1. Hegseth cảnh báo Mỹ sẵn sàng nối lại giao tranh “với sức mạnh hơn bao giờ hết” nếu Tehran từ chối thỏa thuận.
Hôm thứ Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cáo buộc Iran cướp biển và khủng bố ở eo biển Hormuz, đồng thời cho biết Mỹ sẵn sàng nối lại cuộc chiến “với sức mạnh hơn bao giờ hết” nếu thỏa thuận ngừng bắn hiện tại chấm dứt.
Những phát biểu của ông Hegseth tại cuộc họp báo của Ngũ Giác Đài diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực nối lại đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran đang được tiến hành, và sau khi Tổng thống Donald Trump ám chỉ rằng cuộc chiến có thể sắp kết thúc. Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần hiện tại dự kiến sẽ kết thúc vào ngày 22 tháng 4.
Ông Hegseth cho biết tại buổi họp báo rằng Mỹ đang “ở vị thế tối đa để nối lại các hoạt động chiến đấu”, trong khi Iran không thể tái lập quân đội của mình.
“Đây không phải là một cuộc chiến ngang ngửa,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng trong khi Iran đang “khắc phục hậu quả từ các cơ sở bị đánh bom và tàn phá, chúng tôi ngày càng mạnh hơn.”
“Chúng tôi đang tái trang bị với sức mạnh lớn hơn bao giờ hết, và… thông tin tình báo tốt hơn bao giờ hết, khi các ông tự phơi bày hành động của mình trước con mắt giám sát của chúng tôi,” ông nói, hướng lời đến giới lãnh đạo Iran.
Ông Hegseth cũng khẳng định việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường quan trọng cho nguồn cung dầu toàn cầu, không đồng nghĩa với việc kiểm soát tuyến đường thủy này.
Trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh, Iran đã yêu cầu tiếp tục kiểm soát eo biển, nơi Mỹ hồi đầu tuần này đã tuyên bố phong tỏa các tàu thuyền thuộc sở hữu hoặc trả phí cho Iran.
“Bạn không thể kiểm soát bất cứ điều gì,” Hegseth nói. “Nói rõ hơn, việc đe dọa bắn hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các tàu, các tàu thương mại đang di chuyển hợp pháp trên vùng biển quốc tế, đó không phải là kiểm soát. Đó là cướp biển. Đó là khủng bố. Hải quân Hoa Kỳ kiểm soát giao thông ra vào eo biển vì chúng tôi có các nguồn lực và khả năng thực sự, và chúng tôi đang thực hiện cuộc phong tỏa này.”
Ông Hegseth cho biết, “chưa đến 10% sức mạnh hải quân của Mỹ” đã được triển khai để thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ ở eo biển Hormuz.
“Phép tính đã rõ ràng. Chúng tôi đang sử dụng 10% lực lượng hải quân hùng mạnh nhất thế giới, trong khi các bạn chỉ có 0% lực lượng hải quân của mình,” ông nói thêm.
Hiện tại, Hải quân Mỹ có 16 tàu chiến, bao gồm 11 tàu khu trục, ba tàu tấn công đổ bộ, một Hàng Không Mẫu Hạm và một tàu chiến ven biển ở Trung Đông, trong tổng số khoảng 300 tàu chiến.
Tờ Wall Street Journal đưa tin, trong khi hải quân chính quy của Iran đã bị thiệt hại nặng nề kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, hạm đội tàu nhỏ và tàu tấn công được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sử dụng để tuần tra eo biển phần lớn vẫn còn nguyên vẹn.
Nên quay đầu lại.
Trong phần phát biểu của mình tại cuộc họp báo ở Ngũ Giác Đài, tướng Dan Caine, nhà lãnh đạo quân đội Mỹ, mô tả nỗ lực hải quân của Mỹ là một “cuộc phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran” với việc thực thi “bên trong lãnh hải của Iran và trong vùng biển quốc tế”.
Ngoài ra, ông cho biết lực lượng Mỹ sẽ “tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào mang cờ Iran hoặc bất kỳ tàu nào cố gắng cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran” — ở bất cứ đâu trên thế giới.
Caine đã đưa ra lời cảnh báo rõ ràng cho bất kỳ tàu nào bị tấn công và cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa của Mỹ ở eo biển Hormuz: “Hãy quay đầu hoặc chuẩn bị bị khám xét… Chúng tôi sẽ sử dụng vũ lực.”
Cho đến nay, chưa có tàu nào phải bị khám xét, và “mười ba tàu đã đưa ra quyết định sáng suốt là quay đầu lại”, Caine cho biết.
Ông cho biết lệnh phong tỏa “áp dụng cho tất cả các tàu, bất kể quốc tịch, đi vào hoặc ra khỏi các cảng của Iran” và bao gồm cả “các tàu thuộc hạm đội đen chở dầu của Iran”, định nghĩa hạm đội đen là “các tàu hoặc những tàu bất hợp pháp né tránh các quy định, lệnh trừng phạt hoặc yêu cầu bảo hiểm quốc tế”.
Tướng Caine cho biết, hơn 10.000 thủy thủ, Thủy Quân Lục Chiến và phi công sử dụng tàu chiến, máy bay và trực thăng đang nỗ lực thực thi lệnh phong tỏa, ví von chiến dịch này giống như “lái một chiếc xe thể thao xuyên qua bãi đậu xe siêu thị vào cuối tuần nhận lương”.
Ngày 28 tháng 2, Mỹ và Israel phát động chiến dịch ném bom vào Iran nhằm mục đích gây bất ổn cho chế độ Cộng hòa Hồi giáo và phá hủy các chương trình hỏa tiễn đạn đạo và hạt nhân của nước này.
