điều này củng cố quan điểm của Washington về Bình Nhưỡng như một quốc gia hạt nhân vĩnh viễn, chứ không phải là một quốc gia tạm thời đang đàm phán hướng tới phi hạt nhân hóa.
Ông Smith cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Bắc Hàn, ít nhất là từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, đã tập trung vào chương trình hạt nhân và nhân quyền của Bình Nhưỡng hơn là vấn đề thống nhất, vốn được xem là vấn đề giữa hai miền Bắc Hàn.
“Chính quyền Trump ít quan tâm đến vấn đề công nhận chính thức Bắc Hàn là một quốc gia hạt nhân hay không, mà quan tâm nhiều hơn đến việc đạt được một thỏa thuận nào đó có thể kiềm chế tham vọng hạt nhân của Bắc Hàn”, Smith cho biết.
Tuy nhiên, định nghĩa pháp lý của Bắc Hàn về Nam Hàn như một quốc gia độc lập—thay vì là một phần của một quốc gia bị chia cắt—có thể mang lại những lợi ích nhất định. Ông Smith cho biết: “Việc Bắc Hàn hiện nay đã công nhận Nam Hàn là một quốc gia độc lập ở một số khía cạnh sẽ giúp các cuộc đàm phán, nếu có diễn ra, trở nên dễ dàng hơn vì các quốc gia thường thích đàm phán với các quốc gia khác hơn”.
“Điều thú vị là Nam Hàn không thay đổi đường lối của mình về việc chính thức công nhận có hai quốc gia riêng biệt trên Bán đảo Triều Tiên, trong khi Bắc Hàn thì đã thay đổi.”
[Newsweek: North Korea Abandons Reunification With South Korea in Historic Shift]
3. Đại sứ cho biết Tổng thống Trump sẽ thăm Hy Lạp, hy vọng là vào mùa hè này.
Đại sứ Mỹ tại Athens, Kimberly Guilfoyle, cho biết hôm thứ Ba rằng Tổng thống Donald Trump sẽ sớm thăm Hy Lạp.
Khi được hỏi liệu chuyến thăm của Tổng thống Trump có diễn ra vào mùa hè hay không, bà trả lời: “Tôi không thể cho bạn biết ngày chính xác, có rất nhiều việc đang diễn ra, nhưng ông ấy chắc chắn sẽ đến Hy Lạp.”
Bà cho biết thêm rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng sẽ đến thăm Athens, cùng với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Guilfoyle, một cựu công tố viên và người dẫn chương trình của Fox News, từng kết hôn với Thống đốc California Gavin Newsom và sau đó đính hôn với con trai của Tổng thống Trump, Ông Donald Trump Jr., đã đưa ra tuyên bố này khi nói chuyện với các nhà báo của đài truyền hình công cộng quốc gia Hy Lạp, gọi tắt là ERT trong chuyến thăm trụ sở của đài.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Breitbart — tự xưng là “nền tảng của cánh hữu cực đoan” — Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis cho biết Tổng thống Trump nên chuẩn bị tinh thần sẽ được đón tiếp nồng nhiệt nếu ông đến thăm Hy Lạp.
“Ông ấy sẽ có khoảng thời gian tuyệt vời,” ông nói. “Người Hy Lạp rất tự hào về lòng hiếu khách của chúng tôi.”
Sau cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump đã ca ngợi Hy Lạp là một đồng minh “tuyệt vời” và ông Mitsotakis là một “người tuyệt vời”.
Guilfoyle cho biết bà sẽ đề xuất rằng Tổng thống Trump nên có một bài phát biểu quan trọng trên khắp đất nước, đặc biệt là trước thềm kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Mỹ.
“Tất nhiên, ai cũng muốn điều đó, phải không? Được để [Tổng thống Trump] phát biểu tại Acropolis. Tôi hy vọng ông ấy sẽ đến, tôi sẽ mời ông ấy đến. Ông ấy rất chăm chỉ, làm việc không ngừng nghỉ,” bà nói.
Tin đồn lan rộng ở Athens rằng Tổng thống Trump có thể đến thăm trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8 tháng 7.
[CBSNews: Trump to visit Greece, hopefully this summer, says envoy]
4. Tổng thống Macron nói các cuộc tấn công vào UAE là “vô lý”, đồng thời kêu gọi Mỹ và Iran dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông đã nói chuyện với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm thứ Tư và nói với ông ấy rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự và tàu thuyền của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất gần eo biển Hormuz là “không thể biện minh”.
