Do Thái giáo có hàng ngàn luật lệ chằng chịt, ràng buộc nhau mà dù có cố gắng mấy cũng khó hoàn thành tốt đẹp các luật lệ chằng chéo đó. Người tin đạo luôn sống trong lo âu, sợ sệt, không giữ trọn lề luật. Đức Kitô giải toả thống khổ đó bằng cách ban cho họ Tám Mối Phúc thật, tóm gọn mọi điều truyền lại cho dân từ thời Môisen cho đến thời Đức Kitô. Sau này Đức Kitô còn tóm gọn hơn nữa bằng giới luật yêu thương: Mến Chúa, yêu người như yêu ta.

Tám Mối Phúc Thật là đường dẫn đến an vui, hạnh phúc cả đời này lẫn đời sau. Phúc Thật Tám Mối cho biết người sầu khổ sẽ được Thiên Chúa ủi an. Giáo huấn này hoàn toàn trái với thói thường trong xã hội. Người ta đi tìm nguồn vui, hạnh phúc nơi vật chất, của cải, hoặc nhờ hoá chất trợ giúp. Quan niệm chung coi sầu khổ là bất hạnh, là bị Chúa phạt nhãn tiền. Tám Mối Phúc Thật giúp thay đổi quan niệm sai lầm này. Trường hợp nào sầu khổ có giá trị riêng và được Chúa chúc phúc, ủi an.

Phúc thay ai sầu khổ Vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an. Mt 5:5

Khóc, cười là ngôn ngữ ngay trẻ thơ cũng rõ. Trước khi biết nói ta đã biết cười. Trước khi nhận thức ta đã biết khóc. Muốn được ăn, muốn được ru ngủ, muốn được ẵm bế, muốn thay tã, em bé diễn tả bằng tiếng khóc và người mẹ đoán biết em muốn gì. Khóc, cười là ngôn ngữ ta biết từ tấm bé. Tuổi trưởng thành, khóc cười diễn tả nhiều tâm tình khác nhau. Khóc tiễn biệt người thương, khóc bị nghi oan, khóc do bệnh tật. Khóc vì con cháu gây phiền não. Khóc vì tâm bất an, lo lắng. Khóc cho mình; khóc cho người. Có hai loại khóc thương, sầu khổ. Khóc như trẻ em và khóc của người trưởng thành. Đòi không được, không vừa í oà lên khóc, lăn ra ăn vạ. Giống như trẻ em. Kiểu này tồn tại nơi người lớn khi không chiều đúng í thì gây đủ khó khăn cho người khác.

Đau thương, sầu khổ Tám Mối Phúc thật nói đến là đau thương, sầu khổ dẫn đến thống hối. Đau từ cõi lòng tràn ra ngoài bởi hối hận, nhận biết lỗi lầm, sai trái, yếu đuối, dại dột, bốc đồng, của một thời sống thiếu yêu thương, công bằng, bác ái. Sầu khổ này giúp hối nhân nhận ra tình Chúa bao la, cao cả, rộng lượng. Chúa không trách phạt mà ban ơn giúp hối nhân nhận ra lỗi lầm để từ đó dẫn đến đón nhận ra ơn thứ tha, giao hoà, trở về cùng Chúa. Có người cảm thấy sau khi nhận bí tích hoà giải, hối nhân cảm thấy như trút bỏ được gánh nặng đeo đẳng họ bao năm. Đây là loại sầu khổ Tám Mối Phúc Thật nói đến.

Câu chuyện hai tên trộm chịu đóng đinh trên thập tự; một thống hối, một không nhận biết tình Chúa hải hà. Cả hai cùng chịu đóng đanh, cùng đau khổ; cùng đối diện cái chết. Một người nhìn lại việc đã làm; thống hối, chấp nhận khổ hình, sai trái, xin tha. Đức Kitô tha, còn hứa ban nước trời cho anh. Anh nhận ra lỗi lầm, anh biết không thể đền bù thiệt hại gây cho người khác, anh biết anh phản bội và xin tha. Trái lại người trộm kia cũng đau khổ nhưng anh không hối hận. Không thể bào chữa là anh không biết. Bạn anh nhắc chúng ta bị phạt như vầy xứng với việc ta làm. Còn Người này vô tội. Điều này cho biết anh dứt khoát với quá khứ. Lời giải thích của bạn anh mạch lạc đến nỗi không thể hiểu lầm. Anh nghe Đức Kitô hứa ban nước trời cho bạn anh. Anh nghe biết, nhưng vẫn quyết tâm từ chối thống hối. Không phải hễ gần Chúa là được ơn cứu rỗi mà cần thống hối, xin tha. Không phải đau khổ nào cũng mang ơn thứ tha nếu không hối lỗi. Ngoan cố tiếp tục theo đuổi con đường sai trái, đường dẫn đến diệt vong, tự hủy diệt.

Giáo Hội tạo nhiều cơ hội giúp Kitô hữu sống đời sống thống hối. Đầu thánh lễ, ba lần xin Chúa xót thương. Kinh Cáo mình giúp xin ơn tha tội. Trước khi rước lễ ta khiêm nhường xin Chúa đoái thương. Kinh Lậy Cha, Kính Mừng đều chú trọng đến ơn thứ tha. Sống niềm tin là sống tinh thần cầu mong được Chúa ủi an. Đây Không phải là mong mỏi suông trên đầu môi chóp lưỡi mà là mong mỏi, khát khao đi chung với tâm tình thống hối. Chính khát khao thống hối này dẫn đến đón nhận ơn tha thứ để trở thành con người mới, sống đời sống mới, sống an vui trong Chúa. Thành quả của sầu khổ dẫn đến thống hối là được Chúa ủi an.

 

“Đã bao lần Ta muốn tập họp con cái ngươi lại, như gà mẹ tập họp gà con dưới cánh, mà các ngươi không chịu!”.

Trong Phúc Âm “Luca cho Mọi Người”, Luke for Everyone, N. T. Wright kể, sau một vụ cháy chuồng trại, người ta đã tìm thấy một con gà mẹ bị thiêu chết, thân cháy đen, nhưng những chú gà con dưới đôi cánh nó vẫn sống.

Kính thưa Anh Chị em,

Giữa đống tro tàn, một sự sống đã mất để những sự sống khác được giữ lại. Hình ảnh ấy trở thành hiện thực nơi Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay. Tình yêu Ngài sẽ đi đến tận thập giá, nơi nghịch lý cứu độ được tỏ bày: ‘mẹ chết, con sống’.

Trước lời đe doạ của Hêrôđê - “con cáo ấy”; như gà mẹ, Chúa Giêsu vẫn tiếp tục chữa lành, trừ quỷ và vẫn lên Giêrusalem. Điều khiến Ngài đau lòng không phải là cái chết đang chờ mình ở đó, mà là sự khước từ của những người Ngài muốn quy tụ. Đã bao lần Ngài muốn ôm lấy họ, nhưng họ không chịu đến! Gà mẹ dang cánh, nhưng đàn con vẫn có thể không tìm đến. Tình yêu Thiên Chúa cũng thế: tha thiết đến cùng, nhưng không cưỡng bức tự do con người. “Ngài không thể cưỡng đoạt; Ngài chỉ có thể dùng tình yêu mà lôi kéo!” - C. S. Lewis.

Trong nguyên bản Hy Lạp, Luca đặt hai lần động từ “muốn” đối diện nhau: ēthelēsa - “Ta muốn”; ouk ēthelēsate - “các ngươi không chịu”, không muốn. Một bên là khát vọng không ngơi của Thiên Chúa; bên kia là sự chối từ của con người. Giêrusalem không thiếu Đấng muốn cứu mình; họ không muốn Ngài cứu! Chúa Giêsu đau lòng không chỉ vì họ cự tuyệt, nhưng vì Giêrusalem đang khép lại con đường dẫn đến sự sống của mình. Đôi cánh vẫn rộng mở, đàn con vẫn đứng ngoài.

“Vẫn đứng ngoài” là cám dỗ muôn thuở của ma quỷ. Cuộc chiến của người môn đệ không nhằm đánh bại những kẻ chống đối mình, nhưng chống lại sự dữ đang tìm cách đẩy xa chúng ta khỏi Thiên Chúa. Vì thế, “Hãy mang toàn bộ binh giáp vũ khí của Thiên Chúa, để có thể đứng vững trước những mưu chước của ma quỷ!” - bài đọc một. “Chúc tụng Chúa là núi đá cho tôi nương ẩn!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Có khi chúng ta đứng ngoài đôi cánh Chúa mà không hay. Biết điều gì đang làm mình xa Ngài, chúng ta vẫn chống chế; biết sự dữ đang rình rập, vẫn tưởng mình an toàn. Chúng ta sợ mất điều đang níu mình lại hơn sợ đánh mất linh hồn. Chúa muốn che chở, chúng ta cứ cứng lòng. Điều đáng sợ không phải là đã đi xa, nhưng là không còn thấy cần trở về.

Anh Chị em,

“Trên thập giá, Chúa Giêsu đã hiến tế chính thân mình làm lá chắn, hứng chịu toàn bộ sức mạnh của hận thù và bạo lực thế gian!” - Robert Barron. Ngài không tìm cách thoát chết để tự cứu mình; Ngài đón lấy cái chết để cứu nhân loại đã đóng đinh Ngài. Đôi cánh từng muốn quy tụ con cái Giêrusalem nay dang rộng trên thập giá ôm trọn mọi người. Chính nơi đó, nghịch lý ‘mẹ chết, con sống’ trở thành sự thật cứu độ. Đức Kitô không chết vì chúng ta đã chịu đến với Ngài; Ngài chết cả khi chúng ta còn không muốn đến!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con tưởng mình tự do mà đang nô lệ sự dữ; giúp con muốn điều Chúa muốn; xin kéo con về dưới đôi cánh đang dang rộng trên thập giá!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Thành Vatican (Hãng tin Fides) – Sáng nay, 26 tháng 10 năm 2026, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã tiếp đón Đức Hồng Y Giorgio Marengo, Phủ doãn Tông tòa tại Ulaanbaatar, cùng với Hòa thượng D. Javzandorj, vị Khamba Nomun Khan thứ 30 và là trụ trì Tu viện Gandantegchinlen (thường gọi là Gandan) – tu viện lớn nhất tại Mông Cổ.

"Chúng tôi rất vui mừng về mối quan hệ đối thoại và hợp tác quan trọng giữa Giáo Hội Công Giáo và thế giới Phật giáo tại Mông Cổ," Đức Hồng Y Marengo chia sẻ với Hãng tin Fides. "Đây là một cuộc gặp gỡ đầy thân tình. Chúng tôi vô cùng cảm kích trước lòng tốt và sự hào phóng của Đức Giáo Hoàng Leo. Mặc dù lịch trình làm việc rất bận rộn và ngài vẫn đang trong quá trình hồi phục sức khỏe – điều mà ai cũng biết – nhưng ngài vẫn mong muốn cuộc gặp này diễn ra để Hòa thượng Javzandorj có thể trực tiếp diện kiến ngài."

"Chúng tôi thực sự rất biết ơn Đức Thánh Cha vì cử chỉ đầy tử tế này, khi ngài đồng ý tiếp đón phái đoàn từ Tu viện Gandan ở Ulaanbaatar," Đức Hồng Y nói thêm. Tháp tùng phái đoàn có Đại sứ Mông Cổ tại Ý, bà Bulgan Dansran, và Đại sứ Mông Cổ tại Tòa Thánh, bà Davaasuren Gerelmaa. Ngoài ra còn có Giáo sư Thomas Cattoi, người đang đảm nhiệm cương vị Giáo sư William và Barbara Moran về Thần học Kitô giáo sơ khai và Quan hệ liên tôn tại Đại học Giáo hoàng Thánh Tôma Aquinô (Angelicum).

"Sự cộng tác vì lợi ích của xã hội và vì hòa bình thế giới này," Đức Hồng Y nhấn mạnh, "cũng được thể hiện rõ nét qua món quà mà Hòa thượng Javzandorj muốn gửi tặng Đức Giáo Hoàng Leo." Món quà là một bức tranh do các nghệ nhân tại xưởng nghệ thuật tạo hình của Tu viện Gandan thực hiện, dựa trên ý tưởng của chính vị trụ trì. Bức tranh khắc họa hình ảnh "Ông lão thông thái" – một biểu tượng trong truyền thống Mông Cổ cũng như tại nhiều quốc gia Viễn Đông khác, tượng trưng cho sự trường thọ và túi khôn. Bên cạnh ngài là "một thiết kế mang tính biểu tượng gồm bốn loài vật khác nhau, đại diện cho sự đa dạng; khi kết hợp lại, chúng tạo nên sức mạnh, một lời hứa hẹn về sự thành công và một tương lai tươi sáng". Toàn bộ tác phẩm được "trang trí theo phong cách Mông Cổ" và bao gồm hình ảnh gợi nhớ đến ngôi đền chính trong quần thể Gandan. Đức Hồng Y chia sẻ thêm: "Chuyến thăm Đức Thánh Cha kết thúc bằng một khoảnh khắc tâm linh và văn hóa khác tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, nơi phái đoàn có dịp chiêm ngưỡng vẻ đẹp của không gian thánh thiêng này. Chúng tôi cũng dừng chân tại phần sâu nhất bên trong vương cung thánh đường, gần mộ phần của Thánh Phêrô".

Đây là lần thứ ba một vị Giáo hoàng tiếp kiến phái đoàn Phật giáo Mông Cổ. Lần đầu tiên diễn ra vào ngày 28 tháng 5 năm 2022, khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiếp các đại diện chính thức của Phật giáo Mông Cổ nhân dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Tòa Thánh và Mông Cổ. Lần thứ hai là vào ngày 13 tháng 1 năm 2025, khi Đức Phanxicô tiếp ông Javzandorj cùng với Đức Hồng Y Marengo. Vào tháng 10 năm 2025, các nhà sư Phật giáo Mông Cổ, dưới sự tháp tùng của Đức Hồng Y, cũng đã tham gia các hoạt động kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn *Nostra Aetate* của Công đồng Vatican II.

Cuộc gặp gỡ hôm nay mang ý nghĩa đặc biệt nhờ vai trò của tu viện Gandan. Được thành lập vào nửa đầu thế kỷ 19, Gandan đã thúc đẩy sự phục hưng của Phật giáo sau quá trình chuyển đổi dân chủ năm 1990. Ngày nay, tu viện này có ba trường triết học, một số trường đào tạo nghi lễ, đồng thời điều hành Đại học Phật giáo Mông Cổ. Việc Đức Giáo Hoàng tiếp kiến phái đoàn cũng là minh chứng cho tình hữu nghị và sự tin tưởng đã vun đắp theo thời gian. Khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô nằm viện vào tháng 2 năm 2025, vị trụ trì đã gửi một thông điệp có chữ ký và con dấu đến Sứ thần Tòa Thánh, bày tỏ sự gần gũi của các nhà sư Gandan. Theo yêu cầu của Tổng thống Ukhnaagiin Khürelsükh, vị trụ trì cũng đã chủ trì việc tụng đọc các văn bản thiêng liêng để cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng sớm bình phục. Sau khi Đức Phanxicô qua đời, tu viện đã tổ chức nghi thức cầu nguyện cho linh hồn ngài, và sau đó tiếp tục bày tỏ sự gần gũi khi vị Giáo hoàng mới được bầu chọn.

Hòa thượng Javzandorj, sinh năm 1980, trở thành người đứng đầu tu viện Gandan vào tháng 11 năm 2023 và là một nhân vật có uy tín lớn. Ngài gia nhập tu viện vào năm 1991. Năm 1998, ngài sang Ấn Độ để theo học tại Học viện Gomang thuộc tu viện Drepung, nơi ngài thụ giới tu sĩ trọn vẹn vào năm 2001. Năm 2017, ngài đạt học vị Geshe Lharampa – học vị cao nhất trong truyền thống Gelug – khi đứng đầu trong số khoảng một nghìn ứng viên. Theo cổng thông tin StudyBuddhism, sau đó ngài tiếp tục nghiên cứu về Mật tông tại tu viện Gyuto.

Đức Hồng Y Marengo chia sẻ: "Đối với Giáo Hội Công Giáo tại Mông Cổ, đối thoại và hợp tác đóng vai trò trọng tâm. Chúng tôi tin rằng những cuộc gặp gỡ như thế này, cùng với các hoạt động đối thoại, gặp gỡ và hợp tác thường nhật mà chúng tôi thực hiện tại địa phương, có thể lan tỏa thông điệp tích cực đến toàn xã hội. Khi các truyền thống tôn giáo tham gia vào kiểu đối thoại này, mỗi truyền thống đều đóng góp phần mình cho xã hội. Nhờ đó, các truyền thống tôn giáo trở thành đối tác của nhau trong việc xây dựng hiện tại và tương lai dựa trên nền tảng hòa bình, sự tôn trọng lẫn nhau và nỗ lực vì lợi ích chung."

Giáo Hội Công Giáo đã hiện diện tại quốc gia này từ năm 1992 và coi việc đối thoại với Phật giáo là một phần cốt lõi trong sứ mệnh của mình. Giống như người tiền nhiệm Wenceslao Padilla, Hồng Y Marengo thường xuyên tham dự các sự kiện Phật giáo ở cấp quốc gia và quốc tế. Ngài cũng là thành viên của một nhóm gồm các nhà lãnh đạo tôn giáo chủ chốt tại quốc gia này, vốn thường xuyên gặp gỡ nhau. Tại Karakorum, kinh đô cổ của Đế quốc Mông Cổ, Giáo hội đã mở một trung tâm dành cho các hoạt động đối thoại.

Phật giáo là tôn giáo phổ biến nhất tại Mông Cổ. Hiến pháp năm 1992 quy định sự tách biệt giữa Nhà nước và các tôn giáo. Tuy nhiên, luật năm 1993 về quan hệ giữa Nhà nước và các tổ chức tôn giáo nêu rõ rằng Nhà nước "tôn trọng vị thế chiếm ưu thế của Phật giáo" vì lợi ích của sự đoàn kết dân tộc và các truyền thống văn minh của đất nước; đồng thời khẳng định điều này không ngăn cản công dân theo các tôn giáo khác. Các nhà sử học Mông Cổ thường mô tả quá trình Phật giáo lan tỏa vào đất nước này qua ba làn sóng lớn. Làn sóng thứ nhất diễn ra vào những thế kỷ đầu, thông qua khu vực Trung Á – nơi Phật giáo đã du nhập từ Ấn Độ dọc theo các tuyến đường thương mại; sự hiện diện của Phật giáo tại Mông Cổ được ghi nhận từ khoảng thế kỷ thứ 5. Làn sóng thứ hai gắn liền với thời kỳ Đế quốc Mông Cổ, khi Hốt Tất Liệt Hãn (Kublai Khan) chuyển sang ủng hộ Phật giáo Tây Tạng. Làn sóng thứ ba diễn ra vào thế kỷ 16, được củng cố vào năm 1578 thông qua liên minh giữa Vương tử Altan Khan và vị tu sĩ Tây Tạng Sonam Gyatso – người được người Mông Cổ trao tặng danh hiệu Đạt Lai Lạt Ma.

Trong một cuộc phỏng vấn được đăng tải trên trang web Zindaa.mn của Mông Cổ, vị tu sĩ này đã nhấn mạnh vai trò của Zanabazar (1635–1723) – vị Bogd Jebtsundamba đầu tiên, cũng là nhà lãnh đạo tinh thần Phật giáo cao nhất tại Mông Cổ. Một đặc điểm độc đáo của Phật giáo Mông Cổ nằm ở làn sóng truyền bá thứ ba – cũng là làn sóng gần đây nhất – gắn liền với vị Bogd Jebtsundamba đầu tiên, Öndör Gegeen Zanabazar, một hậu duệ trực hệ thuộc "Dòng dõi Vàng" của Thành Cát Tư Hãn. Dưới sự dẫn dắt của ngài, cấu trúc nền tảng của Phật giáo Mông Cổ đã dần hình thành. Öndör Gegeen Zanabazar đã khéo léo kết hợp mười ngành khoa học truyền thống của Phật giáo – đặc biệt là các loại hình nghệ thuật, thủ công và tri thức nội tại – đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy các lĩnh vực này phát triển rực rỡ tại Mông Cổ. Hệ thống giáo dục tu viện của chúng tôi – bao gồm công tác dịch thuật các văn bản thiêng liêng, kiểu dáng y phục tu sĩ đặc trưng với ý nghĩa biểu tượng phong phú, cùng với kiến trúc đền chùa và phong cách tụng niệm riêng biệt – đã tạo nên sự khác biệt so với các truyền thống Phật giáo khác. Hòa thượng Javzandorj cho biết thêm rằng Phật giáo tại Mông Cổ "đã phát triển theo một cách thức độc đáo, hòa hợp với lối sống và văn hóa được định hình bởi bốn mùa cùng cảnh quan thiên nhiên bao la của đất nước này". Ngài cũng lưu ý rằng Mông Cổ là một trong số ít quốc gia đã dịch trọn bộ Kangyur (lời dạy của Đức Phật) và Tengyur (các bản luận giải của các bậc thầy Ấn Độ) sang ngôn ngữ của chính mình.

Ngày mai, thứ Ba ngày 27 tháng 10, Đức Hồng Y Marengo và Tu viện trưởng Javzandorj sẽ tham dự buổi gặp mặt bế mạc tại Assisi. Sự kiện này do Cộng đoàn Sant'Egidio tổ chức nhằm kỷ niệm 40 năm Ngày Cầu nguyện cho Hòa bình, vốn được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II khởi xướng vào năm 1986. Đức Giáo Hoàng sẽ không trực tiếp tham dự nhưng sẽ gửi thông điệp đến những người tham gia. (Nguồn: Thông tấn xã Fides, 26/10/2026)

 

Trích dẫn một nghiên cứu từ Bệnh viện Nhi đồng Lurie tại Chicago, McCloskey chỉ ra rằng hiện nay, một phần ba các bậc cha mẹ cho biết họ tin tưởng vào lời khuyên nuôi dạy con cái từ AI hơn là trực giác của chính mình.

Alyssa Murphy, trong bản tin National Catholic Register ngày 27 tháng 10 năm 2026, cho hay: Trong khi các cuộc thảo luận quốc gia về trí tuệ nhân tạo chủ yếu tập trung vào các rào cản kỹ thuật để bảo vệ trẻ em, thì Abby McCloskey – một nhà nghiên cứu chính sách kiêm chuyên gia bình luận cho Bloomberg Opinion – cho rằng xã hội đang bỏ lỡ một sự thay đổi thầm lặng nhưng sâu sắc không kém: cách AI đang tái định hình căn bản trải nghiệm làm mẹ trong thời hiện đại.

Trong một bài bình luận gần đây, McCloskey phân tích cách các công cụ thuật toán – vốn đang được khoảng 80% các bậc cha mẹ sử dụng – làm xói mòn sự tự tin của người mẹ, thúc đẩy chủ nghĩa hoàn hảo, đồng thời thay thế các mạng lưới hỗ trợ giữa con người với con người vốn vô cùng thiết yếu.

“Dựa dẫm nhận thức” và sự xói mòn bản năng

Trọng tâm của vấn đề nằm ở một hiện tượng được gọi là “Dựa dẫm nhận thức” (cognitive offloading) – xu hướng tìm đến AI tạo sinh để đưa ra các quyết định hàng ngày thay vì dựa vào phán đoán nội tâm hay lời khuyên từ cộng đồng xung quanh.