Mỹ và Iran đã tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình vào cuối tuần qua, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần do Tổng thống Donald Trump tuyên bố tuần trước, nhưng các bất đồng lớn được tường trình vẫn còn tồn tại liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, và nước trung gian hòa giải Pakistan hôm thứ Năm cho biết “vẫn chưa có ngày cụ thể” cho các cuộc đàm phán tiếp theo.
Mặc dù Iran, quốc gia mà các nhà lãnh đạo thề sẽ tiêu diệt Israel, phủ nhận việc tìm kiếm vũ khí hạt nhân, nhưng nước này đã cản trở các thanh tra quốc tế kiểm tra các cơ sở hạt nhân và việc làm giàu uranium đến mức không có ứng dụng hòa bình, viện dẫn đó là quyền chủ quyền của quốc gia.
Phát biểu tại Ngũ Giác Đài hôm thứ Năm, Hegseth nói rằng Mỹ sẽ bảo đảm rằng “Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”.
Thay vì tiếp tục chiến sự, Iran có thể tham gia đàm phán với Mỹ và “lựa chọn một tương lai thịnh vượng, một cây cầu vàng, và chúng tôi hy vọng các bạn sẽ làm như vậy”, ông Hegseth nói.
[Times Of Israel: Hegseth warns US ready to resume fighting ‘with more power than ever’ if Tehran spurns deal]
2. Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine biến nhà máy lọc dầu lớn của Nga thành “núi lửa” dọc Hắc Hải.
Theo các nhân chứng và báo cáo chính thức, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse ở vùng Krasnodar Krai phía nam nước Nga trong một cuộc tấn công đêm 16 tháng 4.
Nhà máy lọc dầu Tuapse, một cơ sở của Rosneft, là một trong 10 nhà máy lọc dầu lớn nhất ở Nga.
Cư dân Tuapse báo cáo nghe thấy tiếng nổ trong khu vực giữa lúc máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công. Người dân địa phương cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công các bể chứa nhiên liệu tại nhà máy lọc dầu Tuapse, theo kênh Telegram Exilenova-Plus đưa tin.
Phân tích dựa trên các nguồn thông tin mở do kênh tin tức Astra của phe đối lập Nga trên Telegram thực hiện đã kết luận rằng nhà máy lọc dầu Tuapse đã bốc cháy sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.
Thống đốc vùng Krasnodar, Veniamin Kondratyev, cũng báo cáo rằng một “doanh nghiệp trong khu vực hải cảng” đã bị trúng mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa, mặc dù ông không nêu tên nhà máy lọc dầu. Thống đốc cũng báo cáo về thương vong dân sự và thiệt hại đối với các tòa nhà dân cư.
Vụ tấn công nhằm vào các tòa nhà dân cư ở Tuapse, khiến hai trẻ em, 5 và 14 tuổi, thiệt mạng, ông Kondratyev cho biết. Hai người lớn khác được báo cáo là bị thương. Tất cả các cơ sở giáo dục trong thành phố đã hủy bỏ các lớp học vào ngày 16 tháng 4.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine sau đó đã xác nhận cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Tuapse trong bản tóm tắt các cuộc tấn công thành công ngày 16 tháng 4. Các đám cháy ở Tuapse đã lan rộng trong suốt cả ngày.
Dự án OSINT CyberBoroshno của Ukraine viết rằng “đám cháy đã lan rộng và có khả năng đã lan sang các hồ chứa nước lân cận.”
Bộ Tổng tham mưu ước tính sản lượng của Nhà máy lọc dầu Tuapse đạt 12 triệu tấn mỗi năm. Tờ Cyberboroshno tiếp tục đưa tin rằng Cảng Tuapse chịu trách nhiệm “lên đến 10% tổng lượng xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ của Nga”.
Thành phố cảng Tuapse nằm cách thành phố lớn Sochi khoảng 75 km về phía tây bắc và thường xuyên bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công.
Nhà máy lọc dầu Tuapse có công suất chế biến khoảng 12 triệu tấn sản phẩm dầu mỏ mỗi năm. Cơ sở này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cho quân đội Nga, sản xuất xăng xe hơi, dầu diesel, dầu nhiên liệu và nguyên liệu thô cho ngành hóa dầu.
Nhà máy lọc dầu này từng là mục tiêu của các cuộc tấn công trước đây của Ukraine, một số cuộc tấn công đã khiến nhà máy phải tạm thời ngừng hoạt động.
Ukraine thường xuyên tấn công các mục tiêu quân sự và công nghiệp ở Nga và các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm bằng vũ khí tầm xa. Trong sáu tháng qua, lực lượng Ukraine đã tăng cường chiến dịch tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga.
Ngày 15 tháng 4, Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi báo cáo rằng chỉ riêng trong tháng 3, Ukraine đã tấn công 76 mục tiêu công nghiệp của Nga, trong đó có 15 nhà máy lọc dầu.
[Kyiv Independent: Ukrainian drone strikes turn major Russian oil refinery into 'volcano' along the Black Sea]
3. Lãnh đạo cao cấp của đảng Cộng hòa cảnh báo Ông Donald Trump cần có kế hoạch rút khỏi Iran.
Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune cho biết chính quyền Tổng thống Trump cần một kế hoạch “để chấm dứt cuộc chiến này”, khi Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa đến từ Nam Dakota bày tỏ lo ngại về diễn biến của cuộc chiến ở Iran trong cuộc phỏng vấn với Punchbowl News.