“Tôi bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về tình trạng leo thang đang diễn ra và lên án các cuộc tấn công phi lý nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và một số tàu thuyền”, ông nói sau cuộc điện đàm.
Ông Macron cũng cho biết ông đã kêu gọi cả Mỹ và Iran ngay lập tức dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển mà không kèm theo bất kỳ điều kiện nào.
Phát biểu về sáng kiến do Pháp và Anh dẫn đầu được công bố hôm thứ Tư nhằm giúp bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển, nhà lãnh đạo Pháp cho biết: “Những sự kiện gần đây chứng minh rõ ràng tính hữu ích của một nhiệm vụ như vậy”. Ông nói thêm rằng ông sẽ thảo luận với Tổng thống Trump về nhiệm vụ này.
Văn phòng của ông Pezeshkian đã xác nhận trên trang web của mình rằng ông Macron và ông Pezeshkian đã thảo luận về những diễn biến mới nhất trong khu vực, tiến trình đàm phán và tình hình ở eo biển trong một cuộc điện đàm.
Theo thông báo từ phủ tổng thống Iran, ông Pezeshkian nói với ông Macron rằng: “Chúng tôi rất vui mừng vì đường lối của Pháp dựa trên việc giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại”.
Tuy nhiên, văn phòng của ông Pezeshkian cho biết: “Bất kỳ cuộc đàm phán nào liên quan đến việc mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz đều đòi hỏi phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân do Hoa Kỳ áp đặt”.
[CBSNews: Macron says strikes on UAE are “unjustified,” calls on U.S. and Iran to lift Hormuz blockade]
5. Các quan chức Mỹ cho biết với đài CBS News rằng hỏa tiễn đã tấn công một tàu chở hàng ở vùng Vịnh, làm bị thương một số thành viên thủy thủ đoàn.
Hai quan chức Mỹ nói với đài CBS News rằng một tàu chở hàng ở vùng Vịnh đã bị trúng hỏa tiễn hành trình tấn công mặt đất, khiến một số thành viên thủy thủ đoàn người Phi Luật Tân trên tàu bị thương.
Vụ tấn công vào tàu CGM San Antonio - thuộc sở hữu của một công ty Pháp - xảy ra vào tối muộn thứ Ba theo giờ địa phương, các quan chức cho biết. Con tàu đang ở gần Dubai vào giữa trưa thứ Ba, nhưng không rõ liệu con tàu có di chuyển kể từ đó hay không, theo dữ liệu theo dõi tàu công khai.
Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải của Anh hôm thứ Ba cho biết họ đã nhận được báo cáo rằng “một tàu chở hàng đã bị trúng một đối tượng lạ không xác định.”
Kể từ Chúa Nhật, UKMTO đã báo cáo các sự việc trên ba tàu khác trong khu vực, bao gồm một vụ cháy, một vụ tấn công bằng vật phóng và một vụ tấn công được báo cáo bởi các tàu nhỏ.
[CBSNews: Missile strikes cargo ship in Gulf region, injuring several crew members, U.S. officials tell CBS News]
6. Mỹ gây áp lực lên Iraq về các nhóm vũ trang thân Iran.
Hoa Kỳ đang tìm kiếm “những hành động cụ thể” từ thủ tướng tương lai của Iraq để tách nhà nước này khỏi các nhóm vũ trang thân Iran trước khi nối lại các khoản viện trợ tài chính và an ninh.
Liên minh cầm quyền của Iraq đã đề cử Ali al-Zaidi làm lãnh đạo tiếp theo và ông nhanh chóng nhận được cuộc gọi chúc mừng từ Tổng thống Trump, người trước đó đã đe dọa sẽ chấm dứt mọi sự hỗ trợ của Mỹ nếu ứng cử viên hàng đầu trước đây là Nouri al-Maliki lên nắm quyền.
Tuy nhiên, một quan chức cao cấp của Bộ Ngoại giao Mỹ, giấu tên, cho biết ông Zaidi phải giải quyết “ranh giới mờ nhạt” giữa các nhóm vũ trang thân Iran ở quốc gia đa số người Shiite và nhà nước.
