Các nhà tư tưởng Công Giáo và chuyên gia kỹ thuật suy gẫm về những hứa hẹn và hiểm họa của trí tuệ nhân tạo tại Hội nghị New York Encounter

Zelda Caldwell, trong bản tin ngày 15 tháng 2 năm 2026 của EWTN News, cho hay: Davide Bolchini, người điều hành một phiên thảo luận về trí tuệ nhân tạo tại hội nghị cuối tuần, cho biết: “Đức Giáo Hoàng khuyến khích chúng ta sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm, sử dụng nó theo cách giúp chúng ta phát triển, chứ không phải để nó chống lại chúng ta”.

Nhân dịp này Zelda nêu câu hỏi: Giáo huấn xã hội Công Giáo có thể hướng dẫn chúng ta như thế nào trong việc cân nhắc lợi ích của trí tuệ nhân tạo so với những nguy hiểm mà nó gây ra cho phẩm giá con người? Câu hỏi đó đã khơi dậy một cuộc thảo luận rộng rãi giữa các nhà tư tưởng Công Giáo và các chuyên gia công nghệ tại Hội nghị New York Encounter hôm thứ Bảy.

Trích dẫn lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng Leo XIV về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm cũng như sự bảo vệ lâu đời của Giáo hội đối với phẩm giá con người trước kỹ thuật hiện đại, Davide Bolchini, người điều hành và hiệu trưởng Trường Tin học Luddy thuộc Đại học Indiana, đã mở đầu cuộc thảo luận trước hàng trăm người tham dự hội nghị văn hóa kéo dài ba ngày tại thành phố New York.

“Đức Giáo Hoàng khuyến khích chúng ta sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm, sử dụng nó theo cách giúp chúng ta phát triển, không để nó chống lại chúng ta, mà để nó làm việc cùng chúng ta, không thay thế trí tuệ con người, không thay thế khả năng phán đoán điều đúng đắn của chúng ta… khả năng kinh ngạc đích thực của chúng ta,” Bolchini nói.

Với sự tiến bộ nhanh chóng của kỹ thuật, Bolchini đặt câu hỏi, làm thế nào Giáo hội có thể đi trước những thách thức này? Chuck Rossi, một kỹ sư tại Meta, người đang phát triển công nghệ kiểm duyệt nội dung dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) tại tập đoàn công nghệ này, bao gồm cả Facebook và Instagram, lập luận rằng trong công việc của mình, những tiến bộ trong AI đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ con người khỏi những tác hại.

Ông cho biết, các hệ thống AI có thể kiểm tra 2.5 tỷ nội dung trực tuyến được chia sẻ mỗi giờ, lọc ra những nội dung độc hại bao gồm ảnh khỏa thân và hoạt động tình dục, bắt nạt và quấy rối, gây nguy hiểm cho trẻ em, các tổ chức nguy hiểm, tài khoản giả mạo, hành vi thù hận, hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế, thư rác, tự tử và tự gây thương tích, bạo lực và kích động, và nội dung bạo lực và phản cảm.

“Đó là thế giới của tôi,” ông nói. “Đó là một vấn đề rất, rất khó. Nếu chúng ta bỏ sót 0,1% trong số 2.5 tỷ nội dung, đó là hàng triệu thứ mà chúng ta không muốn thấy. Nhưng chúng tôi làm rất tốt, và chúng tôi đã làm như vậy trong nhiều năm – chúng tôi là một trong những người giỏi nhất trong lĩnh vực này,” Rossi nói.

Việc sử dụng AI cũng bảo vệ những người kiểm duyệt nội dung khỏi bị tiếp xúc với những nội dung gây khó chịu, như họ đã từng gặp phải trong quá khứ. “Điều tốt đẹp mà chúng ta đang trả lại cho con người là bạn sẽ không bao giờ phải làm công việc khủng khiếp này nữa,” ông nói.