Trích dẫn một nghiên cứu từ Bệnh viện Nhi đồng Lurie tại Chicago, McCloskey chỉ ra rằng hiện nay, một phần ba các bậc cha mẹ cho biết họ tin tưởng vào lời khuyên nuôi dạy con cái từ AI hơn là trực giác của chính mình.

“Theo thời gian, điều này sẽ dần dần xói mòn niềm tin của người mẹ vào cách họ cho là tốt nhất để chăm sóc hoặc đối xử với con mình; từ đó, họ lại càng phụ thuộc nhiều hơn vào AI trong việc nuôi dạy con cái,” McCloskey giải thích.

Ngay cả với những vấn đề sinh hoạt đơn giản trong gia đình – chẳng hạn như việc liệu các anh chị em có nên ở chung phòng ngủ hay không – thì sự tiện lợi, trơn tru mà AI mang lại lại tạo ra một “con dốc trơn trượt” đầy rủi ro.

“Không có câu trả lời chính xác, cũng chẳng có đúng hay sai về việc ai nên chia sẻ phòng ngủ với ai, hay khi nào và tại sao lại như vậy. Nhưng khi bạn luôn có sẵn một người để hỏi ngay bên cạnh — chỉ cần với tay là tới — thì bạn chẳng cần phải gọi điện hay thực hiện bất cứ tương tác nào khác... Theo thời gian, khi việc đặt câu hỏi và nhận câu trả lời nhanh chóng trở nên ngày càng dễ dàng, bạn có thể thấy điều đó bắt đầu làm xói mòn các mạng lưới hỗ trợ giữa những người mẹ, cũng như các mạng lưới kết nối giữa những người đồng trang lứa.”

Sự phi bản vị và việc đánh mất túi khôn nữ giới

Trước tình trạng cô lập ngày càng gia tăng này, Ashley McGuire — người dẫn chương trình trên đài EWTN và là thành viên cấp cao tại The Catholic Association — đã cảnh báo trên tờ Register rằng việc dựa vào các thuật toán đồng nghĩa với việc bỏ qua cả thiết kế sinh học lẫn cộng đồng tự nhiên:

“Thiên Chúa tạo ra phụ nữ để làm mẹ; Người không những ban cho chúng ta những bản năng tự nhiên giúp ích cho gia đình, mà còn đặt bên cạnh chúng ta biết bao người phụ nữ khác — như chị em gái, mẹ, bà — những người có thể truyền đạt túi khôn và kinh nghiệm sống để hỗ trợ chúng ta trong những khoảnh khắc hoài nghi,” McGuire nhấn mạnh. “Vì vậy, trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ tước đi sự tự tin của người mẹ vào bản năng làm mẹ của chính mình, mà còn làm cho thiên chức làm mẹ trở nên phi bản vị hóa và ngày càng cô lập hơn.”

Khoảng trống văn hóa: Chủ nghĩa nữ quyền, AI và sự trưởng thành về tâm linh

Xu hướng dựa dẫm vào công nghệ này không diễn ra trong một môi trường biệt lập. Carrie Gress, một tác giả và triết gia Công Giáo, lưu ý rằng việc hạ thấp vai trò làm mẹ trong văn hóa suốt nhiều thập niên qua đã khiến nhiều phụ nữ cảm thấy thiếu chuẩn bị trước những đòi hỏi của việc nuôi dạy gia đình trong một thế giới ngày càng phức tạp.

“Một trong những hệ quả từ việc chủ nghĩa nữ quyền hạ thấp vai trò làm mẹ là phụ nữ không được đào tạo bài bản về nghệ thuật làm mẹ,” Gress nhận xét. “Dễ hiểu vì sao AI lại trở nên hấp dẫn như một công cụ hỗ trợ hoặc giải pháp tạm thời, đặc biệt là trong thế giới quá đỗi phức tạp như hiện nay. Hầu hết chúng ta không có mẹ, dì hay một người phụ nữ từng trải nào đó để tìm đến khi đối mặt với khó khăn. Thật dễ hiểu nếu chúng ta cảm thấy hoảng loạn.” Tuy nhiên, Gress cảnh báo rằng việc phó mặc những quyết định làm mẹ cho các công cụ kỹ thuật số có nguy cơ kìm hãm sự phát triển bản thân, cảm xúc và tâm linh của người phụ nữ:

“Làm mẹ giống như một nghệ thuật hơn. Nó mang đến cho phụ nữ cơ hội thực sự để trưởng thành trong sự khôn ngoan — giống như Đức Mẹ Maria, ‘ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng’ — thay vì sống trong sự lệ thuộc liên tục vào kỹ thuật. Khi để người khác đảm nhận vai trò làm mẹ mà thiếu đi việc phân định hay không tự phát triển bản năng làm mẹ của chính mình, người phụ nữ dễ rơi vào trạng thái bị kẹt cứng ở giai đoạn vị thành niên, thay vì tiến tới sự trưởng thành trọn vẹn về mặt cảm xúc và tâm linh.”

Lời nói dối về sự tối ưu hóa

Trên đài EWTN Radio, McCloskey cũng bày tỏ mối lo ngại tương tự về áp lực tâm lý mà các bà mẹ ngày nay phải đối diện. Khi bà đặt câu hỏi với Gemini (trí tuệ nhân tạo của Google) về việc AI có thể làm thay đổi vai trò làm mẹ tại Mỹ như thế nào, hệ thống này đã phác họa ra một viễn cảnh: sự cô lập mang tính cá nhân hóa cực đoan, chủ nghĩa hoàn hảo bị đẩy lên cao, và một môi trường mà trong đó, mọi lựa chọn thường nhật đều trở thành những ngã rẽ mang tính quyết định đầy căng thẳng.

Thay vì mang lại sự nhẹ nhõm cho các bà mẹ — những người vốn đã phải xoay xở trong một nền văn hóa mà 41% trong số họ cho biết mình đang quá căng thẳng đến mức không thể duy trì các hoạt động bình thường — thì AI lại như “đổ thêm dầu vào lửa”, khiến “cuộc đua” hướng tới sự hoàn hảo vốn đã khốc liệt nay càng trở nên gay gắt hơn.

McCloskey chia sẻ: “Tôi nghĩ quan điểm cho rằng việc nuôi dạy con cái cần phải được ‘tối ưu hóa’ — rằng nếu kiểm soát mọi khía cạnh trong gia đình thì con cái sẽ đi đúng hướng — thực chất chỉ là một lời nói dối. Và tôi thấy điều đó làm ta kiệt quệ.”

Ảo tưởng của Nguồn thông tin và các Ảo giác

Ngoài những tổn hại về mặt tâm lý và tâm linh, việc dựa vào AI để tìm kiếm lời khuyên trong đời sống gia đình còn tiềm ẩn những rủi ro thực tế ngay trước mắt. Khác với việc tham khảo ý kiến từ một bác sĩ đáng tin cậy, một người bà hay một người hàng xóm, các thuật toán hoạt động như những hộp đen thường xuyên “ảo giác hóa” các thông tin sai lệch hoặc đưa ra những lời khuyên không phù hợp với các giá trị đạo đức của gia đình.

“AI vẫn ảo giác hóa. Qua quá trình sử dụng AI trong công việc, tôi thấy rõ những lỗi sai rất cơ bản; chẳng hạn, khi hỏi về số lượng thượng nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa tại Thượng viện Hoa Kỳ, nó vẫn có thể đưa ra câu trả lời sai,” McCloskey cảnh báo trên đài EWTN Radio. “Nếu AI đưa ra thông tin sai lệch về những sự kiện mà bạn biết rõ là không đúng, thì đó đã là một vấn đề. Nhưng nếu bạn lại dùng nó để hỗ trợ việc chăm sóc y tế cho con cái, đưa ra quyết định về tiêm chủng hay chọn trường học... trong đó AI ngẫu nhiên gây ảo giác hoặc đưa ra khẳng định thiếu cơ sở, thì đó thực sự là điều vô cùng đáng lo ngại.”

Làm nổi bật các nghiên cứu của Tiến sĩ Dana Suskind, McCloskey nhấn mạnh rằng trong khi AI tạo sinh (generative AI) vẫn còn là kỹ thuật mới mẻ và chưa được kiểm chứng, thì “bản năng làm mẹ đã được tôi luyện qua hàng thiên niên kỷ và vẫn luôn là yếu tố cốt lõi trong việc nuôi dạy con trẻ.”

Khôi phục niềm tin vào sự kết nối giữa con người với con người

Trong bối cảnh xã hội đang phải đối diện với sự hoài nghi đối với các định chế cùng tình trạng quá tải kỹ thuật số, các chuyên gia này cảnh báo các bà mẹ không nên tìm kiếm sự an tâm nơi các thuật toán – những thứ vốn không phải là con người.

“Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất trong toàn bộ vấn đề này là khi cân nhắc xem nên tin tưởng vào đâu hay ai, thì thứ mà chúng ta tìm đến – AI – thực chất là thực thể thiếu trách nhiệm nhất và là một ‘hộp đen’ khó hiểu nhất,” McCloskey nhận định. “Theo quan điểm của tôi, cách để khôi phục niềm tin – đặc biệt là niềm tin vào chính bản thân mình – không phải là ngày càng phó mặc các hoạt động tư duy cho máy móc. Làm như vậy chỉ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn theo thời gian, thay vì cải thiện nó.”

 

Chương 19: LUTHER CHIA RẼ GIÁO HỘI

(Tiếp theo)

Giống như tất cả những người khai sáng của thời đại, Luther hoàn toàn nhận thức được tình trạng tồi tệ của Giáo hội; những bài giảng của ông trước năm 1517 là minh chứng đủ cho điều này. Giống như những người khác, ông phàn nàn về lòng tham lam, nạn mua thần bán thánh và sự lạm dụng quyền lực trong việc bổ nhiệm các chức vụ cao thấp trong Giáo hội. Nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy ông cảm thấy những lạm dụng này cần đến hành động cách mạng—cho đến khi ông tin chắc rằng chính Tin Mừng đang bị đe dọa, rằng Giáo hội đang phản bội Tin Mừng của Chúa Giê-su Ki-tô bằng cách dạy mọi người rằng thiên đường có thể mua được bằng việc làm tốt.

Đối với một nhà thần học cho rằng cốt lõi của tôn giáo là sự đáp ứng bản thân, một người mà kinh nghiệm tôn giáo và sự tiến hóa tâm linh của chính ông gắn bó chặt chẽ với ý tưởng về Tin Mừng như là món quà cứu rỗi nhưng không của Chúa, thì thực hành của Giáo hội thời đó hẳn là một thử thách khó khăn; bởi vì bằng hàng ngàn cách khác nhau, Giáo hội dường như dạy điều ngược lại hoặc ít nhất là quá nhấn mạnh vai trò của con người trong công việc cứu rỗi. Trên thực tế, như Lortz nói, đã có một chủ nghĩa ngoại tại. Bạo loạn: các cuộc hành hương đủ loại, một sự sùng bái mê tín dị đoan đối với thánh tích của các vị thánh, một quan điểm nửa huyền bí và duy vật về hiệu quả của thánh lễ—tất cả đều tạo ấn tượng rằng thiên đường là thứ bạn có thể mua được, giống như bất cứ thứ gì khác.(76)

Tuy nhiên, ví dụ trắng trợn nhất chắc chắn là sự sùng bái ân xá. Năm 1343, Đức Giáo Hoàng Clê-men-tê VI chính thức phê chuẩn quan điểm cho rằng Chúa Kitô và các vị thánh đã để lại một kho tàng công đức mà các thành viên khác của Giáo hội có thể dựa vào đó để được tha thứ hình phạt tạm thời do tội lỗi của họ gây ra. Người ta có được một phần công đức thông qua một ân xá của Giáo hội—thường được Giáo hoàng ban cho để đổi lấy một số việc làm tốt, thường là một khoản quyên góp tiền, do người nhận thực hiện. Giáo lý chính thức luôn nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự ăn năn hối lỗi nội tâm đi kèm từ phía người nhận.

Cuối cùng, giáo lý chính thức cho rằng các ân xá có thể được áp dụng cho các linh hồn trong luyện ngục với giả định rằng với tư cách là những thành viên bình đẳng của Thân Thể Mầu Nhiệm của Chúa Kitô, họ cũng có thể tham dự vào công đức của các thành viên thánh thiện khác. Cho dù giáo huấn này có thể biện minh được đến đâu đi nữa về phương diện lý thuyết, trên thực tế, nó vẫn là một sự phát triển nguy hiểm vì chứa đựng nhiều sự mơ hồ. Hiệu quả thực sự của nó được mô tả bằng tiếng La-tinh chuyên ngành là per modum suffragii — có nghĩa “Trong chừng mực Chúa nghe lời cầu nguyện của Giáo hội.” Tất nhiên, điều này cũng làm giảm thiểu khía cạnh ăn năn bản thân, vốn cho đến thời điểm đó luôn là một phần quan trọng để nhận được ân xá. Như vậy, một cánh cửa đã được mở ra cho những kẻ vô lương tâm để trình bày ân xá như một phương tiện cứu rỗi gần như tự động và dễ dàng. Và chúng ta biết rằng đây chính là điều đã xảy ra trong trường hợp ân xá đặc thù đã khơi dậy sự phẫn nộ của Luther và châm ngòi cho cuộc nổi dậy của ông chống lại Giáo hội.

Đó là một ân xá tai tiếng ở nhiều khía cạnh. Thứ nhất, bề ngoài nó được rao giảng nhằm mục đích xây dựng lại Nhà thờ Thánh Phê-rô, nhưng thực chất nó được dàn dựng như một thỏa thuận giữa công ty ngân hàng Fugger, Giáo triều Rô-ma và vị tổng giám mục 23 tuổi của Mainz, những người đã đồng ý chia sẻ lợi nhuận. Albert, vị tổng giám mục, hy vọng sẽ trả được khoản thuế khổng lồ mười nghìn đồng ducat mà Giáo triều áp đặt lên ông để được miễn chuẩn, nhờ đó ông có thể cai quản ba giáo phận—Mainz và Madgeburg (cả hai đều là tòa tổng giám mục), ngoài Halberstadt. Thứ hai, nó được rao giảng bởi Johann Tetzel, một tu sĩ dòng Đa Minh có những bài giảng mang tính chất phản Kitô giáo: "Hãy bỏ vài đồng xu vào hộp!", ông ta hét lên với đám đông đang há hốc mồm, "các bạn có thể cứu linh hồn bạn bè hoặc người thân của mình khỏi ngọn lửa luyện ngục!"

Giáo phận Mainz nằm cạnh giáo phận của Luther, và vị giáo sư trẻ, đồng thời là linh mục quản xứ của nhà thờ làng, sớm biết được những lời rao giảng gây chấn động của Tetzel thông qua những người xưng tội trong phòng giải tội, những người đã nghe Tetzel thuyết giảng về ân xá và nghĩ rằng họ có một loại giấy phép nào đó để phạm tội. Điều đó thật quá đáng. Câu chuyện sinh động về việc Luther dán 95 luận đề bằng tiếng La-tinh lên cửa nhà thờ lâu đài ở Wittenberg có lẽ chỉ là một truyền thuyết; điều chúng ta biết chắc chắn là vào ngày 31 tháng 10 năm 1517, ông đã gửi các luận đề của mình cho giám mục của mình và cho giám mục đã cấp phép cho Tetzel; và chỉ khi họ không hồi đáp, ông mới công khai các luận đề của mình—thách thức các đồng nghiệp học thuật của mình tranh luận về chủ đề xá tội. Mục đích của ông là thách thức những cách giải thích như Tetzel đưa ra ân xá—chứ không phải lên án chúng hoàn toàn. Luther muốn đặt chúng vào đúng bối cảnh và bày tỏ mối quan ngại mục vụ của mình về những nguy hiểm tâm linh mà chúng gây ra. Là linh mục quản xứ của thị trấn, ông thấy chúng là một trở ngại cho việc rao giảng sự ăn năn hối cải thực sự và sự hoán cải nội tâm. Sau cùng, ông khẳng định, chúng chỉ đơn thuần là sự tha thứ các hình phạt theo giáo luật liên quan đến kỷ luật trần thế của Giáo hội. Ông phủ nhận việc Giáo hoàng có bất cứ quyền lực nào đối với các linh hồn trong luyện ngục hoặc Giáo hoàng có thể kiểm soát công đức của Chúa Kitô và các thánh. Cuối cùng, Luther lên án những người rao giảng về ân xá vì những phương pháp lừa đảo và vì đã tạo cho mọi người cảm giác an toàn giả tạo bằng cách khiến họ tin rằng việc trả tiền có thể xoa dịu cơn thịnh nộ của Thiên Chúa.

Ban đầu, Luther lên tiếng với tư cách là một người Công Giáo trung thành, và khi cuộc tranh luận về các ý tưởng của ông nổ ra, ban đầu ông sẵn sàng để chúng được Giáo hội phán xét tối hậu. Ông không coi các luận đề của mình là một bản tuyên ngôn cách mạng hay một lời kêu gọi đối với dân tộc Đức. Nhưng ông đã thể hiện một lập trường chống Rô-ma mạnh mẽ, và có một sức hấp dẫn mị dân nhất định trong một số tuyên bố gay gắt của ông. Ví dụ, luận đề 50 viết: “Các tín hữu Ki-tô giáo cần được dạy rằng nếu Giáo hoàng biết được sự đòi hỏi của những người rao giảng về ân xá, thì ngài thà để nhà thờ Thánh Phêrô bị thiêu rụi thành tro bụi còn hơn là xây dựng lại bằng da, thịt và xương của những con chiên của ngài.” Hoặc câu số 82: “Tại sao Giáo hoàng không giải thoát luyện ngục vì tình yêu thánh thiện và nhu cầu cấp thiết của những linh hồn ở đó nếu ngài cứu chuộc vô số linh hồn vì số tiền ít ỏi để xây dựng một nhà thờ?” (77)

Mặc dù không ai xuất hiện cho cuộc tranh luận, nhưng chỉ trong vài tuần, các luận đề đã được dịch sang tiếng Đức và lưu hành rộng rãi. Chúng trở thành chủ đề bàn tán ở Đức. Các phe phái nhanh chóng hình thành, và – gần như trái với ý muốn của mình – Luther bị đẩy vào đấu trường công khai với tư cách là người bảo vệ cho tất cả những người vì nhiều lý do khác nhau đang nóng lòng muốn giáng một đòn vào giới cầm quyền giáo hội.

Một trong những bi kịch của vụ việc là ngay từ đầu, những người phản đối Luther đã từ chối gặp ông trên cơ sở thần học và kinh thánh. Tổng giám mục Mainz, người đầu tiên tố cáo ông lên Rô-ma, chỉ thể hiện sự quan tâm đến việc mất thu nhập từ việc bán ân xá. Tetzel đã khinh thường lời mời tranh luận của Luther, trong khi các anh em dòng Đa Minh của ông ta ngay lập tức thu hẹp toàn bộ vấn đề thành vấn đề thẩm quyền và trên thực tế đã bảo Luther phải chấp nhận toàn bộ hệ thống ân xá mà không được phản đối, nếu không sẽ bị thiêu sống như một kẻ dị giáo. Cơ hội duy nhất cho một cuộc tranh luận bình tĩnh là do các tu sĩ dòng Au-gus-ti-nô cùng chí hướng với Luther tổ chức tại hội nghị của họ ở Heidelberg vào ngày 26 tháng 4 năm 1518, nơi Luther đã thuyết phục được đa số chấp nhận quan điểm của mình.

Tệ hơn nữa, Đức Giáo Hoàng Leo X, người đang bận tâm đến các vấn đề của Ý và dù sao cũng không quan tâm đến thần học, ban đầu coi tình hình chỉ là một cuộc tranh cãi nhỏ nhặt giữa các đan sĩ, và tỏ ra ít có khuynh hướng đối thoại thực sự. Khi cuối cùng ngài nhận thức được mức độ nghiêm trọng của vụ việc, ngài vẫn làm ngơ trước lời thỉnh cầu khiêm nhường của Luther vào ngày 30 tháng 5 năm 1518, và dựa trên một phần thông tin sai lệch, đã triệu tập Luther đến Rô-ma trong vòng sáu mươi ngày để trả lời cáo buộc dị giáo. Văn bản chính thức kèm theo lệnh triệu tập được viết bởi Prierias, nhà thần học riêng của ngài. Nó thậm chí không chứa đựng sự thừa nhận tối thiểu nào về những lạm dụng không thể phủ nhận liên quan đến hệ thống ân xá mà thay vào đó lại sa vào một bài diễn văn dài dòng khó tin: Luther là “một kẻ bị ghẻ lở và ghê tởm… một con chó và con của một con chó cái, sinh ra để cắn xé bầu trời bằng cái miệng chó của nó”, có “bộ não bằng đồng và cái mũi bằng sắt”. (78)

Tuy nhiên, một sự thay đổi đã xảy ra nhờ yếu tố chính trị, và Rô-ma đã có lập trường hòa giải hơn. Luther được sự bảo vệ và ủng hộ của chính người cai trị của mình, Frederick, tuyển hầu xứ Saxony, người dường như đã bị ấn tượng bởi luận lý trong lập trường của Luther. Mặt khác, Giáo triều Rô-ma cần sự trợ giúp của Frederick để ngăn chặn người thừa kế ngai vàng thuộc dòng họ Habsburg, Charles, khỏi ngai vàng của Đế quốc. Vì vậy, Hồng Y Cajetan được lệnh gặp vị đan sĩ này tại Augsburg để đảm bảo ông ta từ bỏ đức tin của mình.

Đó là một cuộc gặp gỡ định mệnh. Hai người vướng vào vấn đề tế nhị về mối quan hệ giữa đức tin và bí tích, Cajetan khẳng định tính ưu việt của bí tích còn Luther thì khẳng định tính ưu việt của đức tin. Cuộc gặp kết thúc bế tắc, và Luther đã trốn thoát vào đêm ngày 20 tháng 10 năm 1518, nhưng không quên để lại một lời nhận xét đầy điềm báo về thẩm quyền Giáo hoàng. Vài tháng sau, ông ta kêu gọi triệu tập một công đồng chung.

Tuy nhiên, Rô-ma vẫn đang bận rộn với các vấn đề chính trị, và toàn bộ quá trình chống lại Luther đã được tạm dừng. Sau đó là khoảng thời gian hơn hai năm – những năm mà Luther dốc sức vào một cuộc tranh luận công khai sôi nổi, tận dụng làn sóng ủng hộ và quan tâm sâu sắc của công chúng, miệt mài trình bày trong các bài giảng, sách nhỏ và các cuộc tranh luận với năng lực phi thường một giải pháp thay thế mạnh mẽ cho hệ thống giáo hội và bí tích Rô-ma– một giải pháp thu hút mạnh mẽ người dân Đức.

Giải pháp này bao gồm một quan niệm hoàn toàn mới về Giáo hội hữu hình – trái ngược với mười lăm thế kỷ truyền thống Kitô giáo – được tuyên bố là không phải một định chế do Chúa lập nên mà chỉ đơn giản là một số cộng đồng có nguồn gốc từ con người và lịch sử. Theo quan điểm này, thẩm quyền thần thánh của giáo hoàng và hệ thống phẩm trật sụp đổ, và cùng với đó là sự phân biệt giữa giáo dân và giáo sĩ. Tất cả điều này được làm rõ trong cuộc tranh luận gây chấn động của Luther tại Leipzig vào tháng 7 năm 1519 với nhà thần học Công Giáo hàng đầu người Đức, John Eck, người đã khéo léo khiến Luther công khai thừa nhận rằng ông không còn tin vào nguồn gốc thần thánh của quyền tối cao của giáo hoàng hay tính bất khả sai lầm của các công đồng chung. Đối với Luther, “Chỉ Kinh Thánh mới là thẩm quyền tối cao trong tôn giáo”—và từ đó về sau, câu nói này trở thành khẩu hiệu của tất cả những người Thệ Phản.