Washington đã đình chỉ việc thanh toán tiền mặt cho doanh thu dầu mỏ, vốn được quản lý bởi Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York theo một thỏa thuận có từ sau cuộc xâm lược Iraq năm 2003 của Mỹ, cũng như viện trợ an ninh, do một loạt các cuộc tấn công vào các lợi ích của Mỹ.
Vị quan chức này cho biết: “Việc khôi phục hoàn toàn sự hỗ trợ sẽ bắt đầu bằng việc trục xuất các nhóm dân quân khủng bố khỏi bất kỳ thể chế nhà nước nào, cắt đứt nguồn hỗ trợ của họ từ ngân sách Iraq (và) từ chối trả lương cho các chiến binh dân quân này.” “Đó là những hành động cụ thể sẽ mang lại cho chúng ta sự tự tin và khẳng định rằng đã có một tư duy mới.”
Quan chức này cho biết các cơ sở của Mỹ ở Iraq đã hứng chịu hơn 600 cuộc tấn công sau ngày 28 tháng 2, khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống lại Iran. Các cuộc tấn công đã dừng lại kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào ngày 8 tháng 4, ngoại trừ các cuộc tấn công của Iran vào vùng Kurdistan của Iraq.
[CBSNews: U.S. pressing Iraq on pro-Iran armed groups]
7. Trung Quốc lên tiếng bảo vệ quyền hạt nhân của Iran trong cuộc họp quan trọng.
Nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc cho biết trong cuộc hội đàm với người đồng cấp Iran tại Bắc Kinh hôm thứ Tư rằng nước này tiếp tục ủng hộ quyền của Iran trong việc phát triển năng lượng hạt nhân dân sự.
Theo thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Ngoại trưởng Vương Nghị cho biết: “Trung Quốc hoan nghênh cam kết của Iran về việc không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời công nhận rằng Iran có quyền hợp pháp sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình”.
Ông Vương Nghị và ông Aragchi đã nói chuyện qua điện thoại ít nhất ba lần kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran vào ngày 28 tháng 2, mặc dù đây là cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên của họ. Iran và Mỹ vẫn đang bế tắc trong việc đạt được một thỏa thuận lâu dài thay thế thỏa thuận ngừng bắn mà hai bên đạt được vào ngày 8 tháng 4.
Mặc dù Tổng thống Trump và các quan chức Mỹ khác đã đưa ra nhiều lý do và mục tiêu khác nhau cho cuộc chiến, chính quyền Trump vẫn tiếp tục yêu cầu bất kỳ thỏa thuận lâu dài nào cũng phải bao gồm cam kết của Iran về việc chấm dứt hoàn toàn chương trình làm giàu uranium của nước này.
Iran từ lâu đã phủ nhận việc theo đuổi vũ khí hạt nhân và từ chối đáp ứng yêu cầu đó trong hai vòng đàm phán với các nhà đàm phán Mỹ hồi tháng trước do Pakistan tổ chức.
Mặc dù nhiều địa điểm làm giàu và chuyển đổi uranium trên khắp Iran đã bị hư hại nặng nề trong cuộc xung đột gần đây, cũng như trong cuộc tấn công kéo dài 12 ngày của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 6 năm 2025, các cuộc tấn công này là một đòn giáng mạnh. Các quan chức chính quyền Trump cho biết họ quyết tâm ngăn chặn chương trình hạt nhân của Tehran phục hồi.
Trước chiến tranh, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA đánh giá rằng Iran đã làm giàu uranium đến 60% - mức độ cao hơn nhiều so với mức cần thiết cho mục đích dân sự và là mức độ làm giàu có thể nhanh chóng đạt đến cấp độ chế tạo vũ khí.
Ông Vương Nghị cho biết cần khẩn cấp đạt được một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện, đồng thời kêu gọi Iran và các bên khác lắng nghe lời kêu gọi quốc tế cho phép nối lại việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, và các nước trong khu vực cần thúc đẩy “quan hệ láng giềng tốt đẹp” và một khuôn khổ hòa bình.
Quan chức này cho biết Trung Quốc luôn thúc đẩy hòa bình và đối thoại kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, dẫn chứng đề xuất hòa bình bốn điểm mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đưa ra trước đó.