Paul Scherz, giáo sư thần học tại Đại học Notre Dame, thừa nhận những lợi ích của trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm những tiến bộ trong y học và hiệu quả cho các công việc như lập hóa đơn (“Không ai muốn làm công việc lập hóa đơn cả,” ông nói).

Nhưng Scherz cảnh báo về những nguy hiểm của việc dựa vào kỹ thuật để làm những việc vốn dĩ thuộc về con người.

“Chúng ta đang thực sự bắt đầu chuyển sang dựa vào AI một cách rộng rãi hơn cho những khía cạnh quan hệ này, điều này sẽ là một bi kịch bởi vì có điều gì đó trong sự kết nối giữa người với người, ‘sự kết nối tôi/bạn’, như Martin Buber đã gọi, mà máy móc không thể thay thế được,” Scherz nói. Ông lưu ý rằng AI thậm chí đã thâm nhập vào lĩnh vực mục vụ, với sự gia tăng của các ứng dụng Công Giáo dựa vào bot để cung cấp giáo lý.

Scherz cũng cảnh báo rằng việc thay thế AI cho sự tương tác và trí tuệ của con người có nguy cơ làm xói mòn các kỹ năng của chúng ta, cho dù trong các mối quan hệ hay trong cuộc sống nghề nghiệp. “Tôi lo ngại rằng khi chúng ta sử dụng chatbot ngày càng nhiều, chúng ta sẽ đánh mất những kỹ năng giao tiếp giữa người với người. Chúng ta sẽ không còn khả năng tương tác với nhau tốt như trước, hoặc có đủ kiên nhẫn và đức tính để yêu thương và gặp gỡ nhau một cách sâu sắc,” Scherz nói.

Ngoài ra, việc dựa vào trí tuệ nhân tạo trong công việc, ví dụ như khi bác sĩ tham khảo ý kiến của trí tuệ nhân tạo để chẩn đoán bệnh, sẽ dẫn đến việc chúng ta “mất đi kỹ năng”, ông nói.

“Chúng ta biết rằng khi mọi người sử dụng các hệ thống tự động, họ có xu hướng trở nên thiên vị và tự mãn, chỉ chấp nhận hệ thống tự động. Họ đánh mất kỹ năng của mình,” ông nói thêm rằng các phi công hàng không quá phụ thuộc vào chế độ lái tự động dễ mắc lỗi hơn.

Louis Kim, cựu phó chủ tịch hệ thống cá nhân và trí tuệ nhân tạo tại Hewlett-Packard, hiện đang theo học cao học về thần học và chăm sóc sức khỏe, chỉ ra rằng ngày nay không thể biết được những kỹ năng nào sẽ cần thiết trong tương lai. “Quan điểm cá nhân của tôi là tôi thường thấy rằng các dự đoán về tác động của kỹ thuật phần lớn dựa trên những gì chúng ta biết về mô hình, cấu trúc và công nghệ hiện tại một cách vô thức,” Kim nói.

“Sẽ cần những kỹ năng khác biệt để điều khiển AI,” ông nói thêm.

Kim cũng kêu gọi “sự khiêm tốn” trong các cuộc thảo luận về tiềm năng của AI trong việc ảnh hưởng đến các mối quan hệ giữa con người.

“Hãy tự hỏi bản thân mình…”"Chúng ta đang suy nghĩ về chất lượng các mối quan hệ hiện tại của mình, dù là ở nơi làm việc, trong những môi trường độc hại, đôi khi là ở nhà — thậm chí cả ở các hội nghị, trong giờ nghỉ giải lao, khi bạn đi nói chuyện với người này hay người kia, đã bao nhiêu lần người đó nhìn qua vai bạn để tìm người quan trọng hơn để nói chuyện?", ông nói.

Ông cho rằng sự hình thành đạo đức của chúng ta sẽ tiếp tục định hình chất lượng các cuộc gặp gỡ của chúng ta với người khác.