Những bình luận của lãnh đạo đảng Cộng hòa đề cập đến những hậu quả kinh tế và chính trị ngày càng gia tăng của cuộc chiến, với việc tiếp tục gây gián đoạn ở eo biển Hormuz đe dọa làm trầm trọng thêm những khó khăn kinh tế mà nước Mỹ đang phải gánh chịu. Cuộc chiến của Tổng thống Trump với Iran, bắt đầu từ sáu tuần trước, đã trở thành điểm nóng trong nội bộ đảng Cộng hòa, với một số thành viên cao cấp của đảng này bất đồng với tổng thống về cách ông giải quyết cuộc xung đột.
Trong sáu tuần qua, các chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran “đã rất hiệu quả và thành công, nhưng… họ cần một kế hoạch để kết thúc các hoạt động này, để đạt được một kết quả nhất định”, Thune nói với Punchbowl News.
Ông cho biết lệnh phong tỏa nhằm mục đích gia tăng áp lực kinh tế lên Iran và buộc Tehran quay trở lại bàn đàm phán sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần kết thúc mà không đạt được bước đột phá nào.
Lãnh đạo đảng Cộng hòa lưu ý rằng cử tri của ông đang cảm nhận được tác động của chiến tranh, nói rằng, “Đây là một vấn đề lớn. Hiện đang là mùa gieo trồng. Vì vậy, nếu bạn không mua phân bón trước đó, bạn sẽ thực sự cảm nhận được điều đó. Và rõ ràng, nhiên liệu là một phần cực kỳ quan trọng trong sản xuất nông nghiệp.”
Phần lớn phân bón trên thế giới được sản xuất ở Trung Đông và thông thường, khoảng 220.000 tấn phân bón nitơ đi qua eo biển Hormuz. Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Thế giới, giá của loại phân bón nitơ phổ biến nhất, urê, đã tăng 54% từ tháng Hai đến tháng Ba, đạt mức 726 đô la Mỹ/tấn.
Giá nhiên liệu cũng tăng vọt tại Mỹ, với mức trung bình toàn quốc do AAA công bố hôm thứ Ba là 4,12 đô la mỗi gallon. Năm ngoái, giá trung bình là 3,23 đô la mỗi gallon vào thời điểm này.
Nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Nam Dakota, với khoảng 11% cư dân làm việc trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp - một trong những tỷ lệ cao nhất cả nước, theo USA Facts.
Cuộc chiến ngày càng trở nên không được lòng người dân Mỹ. Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos vào cuối tháng 3 với 1.021 người trưởng thành cho thấy 60% phản đối các cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào Iran, trong khi 35% ủng hộ. Cuộc thăm dò cũng cho thấy 66% cho rằng Mỹ nên nhanh chóng chấm dứt sự can thiệp của mình vào cuộc chiến, ngay cả khi không đạt được tất cả các mục tiêu, trong khi 27% cho rằng Mỹ nên tiếp tục can thiệp cho đến khi đạt được các mục tiêu đó, ngay cả khi điều đó kéo dài xung đột.
Bên cạnh sự phản đối của đảng Dân chủ, một số nhân vật nổi tiếng của đảng Cộng hòa cũng đã bất đồng với Tổng thống Trump về cách ông giải quyết cuộc xung đột, bao gồm Tucker Carlson, Megyn Kelly, Candace Owens, Alex Jones và cựu Dân biểu Marjorie Taylor Greene. Một số nhân vật nổi tiếng của đảng Cộng hòa đã chỉ trích những phát ngôn của tổng thống đối với Iran, bao gồm cả bài đăng tuần trước của ông rằng cả một nền văn minh có thể diệt vong, cũng như những người khác cho rằng ông đã từ bỏ tư tưởng và nền tảng “Nước Mỹ trên hết” của mình.
Một số nhà lập pháp thuộc đảng Cộng hòa thậm chí còn kêu gọi bãi bỏ Tu chính án thứ 25, điều khoản cho phép phó tổng thống và đa số thành viên nội các tuyên bố tổng thống không đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ của mình.
Mỹ đã phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Iran hạn chế và đe dọa việc lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Tuần trước, hai nước đã đồng ý ngừng bắn hai tuần và đang thảo luận về khả năng tổ chức vòng đàm phán thứ hai.
[Newsweek: Top Republican Leader Warns Donald Trump Needs Iran Exit Plan]
4. Nga cảnh báo Âu Châu về việc máy bay điều khiển từ xa hỗ trợ Ukraine, gọi đó là sự leo thang leo thang chính trị.
Nga cảnh báo rằng sự hỗ trợ của Âu Châu đối với năng lực máy bay điều khiển từ xa của Ukraine có thể dẫn đến “những hậu quả khó lường”, đồng thời cáo buộc một số quốc gia trở thành một phần “hậu phương chiến lược” của Kyiv, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Ukraine và các đối tác Âu Châu gần đây đã mở rộng hợp tác quốc phòng, bao gồm các thỏa thuận với Vương quốc Anh và Đức về các sáng kiến chung như cung cấp và sản xuất máy bay điều khiển từ xa, cùng với khoản viện trợ quân sự mới trị giá 2 tỷ euro (2,35 tỷ đô la) do Tây Ban Nha và Bỉ cam kết.
Bộ này cho biết các máy bay điều khiển từ xa được sử dụng trong các cuộc tấn công của Ukraine được sản xuất với sự hỗ trợ từ các cơ sở trên khắp Âu Châu, nêu tên các thành phố bao gồm Luân Đôn, Munich, Prague và Riga, cũng như các địa điểm sản xuất phụ tùng ở Tây Ban Nha và Ý.