Lúc này, cuối cùng Rô-ma đã nhận thức đầy đủ về cuộc khủng hoảng, và Giáo hoàng đã chỉ định một ủy ban để nghiên cứu các tác phẩm của Luther. Sau báo cáo của một số ủy ban, Giáo hoàng cuối cùng đã ban hành sắc lệnh Exsurge Domine vào ngày 15 tháng 6 năm 1520. Mặc dù không tuyên bố tuyệt thông, sắc lệnh này đã lên án bốn mươi mốt luận điểm rút ra từ các tác phẩm của Luther là “dị giáo, tai tiếng, hoặc xúc phạm đến tai người mộ đạo”, nhưng không nói rõ luận điểm nào thuộc loại nào. Thật khó tin, văn kiện không chính xác một cách định mệnh này lại là tuyên bố duy nhất của Giáo hoàng về giáo lý của Luther cho đến Công đồng Tri-đen-ti-nô một phần tư thế kỷ sau đó. Eck đã mang sắc lệnh này đến Đức và thấy dân chúng sẵn sàng nổi dậy nếu có bất cứ nỗ lực nào nhằm đàn áp Luther.

Trong khi đó, Luther phát hiện ra rằng Giáo hoàng là kẻ chống Chúa Kitô—một cáo buộc gây chấn động dư luận—và những lời công kích của ông đối với Giáo hoàng ngày càng trở nên thô thiển và điên cuồng. Thể hiện tài năng tuyên truyền gần như ma quái của mình, Luther đã khai thác triệt để tiềm năng của máy in mới được phát minh, nhờ đó tiếng nói của ông có thể được nghe thấy ngay cả ở những ngôi làng nhỏ nhất của Đức, và giờ đây ông đã hướng đến toàn thể dân tộc Đức trong ba bản tuyên ngôn cách mạng. “Gửi giới quý tộc Kitô giáo của dân tộc Đức”, “Về sự lạc hậu kiểu Babylon của Giáo hội”, và “Về tự do của con người Kitô giáo” là những tuyên bố quan trọng nhất của ông với tư cách là một nhà cải cách và có tầm quan trọng lớn trong việc thổi bùng ngọn lửa cách mạng ở Đức.

“Gửi giới quý tộc” kêu gọi một cuộc cải tổ toàn diện Giáo hội sau khi nhắc lại nhiều bất bình lâu đời của người Đức đối với Giáo triều. Nó kêu gọi chấm dứt chế độ độc thân, Thánh lễ cầu hồn và các tập tục truyền thống khác. Luther nhấn mạnh rằng một cuộc cải cách chỉ có thể được thực hiện nếu quyền lực của Giáo hoàng bị hạn chế nghiêm ngặt; do đó, quyền lực thế tục của ngài phải bị bãi bỏ và chức năng của ngài phải được giảm xuống thành một loại người giám sát tinh thần của Kitô giáo. Mỗi cộng đồng Kitô giáo địa phương nên tự quản lý công việc của mình và bầu ra các thừa tác viên và giám mục của mình.

Kiểu Lưu đầy Babylon đã dứt khoát từ bỏ Công Giáo truyền thống và vạch ra một lý thuyết mới về bản chất của Giáo hội và hệ thống bí tích của nó. Bác bỏ ý tưởng kế thừa tông đồ của Công Giáo, nó đề xuất như nguyên tắc đầu tiên chức tư tế chung của tất cả các tín hữu, mà họ cùng chia sẻ nhờ phép rửa tội. Không có bí tích nào có hiệu lực nếu tách rời khỏi đức tin của người lãnh nhận, và Luther chỉ công nhận hai bí tích: phép rửa tội và Thánh Thể. Ví dụ, việc thụ phong chỉ là một phương tiện để thiết lập trật tự cho cộng đoàn.

Bằng cách này, lời rao giảng của Luther dần dần lên khuôn. Sức hấp dẫn mạnh mẽ của nó đối với quần chúng nằm ở sự đơn giản, điều này trở nên rõ ràng khi so sánh với hệ thống phức tạp và tinh vi của Công Giáo. Phái Luther nói rằng Tin Mừng rất đơn giản; nó không liên quan gì đến sự phô trương và nghi lễ; nó không nói về sự khác biệt giữa giáo sĩ và giáo dân.

Phụng vụ mới của Luther phản ánh niềm tin này vào sự đơn giản. Nó đã lược bỏ Thánh lễ Công Giáo chỉ còn những phần có tính yếu tính, làm cho nó dễ hiểu hơn bằng cách dịch sang ngôn ngữ của người dân, và nhấn mạnh sự tham gia của toàn thể cộng đoàn, những người được dạy hát những bài thánh ca mới đầy cảm xúc, nhiều bài trong số đó do chính Luther sáng tác. Bài giảng giờ đây trở thành trọng tâm của buổi lễ, khi các nhà thuyết giáo nhiệt thành bước lên bục giảng và làm rung động cộng đoàn đang im lặng, những người cảm thấy như thể họ đang được nghe lời Chúa lần đầu tiên trong đời. Giờ đây họ được mời nhận rượu cũng như bánh Thánh Thể và tự tay cầm chúng.

Vào ngày 10 tháng 12 năm 1520, Luther, cùng với các học trò và những người ủng hộ mình, đã đốt sắc lệnh Exsurge của Giáo hoàng cũng như một bản sao của Giáo luật. Không hành động nào có thể tượng trưng một cách thích hợp hơn cho sự đoạn tuyệt không thể đảo ngược của Luther với Giáo hoàng và sự kết thúc của Kitô giáo thời trung cổ.

Giờ đây đến lượt Hoàng đế hành động. Một trong những khoảnh khắc lay động nhất trong lịch sử Giáo hội và thế giới xảy ra khi Luther, bị triệu tập trước các tầng lớp quý tộc trong vương quốc tại Hội nghị Worms, ngày 18 tháng 4 năm 1521, trước Hoàng đế và tất cả các chức sắc của Đức, đã từ chối rút lại lời tuyên bố của mình vì “lương tâm ông bị ràng buộc bởi Lời Chúa”. (79)

Điều này có thể dẫn đến việc Luther bị thiêu sống vì tội dị giáo, giống như người tiền nhiệm Hus một thế kỷ trước đó tại Constance. Hoàng đế mới đắc cử, Charles V, đã thề sẽ liều mạng để tiêu diệt tà giáo này. Nhưng Charles nhận thấy các tầng lớp quý tộc không muốn đồng ý và phải trì hoãn. Khi cuối cùng ông có thể hành động vào tháng 5, Luther đã được giấu kín an toàn trong một lâu đài ở Wartburg—nơi ông dành thời gian cho một trong những thành tựu lâu dài nhất của mình, việc dịch toàn bộ Kinh thánh sang tiếng Đức.

Bất chấp lệnh cấm của Charles, phong trào của Luther vẫn tiếp tục lan rộng như cháy rừng. Các thành phố tự do của Đức là những nơi đầu tiên chính thức tuyên bố theo tôn giáo mới; tiếp theo là các tuyển hầu [electors]. Rõ ràng động cơ của những cá nhân lựa chọn phe này hay phe kia rất phức tạp, và không nhà sử học nào có thể xác định được tầm quan trọng tương đối của yếu tố tôn giáo thuần túy so với các yếu tố phi tôn giáo: lòng tham lam đối với của cải của Giáo hội và mong muốn kiểm soát mọi công việc trong một quốc gia nhất định mà không bị Giáo hoàng can thiệp. Nhưng điều cần lưu ý là ban đầu, những người tích cực nhất trong việc truyền bá chủ nghĩa Luther là các cựu linh mục và cựu đan sĩ.

Cũng cần nhớ rằng trong một thời gian dài, ranh giới không được vạch ra rõ ràng như chúng ta đôi khi tưởng tượng. Có rất nhiều sự nhầm lẫn về các vấn đề cụ thể, và vô số lựa chọn thay thế đã gây hoang mang. Một số người cảm thấy rằng mọi việc có thể được giải quyết nếu chỉ cần sửa chữa một số lạm dụng trong giáo hội. Những người khác chỉ ra những bất đồng về thần học là rất quan trọng nhưng không thể thống nhất về tầm quan trọng tương đối của chúng. Sắc lệnh Exsurge của Giáo hoàng dường như khẳng định rằng những sai lầm chính của Luther liên quan đến việc đền tội và ân xá, nhưng Erasmus lại cho rằng ý chí tự do mới là vấn đề cốt lõi. Học giả duy nhân bản Melancthon đã bị thuyết phục tại Augsburg năm 1520 rằng sự thống nhất có thể được khôi phục nếu chỉ cho phép các linh mục kết hôn và trả lại chén thánh cho giáo dân. Bản thân Luther cho rằng tất cả đều xoay quanh sự hiểu biết đúng đắn về Chúa Kitô. Và sự xưng công chính hóa chỉ bằng đức tin thì thích đáng ở chỗ nào? Nhiều người chấp nhận sự hiểu biết của Luther về Tin Mừng không cảm thấy cần thiết phải bác bỏ Giáo hội cũ. Ví dụ, quyền tối cao của Giáo hoàng vẫn còn gây tranh cãi gay gắt trong chính Giáo hội Rô-ma. Hơn nữa, mặc dù Luther đã dịch Thánh lễ sang tiếng Đức, ông vẫn bảo thủ trong việc đưa ra những thay đổi khác. Các giám mục của Đức hầu như không thể đóng góp gì nhiều trong việc làm rõ các vấn đề. Chỉ có một công đồng chung mới có thể làm được điều này, và Giáo triều vẫn kiên quyết phản đối điều đó.

Cho đến tận năm 1530, vẫn còn sự lạc quan chung về khả thể hòa giải. Charles lên kế hoạch tổ chức một hội nghị ở Augsburg vào năm đó, và Melancthon, cộng sự thân cận nhất của Luther, người vẫn tự coi mình là người Công Giáo, đã soạn thảo một bản tuyên xưng đức tin, vẫn là nền tảng chính thức của phái Luther, chỉ ra những khác biệt ngẫu nhiên với Công Giáo truyền thống. Nhưng những yêu cầu của cuộc sống thực tiễn sớm chứng tỏ tính quyết định—bất kể các nhà cải cách cá nhân nghĩ gì về mối quan hệ chính xác của phong trào với đức tin cũ. Các linh mục tuyên truyền cho phái Luther bắt đầu kết hôn. Các quyết định phải được đưa ra về các thực hành và cấu trúc giáo hội, các thừa tác viên phải được đào tạo và các cộng đoàn mới phải được tổ chức, vì nhiều người cảm thấy rằng các nguyên tắc đạo đức và tôn giáo của Luther chỉ có thể được bảo tồn và đưa vào thực tiễn bằng cách tạo ra các cấu trúc giáo hội mới. Và cứ thế, một cách chậm rãi, ngẫu nhiên, các giáo đoàn Thệ Phản mới được thành lập để đối lập với các giáo xứ cũ. Không thể tránh khỏi việc quyền lãnh đạo thuộc về các thừa tác viên, những người bất chấp lý thuyết của Luther về chức tư tế của tất cả các tín hữu, đã hành động như một giáo sĩ riêng biệt và sớm giáo sĩ hóa Giáo hội của ông theo cùng một đường lối như Giáo hội cũ.

Điều vô cùng quan trọng đối với sự thành công của quá trình củng cố phe Thệ Phản là sự vắng mặt của Charles V trong những năm này—từ 1521 đến 1530—vì Charles bận rộn với các vấn đề chính trị của Tây Ban Nha. Vì vậy, nước Đức bị bỏ mặc như một con tàu không người lái ở một trong những thời điểm nguy hiểm nhất trong lịch sử của mình—cho đến khi sự chia rẽ tôn giáo phát triển đến mức không thể cứu vãn.

Bước ngoặt tai hại xảy ra khi cả hai bên bắt đầu tổ chức quân sự. Yếu tố chính là Cuộc nổi dậy của nông dân (1524–26). Nhiều vị hoàng tử coi cuộc nổi dậy này là sự thể hiện các nguyên tắc của chủ nghĩa Luther, và do đó, việc họ đàn áp nông dân có thể được hiểu là nhằm mục đích đàn áp chủ nghĩa Luther. Việc dùng vũ khí để giải quyết vấn đề do đó đã được đưa vào cuộc đấu tranh. Các hoàng tử Thệ Phản đã tổ chức thành Liên minh quân sự Schmalkald vào năm 1531, và các yếu tố chính trị và quân sự bắt đầu chi phối cuộc tranh luận lớn.

Trong Thỏa thuận Tạm thời Nuremberg [Interim Nuremberg](1532), Charles V chính thức công nhận Liên minh Schmalkald. Vị Hoàng đế này, người có cuộc đời trải dài suốt thời kỳ Cải cách Đức, là người tận tụy nhất trong số tất cả các tôi tớ của Giáo hội Rô-ma và—một khi nhận thức được mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng—là người quyết tâm nhất để cứu vãn Giáo hội. Hơn tất cả những người Công Giáo thời đó, kể cả các Giáo hoàng, ông đã dốc hết sức mình vào nỗ lực khôi phục lại thế giới Kitô giáo thống nhất, phổ quát và trung cổ.

Trong hai mươi năm sau Thỏa thuận Tạm thời Nuremberg, ông đã luân phiên sử dụng vũ lực và các hội nghị thần học để đạt được mục đích này. Tuyệt đỉnh của cuộc đối thoại đạt được tại Regensburg năm 1541, khi những người Thệ Phản và Công Giáo tiến rất gần đến thỏa thuận. Những người Thệ Phản sẽ hài lòng với bốn nhượng bộ chính: hôn nhân của giáo sĩ, sự rước lễ dưới cả hai hình thức, tự do giảng dạy về Sự Hiện Diện Thực Sự mà không cần định nghĩa cách thức của nó như là biến thể, và tự do khỏi quyền tài phán của Giáo hoàng (khác với việc công nhận quyền tối cao của Giáo hoàng). Nhưng Rô-ma đã không nhượng bộ. Lý do chính trị cũng đóng một phần trong thất bại của Regensburg. Lợi ích của Pháp phản đối một thỏa thuận; hai công tước xứ Bavaria cũng vậy, và chính Giáo hoàng cũng một phần bị thúc đẩy bởi nỗi sợ hãi về sự gia tăng quyền lực của đế quốc. Sự thất bại hoàn toàn chính sách của Charles được ghi nhận trong Hiệp ước Augsburg (1555), hiệp ước này đã chính thức hóa sự ly giáo và công nhận hợp pháp ở Đức cả tuyên tín Luther lẫn đức tin Công Giáo.

Tư tưởng của Luther lan rộng khắp bốn góc châu Âu và tìm được sự đón nhận ở khắp mọi nơi. Chúng nhanh chóng được những người nhiệt thành tiếp nhận, họ thêm vào những cải tiến của riêng mình và sau đó trở thành những tác nhân của cuộc cách mạng giáo hội ngay tại quê nhà. Sự thành công hay thất bại của nỗ lực này phụ thuộc rất nhiều vào thái độ của chính phủ. Trên thực tế, không nơi nào ở châu Âu đạt được thỏa thuận ủng hộ Thệ Phản khi nhà vua thù địch với Tin Mừng mới.

Ví dụ nổi bật về ảnh hưởng quyết định này của nhà vua đối với tiến trình Cải cách là ở Anh. Henry VIII (mất năm 1547) bản thân là một người ủng hộ mạnh mẽ Công Giáo, và bất chấp sự ly giáo với Giáo hoàng về vụ ly hôn của mình, ông vẫn muốn nước Anh giữ vững Công Giáo. Nhưng dưới thời con trai ông, Edward VI (mất năm 1553), Thệ Phản đã phát triển mạnh mẽ, với việc Quốc hội áp đặt Sách Cầu nguyện Chung và Bốn mươi hai Điều khoản—sau này được rút gọn thành Ba mươi chín Điều khoản—tạo thành nền tảng đức tin của Giáo hội Anh. Triều đại của Mary Tudor (1553–1558) quá ngắn để bà có thể thành công trong mục tiêu khôi phục hoàn toàn Công Giáo. Em gái cùng cha khác mẹ của bà, Elizabeth (mất năm 1603), người kế vị bà, được thúc đẩy bởi những cân nhắc chính trị hơn là tôn giáo và đã đưa ra một thỏa thuận tái thiết lập một phong trào Thệ Phản ôn hòa; nó được diễn đạt bằng thuật ngữ mơ hồ có chủ đích, giữ lại nhiều điều từ quá khứ Công Giáo, bao gồm cả việc tổ chức Giáo hội theo mô thức giám mục.

Sự chia rẽ quan trọng đầu tiên trong hàng ngũ những người Thệ Phản xảy ra xung quanh việc giải thích về Thánh Lễ. Zwingli (mất năm 1531), vị linh mục mang cuộc Cải cách đến Thụy Sĩ, đã bất đồng với Luther về lời Kinh Thánh, “Đây là thân thể Ta”. Mặc dù bác bỏ thuyết biến thể, Luther vẫn giữ cách giải thích truyền thống cho rằng Chúa Giê-su thực sự hiện diện trong bánh và rượu bằng sự hiện diện thể xác và khách quan—không phụ thuộc vào cảm xúc và cân nhắc chủ quan. Mặt khác, Zwingli khẳng định chỉ là sự hiện diện mang tính tưởng niệm của Chúa Giê-su trong việc chia sẻ bánh và rượu. Cuộc đối thoại giữa hai nhà lãnh đạo tại Marburg vào tháng 10 năm 1529 đã không đạt được sự đồng thuận và khẳng định thực tế đáng lo ngại rằng nguyên tắc -chỉ có Kinh Thánh – có thể không đủ để duy trì sự nhất trí. Về mặt thần học, phong trào Thệ Phản phải thừa nhận rằng nó là một ngôi nhà chia rẽ, và tình trạng này vẫn tiếp diễn trong những thế kỷ tiếp theo.

Tuy nhiên, sự chia rẽ thường bị phóng đại. Trên thực tế, chỉ có ba hoặc bốn loại chính xuất hiện: phái Luther; phái cấp tiến, bao gồm phái Rửa tội lại [Anabaptist], Quaker và Baptist; phái chống Ba Ngôi và phái sùng đạo duy lý, những người nhấn mạnh vào sự tìm tòi phê phán cũng như đức tin thần bí; và cuối cùng là phái Calvin.

Chính phái Calvin đã trở thành hình thức Thệ Phản quốc tế nổi bật; chỉ có Đức và Scandinavia ưa chuộng phái Luther. Hầu hết các quốc gia khác chuyển sang phong trào Thệ Phản đều chấp nhận phái Calvin hoặc một hình thức gần giống với nó. Người sáng lập, John Calvin, được xếp cùng với Luther như một trong những nhân vật vĩ đại khác của cuộc Cải cách. Tác phẩm để đời của Calvin, "Các thể chế của Ki-tô giáo [Institues of Christian Religion]", đã cung cấp cho người Thệ Phản một hệ thống lý thuyết thần học có hệ thống về đức tin của họ. Sự rõ ràng, tính luận lý chặt chẽ và toàn diện của tác phẩm đã mang lại cho nó uy tín vô song trong cộng đồng người Thệ Phản và góp phần rất lớn vào động lực phi thường giúp chủ nghĩa Calvin chinh phục một phần lớn Ki-tô giáo.

 

1. Máy bay điều khiển từ xa Ukraine đã ồ ạt tấn công các kho chứa máy bay điều khiển từ xa tại Hvardiiske, Crimea.

Kênh thông tin tình báo nguồn mở Dnipro Osint của Ukraine đưa tin ngày 26 tháng 10, trích dẫn các hình ảnh vệ tinh mới, rằng Nga đang mở rộng kho chứa máy bay điều khiển từ xa tại phi trường quân sự Hvardiiske ở Crimea bị tạm chiếm. Kênh này không cho biết ai đã chụp những hình ảnh này hoặc khi nào.

Hôm Thứ Tư, 28 Tháng Mười, cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết một cuộc tấn công quy mô lớn đã đánh vào phi trường quân sự Hvardiiske ở Crimea suốt đêm Thứ Ba, 27 Tháng Mười. Cho đến nay, vẫn chưa rõ thiệt hại của phía Nga, nhưng các cột khói vẫn tiếp tục bốc lên cùng với các tiếng nổ thứ cấp kéo dài đến sáng thứ Tư.

Phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, cho biết SBU đã tấn công các nhà chứa máy bay điều khiển từ xa tại cùng phi trường này vào tháng 7, và quân đội cho biết các cuộc tấn công ngày 13 tháng 10 đã làm hư hại bốn địa điểm chứa máy bay điều khiển từ xa gần đó.

Sân bay Hvardiiske vẫn được sử dụng kể từ đó. Bộ Tổng tham mưu Ukraine đã liệt kê nó trong số các địa điểm Nga phóng máy bay điều khiển từ xa tấn công trong mọi báo cáo hàng ngày kể từ ngày 7 tháng 10. Sân bay này lại xuất hiện trong danh sách vào các ngày 24, 25 và 27 tháng 10, là đêm Nga tấn công tấn công chính vào Kyiv. Công trình mới, theo mô tả của kênh truyền thông, bổ sung thêm kho chứa được bảo vệ tại một căn cứ mà Ukraine đã chứng minh là có thể tiếp cận được.

Các hình ảnh cho thấy hơn 20 công trình nhỏ đang được xây dựng, mỗi công trình đều được bảo vệ bởi các bờ đất, theo kênh truyền thông này cho biết. Họ cũng thống kê được khoảng 40 công trình nhỏ hơn mà họ gọi là "nhà để xe". Họ cho biết chúng được dùng để lưu trữ, bảo dưỡng và chuẩn bị máy bay điều khiển từ xa Geran cho việc phóng.

Geran là tên mà Nga đặt cho dòng máy bay điều khiển từ xa Shahed do Iran thiết kế: Shahed-136 đã trở thành Geran-2, loại máy bay mà Nga hiện đang tự sản xuất. Theo Dnipro Osint, các hình ảnh cho thấy ít nhất một nhà chứa máy bay bị hư hại do bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công.

Theo Dnipro Osint, Hvardiiske, phía bắc Simferopol, sử dụng các bệ phóng di động thay vì các công trình cố định. Các đội ngũ sẽ chất máy bay điều khiển từ xa lên các phương tiện được trang bị đặc biệt, sau đó phóng chúng từ đường băng.

Ngày 24 tháng 6, SBU cho biết đã tấn công cơ sở hạ tầng tại Hvardiiske và căn cứ không quân Saky. Ngày 3 tháng 7, SBU báo cáo rằng máy bay điều khiển từ xa của họ đã tấn công hai nhà chứa máy bay tại Hvardiiske, nơi cất giữ máy bay Shahed và thiết bị hàng không. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng của họ đã tấn công phi trường này một lần nữa vào đêm 5 tháng 7, và một ngày sau đó, SBU cho biết đã tấn công ba nhà chứa máy bay có thiết bị hàng không tại đó. Một cuộc tấn công vào ngày 3 tháng 8 đã phá hủy chín bể chứa nhiên liệu hàng không và làm hư hại hai nhà chứa máy bay, Bộ Tổng tham mưu cho biết. Các cuộc tấn công vào ngày 13 tháng 10 đã làm hư hại bốn địa điểm lưu trữ máy bay điều khiển từ xa gần Hvardiiske, với dấu hiệu của vụ nổ thứ cấp, báo cáo được đưa ra hai ngày sau đó.