Ông Vương Nghị cũng ca ngợi “sự kháng cự và kiên định của người dân Iran trước những kẻ xâm lược” và điều mà ông mô tả là đường lối có trách nhiệm của Iran, hoan nghênh sự sẵn sàng của nước này trong việc giải quyết xung đột thông qua các biện pháp ngoại giao, theo một tuyên bố được đăng tải trên tài khoản Telegram của Araghchi.
Việc Trung Quốc tạo điều kiện cho Iran xuất hiện trên diễn đàn thể hiện sự ủng hộ chính trị liên tục của nước này bất chấp những lo ngại về việc đóng cửa eo biển, nơi Trung Quốc nhập khẩu hơn 40% lượng dầu mỏ.
Lưu lượng giao thông thương mại qua eo biển đã giảm xuống chỉ còn một con số duy nhất trong bối cảnh lo ngại về các cuộc tấn công tiềm tàng của Iran nhằm vào tàu thuyền và sự bất ổn ngày càng gia tăng về sự bảo vệ của Mỹ, sau khi Tổng thống Trump tuyên bố tạm dừng các hoạt động hộ tống hải quân qua eo biển. Tuy nhiên, lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn có hiệu lực đối với các tàu rời cảng Iran và cố gắng đi qua Vịnh Oman.
Theo Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp do Hải quân Mỹ điều hành, chỉ có năm tàu thương mại được theo dõi đi qua eo biển vào thứ Ba, giảm mạnh so với mức trung bình hàng ngày trước chiến tranh là 138 tàu.
Iran và eo biển Manche dự kiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của Tổng thống Trump kể từ khi nhậm chức vào Tháng Giêng năm 2025, nhằm hội đàm với ông Tập Cận Bình.
[Newsweek: China Speaks Up for Iran’s Nuclear Rights in Key Meeting]
8. Ông Rubio nói chuyện với Ngoại trưởng Nga về vấn đề Iran.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Ngoại trưởng Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Tommy Pigott cho biết hai bên đã thảo luận về Iran, mối quan hệ Mỹ-Nga và cuộc chiến Nga-Ukraine. Theo ông Pigott, cuộc điện đàm diễn ra theo yêu cầu của ông Lavrov.
Hôm thứ Ba, lực lượng Nga đã phát động các cuộc tấn công khiến 21 người thiệt mạng ở Ukraine, trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy lên án “sự trơ trẽn tột độ” của Mạc Tư Khoa khi tiến hành các cuộc tấn công chết người đồng thời tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn để tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng Thế chiến II hàng năm vào ngày 8-9 tháng 5.
[CBSNews: Rubio speaks with Russian foreign minister about Iran]
9. “Putin chỉ quan tâm đến các cuộc diễn binh” — Ukraine cho biết Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn do Kyiv đề xuất ngày 6 tháng 5 tới 1.820 lần.
Hôm Thứ Năm, 07 Tháng Năm, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn do Kyiv đề xuất, bắt đầu từ nửa đêm, tổng cộng 1.820 lần tính đến 10 giờ sáng giờ địa phương.
Tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra sau khi ông nói vào ngày 4 tháng 5 rằng Ukraine sẽ tuyên bố ngừng bắn bắt đầu từ nửa đêm 6 tháng 5, sau khi Putin công bố lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai ngày nhân “Ngày Chiến thắng” vào ngày 8-9 tháng 5.
Mạc Tư Khoa đã không đồng ý với đề xuất ngừng bắn của Kyiv, dự kiến bắt đầu vào ngày 6 tháng 5. Tổng thống Zelenskiy lập luận rằng khung thời gian ông đề xuất sẽ đủ để kiểm tra xem liệu một lệnh ngừng bắn thực sự có thể được thực hiện hay không.
Tổng thống Zelenskiy cho biết, các hành vi vi phạm bao gồm các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng dân sự, các âm mưu tấn công và các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Nga đã tiến hành các cuộc tấn công gây chết người trên khắp Ukraine trong ngày qua, đặc biệt nhắm vào Zaporizhzhia và Dnipro.
Lực lượng Nga đã tấn công Ukraine bằng hai hỏa tiễn đạn đạo, một hỏa tiễn không đối đất Kh-31 và 108 máy bay điều khiển từ xa các loại, trong đó có Shahed, vào đêm qua, theo thông báo của Không quân Nga ngày 6 tháng 5. Họ báo cáo đã bắn hạ 89 máy bay điều khiển từ xa ở miền bắc và đông Ukraine, trong khi số còn lại tấn công tám địa điểm không được tiết lộ.