Sự hỗ trợ của phương Tây dành cho ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine ngày càng bao gồm sản xuất chung, tài trợ và cung cấp phụ tùng từ nhiều quốc gia, đặc biệt là trong lĩnh vực máy bay điều khiển từ xa, lĩnh vực mà Kyiv đã nhanh chóng mở rộng để duy trì các cuộc tấn công tầm xa bên trong lãnh thổ Nga.
Nga cũng cho biết họ đã công bố tên và địa chỉ của các công ty bị cáo buộc tham gia sản xuất máy bay điều khiển từ xa, nói rằng điều này nhằm mục đích thông báo cho công chúng Âu Châu về những gì họ mô tả là “nguồn gốc thực sự” của các mối đe dọa đối với an ninh Âu Châu.
Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa nhằm vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp bên trong Nga. Chỉ riêng trong tháng 3, lực lượng Ukraine đã tấn công hơn 70 mục tiêu công nghiệp, bao gồm các cơ sở dầu khí, như một phần của chiến dịch liên tục nhằm làm suy yếu năng lực quân sự và kinh tế của Nga.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã coi việc hội nhập quốc phòng chặt chẽ hơn với Âu Châu là một nhu cầu chiến lược, tuyên bố rằng “Ukraine sẽ thống nhất với hệ thống an ninh Âu Châu hoặc Âu Châu sẽ trở thành một phần của Nga”, trong bối cảnh Kyiv đang tăng cường quan hệ quốc phòng với các đối tác Âu Châu.
[Kyiv Independent: Russia warns Europe over drone support for Ukraine, calls it escalation]
5. Trung Quốc cảnh báo đồng minh Mỹ về kế hoạch hỏa tiễn năm 2030.
Bắc Kinh vừa đưa ra lời phản đối mới nhất về kế hoạch của Nhật Bản triển khai hỏa tiễn phòng không tầm trung trên một hòn đảo nhỏ gần Đài Loan, sau khi thị trưởng hòn đảo này ra tín hiệu rằng ông sẽ chấp nhận việc triển khai.
Phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Trung Quốc là Vương Văn Bân (Wang Wenbin - 王文斌), cho biết trong cuộc họp báo thường kỳ “Trung Quốc hết sức quan ngại về những diễn biến này. Dưới cái cớ ‘phòng thủ’ và ‘phản công’, Nhật Bản đang tăng cường triển khai một loạt vũ khí tấn công, bao gồm cả hỏa tiễn, ở các khu vực giáp biên giới Trung Quốc.”
Bộ Quốc phòng Nhật Bản hồi tháng Hai đã xác nhận kế hoạch triển khai hệ thống hỏa tiễn phòng không Type-03 Chu-SAM và một đơn vị quân đội vận hành chúng trên đảo Yonaguni vào năm tài chính 2030. Hòn đảo này do tỉnh Okinawa quản lý và nằm cách bờ biển phía đông Đài Loan khoảng 70 dặm.
Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi đã kêu gọi Nhật Bản tăng cường khả năng răn đe trên khắp các đảo phía tây nam trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Trung Quốc—đặc biệt là về Đài Loan, hòn đảo tự trị mà Bắc Kinh coi là một tỉnh ly khai.
Động thái này “tương đương với việc thiết lập một cứ điểm tiền tuyến cho đối đầu quân sự, đe dọa hòa bình và ổn định khu vực”. “Dưới sự thúc đẩy của các lực lượng cánh hữu ở Nhật Bản, chính sách an ninh của đất nước đang chuyển sang hướng tấn công, bành trướng và nguy hiểm, vượt xa phạm vi ‘tự vệ’ và ‘phòng thủ độc quyền’, điều này cũng là một nghịch lý khi Nhật Bản tự xưng là một ‘quốc gia yêu chuộng hòa bình’”.
Theo hãng tin Jiji News, trong cuộc gặp với ông Koizumi, Thị trưởng Yonaguni, ông Tsuneo Uechi, cho biết ông dự định chấp nhận kế hoạch triển khai lực lượng nhưng cảnh báo không nên điều động thêm quân đến đó.
Trước đây, cư dân đảo Yonaguni đã bày tỏ lo ngại rằng việc triển khai quân sự này có thể biến hòn đảo thành mục tiêu trong trường hợp xảy ra xung đột với lực lượng Trung Quốc.
Được lắp đặt trên các xe tải 8x8, hỏa tiễn phòng không Chu-SAM loại 03 sử dụng radar mảng pha có khả năng theo dõi tới 100 máy bay, hỏa tiễn đạn đạo hoặc máy bay điều khiển từ xa, và có thể tấn công khoảng chục mục tiêu cùng lúc. Tầm bắn của nó—khoảng 30 dặm—còn kém xa bờ biển phía đông Đài Loan, chứ chưa nói đến không phận Trung Quốc đại lục.
Quan hệ Tokyo-Bắc Kinh đã leo thang kể từ tháng 11, khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho rằng việc Trung Quốc phong tỏa Đài Loan có thể cấu thành tình trạng khẩn cấp, cần sự can thiệp chung của Nhật Bản và đồng minh Mỹ. Bắc Kinh coi phát biểu này là bằng chứng về việc Nhật Bản tái quân sự hóa và đã đáp trả bằng một loạt các biện pháp kinh tế và ngoại giao.
Đối mặt với điều mà Takaichi gọi là “môi trường an ninh nghiêm trọng và phức tạp nhất kể từ Thế chiến II”, Nhật Bản đã tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP từ mức 1%. Chính quyền Takaichi cũng đang thúc đẩy việc nới lỏng các hạn chế xuất khẩu vũ khí đã tồn tại hàng thập niên nhằm tăng cường ngành công nghiệp quốc phòng và cải thiện khả năng tương tác với các đối tác trong khu vực.