Hvardiiske không phải là căn cứ máy bay điều khiển từ xa duy nhất của Nga mà các kênh tình báo nguồn mở của Ukraine đã đề cập trong tháng này. Vào ngày 13 tháng 10, kênh ẩn danh Absolutely Reliable Source cho biết Nga gần như đã hoàn thành giai đoạn đầu tiên của một bãi phóng máy bay điều khiển từ xa Geran-5 chạy bằng động cơ phản lực gần Millerovo ở tỉnh Rostov, với tám vị trí phóng và 32 điểm chuẩn bị máy bay điều khiển từ xa. Cả Hvardiiske và Millerovo đều nằm trong số các khu vực phóng mà Bộ Tổng tham mưu liệt kê cho đêm 27 tháng 10, khi Nga phóng 280 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed, trong đó có 69 chiếc chạy bằng động cơ phản lực, với Kyiv là mục tiêu chính.

[Euromaidan: Ukraine says it hit drone hangars at Crimea’s Hvardiiske. Now an OSINT channel spots 20+ bermed shelters there]

2. Tổng thống Trump tức giận trước tin con trai ông đã đi săn ở Mông Cổ cùng với một nhà tài phiệt Nga, người đã tài trợ cho đám cưới của con ông

Báo chí tại Hoa Kỳ đã rộ lên tin con trai của Tổng thống Trump, Ông Donald Trump Jr. đã có chuyến đi săn hồi tháng 8 tại một vùng hẻo lánh của Mông Cổ cùng với nhà tài phiệt Nga Umar Kremlev, người đã giúp chi trả cho đám cưới của ông. Những tiết lộ mới nhất về mối quan hệ mờ ám với những người thân cận của trùm mafia Vladimir Putin đã khiến Tổng thống Trump tức giận trong các cuộc gặp riêng. Vẫn chưa rõ Tổng thống tức giận về hành vi dại dột của con trai mình; hay vì báo chí tiếp tục săn đuổi các mối quan hệ mờ ám của gia đình ông với Nga.

Sau khi hết nhiệm kỳ thứ nhất ông Donald Trump đã bị truy tố theo luật tiểu bang vào tháng 3 năm 2023 với 34 tội danh trọng tội liên quan đến việc làm giả hồ sơ kinh doanh. Phiên tòa bắt đầu vào ngày 15 tháng 4 năm 2024, và vào ngày 30 tháng 5 năm 2024, bồi thẩm đoàn tại Manhattan đã tuyên ông phạm tất cả 34 tội danh này. Sau khi thắng cử nhiệm kỳ 2, ngày 10 Tháng Giêng năm 2025, ông được miễn chấp hành án mà không kèm theo bất kỳ điều kiện nào.

Người ta dự đoán rằng các hành vi dại dột của con trai ông và những hành vi khác của chính ông có thể đưa ông đến nhiều phiên tòa khác sau khi hết nhiệm kỳ thứ hai này. Tổng thống Trump nên đặc biệt cẩn thận vì hiến pháp Hoa Kỳ không cho ông tranh cử nhiệm kỳ 3; và như thế ông không được miễn chấp hành án.

Theo Financial Times, trích dẫn các bài đăng trên mạng xã hội, dữ liệu theo dõi chuyến bay, nguồn tin địa phương và hồ sơ công khai, Kremlev đã tháp tùng Donald Trump Jr. trong chuyến đi săn kéo dài hai ngày hồi tháng 8 tại miền tây Mông Cổ, nơi Donald Trump Jr. Trump Jr. đã bắn chết một con cừu Altai argali, một loài cừu có sừng đang có nguy cơ tuyệt chủng.

Phát ngôn nhân của Donald Trump Jr. đã xác nhận hai người đi săn cùng nhau, và nói với Financial Times rằng "điều này không có gì đáng ngạc nhiên" và "Don đã nói rõ rằng ông ấy có mối quan hệ bạn bè cá nhân, chứ không phải quan hệ kinh doanh, với Umar", đồng thời cho biết thêm, "tình bạn của họ chủ yếu dựa trên tình yêu chung dành cho săn bắn, câu cá và hoạt động ngoài trời."

Mối quan hệ giữa Donald Trump Jr. và Kremlev, nhà lãnh đạo Hiệp hội Quyền Anh Quốc tế, gọi tắt là IBA đang vướng vào nhiều tai tiếng và có mối quan hệ thân thiết với Putin, lần đầu tiên gây chú ý vào tháng 9, khi Donald Trump Jr. và vợ, Bettina, thừa nhận Kremlev đã giúp tài trợ cho tiệc cưới xa hoa của họ tại các hòn đảo tư nhân ở Bahamas hồi đầu năm nay.

Trong khi Bettina Trump (nhũ danh Anderson) mô tả khoản tiền đó là "món quà cưới vô cùng hào phóng từ một người bạn", thì tổng thống, người không tham dự đám cưới, nói với các phóng viên rằng "theo như tôi hiểu, con tôi đã trả lại tiền, cháu không muốn nhận khoản tiền đó."

Theo tờ Wall Street Journal đưa tin trước đó, trong các cuộc nói chuyện riêng, Tổng thống Trump đã phàn nàn với các phụ tá rằng con trai ông đã thiếu suy xét khi chấp nhận món quà đó.

Theo ProPublica, Kremlev đã chi hàng trăm ngàn đô la cho đám cưới hồi tháng Năm, bao gồm cả việc tổ chức màn bắn pháo hoa và lên kế hoạch sự kiện. Bettina Trump cho biết trong bài đăng trên Instagram rằng Tổng thống Trump không tham dự buổi lễ chính thức, vốn được tổ chức riêng tư trước khi hai vợ chồng đến Bahamas, nơi họ được khoảng 50 thành viên gia đình và bạn bè chung vui, trong đó có Ivanka Trump và Jared Kushner, Eric Trump và Tiffany Trump. Vài ngày trước đám cưới, Kremlev nằm trong nhóm người cùng Putin đến Trung Quốc. Donald Trump Jr. đã quen biết Kremlev ít nhất từ năm ngoái, khi anh tham gia một buổi thảo luận về quyền anh với ông ở Istanbul.

Các Dân biểu Dân chủ tại Quốc hội đã mở cuộc điều tra về mối quan hệ giữa Donald Trump Jr. và Kremlev sau khi có thông tin cho rằng ông này đã giúp chi trả cho đám cưới của Kremlev. Dân biểu Robert Garcia, đảng viên Dân chủ của bang California, nhà lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Giám sát, đã viết thư cho Donald Trump Jr. nói rằng mối quan hệ của ông với Kremlev "có thể là cáo buộc nghiêm trọng nhất chống lại ông cho đến nay". Ông nói rằng điều đó "làm dấy lên những câu hỏi nghiêm trọng về các âm mưu hối lộ và sự xâm nhập của tình báo nước ngoài vào gia đình Tổng thống" và yêu cầu Donald Trump Jr. "ngay lập tức bảo quản tất cả hồ sơ, tài liệu và thông tin liên lạc liên quan đến mối quan hệ của ông với ông Kremlev".

[Forbes: Donald Trump Jr. Reportedly Hunted In Mongolia With Russian Oligarch Who Bankrolled His Wedding—And Killed An Endangered Sheep]

3. Một modem từ máy bay điều khiển từ xa của Nga đã dẫn các phóng viên đến nhà sản xuất Trung Quốc của nó - công ty này đã lập hóa đơn trị giá 500 đô la cho nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Theo điều tra của Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, một hóa đơn cho thấy Nga đã bí mật đặt mua 500 modem mạng lưới cho máy bay điều khiển từ xa từ một công ty Trung Quốc, và công ty này đã lập hóa đơn cho nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa Alabuga của Nga. ISW ước tính công ty đó sản xuất khoảng một nửa số modem mạng lưới công suất cao cho phép Nga điều khiển máy bay điều khiển từ xa của mình bay sâu vào lãnh thổ Ukraine. Khi được các phóng viên điều tra tiếp cận, Giám đốc của công ty Trung Quốc nêu tên công ty AMD của Mỹ là nguồn cung cấp một con chip quan trọng, nhưng AMD cho biết họ chưa từng bán hàng cho công ty này.

Máy bay điều khiển từ xa Geran và hỏa tiễn điều khiển từ xa Banderol đã trở thành vũ khí chính của Nga nhằm vào lưới điện của Ukraine. Theo đánh giá của ISW, Nga đã bắt đầu chiến dịch tấn công mùa đông này vào lưới điện đó từ cuối tháng 9. Sự sống còn của người dân Ukraine trong mùa đông này phụ thuộc phần lớn vào tốc độ phương Tây ngăn chặn việc bán modem mạng lưới cho Nga, ISW lập luận.

Chức năng của modem lưới là gì?

Một modem dạng lưới kết nối các máy bay điều khiển từ xa vào một mạng vô tuyến duy nhất. Mỗi thiết bị chuyển tiếp dữ liệu cho các thiết bị khác, vì vậy nếu một máy bay điều khiển từ xa bị bắn hạ, lưu lượng truy cập sẽ được chuyển hướng qua các thiết bị còn lại. Thông tin vẫn tiếp tục được truyền tải ngay cả khi gần 80% máy bay điều khiển từ xa bị bắn hạ, cố vấn quốc phòng Ukraine Serhii "Flash" Beskrestnov cho biết vào tháng 11 năm 2025.

Tầm hoạt động là một nửa mối đe dọa khác. Theo ISW, một chiếc XK F-359 có thể duy trì liên lạc trực tiếp trong phạm vi 100-300 km. Về lý thuyết, một vài máy bay điều khiển từ xa chuyển tiếp có thể giữ cho toàn bộ cuộc tấn công vào Kyiv được kết nối. Sau đó, người điều khiển có thể gửi các lệnh mới trong khi bay và điều khiển máy bay tránh hệ thống phòng không. Máy bay điều khiển từ xa Gerbera của Nga, ban đầu được chế tạo như những mồi nhử giá rẻ, ngày càng được trang bị các modem này.

Để truy tìm phụ tùng này, phóng viên của ISW tại Ukraine đã kiểm tra một modem lưới không có nhãn mác từ một chiếc Gerbera được nâng cấp với cánh đuôi thẳng đứng, một phiên bản xuất hiện vào mùa hè năm nay. Tờ báo này đã xác định đó là XK F-359 của Hành Khải (Xingkai).

Tiếp theo, ISW và dự án điều tra Nordsint đã liên hệ với Hành Khải trên WeChat, giả danh là một nhà cung cấp quân sự Nga có trụ sở tại Alabuga. Một nhân viên của công ty tự xưng là "Jack Giang" đã xác nhận rằng công ty này là nhà sản xuất duy nhất của mẫu modem đó. ISW đã xác định người này là Giang

Sau đó, các phóng viên đã đặt mua 500 chiếc để giao đến Alabuga, nơi đặt nhà máy sản xuất phần lớn máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Nga. Ông Giang lập hóa đơn trị giá 19,5 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 2,87 triệu đô la Mỹ. Ông đưa ra hai phương thức thanh toán: đô la Mỹ vào tài khoản ngân hàng DBS của Hành Khải tại Hương Cảng, hoặc nhân dân tệ vào tài khoản cá nhân của ông tại ngân hàng Bình An(Ping An).

Trong cuộc trò chuyện, các phóng viên đã thẳng thắn nói rằng người dùng cuối là một cơ sở sản xuất quân sự. Theo ISW, Giang không phản đối.

Giang cũng khẳng định chip lập trình được của modem do AMD sản xuất. Khi được hỏi về giấy phép của AMD, ông từ chối, nói rằng Hành Khải mua chip thông qua trung gian. AMD nói với ISW rằng Hành Khải "không phải là khách hàng hay đối tác được ủy quyền của AMD", và cho biết họ không bán bất cứ thứ gì cho công ty này. AMD cũng cho biết thêm rằng họ cấm xuất khẩu các sản phẩm của mình sang Nga nếu vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu và lệnh trừng phạt của Mỹ.

[Euromaidan: A modem from a Russian drone led reporters to its Chinese maker—which invoiced 500 for Russia’s drone plant]

4. Đây là lần thứ ba trong năm nay, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công nhà máy sản xuất cao su nhiên liệu hỏa tiễn của Nga ở tỉnh Samara. Lần này, chúng nhắm trúng kho nguyên liệu thô cung cấp cho nhà máy.

Ngày 24 tháng 10, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã gây hư hại một đường ống dẫn, hai đơn vị sản xuất cao su butyl và một đơn vị tinh chế tại nhà máy hóa dầu Tolyattikauchuk của Nga. Thiệt hại này ảnh hưởng đến chuỗi sản xuất nhiên liệu rắn cho hỏa tiễn chiến thuật và hỏa tiễn đạn đạo, tuyên bố cho biết thêm.

Cuộc tấn công này là một phần trong chuỗi các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy của Nga trong vòng bốn ngày, hầu hết trong số đó được Bộ Tổng tham mưu liên kết với sản xuất hỏa tiễn. Ukraine đã tấn công một nhà máy điện tử ở Oryol vào ngày 23 tháng 10 và tấn công một nhà máy sản xuất pin ở Yelets vào ngày 25 tháng 10 hoặc đêm hôm sau. Bộ Tổng tham mưu cho rằng cả hai đều liên quan đến hỏa tiễn: Oryol sản xuất các phụ tùng cho hỏa tiễn mà Nga bắn vào các thành phố của Ukraine, và Yelets sản xuất pin cho hệ thống Iskander-M. Sau đó, vào đêm 26 tháng 10, máy bay điều khiển từ xa cũng tấn công Voronezhsintezkauchuk, một nhà máy sản xuất cao su tổng hợp khác của Nga. Đối với Tolyattikauchuk, đây là lần thứ ba trong năm nay các cuộc tấn công nhắm vào các xưởng sản xuất cao su butyl của nhà máy này.

Bộ Tổng tham mưu lần đầu tiên xác nhận vụ tấn công vào ngày 24 tháng 10 với báo cáo về một vụ nổ và hỏa hoạn gần nhà máy. Báo cáo cho biết nhà máy sản xuất cao su tổng hợp, monome, phân đoạn và phụ gia xăng có chỉ số octan cao, và cao su tổng hợp của nhà máy được sử dụng trong nhiên liệu hỏa tiễn rắn.

Trong khi đó, các quan chức Nga không nêu tên nhà máy trong các tuyên bố của mình. Tuy nhiên, Thị trưởng Tolyatti, Ilya Sukhikh, khẳng định các cơ sở công nghiệp đã bị hư hại và, dựa trên dữ liệu sơ bộ, không có ai thiệt mạng hay bị thương, theo trang tin Expert của Nga.

Theo kênh giám sát Exilenova+ của Ukraine, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công ít nhất hai cơ sở sản xuất. Một là xưởng chuyển hóa isobutane thành isobutylene, nguyên liệu thô để sản xuất cao su tổng hợp. Cơ sở còn lại là đơn vị ngoài trời số 2 tại xưởng BK-4, nơi sản xuất và tinh chế isobutylene có độ tinh khiết cao để sản xuất cao su butyl.

Thiệt hại này có thể làm chậm sản lượng cao su và nguồn cung nguyên liệu cho các quy trình khác, bao gồm cả nhiên liệu rắn cho hỏa tiễn. Dữ liệu của OSINT-Varta cho thấy nhà máy Tolyattikauchuk có thể sản xuất khoảng 260.000 tấn cao su tổng hợp mỗi năm.

Nhà máy Tolyattikauchuk đã từng bị tấn công trước đó. Vào đêm 4 tháng 4, khoảng 10 máy bay điều khiển từ xa đã tiếp cận nhà máy theo nhiều nguồn tin khác nhau. Các đoạn phim cho thấy hỏa hoạn tại các kho chứa D-12 và D-1 cũng như tại các đơn vị BK-2, BK-3 và BK-4, mặc dù các nhà phân tích cho biết thêm rằng có thể còn nhiều địa điểm khác đã bị tấn công. Lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy một lần nữa vào ngày 12 tháng 6, Bộ Tổng tham mưu xác nhận.

Sau đó, vào ngày 12 tháng 9, một cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại các xưởng BK-2, BK-3 và BK-4, theo một nguồn tin cực kỳ đáng tin cậy từ cộng đồng OSINT cho biết. Nguồn tin này lưu ý rằng, nếu các xưởng này không hoạt động ổn định, dây chuyền sản xuất MTBE, một chất phụ gia xăng cao cấp quan trọng, sẽ bị gián đoạn.

[Euromaidan: For the third time this year, Ukrainian drones hit Russia’s rocket-fuel rubber plant in Samara Oblast. This time they reach the raw-material shop feeding it

5. Starlink đã giúp Ukraine thực hiện thành công Chiến dịch Vivaldi. Giờ đây, Elon Musk có thể giúp Nga giành lại lãnh thổ này.

Cuộc phản công Vivaldi đã gây thiệt hại cho hai đạo quân dã chiến của Nga nhiều hơn dự kiến trước đó. Nhưng những lợi ích này có thể chỉ là tạm thời nếu giới hạn tốc độ mới đối với các thiết bị đầu cuối Starlink quân sự của Ukraine lại bị chặn lần nữa trong tương lai. Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, cảnh báo như trên hôm Thứ Ba, 27 Tháng Mười.

Chiến dịch Vivaldi của Quân đoàn 3 Ukraine - cuộc phản công bí mật ở phía đông Sloviansk thuộc tỉnh Donetsk phía bắc - đã bắt đầu sớm hơn so với thông tin ban đầu, và khi kết thúc vào ngày 14 tháng 10, khi Starlink bị hạn chế, theo thống kê của Quân đoàn 3, chiến dịch này đã khiến quân Nga thiệt hại hơn 8.000 binh sĩ.

Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ nhận xét rằng đây là một chiến thắng lớn của Ukraine tại một trong những khu vực quan trọng nhất trong cuộc chiến kéo dài 56 tháng của Nga chống lại Ukraine. Nhưng chiến thắng này có thể chỉ là tạm thời, và người Nga có thể đảo ngược một phần nếu chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại một lần nữa siết chặt Starshield, phiên bản quân sự của Starlink mà máy bay điều khiển từ xa và các chỉ huy của Ukraine đang dựa vào.

Lợi thế chỉ huy và kiểm soát trước đây của Ukraine, phần lớn nhờ vào khả năng truy cập Starlink và Starshield từng rất đáng tin cậy, đóng vai trò then chốt trong suốt Chiến dịch Vivaldi diễn ra theo từng giai đoạn ở khu vực Donbas bắt đầu từ tháng 3. Lợi thế đó đã giảm đi gần như chỉ sau một đêm vào ngày 14 tháng 10, khi một giới hạn tốc độ mới bắt đầu cắt đứt các thiết bị đầu cuối Starshield của Ukraine bất cứ khi nào chúng di chuyển nhanh hơn khoảng 161 km/h.

Nhà phân tích và lập bản đồ Clément Molin kết luận sau khi xem xét kỹ lưỡng các video và cuộc phỏng vấn chính thức mà Bộ Quốc phòng Ukraine mới công bố rằng Quân đoàn 3 đã tấn công phía đông Sloviansk và phía bắc Lyman ngay từ tháng 3. "Chiến dịch bắt đầu sớm hơn nhiều so với dự kiến ban đầu," Molin viết.

Thời điểm này có lẽ không phải là ngẫu nhiên.

Đầu tháng 2, SpaceX, dựa trên danh sách trắng của Bộ Quốc phòng Ukraine, đã tắt hàng ngàn thiết bị đầu cuối Starlink bị đánh cắp và buôn lậu mà người Nga đã sử dụng.

Điều đó đã khiến nhiều máy bay điều khiển từ xa của Nga phải ngừng hoạt động và nhiều chỉ huy Nga bị mất phương hướng. Lợi dụng sự hỗn loạn của quân Nga, quân đội Ukraine đã tấn công vào một số khu vực trọng yếu: ở các tỉnh Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk ở phía đông nam, và phía đông Sloviansk ở phía bắc Donetsk.

Cuộc tấn công Donetsk đã leo thang thành một cuộc phản công toàn diện trong điều kiện bảo mật nghiêm ngặt khi Quân đoàn 3 thăm dò điểm yếu dọc theo sườn của các Tập đoàn quân hỗn hợp 20 và 25 của Nga, lúc đó đang dàn trải quá mức dọc theo trục giữa sông Zherebets ở phía đông và vùng ngoại ô của cụm đô thị Sloviansk-Kramatorsk ở phía tây.

Quân Nga đã đe dọa bao vây Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố lớn cuối cùng còn độc lập ở tỉnh Donetsk, từ hai hướng: phía bắc và phía nam. Chiến dịch Vivaldi đã loại bỏ mối đe dọa từ phía bắc—và với cái giá rất đắt đối với các đơn vị bộ binh số 20 và 25 của Nga.

Máy bay điều khiển từ xa và các phương tiện mặt đất điều khiển từ xa đã dẫn đầu cuộc tấn công, khiến quân Nga bất ngờ. "Đối với một chiến dịch tấn công, quân Ukraine chịu tổn thất tương đối ít so với các cuộc giao tranh trước đây," Molin giải thích. "Ngược lại, lực lượng phòng thủ của Nga chịu tổn thất cao hơn đáng kể, chủ yếu là do bị bao vây nhanh chóng ít nhất ba trung đoàn, không phải tất cả đều có thể thoát khỏi khu vực."

Hiện chưa rõ quân Nga chịu bao nhiêu thương vong, nhưng con số có thể lên đến hàng ngàn. Các đơn vị bộ binh 20 và 25 đặc biệt dễ bị tổn thương vì Quân đoàn 3 và các đơn vị máy bay điều khiển từ xa hỗ trợ đã liên tục ném bom tuyến đường tiếp tế của họ bằng các máy bay điều khiển từ xa "tấn công tầm trung".

Nhưng nhiều máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung dựa vào các thiết bị đầu cuối vệ tinh kiểu dân sự Starlink hoặc Starshield bền bỉ và hiệu suất cao hơn. Giờ đây, sau khi Quân đoàn 3 đã tiêu diệt Sư đoàn Bộ binh Cơ giới 144 của Nga, mà Viện Nghiên cứu Chiến tranh đánh giá vào ngày 20 tháng 10 là đã gần như không còn tồn tại như một lực lượng chiến đấu có tổ chức, và đẩy lùi những người lính Nga còn sống sót về bờ bên kia sông Zherebets, quân đội Ukraine có lẽ đang "củng cố những thành quả đạt được và áp dụng thế trận phòng thủ", theo Molin.

Nhưng thế trận phòng thủ đó, bảo vệ Sloviansk khỏi một cuộc tấn công từ phía bắc, phụ thuộc vào hệ thống liên lạc đáng tin cậy và máy bay điều khiển từ xa phản ứng nhanh nhạy. Vào ngày 14 tháng 10, một giới hạn tốc độ mới đã được áp dụng cho các thiết bị đầu cuối Starshield của Ukraine, cắt đứt liên lạc với bất kỳ máy bay điều khiển từ xa nào bay nhanh hơn khoảng 160 km/h. Ai ra lệnh này vẫn còn gây tranh cãi. Các nguồn tin nói với Reuters rằng lệnh này đến từ bên trong Tòa Bạch Ốc, và các lãnh đạo Ngũ Giác Đài đã được thông báo rằng dịch vụ này cần phải được làm chậm lại.