Mạc Tư Khoa cũng cáo buộc Kyiv vi phạm thỏa thuận ngừng bắn của chính mình. Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Bộ Ngoại giao Nga, ông Rodion Miroshnik, cho biết Ukraine đã phát động các cuộc tấn công vào Crimea bị Nga tạm chiếm và tỉnh Bryansk của Nga, hãng thông tấn TASS do Điện Cẩm Linh kiểm soát dẫn lời ông nói vào ngày 6 tháng 5.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn hoặc bắn hạ 53 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trong đêm qua tại các tỉnh Belgorod, Bryansk, Kursk và Mạc Tư Khoa, cũng như trên bán đảo Crimea bị tạm chiếm và trên Hắc Hải.
Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, Kyiv vẫn chưa phản hồi về cáo buộc của Mạc Tư Khoa. Tổng thống Zelenskiy cũng chưa bình luận về việc Ukraine có vi phạm lệnh ngừng bắn của chính mình trên chiến trường và những nơi khác hay không.
[Kyiv Independent: 'Putin only cares about parades' — Russia violated Kyiv-proposed May 6 ceasefire 1,820 times, Ukraine says]
10. Tàu container Pháp bị tấn công ở eo biển Hormuz.
Một tàu container của Pháp đã bị Iran tấn công ở eo biển Hormuz, làm bị thương một số thành viên thủy thủ đoàn, trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra lời bảo đảm không chắc chắn về việc hộ tống các tàu thương mại đi qua tuyến đường thủy quan trọng này.
Tập đoàn vận tải biển khổng lồ CMA CGM của Pháp đã xác nhận với POLITICO rằng tàu San Antonio của họ đã trở thành mục tiêu tấn công, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Hoa Kỳ và Iran đang dần đổ vỡ trong những ngày gần đây.
“Tập đoàn CMA CGM xác nhận rằng một trong những tàu của họ… đã trở thành mục tiêu của một vụ tấn công ngày hôm qua khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz, dẫn đến thương vong cho một số thành viên thủy thủ đoàn và hư hại cho tàu”, công ty cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng các thủy thủ bị thương đã được di tản và đang được chăm sóc y tế.
Con tàu đã tắt tín hiệu định vị trước khi tiến vào eo biển, khiến vị trí chính xác của vụ tấn công không được xác định rõ.
Vụ việc xảy ra sau tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ hướng dẫn các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn theo “Dự án Tự do”, một kế hoạch hộ tống các tàu ra khỏi tuyến đường thủy quan trọng này. Tuy nhiên, tối thứ Ba, ông cho biết Mỹ sẽ tạm dừng hỗ trợ cho các tàu đi qua eo biển “trong một thời gian ngắn”, viện dẫn “tiến bộ lớn” trong các cuộc đàm phán với Iran.
Phát ngôn nhân chính phủ Pháp, Maud Bregeon, cho biết: “Các cuộc tấn công nhắm vào tàu CMA CGM cho thấy rõ tình hình vẫn còn nguy hiểm. Con tàu không treo cờ Pháp. Do đó, trong tình hình hiện tại, Pháp không phải là mục tiêu tấn công. Cả Iran và Mỹ đều phải hiểu rằng việc khôi phục giao thông hàng hải tự do là lợi ích chung.”
Vụ tấn công xảy ra trong bối cảnh hàng loạt sự việc được Cục Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh cảnh báo trong tuần qua.
Hôm thứ Ba, một tàu chở hàng bị trúng đối tượng lạ không xác định ở eo biển. Một ngày trước đó, một tàu được báo cáo bốc cháy gần bờ biển Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Hôm Chúa Nhật, một tàu chở dầu bị trúng đối tượng lạ ngoài khơi Fujairah, UAE, trong khi một tàu chở hàng rời khác báo cáo bị tấn công bởi nhiều tàu nhỏ gần vùng biển Iran.
Lars Jensen, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn hàng hải Vespucci Maritime, cho biết tình hình bất ổn hiện nay đồng nghĩa với việc ngay cả khi các hành lang vận tải được mở cửa trở lại, nhiều nhà khai thác có thể sẽ áp dụng phương pháp “chờ xem” trước khi nối lại các tuyến đường thông thường.
[Kyiv Independent: French container ship attacked in Strait of Hormuz]