[Newsweek: China Warns US Ally Over 2030 Missile Plan]
6. Tổng thống Zelenskiy gặp Meloni, ca ngợi thỏa thuận máy bay điều khiển từ xa sắp tới với Ý.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã đến Rôma vào ngày 15 tháng 4 để hội đàm với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, tiếp tục chuyến công du ngoại giao khắp Âu Châu của ông.
Trong chuyến thăm, Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường khả năng phòng không của Ukraine và cho biết Kyiv và Rôma đang “thảo luận chi tiết” về một thỏa thuận máy bay điều khiển từ xa sắp tới.
“Ý rất quan tâm đến việc phát triển sản xuất chung, đặc biệt là trong lĩnh vực máy bay điều khiển từ xa, lĩnh vực mà Ukraine đã trở thành quốc gia hàng đầu trong những năm gần đây”, Meloni cho biết trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Zelenskiy sau cuộc hội đàm tại Cung điện Chigi.
Tổng thống Zelenskiy kêu gọi tăng cường hợp tác phòng không giữa các đối tác Âu Châu, đồng thời đề nghị Ukraine cung cấp chuyên môn trong việc chống lại máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn.
“Tất cả chúng ta đều cần một hệ thống phòng thủ thực sự hiệu quả có thể bảo vệ chống lại mọi mối đe dọa. Chiến tranh đã thay đổi”, Tổng thống Zelenskiy nói.
Meloni tái khẳng định sự ủng hộ của Ý đối với Ukraine và kêu gọi tăng cường áp lực kinh tế lên Nga, đặc biệt là thông qua gói trừng phạt thứ 20 của Liên Hiệp Âu Châu, hiện đang bị Hung Gia Lợi ngăn chặn.
Hai nhà lãnh đạo tiếp tục thảo luận về những nỗ lực của Kyiv nhằm gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, khoản vay 90 tỷ euro (105 tỷ đô la) của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine, tình hình chiến trường và xung đột Mỹ-Iran.
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức, Tổng thống Zelenskiy cũng đã gặp Tổng thống Ý Sergio Mattarella tại Cung điện Quirinale, người đã nhấn mạnh “tình hữu nghị sâu sắc” giữa Ý và Ukraine, theo hãng tin Ansa.
Ý đã hỗ trợ Ukraine kể từ khi chiến tranh toàn diện bùng nổ. Rôma đã cung cấp 12 gói viện trợ quốc phòng từ năm 2022 đến năm 2025, bao gồm hệ thống phòng không SAMP/T được chuyển giao cùng với Pháp, và cam kết tiếp tục hỗ trợ quân sự trong năm nay.
Những tuần gần đây, Tổng thống Zelenskiy đã thực hiện một loạt chuyến thăm ngoại giao khắp Âu Châu để hoàn tất các thỏa thuận song phương và vận động sự ủng hộ cho Ukraine trong bối cảnh Nga đang tiến hành cuộc xâm lược toàn diện.
Tổng thống Ukraine đã có chuyến thăm Na Uy và Đức vào ngày 14 tháng 4, ký kết các thỏa thuận về sản xuất vũ khí chung và bảo đảm cam kết tăng cường hệ thống phòng không.
Kyiv đang tìm kiếm sự hợp tác chặt chẽ hơn với Âu Châu khi sự chú ý của Mỹ chuyển sang cuộc chiến với Iran, hiện đang trong tình trạng ngừng bắn mong manh.
Cuộc xung đột ở Trung Đông cũng làm nổi bật sự rạn nứt ngày càng lớn giữa Washington và các đồng minh Âu Châu.
Âu Châu đã từ chối tham gia cùng Mỹ trong nỗ lực chiến tranh và gửi tàu chiến để mở lại eo biển Hormuz - một hành lang quan trọng cho khoảng một phần tư thương mại dầu mỏ toàn cầu - khiến Tổng thống Trump đe dọa rút khỏi NATO.
Thủ tướng Meloni, lãnh đạo cánh hữu của Ý, người từ lâu đã ủng hộ Tổng thống Trump, cũng tìm cách giữ khoảng cách với tổng thống Mỹ sau những phát ngôn miệt thị của ông đối với Giáo hoàng Lêô XIV. Tổng thống Trump đã phản bác lại bà Meloni, gọi những bình luận của bà là “gây sốc”.
[Kyiv Independent: Zelensky meets Meloni, touts upcoming drone deal with Italy]
7. Li Băng cho biết số người thiệt mạng trong cuộc tấn công đang diễn ra của Israel nhằm vào Hezbollah đã lên tới 2.167 người.
Bộ Y tế Li Băng hôm thứ Tư cho biết số người thiệt mạng trong chiến dịch quân sự đang diễn ra của Israel nhằm vào nhóm Hezbollah được Iran hậu thuẫn tại nước này đã lên tới 2.167 người.
Theo Bộ Quốc phòng, ít nhất 7.061 người đã bị thương, và bộ này không phân biệt giữa thương vong dân thường và thương vong chiến đấu trong số liệu của mình. Số liệu do Bộ này công bố hôm thứ Tư bao gồm thương vong được ghi nhận kể từ đầu tháng Ba, khi Israel tăng cường đáng kể các cuộc không kích ở Li Băng.
Lực lượng Israel cũng đã xâm lược một phần đáng kể miền nam Li Băng, và các nhà lãnh đạo Israel tuyên bố sẽ tiếp tục các hoạt động cho đến khi mối đe dọa từ Hezbollah đối với công dân Israel được loại bỏ.