Tờ Wall Street Journal đưa tin rằng chính Musk đã ra lệnh giảm tốc độ, và ông cùng Tổng thống Trump đã thảo luận về điều này ngay sau khi thông tin được công bố. Mặc dù Tổng thống Trump đã phủ nhận việc ra lệnh giới hạn tốc độ, nhưng đáng chú ý là tổng thống Mỹ đã trở nên thân thiện hơn với Nga khi đảng Cộng hòa của ông có khả năng mất quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Giới hạn tốc độ khiến nhiều máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung tốc độ cao không thể hoạt động. Kết quả là, "Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã giảm đáng kể sau khi các kết nối Starlink/Starshield của Ukraine bị tê liệt ngày hôm qua, theo các nguồn tin của Nga", tài khoản lịch sử quân sự ChrisO_wiki nói vào ngày 15 tháng 10, một ngày sau khi giới hạn tốc độ khiến các nhà điều hành Ukraine bất ngờ.

Nga quay trở lại Dobropillia một năm sau thất bại ở đó. Giờ đây, Nga trở thành mũi nhọn phía nam của gọng kìm siết chặt các thành phố tự do lớn cuối cùng của Donbas.

Việc giảm bớt các cuộc tấn công tầm trung vào các tuyến đường tiếp tế của Nga có thể giúp các đạo quân dã chiến của Nga phục hồi sau những thất bại gần đây, bao gồm cả việc rút lui qua sông Zherebets. Và nếu sự gián đoạn liên lạc do mất kết nối một phần của Starlink/Starshield kéo dài, nó có thể mang lại cho người Nga cơ hội tương tự như người Ukraine đã có vào mùa xuân.

Một cơ hội để quay lại tấn công—và một kỹ sư truyền thông của Azov đã cảnh báo Euromaidan Press vào tháng Hai rằng tình thế có thể sẽ đảo ngược.

Đó là kịch bản tồi tệ nhất đối với người Ukraine hiện nay sau khi Chiến dịch Vivaldi kết thúc. Kịch bản tốt nhất là họ sẽ khôi phục hoàn toàn quyền truy cập vào Starlink và Starshield—hoặc tìm ra các phương án chỉ huy và kiểm soát thay thế—và nhân rộng thành công tương tự như ở miền bắc Donetsk tại các khu vực khác.

"Giờ đây, sườn phía bắc của Donbas đã được bảo đảm an toàn, ít nhất là trong một thời gian, trọng tâm sẽ tập trung vào sườn phía nam," Molin dự đoán.

[Euromaidan: Starlink helped Ukraine pull off Operation Vivaldi. Now Elon Musk could help Russia take the ground back]

6. Các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan gọi điện cho Putin trước thềm cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng ở Abu Dhabi.

Ngày 27 tháng 10, các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan đã có cuộc điện đàm với Putin, như một phần trong nỗ lực mới nhằm chấm dứt cuộc chiến của Mạc Tư Khoa tại Ukraine.

"Phần Lan và Na Uy giáp biên giới với Nga. Họ là những nước ủng hộ mạnh mẽ Ukraine. Mục đích của cuộc điện đàm là để truyền đạt trực tiếp những thông điệp liên quan đến các cuộc đàm phán trong tương lai nhằm giúp chấm dứt chiến tranh tới Tổng thống Putin", trích dẫn một thông cáo báo chí do chính phủ Na Uy và Phần Lan công bố.

Cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo với Putin diễn ra sau cuộc gặp ngày 20 tháng 10 tại Oslo với các quan chức Ukraine, Âu Châu và Mỹ, nhưng họ nhấn mạnh rằng trong cuộc điện đàm ngày 27 tháng 10, họ "không phát ngôn thay mặt cho toàn bộ Âu Châu".

"Chiến tranh gây ra những tổn thất to lớn về người và vật chất. Sự đau khổ và tàn phá sẽ ảnh hưởng đến nhiều thế hệ. Trong cuộc điện đàm, chúng tôi đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm leo thang xung đột", Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store cho biết.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết: "Kết quả của cuộc chiến này sẽ tác động trực tiếp đến an ninh của chúng ta và toàn Âu Châu. Chấm dứt chiến tranh đòi hỏi phải có những cuộc thảo luận trực tiếp."

Sau cuộc điện đàm, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, người nói: "Tôi rất biết ơn về bản báo cáo chi tiết và sự hỗ trợ tích cực của họ đối với hoạt động ngoại giao và những nỗ lực hòa bình mà chúng ta đang theo đuổi cùng với tất cả các đối tác của mình."

Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà lãnh đạo Âu Châu đều hoan nghênh tin tức này.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói với kênh truyền hình tin tức TV2 của Đan Mạch rằng bà "hoài nghi" về cuộc điện đàm này và cho rằng nó không được phối hợp với các bên khác.

"Thực ra tôi không biết hai nước nghĩ rằng có thể đạt được điều gì với việc này. Tôi nghĩ chúng ta nên đứng cùng nhau và lên tiếng bằng một tiếng nói duy nhất", ông Frederiksen nói.

Trong khi đó, phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu nhắc lại rằng "chúng ta có chung lợi ích trong việc chấm dứt cuộc chiến tranh khủng khiếp này", trong bình luận gửi tới tờ Kyiv Independent.

"Về phía Liên Hiệp Âu Châu, chúng tôi kiên quyết cam kết không chỉ chấm dứt chiến tranh mà còn đạt được hòa bình công bằng và bền vững. Đó là mục tiêu của chúng tôi và đó là lập trường mà chúng tôi đang bảo vệ trong các cuộc đàm phán đang diễn ra", phát ngôn nhân cho biết.

Cuộc điện đàm này cũng diễn ra trước thềm cuộc đàm phán hòa bình ba bên dự kiến diễn ra tại thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất vào tháng 11 giữa Ukraine, Nga và Mỹ.

Mặc dù Âu Châu không được kỳ vọng sẽ tham gia vào các cuộc đàm phán, nhưng họ đang tích cực hỗ trợ Ukraine bằng nhiều cách khác nhau trước bất kỳ cuộc gặp ba bên nào, với sự tham gia của các quốc gia cụ thể và chính Liên Hiệp Âu Châu vào nhiều cuộc đàm phán khác nhau.

Một quan chức cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu nói với tờ Kyiv Independent rằng nên kỳ vọng vào một vòng đàm phán ở Âu Châu trước cuộc gặp dự kiến tại Abu Dhabi, sau khi những thông điệp trái chiều từ Kyiv đã tạo ấn tượng rằng sẽ có các cuộc đàm phán hòa bình tại Brussels trong tuần này.

Phần Lan và Na Uy nằm trong số những nước ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất. Na Uy là quốc gia duy nhất ngoài Liên Hiệp Âu Châu cam kết hỗ trợ nhu cầu tài chính của Kyiv đến năm 2027.

Và Phần Lan đã cung cấp 35 gói hỗ trợ tài chính khác nhau, và các công ty công nghệ ICEYE và Nokia của nước này gần đây đã công bố hợp tác với Ukraine để xây dựng hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh riêng của quốc gia này.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS xác nhận cuộc điện đàm đã diễn ra và cung cấp những luận điểm chính của Điện Cẩm Linh.

Trong số những điểm đó, "Tổng thống Liên bang Nga và các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan tái khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ luật hàng hải quốc tế và nguyên tắc tự do hàng hải."

Tại thời điểm bài viết này được công bố, ít nhất năm tàu được tường trình đang chở dầu diesel của Nga đến Mỹ: tàu Agioi Fanendes mang cờ Malta, hai tàu khác được Financial Times đưa tin, và hai tàu nữa được Vladyslav Vlasiuk, nhà lãnh đạo cơ quan trừng phạt của Ukraine, chỉ ra.

Hai trong số năm con tàu đó đã được xác định là các tàu bị trừng phạt thuộc hạm đội ngầm của Nga — tàu chở dầu Leruo mang cờ Sierra Leone và tàu Primorye mang cờ Nga — điều này có nghĩa là các nhà chức trách Âu Châu bắt buộc phải ngăn chặn chúng nếu chúng đi vào vùng biển thuộc chủ quyền của họ.

[Kyiv Independent: Norway, Finland call Putin ahead of potential Abu Dhabi peace talks]

7. Đặc phái viên của Đức Giáo Hoàng trở thành đại diện nước ngoài đầu tiên được phép tiếp cận các tù binh chiến tranh Ukraine bị Nga giam giữ kể từ năm 2022.

Ông Dmytro Lubinets, nhà lãnh đạo cơ quan bảo vệ nhân quyền Ukraine, cho biết lần đầu tiên kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022, một đại diện nước ngoài đã được phép đến thăm trực tiếp các tù binh chiến tranh Ukraine bị Nga giam giữ.

Chuyến thăm của Đức Hồng Y Matteo Zuppi, đặc phái viên của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, đánh dấu một bước tiến tiềm năng hướng tới việc tiếp cận dễ dàng hơn với các con tin người Ukraine, những người mà Nga phần lớn không thể tiếp cận được đối với các tổ chức nhân đạo quốc tế.

Ông Lubinets cho biết ông được thông báo rằng ông Zuppi được phép gặp gỡ các binh sĩ Ukraine bị giam giữ tại Nga. Các tù nhân cũng xác nhận rằng đại diện của cơ quan bảo vệ nhân quyền Nga đã bắt đầu đến thăm họ.

Ông Lubinets cho biết ông thường xuyên gặp gỡ Cao ủy Nhân quyền Nga, bà Yana Lantratova. Trong cuộc gặp gần đây nhất, hai người đã thảo luận về các bước tiếp theo hướng tới việc trả tự do cho các công dân Ukraine bị Nga giam giữ.

Ông Lubinets nói: "Mỗi cuộc trao đổi đều là một cuộc đàm phán", đồng thời cho biết thêm rằng mỗi cuộc trao đổi đều mang đến cơ hội đạt được tiến triển trong việc hồi hương cả tù binh chiến tranh và thường dân.

Theo Vatican News, trong chuyến thăm Mạc Tư Khoa kéo dài ba ngày hồi tháng 9, ông Zuppi cũng đã gặp gỡ cố vấn chính sách đối ngoại của Putin, Yuri Ushakov, Cao ủy Nhân quyền Nga Yana Lantratova và Cao ủy Quyền trẻ em Maria Lvova-Belova.

Các cuộc thảo luận đề cập đến người mất tích, đoàn tụ gia đình và việc hồi hương trẻ em Ukraine, trong đó Zuppi kêu gọi đẩy nhanh quá trình kiểm tra để giúp các gia đình đoàn tụ.

Ông Lubinets cho biết ông hy vọng việc tiếp cận mới này sẽ tiếp tục và cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực hướng tới việc hồi hương tất cả công dân Ukraine bị giam giữ tại các cơ sở giam giữ của Nga.

Từ năm 2024, Nga đã ngăn cản Hội Hồng Thập Tự quốc tế, gọi tắt là ICRC tiếp cận các tù binh chiến tranh Ukraine. Theo Công ước Geneva, ICRC có nhiệm vụ thăm viếng tù binh chiến tranh và giám sát việc đối xử với họ.

Theo Ukraine, khoảng 1.500 người Ukraine bị Nga giam giữ chưa bao giờ được ICRC xác nhận tình trạng tù nhân và đang phải đối mặt với việc bị truy tố. Nếu không có xác nhận về việc bị giam giữ, gia đình họ có thể không được thông báo chính thức về nơi ở và tình trạng của người thân.

Hội Hồng Thập Tự đã được tiếp cận với các tù binh chiến tranh Ukraine ở Nga từ năm 2024. Khoảng 1500 tù binh đang đối mặt với việc bị truy tố mà không được xác nhận tình trạng pháp lý — trụ sở điều phối của Ukraine · Bài đăng về các cựu chiến binh bên trong xe buýt nhỏ được thả vào ngày 24

Từ năm 2024, Nga đã ngăn cản Hội Hồng Thập Tự tiếp cận các tù binh chiến tranh Ukraine. Hiện nay, khoảng 1.500 người bị bắt giữ mà Nga chưa từng xác nhận là tù binh đang phải đối mặt với việc bị truy tố.

Ngày 23 tháng 10, Ukraine đã trả tự do cho 270 người bị Nga giam giữ, bao gồm 261 quân nhân và 9 thường dân. Trong số những người được trả tự do có 5 người sống sót sau vụ tấn công của Nga vào doanh trại nhà tù Olenivka hồi tháng 7 năm 2022, cũng như các binh sĩ Ukraine bị giam giữ từ năm 2018.

[Euromaidan: Pope’s envoy becomes first foreign representative to gain access to Ukrainian POWs held by Russia since 2022]

8. Ayatollah gặp gỡ nhà lãnh đạo ngành tư pháp Iran, tập trung vào vấn đề bồi thường thiệt hại chiến tranh.

Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, cho biết Ayatollah Mojtaba Khamenei, người vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi chiến tranh bắt đầu, đã gặp gỡ Hujjat al-Islam Mohseni Ejei, nhà lãnh đạo ngành tư pháp Iran, để thảo luận về một loạt vấn đề.

Điều thú vị nhất là, liên quan đến cuộc chiến, một bản tóm tắt cuộc họp về vấn đề X cho biết Iran cam kết "kiên quyết theo đuổi việc đòi bồi thường thiệt hại vật chất và tinh thần phát sinh từ các tội ác do" Mỹ và Israel gây ra.

Một trong những yêu cầu trước đây của Iran như một phần của thỏa thuận hòa bình là Mỹ phải trả tiền để tái thiết phần lớn những thiệt hại ở nước này. Yêu cầu này đã bị Mỹ bác bỏ.

Mặc dù không nêu cụ thể, tuyên bố cũng cho biết họ đã thảo luận về việc "tận dụng tối đa các công nghệ hiện đại".

Khamenei bị thương trong một cuộc tấn công vào cung điện khiến cha ông, Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng. Cuộc tấn công vào ngày đầu tiên của cuộc chiến cũng đã cướp đi sinh mạng của con gái, cháu gái, con rể và con dâu của nhà lãnh đạo. Mojtaba Khamenei sống sót nhưng đã phải lẩn trốn kể từ sau cuộc tấn công đó.

[CBSNews: Ayatollah meets with head of Iranian judiciary, focuses on compensation for war damage]

9. Bộ Ngoại giao Nga khuyến nghị đặt các trung tâm dữ liệu ngầm sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Bộ Phát triển Kỹ thuật số của Nga đã đề xuất xây dựng các trung tâm dữ liệu ngầm, được ngụy trang khỏi các quan sát từ không trung và trang bị hệ thống phòng thủ chống máy bay điều khiển từ xa, theo hãng truyền thông nhà nước Nga Kommersant đưa tin ngày 27 tháng 10, sau một loạt các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào các trung tâm dữ liệu.

Theo tờ Kommersant, các hướng dẫn dành cho các cơ sở hiện có, đang được lên kế hoạch và đang xây dựng nêu rõ các tiêu chuẩn bảo vệ cho ba cấp độ trung tâm dữ liệu, bao gồm cả việc các địa điểm này được đặt trên mặt đất hay dưới lòng đất.

Theo Kommersant, cao cấp nhất bao gồm các địa điểm chiến lược mà việc mất điện có thể làm gián đoạn các chức năng quan trọng của tiểu bang trong một giờ hoặc hơn; cấp thứ hai bao gồm các địa điểm hỗ trợ các hệ thống quan trọng về khu vực hoặc kinh tế, nơi sự việc mất điện có thể kéo dài bốn giờ hoặc hơn; và cấp cuối cùng bao gồm các trung tâm dữ liệu của doanh nghiệp mà thiệt hại sẽ không gây ra hậu quả rộng hơn cho tiểu bang.

Các trung tâm dữ liệu hiện có cần được bảo vệ bằng cách giảm thiểu khả năng bị phát hiện từ trên không và bằng cách triển khai các lớp phòng thủ, bao gồm các cấu trúc được gia cố, các biện pháp tác chiến điện tử và hệ thống phòng thủ máy bay điều khiển từ xa.

[Kyiv Independent: Russian ministry recommends underground data centers following Ukrainian drone strikes]

10. Các CEO Âu Châu cảnh báo không nên phó mặc công nghệ trí tuệ nhân tạo tiên tiến cho Mỹ và Trung Quốc.

Các doanh nhân công nghệ hàng đầu đang đồng loạt lên tiếng phản đối lời kêu gọi của các nhà lãnh đạo Âu Châu về việc rút khỏi cuộc đua xây dựng các mô hình tiên tiến về trí tuệ nhân tạo.

Tuần trước, POLITICO đưa tin rằng các nhà lãnh đạo chủ chốt, bao gồm Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen và các nhà sáng lập công nghệ nổi tiếng, tin rằng Âu Châu nên chuyển hướng khỏi việc cố gắng bắt kịp các nước dẫn đầu của Mỹ trong việc phát triển các mô hình AI tiên tiến nhất, và thay vào đó tập trung vào việc khai thác giá trị từ công nghệ này thông qua các ứng dụng.

"Chúng ta cần những mô hình riêng và toàn bộ chuỗi giá trị của trí tuệ nhân tạo," Jarek Kutylowski, Giám đốc điều hành của DeepL, một phòng nghiên cứu tập trung vào dịch thuật bằng trí tuệ nhân tạo của Đức, chia sẻ với POLITICO trong một cuộc phỏng vấn độc quyền. "Chúng ta cũng cần nắm bắt giá trị nằm trong công nghệ và chính bản thân trí tuệ nhân tạo… Nếu không, chúng ta sẽ chỉ để lại một phần lớn giá trị tạo ra cho người khác."

Sự rạn nứt này cho thấy Âu Châu đang chật vật thế nào để khẳng định vị thế của mình trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Lục địa này đang tụt hậu so với Mỹ và Trung Quốc trong việc phát triển các mô hình phức tạp và tiên tiến nhất, điều này đã trở thành mối lo ngại về an ninh vì chúng có thể khai thác các lỗ hổng nhu liệu.

Tuy nhiên, việc theo đuổi các mô hình có khả năng riêng của mình sẽ đòi hỏi Liên Hiệp Âu Châu phải tìm ra nguồn tài trợ cho sức mạnh tính toán khổng lồ cần thiết để huấn luyện và vận hành chúng.

Trong những tuần gần đây, các giám đốc điều hành và quan chức hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ của Âu Châu đã rơi vào thế bế tắc, một số cho rằng việc cố gắng sánh ngang với Mỹ và Trung Quốc không còn ý nghĩa nữa, trong khi những người khác lập luận rằng việc từ bỏ sở hữu các mô hình AI một lần nữa sẽ khiến Âu Châu phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Sau khi POLITICO đăng tải bài báo, Arthur Mensch, Giám đốc điều hành của tập đoàn trí tuệ nhân tạo khổng lồ Mistral của Pháp, đã viết một bài đăng được chia sẻ rộng rãi với tiêu đề "Xây dựng hay đầu hàng", trong đó ông cảnh báo rằng việc từ bỏ lĩnh vực tiên phong sẽ "khiến Âu Châu mất đi những gì còn lại ở vị thế của mình trên thế giới".

Cả Mensch và Kutylowski đều đang tìm cách bác bỏ ý định từ bỏ lĩnh vực tiên phong bằng ngôn ngữ mà Brussels hiểu được: nói rằng điều đó có nguy cơ dẫn đến một lĩnh vực phụ thuộc công nghệ mới và một loại thâm hụt thương mại tiềm tàng mới với Mỹ.

Ông Mensch cho biết trên chương trình trò chuyện trực tuyến của Mạng lưới Công nghệ Âu Châu hôm thứ Ba rằng Âu Châu sẽ phải gánh chịu "hàng tồn kho" và "vấn đề cán cân thương mại lớn" nếu chỉ xây dựng các ứng dụng dựa trên các mô hình nước ngoài.

Mất giá trị

Max Junestrand, CEO của Legora, nền tảng dịch vụ pháp lý AI của Thụy Điển, đã góp phần khơi mào cuộc tranh luận trong một cuộc phỏng vấn với POLITICO, tuyên bố rằng những nỗ lực xây dựng một "phòng thí nghiệm tiên phong cạnh tranh ngay lúc này dường như chỉ là điều viển vông."

Ông Junestrand cho rằng khu vực công và tư nhân của Âu Châu nên tập trung nguồn lực vào việc tìm ra cách "tận dụng công nghệ hơn là cố gắng bắt kịp nó".

Những phát biểu của ông lặp lại quan điểm của bà von der Leyen, người đã nói vào giữa tháng 9 trong bài phát biểu về Tình trạng Liên minh Âu Châu rằng người Âu Châu không cần phải "là những người phát triển công nghệ tiên tiến nhất để là những người thu được giá trị lớn nhất từ nó."

Nhưng những người đang nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo tiên tiến đã phản bác lại quan điểm đó. Cuộc phản đối do Mistral dẫn đầu, công ty này gần đây được định giá hơn 21 tỷ euro, với phát ngôn nhân nói với POLITICO rằng từ bỏ lĩnh vực này sẽ là một "sai lầm chiến lược".

Kutylowski đã chỉ ra kỹ thuật nhu liệu là một lĩnh vực mà một phần chi phí của các công ty hiện đang được dành cho các mô hình AI thay vì trả lương cho kỹ sư. Ông lập luận rằng việc không có các mô hình của Âu Châu sẽ đồng nghĩa với việc một phần giá trị sẽ chảy về Mỹ.

Âu Châu hiện đang triển khai một số sáng kiến để bảo đảm vẫn có thể cạnh tranh ở vị trí hàng đầu.

Cuối tháng 7, Ủy ban Âu Châu đã khởi động dự án xây dựng 7 trung tâm điện toán AI, một dự án đầu tư trị giá 30 tỷ euro. Công ty Domyn của Ý dẫn đầu một liên minh Âu Châu hiện đang huấn luyện một mô hình AI tiên tiến sẽ được cung cấp cho toàn Âu Châu, bằng tất cả các ngôn ngữ của Liên Hiệp Âu Châu.

[Euromaidan: European CEOs warn against surrendering frontier AI to US and China]

11. Nga hứa hẹn "điều kiện thuận lợi" cho các công ty Âu Châu một tháng sau khi nắm quyền kiểm soát Nestlé và Auchan.

Tờ Moscow Times đưa tin, Putin tuyên bố Nga đang cố gắng tạo ra "điều kiện thuận lợi" cho các công ty Âu Châu vẫn ở lại nước này. Ông phát biểu điều này trên truyền hình nhà nước vài tuần sau khi các sắc lệnh của ông đặt một số doanh nghiệp phương Tây lớn nhất tại Nga dưới sự quản lý của các nhà quản lý do Điện Cẩm Linh bổ nhiệm. Trong khi đó, chính phủ Nga dự báo đầu tư sẽ giảm với tốc độ nhanh nhất trong hơn một thập niên.

Để tiếp tục chi trả cho cuộc chiến tranh toàn diện chống lại Ukraine, Nga đã rút cạn dự trữ ngoại hối, vay thêm tiền và tăng thuế. Chi tiêu chiến tranh của nước này vẫn sẽ tăng 27% vào năm tới, khi Liên Hiệp Âu Châu trong tháng này đã thông qua gói trừng phạt lớn nhất đối với ngành công nghiệp chiến tranh của Nga. Dòng tiền nước ngoài mới có thể giúp giảm bớt áp lực đó, nhưng Điện Cẩm Linh vẫn liên tục ngăn chặn điều này.

Putin đưa ra tuyên bố này trong một cuộc phỏng vấn với nhà tuyên truyền của Điện Cẩm Linh, Pavel Zarubin, được hãng thông tấn nhà nước Nga Vesti đăng tải vào ngày 25 tháng 10. Ông khẳng định Nga có "nhiều bạn bè ở Âu Châu", nhưng các chính phủ Âu Châu đã buộc các doanh nghiệp của họ phải rời đi.

"Khi một số công ty rời bỏ chúng tôi dưới áp lực từ các chính phủ Tây Âu, bạn bè của chúng tôi từ các quốc gia đó gần như đã khóc… Nhân tiện, một số công ty trong số đó vẫn đang hoạt động, và chúng tôi đang cố gắng tạo ra những điều kiện thuận lợi phù hợp cho họ."

Ông cũng chỉ trích các lệnh trừng phạt của phương Tây, gọi việc cấm "mọi thứ đến từ Nga" là ngu ngốc.

Ngày 17 tháng 9, sắc lệnh của Putin đã trao tài sản của Nestlé, Auchan và chuỗi cửa hàng Leroy Merlin tại Nga cho một công ty do một thiếu tướng thuộc Bộ Nội vụ điều hành. Tiếp theo đó là nhà sản xuất bao bì Aptar của Mỹ và nhà bán buôn Metro của Đức. Giữa tháng 10, Nga tịch thu nhà sản xuất ván sàn Tarkett của Pháp và bốn công ty nước ngoài khác.

Điện Cẩm Linh tuyên bố các nước sở tại của họ đang "tích cực tham gia" vào cuộc chiến chống lại Nga, và Putin đã viện dẫn sắc lệnh năm 2023 của ông về việc trả đũa các hành động của phương Tây nhằm vào tài sản của Nga. Kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu, Nga đã đặt 135 công ty liên kết nước ngoài dưới sự quản lý như vậy. Khi được hỏi công ty Âu Châu nào có thể là mục tiêu tiếp theo, một quan chức cao cấp của Nga nói: "Hãy để họ sợ hãi." Theo báo cáo, Metro đã yêu cầu được sáp nhập, với hy vọng giữ được quyền kiểm soát nhiều hơn đối với vận mệnh của mình.

"Chúng tôi không ăn cắp," Putin nói ba tuần trước đó.

Đầu tháng 10, Putin phủ nhận rằng các vụ thâu tóm này là hành vi chiếm đoạt. Tại Câu lạc bộ Thảo luận Valdai vào ngày 1 tháng 10, ông tuyên bố: "Chúng tôi không lấy gì từ ai cả, chúng tôi không ăn cắp, và chúng tôi không quốc hữu hóa… Đúng vậy, chúng tôi đặt một số doanh nghiệp dưới sự quản lý bên ngoài."

Lượng đầu tư vào Nga giảm mạnh nhất kể từ năm 2015.

Putin đã yêu cầu một "chu kỳ đầu tư" mới khẩn cấp. Thay vào đó, Bộ Kinh tế của ông dự báo đầu tư sẽ giảm 5,4% trong năm nay. Theo ước tính của công ty luật NSP, chính quyền Nga đã tịch thu tài sản trị giá 7,6 ngàn tỷ rúp từ chủ sở hữu trong suốt thời chiến. Hơn một nửa số công ty lớn của Nga đã kết thúc năm 2025 với lợi nhuận thấp hơn và cắt giảm hoặc đóng băng các dự án đầu tư.

Các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine làm tăng thêm rủi ro cho việc xây dựng bất cứ thứ gì ở Nga. Đêm ngày 26 tháng 10, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công một nhà máy sản xuất máy bay ở Voronezh, nơi sản xuất các bộ phận cho máy bay vận tải quân sự của Nga. Một ngày trước đó, máy bay điều khiển từ xa được tường trình đã tấn công một nhà máy sản xuất titan ở vùng Perm Krai, và hỏa tiễn Storm Shadow được tường trình đã tấn công một nhà máy sản xuất pin ở Yelets, nơi cung cấp hỏa tiễn và bom lượn cho Nga.

[Euromaidan: Russia promises "favorable conditions" to European firms a month after seizing control of Nestlé and Auchan]

 

1. Sáu người thiệt mạng trong vụ xả súng tại nhà thờ ở Jordan.

Giới chức Jordan cho biết sáu người đã thiệt mạng và 28 người bị thương sau khi các tay súng nổ súng vào một nhà thờ ở tỉnh Karak.

Họ đã tấn công một nhà thờ Chính thống giáo Hy Lạp ở Karak, cách Amman, thủ đô của đất nước, khoảng 110 dặm về phía nam.

Theo các báo cáo, những kẻ tấn công đã đến bằng xe hơi và bắt đầu xả súng bên trong nhà thờ trước khi bỏ trốn, trong một vụ tấn công mà phát ngôn nhân chính phủ, Tiến sĩ al-Momani Mohammad, mô tả là "tàn bạo".

Người dân tập trung tại nhà thờ để dự đám tang, và một trong những người đưa tang, Khaled Burqan, đã nói với đài truyền hình nhà nước al-Mamlaka của Jordan rằng hai tay súng - một người cầm súng trường và người kia cầm súng lục - đã nổ súng trong vài phút.

Tuy nhiên, đoạn phim được đài al-Mamlaka phát sóng dường như cho thấy có ba tay súng tham gia vào vụ tấn công.

Dự kiến sẽ có một cuộc họp báo của các quan chức Bộ Nội vụ trong thời gian tới và ông al-Momani cho biết Thủ tướng sẽ chủ trì một cuộc họp hội đồng an ninh với sự hiện diện của tất cả các bộ trưởng.

Cho đến nay, chưa có ai nhận trách nhiệm về vụ tấn công.

Quốc vương Abdullah II của Jordan tuyên bố chính quyền sẽ "đối phó với hành động khủng bố nhắm vào Karak bằng những hình phạt nghiêm khắc nhất".

"Ai tưởng rằng những viên đạn phản bội có thể chia rẽ hàng ngũ người Jordan sẽ thất bại trước sự kiên định và đoàn kết của chúng ta," ông nói.

"Mỗi mạng sống của người dân Jordan đều quý giá, và chúng tôi sẽ dùng nắm đấm sắt để trừng trị những kẻ dám đe dọa đất nước chúng ta", ông nói thêm.

Tổng thống Li Băng Joseph Aoun, một người Công Giáo, gọi đây là một "vụ tấn công khủng bố tàn bạo" "xâm phạm sự thiêng liêng của cái chết và những người đang dự tang lễ, trái ngược với mọi giá trị tôn giáo và nhân đạo", theo các báo cáo trên truyền thông Li Băng.

Ở Jordan, một quốc gia theo đạo Hồi, người Kitô giáo là thiểu số, nhưng Karak lại có một cộng đồng Kitô giáo khá lớn.

Các vụ tấn công kiểu này rất hiếm ở Jordan nhưng đã từng có những vụ tấn công tương tự trong quá khứ.

Vào năm 2016, các phần tử thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo, gọi tắt là IS đã giết chết 14 người trong một loạt các vụ tấn công ở Karak.

---

Source:CRUXNOW

Six killed at church shooting in Jordan

2. Sự cần kíp phải cầu nguyện cho các đẳng linh hồn.

Truyền thống cầu nguyện cho những người đã qua đời có nguồn gốc từ Cựu Ước:

Sách Macabêô quyển thứ hai ghi lại như sau:

"Ông Giuđa quyên được khoảng hai ngàn quan tiền, và gửi về Giêrusalem để xin dâng lễ đền tội; ông làm cử chỉ rất tốt đẹp và cao quý này vì cho rằng người chết sẽ sống lại. Thực thế, nếu ông không hy vọng rằng những chiến binh đã ngã xuống sẽ sống lại, thì cầu nguyện cho người chết quả là việc dư thừa và ngu xuẩn. Nhưng vì ông nghĩ đến phần thưởng rất tốt đẹp dành cho những người đã an nghỉ trong tinh thần đạo đức. Đó là lý do khiến ông đến dâng lễ tế đền tạ cho những người đã chết, để họ được giải thoát khỏi tội lỗi" (2 Mcb 12,43-46).

Giáo Hội từ những thế kỷ đầu, cũng đã có cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời.

Thánh Augustinô, thế kỷ IV, đã nói: "Nếu chúng ta không lưu tâm gì đến người chết, thì chúng ta sẽ không có thói quen cầu nguyện cho họ."

Các dòng tu đặc biệt quan tâm đến việc này. Thánh Ôđilô, Tu viện trưởng Dòng Cluny, vào giữa thế kỷ XI (1048) đã có sáng kiến cho dòng của ngài cầu nguyện cho những người đã qua đời vào ngày 2/11, ngay sau lễ Các Thánh. Sáng kiến này được Giáo Hội đưa vào lịch Phụng vụ Rôma.

Công Đồng Triđentinô (1545-1563) nhấn mạnh rằng lời cầu nguyện của người sống có thể rút bớt thời gian thanh luyện của linh hồn người chết.

Vì thế, Giáo Hội dùng cả tháng 11 để cầu nguyện cho các linh hồn, được bắt đầu bằng Lễ Các Đẳng Linh Hồn vào ngày 2 tháng 11. Nhiều nơi trên thế giới vẫn gọi tháng 11 là tháng cầu cho các đẳng linh hồn.

Đức Tin của Giáo Hội Công Giáo dạy rằng, con người sau khi chết sẽ xảy ra ba tình trạng; lên Thiên Đàng, xuống Hoả Ngục hay vào Luyện Ngục.

Khi một người sống theo luân lý Công Giáo, luôn kính sợ Thiên Chúa và sống theo giới răn của Ngài. Thiên Đàng là phần thưởng Thiên Chúa dành cho họ vì công trạng và sự mong ước khi họ còn sống. Thiên Đàng là hạnh phúc bất diệt, là sự sống đời đời và là sự hiệp thông trọn hảo với Thiên Chúa, các Thiên Thần, và các Thánh.

Khi còn sống những ai đã từ chối ân sủng của Thiên Chúa, những ai biết tỏ tường điều tốt xấu nhưng vẫn phạm tội chống lại Thiên Chúa và tha nhân để chọn điều xấu thì hỏa ngục là nơi dành cho họ.

Sách Giáo Lý Công Giáo định nghĩa Luyện Ngục là nơi dành cho "những người chết trong ân sủng và tình thân nghĩa với Thiên Chúa, nhưng chưa được thanh luyện hoàn toàn, thì tuy họ chắc chắn sẽ được cứu độ muôn đời, họ còn phải chịu thanh luyện sau khi chết, để đạt được sự thánh thiện cần thiết hầu tiến vào hưởng niềm vui thiên đàng" (số 1030).

Có một điều là những linh hồn nơi luyện hình không thể cầu nguyện cho chính họ, và họ phải cậy nhờ hoàn toàn vào lòng thương xót và lời cầu nguyện của những người đang còn sống.

Ngay từ thuở đầu, Giáo Hội luôn cầu nguyện cho những người qua đời, đặc biệt trong Thánh Lễ và các phụng vụ chung. Tất cả các Kinh Nguyện Thánh Thể đều có phần cầu nguyện cho các linh hồn. Chẳng hạn, Kinh Nguyện Thánh Thể ghi rằng: "Xin Chúa cũng nhớ đến anh chị em chúng con đang an nghỉ trong niềm hy vọng sống lại, và mọi người, đặc biệt các bậc tổ tiên, ông bà, cha mẹ và thân bằng quyến thuộc chúng con đã ly trần trong tình thương của Chúa. Xin cho hết thảy được vào hưởng ánh sáng Tôn Nhan Chúa."

Cha Piô năm dấu thánh kể câu chuyện sau cho thấy sự cần kíp phải cầu nguyện cho các đẳng linh hồn.

Một buổi tối lúc cầu nguyện một mình nơi nhà nguyện bỗng tôi trông thấy một thầy trẻ tuổi đứng nơi bàn thờ chính. Thầy có vẻ như đang lau chùi các chân nến và sửa lại các bình hoa. Lúc ấy là giờ ăn tối. Tôi đinh ninh người lo bàn thánh chính là thầy Leone nên tôi tiến lại gần và nói:

– Thầy Leone à, đang giờ ăn tối, thầy xuống phòng ăn đi, chứ đâu phải giờ lau bụi và sửa soạn bàn thánh!

Nhưng một giọng nói – không phải của thầy Leone – trả lời:

– Con không phải thầy Leone!

Tôi hỏi lại:

– Vậy thầy là ai?

Tiếng nói trả lời:

– Con là tu sĩ cùng dòng với Cha và từng là tập sinh sống ở Tu Viện này. Đức vâng lời dạy con phải luôn luôn giữ gìn bàn thánh thật sạch và thật ngăn nắp. Đáng tiếc, con thường bê trễ trong bổn phận và thiếu lòng tôn kính đối Chúa Giêsu Thánh Thể trong Nhà Tạm. Chính vì tội thiếu tôn thờ cách trầm trọng này mà cho đến nay con vẫn còn bị hình phạt trong Lửa Luyện Hình. Nhưng giờ đây Thiên Chúa Từ Nhân, trong lòng thương xót vô biên của Ngài, cho phép con hiện về với Cha. Chính Cha là người có thể thu ngắn thời gian con phải chịu giam cầm trong Lửa Luyện Ngục. Xin Cha vui lòng giúp con.

Tôi nghĩ mình quả thật quảng đại đối với Linh Hồn đang đau khổ nơi Lửa Luyện Tội khi nhanh nhẹn hứa rằng: "Anh sẽ chỉ còn ở trong Lửa Luyện Tội cho đến sáng mai lúc dâng Thánh Lễ". Nào ngờ Linh Hồn này thét lên: "Thật là tàn nhẫn!". Thét xong câu đó Linh Hồn biến đi. Tiếng than khóc kinh khiếp của Linh Hồn như lưỡi gươm đâm xuyên trái tim tôi. Tôi thật đau đớn và mãi mãi như nghe tiếng thét vang vọng bên tai. Tôi, nhờ sự ủy quyền đặc biệt của Thiên Chúa, có thể giúp Linh Hồn đi thẳng về Trời, trái lại, tôi đã kết án giam giữ Linh Hồn ở lại trong Lửa Luyện Ngục thêm một đêm nữa cho tới sáng mai!

---

Source:VIETCATHOLIC

Sự cần kíp phải cầu nguyện cho các đẳng linh hồn.

3. Nhật ký trừ tà #362: Linh hồn nơi Luyện ngục liên lạc với chúng ta: Câu chuyện 10 và 11

Đức Ông Stephen Rossetti, Nhà Trừ Tà của giáo phận Syracuse, phó giáo sư nghiên cứu tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ vừa có bài viết nhan đề "Exorcist Diary #362: Souls in Purgatory Contacting Us", nghĩa là "Nhật ký trừ tà #362: Linh hồn nơi Luyện ngục Liên lạc với chúng ta". Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy.

Tôi đã chia sẻ những câu chuyện về các linh mục ở luyện ngục liên lạc với chúng ta để xin cầu nguyện, và sau đó tôi đã yêu cầu mọi người chia sẻ câu chuyện của riêng họ. Những gì họ gửi đến thật sự rất bổ ích và truyền cảm hứng. Dưới đây chỉ là một vài trong số hàng chục câu chuyện tuyệt vời của họ:

Câu chuyện thứ 10: Tôi là một linh mục và có một câu chuyện về một linh mục ở luyện ngục. Tôi có một người bạn linh mục, nhà xứ của ông khá rộng, và một năm nọ, tôi đã tham dự khóa tĩnh tâm thường niên tại giáo xứ của ông. Người bạn linh mục của tôi đã sắp xếp một phòng cho tôi và đến thăm tôi sau vài ngày tĩnh tâm. Tôi nói với ông ấy rằng mọi việc đều ổn, ngoại trừ một điều: tôi khó ngủ vào ban đêm. Người bạn linh mục của tôi đóng cửa phòng tôi lại và bắt đầu kể cho tôi nghe một câu chuyện. Căn phòng tôi đang ở trước đây là phòng của một người bạn linh mục của tôi, và một đêm nọ, ông ấy thức dậy và thấy một linh hồn từ luyện ngục ở chân giường mình. Ông ấy nói, "Tôi sẽ làm bất cứ điều gì có thể để giúp đỡ, nhưng đừng bao giờ hiện ra với tôi nữa." Linh hồn đó là của một linh mục được bổ nhiệm về cùng giáo xứ hàng thập niên trước, nơi ông ấy đã tự tử và ông ấy đã yêu cầu cử hành Thánh lễ cầu hồn cho linh hồn ông ấy. Người bạn linh mục của tôi đã kiểm tra và xác minh rằng có một linh mục đã làm việc tại giáo xứ của ông ấy hàng thập niên trước, người đã tự tử. Ông ấy đề nghị tôi nên cử hành Thánh lễ cho vị linh mục này trong căn phòng tôi đang ở, và tôi đã làm theo. Trong suốt thời gian còn lại của thời gian tĩnh tâm tại nhà xứ, tôi không gặp vấn đề gì về giấc ngủ.

Câu chuyện thứ 11: Con là một giáo viên Công Giáo. Trong nhiều năm, mọi người nói về ngôi trường bị ma ám. Những điều bí ẩn sẽ xuất hiện trên camera. Đèn trong nhà nguyện tự động nhấp nháy và những công nhân xây dựng khi ở trong nhà nguyện đã báo cáo những điều kỳ lạ xảy ra với thiết bị của họ. Thư ký điểm danh báo cáo rằng ghế của cô ấy trong văn phòng có mùi khói mỗi sáng và họ đã đặt một camera video cố gắng bắt gặp một người bảo vệ, v.v., hút thuốc trên ghế của cô ấy nhưng không tìm thấy gì. Một buổi chiều, con đang làm việc trong lớp học của mình và có cảm giác rất bất an như thể mình đang bị theo dõi. Con đã bỏ qua nó vì nghĩ rằng mình chỉ đang ngớ ngẩn. Con đứng dậy và mở cửa và kiểm tra vài lần ở hành lang chỉ để chắc chắn. Cuối cùng, con quyết định rằng mình chỉ đang ngớ ngẩn và cười lớn với chính mình rằng, "Được rồi, ông Ma, làm ơn đi đi." Những gì tôi nghe thấy đáp lại khiến tóc gáy con dựng đứng. "Xin hãy cầu nguyện". Con vội vã rời khỏi lớp học nhưng hứa sẽ cầu nguyện cho linh hồn này. Người ta biết rằng một số linh hồn đã qua đời trong tòa nhà này, trong đó có một linh mục Công Giáo, người đã đột ngột qua đời vì một cơn đau tim trong phòng riêng của mình ở phía sau nhà nguyện. Quá nhiều điều kỳ lạ đã xảy ra trong căn phòng đó, đến nỗi mọi người từ chối quay lại đó một mình nếu có thể.

Con kể lại câu chuyện với cha xứ. Ngài bảo chúng con có thể cử hành thánh lễ trong nhà nguyện cầu cho bất kỳ linh hồn nào đã qua đời ở đó. Sau thánh lễ, những sự việc tương tự xảy ra trong trường học đã giảm đi đáng kể. Con nhanh chóng quên mất quyết tâm cầu nguyện cho linh hồn ấy mà không biết đó là ai. Khoảng một năm sau, con quay lại dọn dẹp phòng. Giữa tháng 12, khi đang ở đó, máy điều hòa bỗng nhiên tự động bật tắt. Con bắt đầu cảm thấy hơi hoảng loạn và nhớ ra mình đã hứa cầu nguyện cho linh hồn này. Con đọc một lời cầu nguyện ngắn gọn rồi đi ra ngoài. Ngày hôm sau, khi đang ngồi làm việc trong văn phòng thì đột nhiên con ngửi thấy mùi khói thuốc lá. Không tìm thấy nguồn khói nào có thể, con nhớ đến câu chuyện mà thư ký điểm danh đã kể và đi thẳng đến văn phòng của cô ấy. Khi con hỏi cô ấy về khói thuốc, cô ấy chia sẻ với con rằng vị linh mục đột ngột qua đời vì đau tim là một người nghiện thuốc lá nặng. Con quyết tâm tiếp tục cầu nguyện cho cha ấy và xin một thánh lễ khác cầu nguyện chocha ấy, nhưng lần này là cầu nguyện đích danh ngài. Kể từ đó, không có báo cáo nào về những điều kỳ lạ xảy ra ở trường.

Câu chuyện thứ 11: Ông nội con đã mất cách đây vài năm, và con chưa bao giờ nghĩ đến việc cầu nguyện cho ông. Con chỉ nghĩ rằng ông đang ở trên thiên đường. Nhưng sau đó con đã mơ thấy ông nội. Con đã rất ngạc nhiên khi nhìn thấy ông! Con hỏi ông có phải ông đang ở trên thiên đường không và ông lắc đầu. Khi con tỉnh dậy, điều đó ảnh hưởng đến con đến mức con bắt đầu cầu nguyện tha thiết và dâng những đau khổ của mình khi mang thai lần đầu để ông được giải thoát. Con đã xin ông nội gửi cho con một tá hoa hồng vàng từ một người mà con không bao giờ mong đợi khi ông được giải thoát. Ngay sau khi đứa con đầu lòng của con chào đời, một chàng trai trẻ mà chồng con từng là bạn trong quá khứ đã xuất hiện trước cửa nhà tôi với một tá hoa hồng vàng. Người đàn ông này về cơ bản là một người mà chồng con đã biết trước khi chúng con kết hôn và chúng con không gặp lại anh ta nhiều năm sau đó. Vì vậy, chắc chắn đó là từ một người mà con không bao giờ mong đợi!!! Điều này đã củng cố niềm tin của tôi vào sức mạnh của con vào lời cầu nguyện cho những linh hồn tội nghiệp và những đau khổ của họ.

Có hàng chục câu chuyện được chia sẻ với chúng tôi và tất cả đều rất giống nhau. Một số điểm chính rút ra từ những câu chuyện trên:

*Luyện ngục có tồn tại. Đó là một nơi mù sương đầy đau khổ, nhưng chỉ là một trạm dừng chân trước thiên đàng.

*Một số linh hồn ở luyện ngục được Chúa cho phép liên lạc với người sống, đặc biệt là người thân và bạn bè thân thiết để được giúp đỡ.

*Việc được một linh hồn ở luyện ngục viếng thăm có thể khiến người sống sợ hãi, nhưng những linh hồn như vậy không gây hại (tuy nhiên ma quỷ có thể và thực sự gây hại).

*Có rất nhiều linh hồn đang chịu đau khổ nơi luyện ngục. Lời cầu nguyện và Thánh lễ từ người còn sống sẽ tạo nên sự khác biệt lớn lao.

*Mọi người có thể cầu nguyện cho những người thân đã khuất một cách hiệu quả và quan trọng.

*Chuỗi kinh Lòng Thương Xót có vẻ đặc biệt mạnh mẽ.

*Những người thân yêu đã khuất từng làm hại chúng ta khi còn sống sẽ được hưởng lợi từ sự tha thứ của chúng ta.

Hãy cầu nguyện hằng ngày cho những người thân yêu của bạn và tất cả các linh hồn nơi luyện ngục. Họ sẽ cầu nguyện cho bạn!

---

Source:Catholic Exorcism

Exorcist Diary #362: Souls in Purgatory Contacting Us

 

1. Tình báo Ukraine: Nga có thể bổ sung thêm từ 10 đến 15 máy bay ném bom Su-34 mỗi năm, nhưng không thể thêm Tu-95 hoặc Tu-22M3 mới.

Các nhà máy sản xuất máy bay của Nga vẫn đang sản xuất các máy bay chiến đấu và ném bom hiện đại, đủ để bù đắp một phần tổn thất, cơ quan tình báo quân sự Ukraine HUR cho biết với hãng thông tấn UNIAN của Ukraine, được đăng tải vào ngày 23 tháng 10. Tuy nhiên, các máy bay ném bom cũ hơn lại là một câu chuyện khác. Nga không sản xuất hàng loạt các máy bay Tu-95, Tu-22M3 hoặc Su-24 mới và duy trì hoạt động của chúng thông qua sửa chữa và nâng cấp, vì vậy mỗi chiếc bị mất vĩnh viễn đều để lại một khoảng trống lâu dài, HUR cho biết.