Kể từ khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, Israel đã giảm bớt các cuộc tấn công vào các khu vực khác của Li Băng, bao gồm cả thủ đô Beirut.
Tehran phản đối các cuộc tấn công liên tục của Israel nhằm vào Hezbollah vì cho rằng đó là vi phạm thỏa thuận giữa Iran và Washington, nhưng Israel và chính quyền Tổng thống Trump khẳng định Li Băng chưa bao giờ là một phần của thỏa thuận đó.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran hôm thứ Tư cho biết nước này vẫn kiên quyết yêu cầu chấm dứt chiến tranh ở Li Băng như một phần của bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Mỹ về một thỏa thuận hòa bình rộng lớn hơn.
“ Vấn đề này đã được xem xét nghiêm chỉnh trong các cuộc đàm phán ở Islamabad và vẫn đang được theo dõi sát sao,” phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Esmail Baqaei cho biết hôm thứ Tư tại Tehran. “Mọi thỏa thuận đều có hai mặt. Nếu một phần của thỏa thuận bị vi phạm, phía bên kia cũng có quyền giảm bớt các cam kết của mình tương ứng với mức độ vi phạm đó.”
[CBSNews: Death toll from Israel's ongoing offensive against Hezbollah has hit 2,167, Lebanon says]
8. Cộng đồng mạng Trung Quốc chế giễu “trạm thu phí” của Tổng thống Trump ở eo biển Hormuz.
Việc Mỹ áp đặt lệnh cấm vận kép đối với Iran đang trở thành chủ đề thịnh hành trên mạng xã hội Trung Quốc, nơi cư dân mạng tỏ ra thích thú khi ví nó như một “trạm thu phí”.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào ngày 28 tháng 2, Iran đã duy trì lợi thế bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển một phần năm lượng dầu xuất khẩu bằng đường biển của thế giới trong thời bình. Khi cú sốc dầu mỏ gây ra áp lực quốc tế buộc phải mở lại tuyến đường này, Tehran trong những tuần gần đây đã đưa ra một hệ thống hộ tống các tàu được phép đi qua vùng biển của mình, mà một số người gọi là “trạm thu phí”.
Hôm thứ Hai, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng của mình đối với các tàu rời cảng Iran, sau khi các cuộc đàm phán căng thẳng với Iran cuối tuần qua không đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài. Trên mạng xã hội, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ từ chối cho phép các tàu bị phát hiện đã trả cho Iran cái mà ông gọi là “phí bất hợp pháp” đi qua.
Tòa Bạch Ốc đã hướng Newsweek đến tuyên bố của Tổng thống Trump. Newsweek đã liên hệ với Ngũ Giác Đài qua email để xin bình luận.
Kể từ khi Tổng thống Trump đưa ra thông báo, cư dân mạng Trung Quốc đã lên tiếng về điều mà họ mô tả là “trạm thu phí” thứ hai - lần này do Washington điều hành. Bộ Tư lệnh Trung ương của quân đội Mỹ, đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện chiến dịch này, vẫn chưa công bố kế hoạch thu phí quá cảnh.
“Người Mỹ: Vì các bạn có quá nhiều tiền và sẵn lòng trả phí quá cảnh, nên chúng tôi không phiền nếu các bạn trả thêm một khoản phí nữa”, một người viết trên nền tảng mạng xã hội Weibo.
“Chẳng phải những tên cướp biển Somalia trước đây cũng làm công việc tương tự sao?” một người khác nói đùa.
Một số người suy đoán rằng tình hình có thể leo thang hơn nữa, với việc các nước vùng Vịnh áp đặt thêm các lệnh phong tỏa. Những người khác chia sẻ các bản đồ đã được chỉnh sửa minh họa các lớp phong tỏa giả định như vậy, trong một số trường hợp chồng chất lên nhau đến mức phi lý.
“Thật tuyệt vời nếu Yemen xây dựng thêm một trạm thu phí nữa,” một người dùng Weibo bình luận, tưởng tượng ra một trạm thu phí tương tự ở eo biển Bab el-Mandeb phía nam nước này.
Mạng xã hội Trung Quốc bị kiểm duyệt rất chặt chẽ, và nội dung chính trị không được lan truyền rộng rãi nếu không có sự chấp thuận ngầm của Bắc Kinh.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm Thứ Tư, 15 Tháng Tư, gọi hành động leo thang căng thẳng của Mỹ là “nguy hiểm và vô trách nhiệm”.
Phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Trung Quốc là Vương Văn Bân (Wang Wenbin - 王文斌) nói với các phóng viên: “Phía Mỹ đã tăng cường triển khai quân sự và áp dụng các hành động phong tỏa có mục tiêu, điều này chỉ làm gia tăng mâu thuẫn, làm trầm trọng thêm căng thẳng, phá vỡ tình hình ngừng bắn vốn đã mong manh và ảnh hưởng hơn nữa đến an ninh giao thông qua eo biển”.
Trung Quốc, một đối tác chính trị lâu năm của Iran, có lợi ích đặc biệt quan trọng trong việc nối lại hoạt động vận chuyển hàng hóa, vì quốc gia Trung Đông này cung cấp khoảng 40% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc.
Các nhà ngoại giao Trung Quốc được tường trình đã tham gia hậu trường vào đề nghị làm trung gian hòa giải của Pakistan trong các cuộc đàm phán cuối tuần qua.
Vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên đã không đạt được thỏa thuận lâu dài, phía Mỹ cho rằng Iran đã bác bỏ các yêu cầu chính, bao gồm việc từ bỏ làm giàu uranium vì lo ngại nước này có thể phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran cáo buộc Washington đưa ra những yêu cầu quá đáng và thay đổi lập trường.