Hải quân Ukraine cho biết hỏa tiễn Neptune của họ đã bắn trúng sáu máy bay ném bom Su-34M tại căn cứ không quân Borisoglebsk ở tỉnh Voronezh của Nga vào đêm 15 tháng 10. Sau đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết bốn chiếc đã bị phá hủy và hai chiếc bị hư hại. Su-34 là một trong những loại máy bay phản lực được sử dụng để thả bom lượn của Nga, loại bom hạng nặng được trang bị cánh và hệ thống dẫn đường, xuống các vị trí và thị trấn của Ukraine.

Nga thay thế máy bay phản lực nhanh đến mức nào?

Theo ước tính của HUR, Nga hiện có thể giao khoảng 10-15 chiếc Su-34 mỗi năm. Số lượng giao hàng tăng từ 8 chiếc năm 2022 lên 11 chiếc năm 2023 và 12-14 chiếc năm 2024. Tuy nhiên, cơ quan này cho biết xu hướng đó không phản ánh tốc độ giao hàng tương tự hiện nay.

Đối với máy bay chiến đấu Su-35S, HUR ước tính trung bình khoảng 11-12 chiếc mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025. Họ gọi đó là một con số ước tính sơ bộ, chứ không phải là sản lượng chính thức vào năm 2026. Việc sản xuất Su-30SM2 và Su-57 vẫn tiếp tục, nhưng chưa thể xác định được tốc độ sản xuất chính xác. HUR cũng lưu ý rằng số liệu về Su-30 bao gồm cả việc chế tạo mới và nâng cấp các máy bay Su-30SM cũ.

Những gì Nga đã có, và những gì nước này đã mất hoặc bị thiệt hại nặng nề vào năm 2026.

Đến cuối năm 2025, Nga sẽ có khoảng 125 máy bay ném bom Su-34 và Su-34M, được HUR thống kê chung. Nước này cũng có 140-145 máy bay phản lực Su-30 các phiên bản khác nhau, 135-140 Su-35S và khoảng 20 Su-57, theo ước tính của HUR. Cơ quan này cảnh báo rằng đây chỉ là ước tính về số lượng máy bay trong hạm đội, không phải là con số chắc chắn Nga có thể đưa vào các nhiệm vụ chiến đấu cùng một lúc. Một số máy bay đang được sửa chữa hoặc nâng cấp, và HUR không tiết lộ quy mô hạm đội hiện tại.

HUR cũng nêu tên cụ thể 2026 trường hợp máy bay Nga bị phá hủy hoặc hư hỏng nghiêm trọng. Một chiếc Tu-22M3 đã rơi ở tỉnh Irkutsk vào ngày 15 tháng 6. Các cuộc tấn công vào căn cứ không quân Engels vào ngày 17 tháng 7 và 28 tháng 8 đã đánh trúng hai chiếc Tu-95M. Chiếc đầu tiên bị hư hỏng nghiêm trọng phần đuôi, và HUR coi chiếc thứ hai là tổn thất không thể khắc phục được.

Danh sách này cũng bao gồm một chiếc Su-35 mà quân đội Ukraine tuyên bố đã bắn hạ vào ngày 8 tháng 7, một tuyên bố được chứng minh bằng các tài liệu đã công bố cho thấy mảnh vỡ. Danh sách bổ sung thêm vụ rơi máy bay Su-57 ở tỉnh Mạc Tư Khoa vào ngày 23 tháng 7 và vụ va chạm giữa hai chiếc Su-35 trên bầu trời tỉnh Kursk vào ngày 7 tháng 9. HUR lưu ý rằng thông tin chi tiết chính thức về hai sự việc này vẫn chưa đầy đủ. Các cuộc tấn công vào một số máy bay Su-57 và một chiếc Su-34 tại căn cứ không quân Shagol vào ngày 25 tháng 4, và vào một chiếc Su-24 ở Crimea vào ngày 7 tháng 9 cũng được báo cáo, nhưng tình trạng của những chiếc máy bay này chưa được biết, vì vậy việc coi chúng là bị phá hủy sẽ là quá sớm, HUR cho biết. Danh sách được công bố không bao gồm các máy bay Su-34 tại Borisoglebsk và chiếc Tu-95MS mà Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã bị rơi khi cất cánh ở tỉnh Amur vào cuối tháng 9.

[Euromaidan: Ukrainian intelligence: Russia can probably add 10–15 Su-34 bombers a year, but no new Tu-95s or Tu-22M3s]

2. Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump đang cân nhắc việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với quỹ đầu tư của Nga.

Theo tờ New York Times đưa tin ngày 27 tháng 10, dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên, Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với quỹ đầu tư của chính phủ Nga.

Một quan chức cho biết Tòa Bạch Ốc đang đánh giá việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với quỹ này nhằm cải thiện quan hệ song phương với Mạc Tư Khoa và giúp chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Các quan chức Nga cũng đã thúc đẩy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với quỹ đầu tư này vì sự liên quan của cấu trúc tài chính này với thỏa thuận dầu diesel giữa Tổng thống Trump và Nga, những người quen thuộc với vấn đề này cho biết với tờ New York Times.

Ngày 9 tháng 10, Tổng thống Trump cho biết Nga đã đồng ý cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu sau cuộc điện đàm với Putin.

"Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn nữa trong tháng 11 và 1.000.000 tấn ngay sau đó", ông nói.

Theo Reuters đưa tin ngày 23 tháng 10, trích dẫn dữ liệu từ Tập đoàn Sở giao dịch chứng khoán Luân Đôn, con tàu đầu tiên chở 40.000 tấn dầu diesel của Nga đã nhổ neo trên đường đến New York, dự kiến sẽ đến nơi vào đầu tháng 11.

Theo nguồn tin, tàu chở dầu mang cờ Malta đã bốc dỡ hàng hóa tại cảng Primorsk thuộc vùng Baltic của Nga vào ngày 22 tháng 10 và dự kiến sẽ đến Mỹ vào ngày 7 tháng 11.

Hai nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết trong một bài báo đăng trên Kyiv Independent ngày 23 tháng 10 rằng các quan chức Ukraine cũng lo ngại Tòa Bạch Ốc có thể xem xét một thỏa thuận liên quan đến ngành công nghiệp phân bón của Nga.

Đề xuất này phù hợp với đường lối mà theo đó Mỹ đưa ra các lợi ích kinh tế cho Nga với hy vọng thuyết phục Mạc Tư Khoa chấm dứt chiến tranh, một quan chức chính phủ Mỹ và một quan chức Thượng viện cho biết.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết vào ngày 23 tháng 10 rằng một vòng đàm phán ba bên mới giữa Ukraine, Nga và Mỹ dự kiến sẽ diễn ra trong nửa đầu tháng 11, với Abu Dhabi là một trong những địa điểm có thể được lựa chọn.

Ngày 25 tháng 10, trợ lý chính sách đối ngoại của Putin, Yuri Ushakov, nói với truyền thông nhà nước rằng Điện Cẩm Linh sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên với Ukraine và Mỹ sau ngày 4 tháng 11, khi Nga kỷ niệm Ngày Thống nhất Quốc gia.

Trong khi Mỹ đang cân nhắc việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt, Nga tiếp tục phóng hỏa tiễn và thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại các thành phố trên khắp Ukraine.

Hỏa tiễn đạn đạo của Nga đã tấn công vào Kyiv trong một cuộc tấn công chết người vào đêm 26-27 tháng 10, đánh trúng khuôn viên trường đại học, một cây cầu lớn, một tòa nhà hành chính và các cơ sở y tế.

Ít nhất một người thiệt mạng và 15 người bị thương trong vụ tấn công của Nga, theo thông báo của Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine.

[Kyiv Independent: Trump reportedly considering lifting sanctions against Russia's investment fund]

3. Tổng thống Zelenskiy báo cáo hơn 100 binh sĩ Nga bị "tiêu diệt" trong vụ tấn công đường ống dẫn dầu ngầm ở Ukraine.

Lực lượng Ukraine đã "tiêu diệt" hơn 100 binh sĩ Nga và bắt giữ hơn 30 người khác trong một chiến dịch liên quan đến các đường ống dẫn khí ngầm gần Kupiansk thuộc tỉnh Kharkiv.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Người Nga đã từng cố gắng sử dụng các đường ống dẫn khí ngầm để di chuyển qua các vị trí của chúng ta và phát động các cuộc tấn công. Các chiến binh Ukraine đã chuyển đổi thành công chiến thuật này, hiện đại hóa nó và làm cho nó tinh vi hơn và tiên tiến hơn về mặt công nghệ."

Theo Tổng thống Zelenskiy, chiến dịch mang mật danh "Veles" bao gồm một cuộc tiến công dưới lòng đất dài hơn 15 km.

Chiến dịch này được thực hiện bởi Quân đoàn Khartiia số 2 thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia cùng với các đơn vị khác của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã nhận được báo cáo về kết quả ban đầu và tiến độ của chiến dịch từ Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi, Tư lệnh Quân đoàn Khartiia số 2 Ihor Obolienskyi và Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Pavlo Palisa.

Trước đó, vào ngày 22 tháng 10, Quân đoàn Khartiia số 2 đã báo cáo rằng quân đội Ukraine đã xâm nhập vào các vị trí hậu phương của Nga gần Kupiansk thông qua các đường ống dẫn khí ngầm như một phần của Chiến dịch Veles.

Chiến dịch này diễn ra sau những nỗ lực trước đó của Nga nhằm sử dụng chiến thuật tương tự trong khu vực. Ngày 12 tháng 9, nhóm giám sát chiến trường DeepState của Ukraine báo cáo rằng quân đội Nga đã sử dụng đường ống dẫn khí để vượt qua sông Oskil và xâm nhập vào tuyến phòng thủ của Ukraine gần Kupiansk.

[Kyiv Independent: Zelensky reports over 100 Russian troops 'eliminate' in Ukraine's underground pipeline operation]

4. Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết, kể từ tháng Giêng, đã có 302.000 binh sĩ Nga thiệt mạng hoặc bị thương do máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Hôm Thứ Tư, 28 Tháng Mười, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết các đơn vị thuộc Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã tiêu diệt hoặc làm bị thương nặng 302.000 binh sĩ Nga bằng máy bay điều khiển từ xa kể từ Tháng Giêng năm 2026.

"Mỗi thất bại đều được ghi lại trên video trong hệ thống chiến đấu Delta và được xác minh bởi cụm đổi mới quốc phòng Brave1", Bộ Quốc phòng cho biết.

Quân đội Ukraine sử dụng một hệ thống khuyến khích, trong đó việc tiêu diệt được binh lính và khí tài quân sự của đối phương sẽ thưởng điểm cho các đơn vị chiến đấu, mà họ có thể đổi lấy thêm máy bay điều khiển từ xa, thiết bị tác chiến điện tử và các trang thiết bị khác trên một thị trường nội bộ.

Theo số liệu do Bộ Tổng tham mưu Ukraine công bố, tháng 9 vừa qua, có 46.230 binh sĩ Nga thiệt mạng hoặc bị thương không thể cứu chữa.

Theo số liệu, trong đó có 32.739 người thiệt mạng hoặc bị thương do máy bay điều khiển từ xa, chiếm khoảng 70% tổng số.

Tháng 3 vừa qua ghi nhận số thương vong cao nhất mà máy bay điều khiển từ xa của Ukraine gây ra cho quân đội Nga, với gần 34.000 binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương không thể cứu chữa.

Máy bay điều khiển từ xa các loại hiện nay là nguyên nhân gây ra phần lớn thương vong cho cả hai bên. Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết: "Việc tiêu diệt lực lượng địch bằng máy bay điều khiển từ xa giúp bảo toàn tính mạng của binh lính Ukraine, khiến địch khó tiếp cận các vị trí của chúng ta".

Việc sử dụng rộng rãi máy bay điều khiển từ xa từ cả hai phía đã làm thay đổi đáng kể chiến thuật tấn công, khiến các trang thiết bị hạng nặng như xe tăng trở nên hiếm thấy trên chiến trường.

Với "vùng nguy hiểm" mở rộng đến 20 km, Nga phần lớn đã ngừng sử dụng xe tăng hoặc các thiết bị hạng nặng khác cho các chiến dịch tấn công, phát ngôn nhân của Lực lượng Đặc nhiệm Liên hợp Viktor Trehubov cho biết vào ngày 20 tháng 9. Máy bay điều khiển từ xa đã thay thế nhiều vai trò của xe tăng cho cả hai phía, vì một chiếc xe tăng tiến sát tiền tuyến sẽ dễ dàng bị phát hiện và bị bắn hạ bởi các máy bay điều khiển từ xa rẻ hơn nhiều.

[Kyiv Independent: 302,000 Russian soldiers killed or wounded by Ukrainian drones since January, Defense Ministry says]

5. Nga tuyên bố đàm phán hòa bình với Ukraine sẽ không làm chậm chiến tranh và sẵn sàng xem xét các thỏa thuận ngừng bắn cục bộ.

Hôm Thứ Ba, 27 Tháng Mười, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết Nga sẽ không giảm tốc độ tấn công vào Ukraine bất chấp kế hoạch nối lại các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian, nhưng Mạc Tư Khoa sẵn sàng xem xét các lệnh ngừng bắn nhân đạo cục bộ.

Khi được hỏi liệu Nga có xem xét các thỏa thuận ngừng bắn tạm thời dọc theo chiến tuyến hay không, Peskov nói với các phóng viên: "Vì mục đích nhân đạo, chắc chắn rồi."

Những phát biểu của ông được đưa ra trước thềm một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ tại Oleshky bị Nga tạm chiếm ở vùng Kherson, nhằm mục đích cho phép vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo và di tản dân thường.

Theo Tòa Bạch Ốc, thỏa thuận này, do Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump làm trung gian, dự kiến sẽ có hiệu lực vào ngày 29 tháng 10. Các quan chức Nga và Ukraine đang phối hợp thực hiện chiến dịch này.

Tuy nhiên, Peskov đã nói rõ rằng thỏa thuận này sẽ không báo hiệu việc Nga ngừng chiến tranh trên quy mô lớn chống lại Ukraine.

Ông nói: "Quyết định nối lại các cuộc đàm phán ba bên không hàm ý bất kỳ hạn chế nào đối với các hoạt động chiến đấu."

"Quân đội của chúng tôi tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công quy mô lớn vào tổ hợp công nghiệp quân sự của Ukraine," ông nói thêm.

Thỏa thuận ngừng bắn Oleshky nhằm mục đích di tản dân thường.

Oleshky, một thành phố bị Nga tạm chiếm nằm trên bờ trái sông Dnipro đối diện với Kherson, đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng, với người dân báo cáo tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lương thực, nước sạch và thuốc men.

Trước cuộc xâm lược toàn diện của Nga, thành phố này có khoảng 24.000 dân. Tòa Bạch Ốc ước tính hiện còn khoảng 1.700 đến 2.000 người, bao gồm cả người cao tuổi và khoảng 50 trẻ em.

Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời nhằm mục đích cho phép hàng viện trợ nhân đạo vào thành phố và thiết lập một tuyến đường an toàn cho thường dân muốn rời đi. Theo Tòa Bạch Ốc, cư dân sẽ có thể lựa chọn di tản đến lãnh thổ do Ukraine kiểm soát hoặc đến Nga.

Ông Dmytro Lubinets, nhà lãnh đạo nhóm đàm phán của Kyiv và là người phụ trách nhân quyền của Ukraine, đã xác nhận thỏa thuận và cho biết chiến dịch sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn.

Bà Melania Trump cho biết bà đã làm việc trực tiếp với các đại diện của Nga và Ukraine để phối hợp thỏa thuận này. Sự tham gia của bà dựa trên những nỗ lực trước đó nhằm đoàn tụ những đứa trẻ Ukraine bị chia cắt khỏi gia đình trong cuộc chiến của Nga.

Nga tăng cường các cuộc tấn công khi cuộc đàm phán sắp diễn ra.

Động thái ngoại giao mới nhất này diễn ra sau các cuộc gặp giữa đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner với Putin tại St. Petersburg vào ngày 21 tháng 10.

Ngày hôm trước, các phái viên đã có cuộc tham khảo ý kiến với các quan chức Ukraine và Âu Châu tại Oslo.

Hôm Chúa Nhật, cố vấn chính sách đối ngoại của Điện Cẩm Linh, Yuri Ushakov, cho biết Mạc Tư Khoa sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên với Ukraine và Mỹ sau ngày 4 tháng 11, sau kỳ nghỉ Quốc khánh Thống nhất của Nga.

Theo truyền thông nhà nước Nga, Ushakov cho biết: "Sau đó, chúng tôi sẽ sẵn sàng nối lại đàm phán".

Ông cảnh báo không nên kỳ vọng vào một bước đột phá ngay lập tức, mô tả vòng đàm phán tiếp theo là cơ hội để thăm dò lập trường của các bên hơn là đạt được một thỏa thuận cuối cùng.

Các đoàn đại biểu cấp làm việc có thể gặp nhau tại Abu Dhabi hoặc Thụy Sĩ để chuẩn bị cho các cuộc thảo luận tiếp theo.

Các vòng đàm phán trước đó đã thất bại trong việc đưa các bên tiến gần hơn đến một thỏa thuận. Mạc Tư Khoa tiếp tục yêu cầu thêm lãnh thổ của Ukraine và những hạn chế sâu rộng đối với nền độc lập quân sự và chính trị của Kyiv.

Ukraine và các đồng minh đã bác bỏ những yêu cầu đó là không thể chấp nhận được, cảnh báo rằng những nhượng bộ áp đặt dưới áp lực có thể khiến đất nước dễ bị tổn thương trước một cuộc tấn công khác của Nga.

[Kyiv Post: Russia Says Ukraine Peace Talks Won’t Slow War, Open to Local Truces]

6. Bà Melania Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn Oleshky ‘đã được mở rộng trong phạm vi tỉnh Kherson’.

Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 27 tháng 10 rằng lệnh ngừng bắn cục bộ tại thành phố Oleshky bị Nga tạm chiếm đã được "mở rộng... trong toàn tỉnh Kherson".

Thỏa thuận ngừng bắn, có hiệu lực từ rạng sáng nay, ban đầu bao trùm Oleshky và các khu vực lân cận thuộc tỉnh Kherson, nhằm mục đích cho phép di tản dân thường an toàn và cung cấp viện trợ nhân đạo trong những ngày tới.

Tổng thống Trump không nêu rõ phạm vi của thỏa thuận ngừng bắn mở rộng, nhưng bà Tetiana Shelest, nhà lãnh đạo bộ phận truyền thông của ông Dmytro Lubinets, nhà lãnh đạo cơ quan bảo vệ nhân quyền của Ukraine, nói với các phóng viên rằng thỏa thuận hiện đã bao trùm toàn bộ tỉnh Kherson.

Theo một tuyên bố từ Lubinets, thỏa thuận ngừng bắn đang được "tuân thủ đầy đủ", với việc Ukraine và Nga tuân thủ thỏa thuận tính đến 17h30 ngày 27 tháng 10.

"Tôi hy vọng mọi việc sẽ tiếp tục diễn ra theo đúng kế hoạch đã thỏa thuận và chúng ta sẽ có thể giúp đỡ những người dân ở Oleshky đang rất mong chờ sự hỗ trợ", ông nói thêm.

Oleshky đã bị Nga xâm lược từ những ngày đầu của cuộc xâm lược toàn diện. Nằm ngay bên kia sông Dnipro, đối diện với Kherson, nơi đây đã bị lực lượng Nga phong tỏa hiệu quả, ngăn chặn viện trợ nhân đạo vào được bên trong.

Người dân đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lương thực, nước uống và điện. Các con đường bị gài mìn và các cuộc tấn công liên tục bằng máy bay điều khiển từ xa khiến việc di tản an toàn gần như bất khả thi, và những người dân thường cố gắng chạy trốn trên những con đường duy nhất dẫn vào và ra khỏi thành phố thường xuyên trở thành mục tiêu của máy bay điều khiển từ xa.

Tổng thống Trump nói thêm rằng thời gian thực hiện đã được đẩy nhanh hai ngày để bảo vệ thường dân và tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển viện trợ nhân đạo.

Trước đó, Kyrylo Budanov, nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống Ukraine, đã xác nhận trong một tuyên bố ngày 27 tháng 10 rằng một "lệnh ngừng bắn song phương" đã bắt đầu tại Oleshky, khu vực đang xảy ra xung đột.

Thỏa thuận ngừng bắn sẽ kéo dài đến ngày 1 tháng 11, David Arakhamia, lãnh đạo nghị viện của đảng Người phục vụ nhân dân của tổng thống, cho biết trong một bài đăng sau đó trên mạng xã hội. Lubinets nói thêm rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ có hiệu lực đến 22h59 giờ Kyiv ngày 1 tháng 11.

Các thỏa thuận đạt được trong các cuộc đàm phán với Yana Lantratova, trưởng đoàn đàm phán của Nga.

[Kyiv Independent: Oleshky ceasefire 'expanded within Kherson Oblast,' Melania Trump says]

7. Nga có thể tìm cách đưa NATO quay trở lại thỏa thuận năm 1997 trong các cuộc đàm phán về Ukraine.

Theo báo The Telegraph đưa tin hôm Thứ Ba, 27 Tháng Mười, dẫn nguồn tin ngoại giao, Nga có thể sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình mới về Ukraine để tìm kiếm những nhượng bộ làm suy yếu khả năng phòng thủ của NATO ở Âu Châu.

Các nguồn tin cho biết, việc Mạc Tư Khoa thúc đẩy đưa các nước Âu Châu vào các cuộc đàm phán có thể nhằm mục đích đạt được những nhượng bộ về việc mở rộng NATO và sự hiện diện quân sự của liên minh gần biên giới Nga. Putin đã nhiều lần mô tả việc mở rộng NATO là "nguyên nhân gốc rễ" của cuộc chiến.

Theo báo cáo, một yêu cầu khả thi là NATO quay trở lại cấu trúc năm 1997, trước khi các nước thuộc khối Liên Xô cũ bắt đầu gia nhập liên minh. Động thái này có thể đồng nghĩa với việc rút quân NATO khỏi Ba Lan, Estonia, Latvia, Lithuania và Phần Lan – tất cả đều giáp biên giới với Nga.

Báo cáo không trích dẫn đề xuất chính thức nào của Nga, cũng không nói rằng yêu cầu rút lui khỏi NATO đã được chính thức đưa vào chương trình nghị sự. Đây vẫn là kịch bản được tường trình xuất phát từ các nguồn ngoại giao, chứ không phải là lập trường đàm phán đã được thống nhất.

Mạc Tư Khoa tìm kiếm một cuộc thảo luận an ninh rộng hơn.

Cố vấn chính sách đối ngoại của Điện Cẩm Linh, Yuri Ushakov, lập luận rằng các nước Âu Châu nên được tham gia vào các cuộc thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh, nói rằng sẽ khó đạt được thỏa thuận nếu thiếu họ. Các quan chức Nga cũng cho biết các cuộc đàm phán trong tương lai nên tập trung vào khuôn khổ an ninh Âu Châu rộng lớn hơn.

Tuần trước, Putin cho biết các cuộc đàm phán nên tập trung vào "bảo đảm an ninh cho Ukraine và Nga" sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình cuối cùng. Ông cũng nói thêm rằng các cuộc thảo luận cũng nên bao gồm "cấu trúc an ninh Âu Châu nói chung", theo Reuters.