Cả hai bên đều cho biết đã có một số tiến triển, và các quan chức Pakistan cho biết Islamabad đã đề xuất vòng đàm phán thứ hai có thể diễn ra sớm nhất vào thứ Năm.
[Newsweek: Chinese Internet Mocks Trump’s ‘Tollbooth’ in Strait of Hormuz]
9. Iran cho biết việc giải phóng các tài sản tài chính bị đóng băng của nước này là một phần của các cuộc đàm phán gián tiếp đang diễn ra với Mỹ.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran hôm thứ Tư cho biết việc giải phóng hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng của chính phủ Iran đang được thảo luận như một phần của thỏa thuận mới tiềm năng với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.
Qatar cho biết họ vẫn còn 6 tỷ đô la tài sản của Iran bị đóng băng nguyên vẹn, và Bộ Tài chính Mỹ cần phải phê duyệt việc giải phóng số tiền này cho Tehran.
“Đây là một trong những vấn đề đã được thảo luận,” phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baqaei nói với các phóng viên ở Tehran hôm thứ Tư, đề cập đến các cuộc thảo luận do Pakistan làm trung gian giữa Iran và Mỹ.
Ông Baqaei nói: “Theo quan điểm của chúng tôi, việc trả lại tài sản của Iran không phải là một sự nhượng bộ. Đó là quyền của Iran đã bị xâm phạm. Điều đó giống như việc ai đó lấy trộm tài sản của bạn rồi muốn trả lại như một sự nhượng bộ”.
“Vấn đề này là một trong những yêu cầu của chúng tôi và đã được nêu ra ở đó. Nhưng thực tế là chúng tôi đã không đạt được kết luận cuối cùng, cũng như không đạt được kết luận nào đối với các vấn đề khác”, ông Baqaei nói, đồng thời lưu ý rằng các quan chức ngân hàng trung ương và các quan chức tài chính khác từ cả Iran và Mỹ đều tham gia vào vòng đàm phán trước đó.
Tuần trước, một quan chức cao cấp của Mỹ đã nói với Jennifer Jacobs của đài CBS News rằng Mỹ chưa đồng ý thả bất kỳ tài sản nào của Iran bị đóng băng như một phần của thỏa thuận ngừng bắn.
[CBSNews: Iran says release of its frozen financial assets part of ongoing indirect discussions with U.S.]
10. Tổng thống Trump nói Israel và Li Băng đã đồng ý ngừng bắn.
Tổng thống Trump thông báo trên Truth Social hôm thứ Năm rằng Israel và Li Băng đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn, sau khi việc Israel tiếp tục ném bom nước láng giềng trở thành điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran về cuộc xung đột rộng hơn.
“Tôi vừa có cuộc hội đàm tuyệt vời với Tổng thống Joseph Aoun đáng kính của Li Băng và Thủ tướng Bibi Netanyahu của Israel,” Tổng thống Trump viết. “Hai nhà lãnh đạo này đã đồng ý rằng để đạt được HÒA BÌNH giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh NGỪNG BẮN kéo dài 10 ngày vào lúc 5 giờ chiều giờ miền Đông.”
Thông báo của Tổng thống Trump đặt ra nhiều câu hỏi chưa được giải đáp về chi tiết của thỏa thuận. Chiến dịch ném bom của Israel ở Li Băng là một phần trong cuộc xung đột kéo dài với nhóm phiến quân Hezbollah chứ không phải lực lượng quân đội nước này. Chính phủ Li Băng có rất ít quyền kiểm soát đối với nhóm này, vì vậy một thỏa thuận ngừng bắn với đại diện chính thức của nước này không nhất thiết có nghĩa là chiến tranh sẽ chấm dứt.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn là “cơ hội để tạo dựng một thỏa thuận hòa bình lịch sử” giữa hai nước.
Ông Netanyahu nói rằng Israel có hai yêu cầu “cơ bản”: giải giáp Hezbollah và một thỏa thuận hòa bình bền vững.
Ngược lại, Hezbollah yêu cầu Israel rút quân khỏi Li Băng và chấm dứt các hành động quân sự.
Ông Netanyahu cho biết ông đã bác bỏ các yêu cầu của Hezbollah.
“Chúng tôi vẫn ở lại Li Băng trong một vùng đệm an ninh được tăng cường”, ông Netanyahu nói.
Thủ tướng Israel cũng cho biết ông đã nói chuyện với Tổng thống Trump, và tổng thống “vô cùng quyết tâm” duy trì lệnh phong tỏa hải quân ở eo biển Hormuz và phá bỏ những gì còn lại của năng lực hạt nhân của Iran.
“Ông ấy không từ bỏ việc này,” Netanyahu nói.
Trước đó, Tổng thống Trump cho biết ông đang cử Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đến làm việc với hai nước để đàm phán.
Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng Israel và Li Băng “sẽ lo liệu chuyện của Hezbollah” và các nhà lãnh đạo từ cả hai nước “có thể” sẽ đến Tòa Bạch Ốc trong những ngày tới.
Tổng thống đã đăng tải trên mạng xã hội rằng ông đang mời Netanyahu và Aoun đến Tòa Bạch Ốc để tham dự một cuộc gặp thượng đỉnh.
Ông Netanyahu, người bị các đồng minh ở Âu Châu chỉ trích mạnh mẽ vì tiếp tục tấn công Li Băng ngay cả sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vào đầu tháng Tư, đã cam kết đàm phán hòa bình với Beirut vào tuần trước.
Nhưng việc ngừng bắn, dù chỉ tạm thời, cũng có thể là một bước tiến quan trọng. Iran, nước mà giới lãnh đạo khẳng định Li Băng đã được đưa vào thỏa thuận ngừng bắn mà họ đàm phán với Mỹ, tiếp tục tấn công các mục tiêu trên khắp Trung Đông trong khi Israel tấn công Beirut.
“Nếu Mỹ muốn làm sụp đổ nền kinh tế của mình bằng cách để Netanyahu phá hoại ngoại giao, thì đó sẽ là sự lựa chọn cuối cùng của họ,” Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi nói trên đài X tuần trước. “Chúng tôi nghĩ rằng điều đó thật ngu ngốc nhưng chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng cho điều đó.”
[Newsweek: Trump says Israel and Lebanon have agreed to a ceasefire]
11. Bộ Tài chính Mỹ ban hành lệnh trừng phạt nhắm vào các mạng lưới buôn lậu dầu mỏ bị cáo buộc của Iran.
Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Tư thông báo đã ban hành lệnh trừng phạt đối với một mạng lưới buôn lậu dầu mỏ bị cáo buộc do con trai của một quan chức an ninh cao cấp của Iran (nay đã qua đời) điều hành, cũng như những người liên quan đến kế hoạch “đổi dầu lấy vàng” dưới thời cựu lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết, các lệnh trừng phạt mới nhất do Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, gọi tắt là OFAC ban hành nhắm vào hơn hai chục cá nhân, công ty và tàu thuyền do Mohammad Hossein Shamkhani điều hành. Cha của Mohammad Hossein Shamkhani là Ali Shamkhani, cố vấn của cựu Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei.
“Bộ Tài chính đang mạnh tay triển khai Chiến dịch Khủng hoảng Kinh tế bằng cách nhắm vào giới tinh hoa trong chế độ như gia đình Shamkhani, những kẻ tìm cách trục lợi trên lưng người dân Iran”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết trong một tuyên bố.
Theo thông báo của bộ này, Seyed Naiemaei Badroddin Moosavi, một người bị cáo buộc là nhà tài trợ cho nhóm phiến quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn, cũng như ba công ty có liên quan đến một vụ rửa tiền bị cáo buộc liên quan đến việc bán dầu của Iran để đổi lấy vàng của Venezuela, cũng nằm trong danh sách trừng phạt.
“Do hành động ngày hôm nay, tất cả tài sản và quyền lợi tài sản của những người bị chỉ định hoặc bị phong tỏa nêu trên, hiện đang ở Hoa Kỳ hoặc thuộc quyền sở hữu hoặc kiểm soát của công dân Hoa Kỳ, đều bị phong tỏa và phải được báo cáo cho OFAC”, bộ này cho biết trong một thông cáo báo chí.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Tommy Pigott cho biết trong một tuyên bố rằng các lệnh trừng phạt là một phần trong kế hoạch của Mỹ nhằm hạn chế khả năng tạo ra doanh thu của Iran khi Iran “cố gắng giữ eo biển Hormuz làm con tin”.
Ông Pigott cho biết: “Các kế hoạch phức tạp liên quan đến dầu mỏ, vàng bất hợp pháp của Iran và việc tài trợ khủng bố cho thấy Iran và các đối tác của họ sẽ làm đến mức nào để né tránh các lệnh trừng phạt và tài trợ cho các hoạt động xấu xa”.
[CBSNews: U.S. Treasury issues sanctions targeting Iran's alleged oil smuggling networks]
12. Pháp trả tự do cho tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm có liên hệ với Nga sau khi công ty điều hành nộp phạt.
Ngày 16 tháng 4, Cơ quan Hàng hải Địa Trung Hải thông báo Pháp đã thả tàu chở dầu Deyna, được tường trình thuộc hạm đội ngầm của Nga, sau khi bắt giữ tàu này vào cuối tháng 3.
Ngày 20 tháng 3, tàu bị quân đội Pháp chặn lại vì nghi ngờ treo cờ giả. Tàu chở dầu này đang di chuyển dưới cờ Mozambique và đã khởi hành từ Murmansk, Nga.
Nga đã tập hợp một hạm đội bóng tối kể từ khi phát động cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022.
Mạng lưới này dựa vào các công ty ma, cấu trúc sở hữu mờ ám và thường xuyên thay đổi quốc kỳ để che giấu mối liên hệ với Mạc Tư Khoa và né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với xuất khẩu dầu mỏ của Nga.
Vào tháng 3, tòa án đã ra lệnh cho công ty vận hành tàu Deyna phải nộp phạt. Chính quyền tỉnh cho biết công ty đã chuyển tiền và cam kết sẽ xin cấp cờ mới cho tàu.
Giới chức Pháp cho biết thêm rằng tàu chở dầu này sẽ tiếp tục được giám sát hàng hải trong suốt quá trình di chuyển cho đến khi rời khỏi vùng biển thuộc quyền tài phán của Pháp.
Paris đã tăng cường nỗ lực kiềm chế hạm đội ngầm của Nga, chặn bắt các tàu thuyền trong vùng biển thuộc chủ quyền của mình vào tháng 9 năm 2025 và một lần nữa vào Tháng Giêng như một phần của chiến dịch nhằm ngăn chặn việc né tránh lệnh trừng phạt.
Ukraine hoan nghênh các biện pháp này và nhiều lần kêu gọi các đồng minh Âu Châu cập nhật luật cho phép tịch thu các tàu thuộc hạm đội bóng ma và tái sử dụng hàng hóa của chúng cho mục đích an ninh Âu Châu.
[Kyiv Independent: France releases Russia-linked shadow fleet tanker after operator pays fine]