Hãy gọi đó là hòa bình, lệnh ngừng bắn, hay chấm dứt giết chóc. Sau hơn bốn năm cuộc xâm lược toàn diện, mối quan tâm chính của Ukraine giờ đây chỉ có thể là an ninh.

Trước đây, Mạc Tư Khoa từng tìm cách thay đổi lập trường của NATO ở Âu Châu. Vào tháng 12 năm 2021, Nga đã trình lên Mỹ và NATO dự thảo các thỏa thuận an ninh, trong đó bao gồm yêu cầu ngừng mở rộng NATO hơn nữa và hạn chế hoạt động quân sự tại các quốc gia gia nhập liên minh sau tháng 5 năm 1997. NATO đã bác bỏ yêu cầu đóng cửa với các thành viên mới, đồng thời cho biết họ sẵn sàng đàm phán về kiểm soát vũ khí và các vấn đề an ninh khác.

Báo cáo của tờ The Telegraph cho thấy Điện Cẩm Linh có thể một lần nữa gắn các yêu cầu của mình đối với NATO với các cuộc đàm phán về Ukraine. Tờ báo dẫn lời các nguồn tin cho biết Putin có thể lập luận rằng việc nhượng bộ về sự hiện diện quân sự của liên minh là cần thiết để giải quyết xung đột.

Các cuộc đàm phán ba bên có thể sẽ được nối lại vào tháng 11.

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh Ukraine, Nga và Mỹ đang thảo luận về việc nối lại đàm phán ở cấp độ kỹ thuật. Cố vấn Điện Cẩm Linh Ushakov cho biết Nga sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên sau ngày Quốc khánh 4 tháng 11, mô tả cuộc họp tiếp theo là cuộc họp sơ bộ và thăm dò.

Kyiv tuyên bố sẵn sàng tham gia đàm phán nhưng muốn có những bước đi cụ thể, bao gồm lệnh ngừng bắn và các biện pháp nhân đạo. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cũng cho biết Ukraine ủng hộ các đề xuất về lệnh ngừng bắn năng lượng và chấm dứt chiến tranh.

Trong bối cảnh Liên Hiệp Âu Châu đang tìm kiếm vai trò trong vòng đàm phán tiếp theo, các quan chức Liên Hiệp Âu Châu đã đề xuất một thể thức rộng hơn bao gồm các đại diện Âu Châu, trong khi Điện Cẩm Linh cho biết các cuộc đàm phán hiện đang được chuẩn bị là đàm phán ba bên. Thể thức và các bên tham gia cụ thể vẫn chưa được xác nhận.

Trước đó, Kyiv Post đưa tin rằng các quan chức và nhà phân tích Nga đã lợi dụng triển vọng nối lại đàm phán để đưa ra những yêu cầu rộng hơn về an ninh, trừng phạt và lãnh thổ của Âu Châu. Do đó, trọng tâm mà Mạc Tư Khoa tuyên bố về an ninh thời hậu chiến có thể mở rộng ra ngoài biên giới Ukraine, mặc dù yêu cầu rút quân khỏi NATO được báo cáo vẫn chưa được xác nhận là điều kiện chính thức.

Tuy nhiên, tư cách thành viên NATO vẫn là điểm bất đồng chính. Ukraine cho rằng họ cần những bảo đảm an ninh mạnh mẽ để ngăn chặn các cuộc tấn công của Nga trong tương lai, trong khi Putin bác bỏ việc Ukraine gia nhập liên minh. Kyiv cũng bác bỏ yêu cầu của Nga về việc nhượng lại lãnh thổ như một điều kiện để chấm dứt chiến tranh.

Chương trình nghị sự của cuộc đàm phán, bất kỳ đề xuất nào của Nga về NATO, và mức độ tham gia của Âu Châu vẫn chưa được thống nhất.

[Kyiv Post: Russia May Seek NATO Rollback to 1997 in Ukraine Talks]

8. Các cuộc thăm dò ý kiến cử tri sau bầu cử ở Israel cho thấy cuộc đua đang tiến đến bế tắc.

Các cuộc thăm dò ý kiến cử tri sau bầu cử do các đài truyền hình lớn của Israel thực hiện cho thấy đa số người dân Israel đã bỏ phiếu chống lại liên minh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu trong cuộc bầu cử hôm thứ Ba, nhưng đảng Likud của ông vẫn nổi lên là đảng lớn nhất trong số tất cả các ứng cử viên. Cả hai khối, Netanyahu hay phe đối lập, đều không có được đa số rõ ràng.

Mặc dù theo các cuộc thăm dò ý kiến cử tri sau bầu cử sơ bộ, Netanyahu dường như đã giành được ít phiếu hơn đối thủ chính của mình, nhưng cả hai ứng cử viên có thể sẽ gặp khó khăn trong việc thành lập một liên minh.

Một trong hai bên sẽ cần giành được sự ủng hộ đa số trong quốc hội 120 ghế của Israel, được gọi là Knesset, để thành lập chính phủ.

Hai đảng Ả Rập của Israel đã giành được nhiều ghế trong quốc hội hơn bất kỳ cuộc bầu cử nào trước đây. Thành công bầu cử này đến sau khoảng thời gian khó khăn mà một số cử tri Ả Rập nói với CBS News là thời kỳ cầm quyền của chính phủ cực hữu của Netanyahu, dẫn đến tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử cao kỷ lục trong cộng đồng thiểu số này.

Cả Netanyahu và những người phản đối ông đều tuyên bố sẽ không thành lập chính phủ dựa vào các đảng Ả Rập, cho rằng việc đó sẽ gây nguy hiểm cho đất nước nếu họ giành đủ số ghế để gây ảnh hưởng đến sự can thiệp của Israel vào vô số cuộc xung đột. Công dân Ả Rập chiếm khoảng 20% dân số Israel.

[CBSNews: Israeli election exit polls show race headed toward stalemate]

9. Theo Sybiha, Nga sẽ không đàm phán nghiêm chỉnh chừng nào họ còn cho rằng có thể ép buộc Ukraine đầu hàng.

Hôm Thứ Ba, 27 Tháng Mười, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết Nga sẽ không tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình nghiêm chỉnh chừng nào họ còn tin rằng có thể dùng sức mạnh để buộc Ukraine đầu hàng, điều mà họ đã không thể đạt được trên chiến trường.

"Chừng nào Nga còn tin rằng họ có thể đạt được mục tiêu xâm lược của mình - những mục tiêu mà họ không thể đạt được trên chiến trường - bằng cách gây áp lực buộc Ukraine đầu hàng, thì họ sẽ không tham gia vào các cuộc đàm phán nghiêm chỉnh," Sybiha nói trong một tuyên bố được Bộ Ngoại giao Ukraine công bố.

"Hòa bình thông qua sức mạnh là chiến lược duy nhất hiệu quả. Nhưng sức mạnh đó phải hướng vào kẻ xâm lược, chứ không phải vào quốc gia đang tự vệ", ông nói thêm.

"Cuộc chiến này không thể kết thúc bằng cách ngăn chặn sự kháng cự của Ukraine. Nó chỉ có thể kết thúc bằng cách ngăn chặn các cuộc tấn công của kẻ xâm lược."

Sybiha đang đáp trả những phát ngôn của Yuri Ushakov, trợ lý của Putin, người phàn nàn rằng Washington đã không gây áp lực buộc Kyiv chấp nhận một thỏa thuận hòa bình.

Ông Ushakov cho biết ban đầu Mạc Tư Khoa kỳ vọng Mỹ có thể áp đặt các điều khoản của mình lên Ukraine sau hội nghị thượng đỉnh Tổng thống Trump-Putin ở Alaska. Ông lập luận rằng các cuộc đàm phán cũng nên có sự tham gia của các nước Âu Châu.

Nga đồng ý đàm phán nhưng hạ thấp kỳ vọng.

Ông Ushakov hôm Chúa Nhật, ngày 25 tháng 10, cho biết Nga sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên với Ukraine và Mỹ sau ngày 4 tháng 11, nhưng mô tả cuộc gặp tiếp theo là bước sơ bộ, hạ thấp kỳ vọng về một bước đột phá.

Theo các báo cáo truyền thông, các cuộc đàm phán dự kiến có thể diễn ra tại Abu Dhabi hoặc Thụy Sĩ vào nửa đầu tháng 11. Tổng thống Zelenskiy cũng đã nêu tên Abu Dhabi như một địa điểm khả thi.

Ngày 21 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết Kyiv đã nhận được tín hiệu từ Washington rằng Mạc Tư Khoa sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên. Tuy nhiên, thời điểm và chương trình nghị sự của cuộc gặp dự kiến vẫn đang được thảo luận.

Nỗ lực ngoại giao này diễn ra trong bối cảnh những bất đồng sâu sắc về các điều khoản của một thỏa thuận dàn xếp. Mạc Tư Khoa tiếp tục đòi hỏi những nhượng bộ về lãnh thổ, trong khi Kyiv bác bỏ bất kỳ thỏa thuận nào có thể làm suy yếu chủ quyền của Ukraine hoặc khiến nước này dễ bị tổn thương trước một cuộc xâm lược khác của Nga.

Kyiv kêu gọi ngừng bắn và bảo đảm an ninh.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine sẵn sàng ngừng giao tranh dọc theo chiến tuyến hiện tại nhưng nhấn mạnh rằng một giải pháp lâu dài phải bao gồm các bảo đảm an ninh đáng tin cậy chống lại sự xâm lược mới của Nga.

Trong bài phát biểu hôm Chúa Nhật, ngày 24 tháng 10, nêu rõ các điều kiện hòa bình của Ukraine, ông kêu gọi Mỹ và Âu Châu cam kết an ninh vững chắc, một quân đội Ukraine mạnh mẽ được hỗ trợ bởi nguồn tài trợ quốc tế ít nhất 10 năm, và một lệnh ngừng bắn trước khi tiến hành các cuộc đàm phán rộng hơn.

Kyiv cũng cảnh báo không nên nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga hoặc đưa ra những nhượng bộ mà không có biện pháp bảo vệ chống lại một cuộc xâm lược khác.

Việc hỗ trợ quân sự làm gia tăng căng thẳng với Washington.

Những phát biểu của Sybiha được đưa ra trong bối cảnh Kyiv đang đối mặt với sự bất ổn mới về sự hỗ trợ quân sự của Mỹ.

Ngày 17 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết tốc độ Starlink ở Ukraine đã bị giới hạn ở mức 161 km/h, khiến hệ thống không thể sử dụng được cho một số máy bay điều khiển từ xa đánh chặn được thiết kế để tiêu diệt máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed chạy bằng động cơ phản lực của Nga, và gây nguy hiểm cho khả năng đánh chặn các cuộc tấn công của Nga của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy nói với CNN: "Khi một máy bay điều khiển từ xa của Nga di chuyển với tốc độ 450 hoặc 500 km/h, và các máy bay điều khiển từ xa của bạn bị hạn chế tốc độ xuống còn 100 hoặc thậm chí 70 km/h vào một đêm nào đó, bạn không thể đánh chặn bất cứ thứ gì. Và điều này thật khủng khiếp."

Tổng thống Zelenskiy khẳng định Ukraine không sử dụng Starlink để tấn công các mục tiêu quân sự hoặc năng lượng của Nga bên trong lãnh thổ Nga.

"Chúng tôi không tấn công các mục tiêu quân sự hay mục tiêu năng lượng của Nga bằng Starlink. Tuyệt đối không," ông nói. "Đó là lý do tại sao việc họ hạn chế chúng tôi ở Ukraine lại kỳ lạ. Điều đó có nghĩa là hạn chế khả năng tự vệ của chúng tôi."

Việc không thể đánh chặn hiệu quả máy bay điều khiển từ xa của Nga đã trở thành mối đe dọa lớn đối với các thành phố và cơ sở hạ tầng của Ukraine.

Ông mô tả những hạn chế và sự trì hoãn này là những nỗ lực nhằm gây áp lực buộc Ukraine đầu hàng. Cho đến nay, Washington chưa công khai xác nhận rằng các biện pháp này nhằm mục đích buộc Kyiv phải đầu hàng, nhưng Tổng thống Zelenskiy âu lo rằng điều đó có thể xảy ra trong tương lai.

[Kyiv Post: Russia Won’t Negotiate Seriously While It Thinks It Can Force Ukraine to Surrender, Sybiha Says]

10. Tổng thống Iran thừa nhận nhiều người đang phải vật lộn để có đủ lương thực do chiến tranh và lệnh trừng phạt gây ra nhiều thiệt hại.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết nhiều người dân Iran đang phải vật lộn để kiếm đủ ăn, khi áp lực kinh tế từ cuộc chiến với Hoa Kỳ ngày càng gia tăng.

Trong những tuần gần đây, Mỹ đã giảm bớt các hoạt động quân sự để tập trung vào gây áp lực kinh tế, trong khi các nhà lãnh đạo Iran cho rằng các cuộc đàm phán hòa bình chỉ có thể thành công nếu không có áp lực và đe dọa từ Washington, khi cuộc xung đột vẫn đang bế tắc.

"Có rất nhiều người trong xã hội này đang phải vật lộn để kiếm đủ ăn vì cuộc chiến mà chúng ta đang vướng vào, vì những điều kiện thời chiến mà chúng ta đang phải sống", Pezeshkian nói trong một bài phát biểu được chia sẻ trên địa điểm của ông.

Pezeshkian kêu gọi chấm dứt cái mà ông mô tả là "tình trạng không chiến tranh cũng không hòa bình", nói rằng Tehran "cũng phải thoát khỏi tình trạng này", nhưng không nêu rõ cách thức.

Những phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh lo ngại về việc tái diễn xung đột ngày càng gia tăng. Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cho biết các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran có thể tiếp tục ngay trong cuối tuần này.

"Liệu có thể xảy ra một cuộc tấn công vào cuối tuần này không? Chắc chắn là có," Barrack nói với người dẫn chương trình podcast Mario Nawfal. Barrack, người cũng là đặc phái viên của Washington về Syria, không có vai trò trực tiếp nào trong vấn đề Iran.

[CBSNews: Iran president admits many struggling for food as war, sanctions take toll]

11. Trong cuộc gặp, Putin và Pezeshkian thảo luận về việc Nga và Iran mở rộng hợp tác năng lượng.

Putin và người đồng cấp Iran, Tổng thống Masoud Pezeshkian, đã thảo luận về việc hợp tác trong các dự án dầu khí khi hai người gặp mặt trực tiếp tại Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn các nước xuất khẩu khí đốt ở Mạc Tư Khoa hôm thứ Ba.

Theo thông cáo từ chính phủ Iran, hai nhà lãnh đạo "đã thảo luận về việc mở rộng hợp tác chính trị, kinh tế, thương mại và năng lượng, bao gồm các dự án chung trong lĩnh vực dầu khí".

Ông Pezeshkian cũng thảo luận về việc hợp tác xuất khẩu khí đốt tự nhiên. Theo tổng thống, Iran đứng thứ ba thế giới về sản lượng khí đốt tự nhiên - 280 tỷ mét khối mỗi năm - chỉ sau Mỹ và Nga.

"Ông Pezeshkian nhấn mạnh rằng những diễn biến toàn cầu đòi hỏi sự hợp tác kỹ thuật-công nghệ chung và quản trị chiến lược trên các thị trường năng lượng quốc tế", chính phủ cho biết, có lẽ ám chỉ đến cuộc chiến với Mỹ.

Nga và Iran đã hợp tác với nhau trong nhiều năm. Trong khi cuộc chiến ở Ukraine vẫn tiếp diễn, Nga tiếp tục mua máy bay điều khiển từ xa Shahed để sử dụng trong các cuộc tấn công.

Hai nước hiếm khi phối hợp trong các dự án năng lượng, vì cả hai đều tự sản xuất một lượng lớn dầu thô. Tuy nhiên, thời điểm cuộc thảo luận hôm thứ Ba tại Nga lại đặc biệt quan trọng bởi vì Iran đã bị cắt đứt nguồn cung nhập khẩu và xuất khẩu dầu thô do lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.

[CBSNews: Putin, Pezeshkian discuss Russia and Iran expanding energy cooperation in meeting]

12. Một quan chức Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết, những lời đe dọa của Mỹ đối với Iran "chủ yếu chỉ để phục vụ mục đích truyền thông".

Một quan chức thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã chỉ trích mạnh mẽ những lời đe dọa lặp đi lặp lại của Mỹ và Trump, gọi chúng là "chủ yếu nhằm mục đích thu hút sự chú ý của truyền thông" và khẳng định nước này đã sẵn sàng nếu xảy ra xung đột mới.

"Chính kẻ thù hiểu rõ hơn ai hết rằng chúng không thể tiến hành các hoạt động hiệu quả trong điều kiện hiện tại và chắc chắn sẽ thất bại trong việc đạt được mục tiêu của mình", phát ngôn viên của IRGC, Chuẩn tướng Hossein Mohebbi, nói với hãng thông tấn bán chính thức Fars.

Trump cho biết bất kỳ cuộc tấn công nào có thể nhằm vào Iran sẽ phải chờ đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào ngày 3 tháng 11, nhưng ông đã nhiều lần tuyên bố có thể chấm dứt chiến tranh với Iran bất cứ lúc nào ông muốn thông qua các hành động quân sự mới.

Ông Mohebbi nói rằng Iran sẽ sẵn sàng nếu Mỹ quay trở lại các cuộc tấn công quân sự.

"Ngay cả khi kẻ thù tiến hành những hành động hạn chế, phản ứng của Iran sẽ mạnh mẽ hơn gấp nhiều lần, xét đến tình trạng sẵn sàng hiện có và các kế hoạch tác chiến của quân đội", ông nói.

[CBSNews: U.S. threats toward Iran "largely for media consumption," IRGC official says]

13. Hãng tin AFP đưa tin, một nhà ngoại giao Pháp bị "đe dọa" tại Iran bởi các đặc vụ an ninh.

Phó trưởng phái đoàn Pháp tại Tehran hồi đầu tháng này đã bị "đe dọa bởi những cá nhân tự xưng là thuộc lực lượng an ninh Iran", một nguồn tin ngoại giao nói với hãng tin AFP hôm thứ Ba.

Vụ việc này, vụ thứ hai liên quan đến các nhà ngoại giao Pháp tại Tehran trong vòng chưa đầy bốn tháng, cho thấy rõ sự xấu đi nghiêm trọng trong quan hệ giữa Pháp và Iran.

Theo nguồn tin, để đáp trả việc nhà ngoại giao bị đối xử tệ bạc hồi đầu tháng 10, Đại sứ Iran tại Pháp đã bị Bộ Ngoại giao Pháp triệu tập, nhưng không nêu rõ ngày triệu tập cụ thể.

"Ông ấy đã được nhắc nhở một cách mạnh mẽ rằng chúng tôi mong muốn chính quyền Iran thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm an ninh cho nhân viên và cơ sở của chúng tôi", nguồn tin cho biết.

Tạp chí Le Point của Pháp, tờ báo đầu tiên đưa tin về vụ việc, cho biết nhà ngoại giao này đã bị các thành viên lực lượng an ninh Iran chặn lại một cách thô bạo trên đường phố, vi phạm quy chế ngoại giao của ông. Cuộc chạm trán lên đến đỉnh điểm bằng điều mà tạp chí mô tả là một cuộc thẩm vấn cưỡng bức.

Tập phim này đề cập đến một sự việc xảy ra hồi tháng 7 liên quan đến hai nhà ngoại giao Pháp đóng tại Tehran.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot khi đó cáo buộc chính quyền Iran đã "giam giữ họ vô cớ trong nhiều giờ", đồng thời cho biết thêm một trong số họ đã bị "hành hung".

Vào thời điểm đó, Iran cho biết các nhà ngoại giao đã bị "thẩm vấn sơ lược" bởi các cơ quan an ninh sau khi tham dự "cuộc gặp với một số cá nhân bị chính quyền truy nã", và lên án sự "can thiệp... dưới chiêu bài hợp tác với xã hội dân sự" của Pháp.

[CBSNews: French diplomat "intimidated" in Iran by suspected security agents, AFP reports]

14. Mỹ cấp thị thực cho ông Flávio Bolsonaro và gia đình của ông sau khi ông thất cử tổng thống.

Thượng Nghị Sĩ Brazil Flávio Bolsonaro và gia đình sẽ nhận được thị thực vào Mỹ sau khi ông Bolsonaro thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống Brazil cuối tuần qua, một quan chức cao cấp của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết với đài CBS News hôm thứ Ba.

Quan chức này cho biết, ông Bolsonaro, một đồng minh của Tổng thống Trump, và gia đình ông sẽ được phép nhập cảnh vào Mỹ.

Theo nhiều nguồn tin từ truyền thông Brazil, ông Bolsonaro đã rời Brazil đến Mỹ sau thất bại trước tổng thống đương nhiệm Luiz Inácio Lula da Silva trong cuộc bầu cử hôm Chúa Nhật.

Phát ngôn nhân của Bolsonaro không trả lời yêu cầu bình luận. Quản lý chiến dịch tranh cử của ông, Rogério Marinho, cũng từ chối bình luận.

Anh trai của Bolsonaro, Eduardo Bolsonaro, hiện đang sống ở Texas, đã công khai khuyến khích ông rời khỏi Brazil nếu thua cuộc bầu cử.

Ông Bolsonaro đã quảng bá mối quan hệ của mình với Tổng thống Trump và đến thăm Tòa Bạch Ốc hồi tháng Năm. Mối quan hệ gia đình còn sâu sắc hơn: Anh trai ông, Eduardo Bolsonaro, đã bị kết án vắng mặt vào tháng Sáu vì tội vận động hành lang bất hợp pháp đối với chính quyền Trump và bị kết án bốn năm tù. Lệnh bắt giữ ông ta vừa được ban hành.

Tổng thống Trump không đưa ra lời ủng hộ hoàn toàn dành cho Bolsonaro trong vòng bầu cử thứ hai với Lula, như ông đã làm với một số ứng cử viên cánh hữu khác ở Mỹ Latinh. Nhưng hôm thứ Hai, ông đã ám chỉ, mà không đưa ra bằng chứng, rằng cuộc bầu cử ở Brazil đã bị "gian lận".

Quyết định rời Brazil của Bolsonaro được đưa ra khi thời hạn nộp lại hộ chiếu thường và hộ chiếu ngoại giao của ông hết hạn vào trưa thứ Ba. Vẫn chưa rõ liệu ông đã tuân thủ hay chưa.

Ông Bolsonaro đã nhận được lệnh phải giao nộp hộ chiếu vào thứ Hai, một ngày sau thất bại bất ngờ của ông. Ông Bolsonaro cho biết ông nhận được lệnh này bên ngoài nhà riêng nơi cha ông, cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, đang thụ án 27 năm quản thúc tại gia vì tội âm mưu đảo chính sau thất bại trong cuộc bầu cử năm 2022 trước bà Lula. Sau thất bại năm 2022, Jair Bolsonaro đã trốn khỏi Brazil sang Florida. Ông trở về ba tháng sau đó.

Lệnh của Tòa án Tối cao được niêm phong, mà hãng tin AP đã xem được, được ban hành hôm Chúa Nhật. Ông Bolsonaro đã từ chối thừa nhận thất bại và đưa ra những cáo buộc vô căn cứ về gian lận bầu cử.

Bà Lula, người vừa tròn 81 tuổi vào thứ Ba, đã nhận được hơn 64 triệu phiếu bầu, so với chưa đến 60 triệu phiếu bầu cho ông Bolsonaro, một khoảng cách gần 4%.

[CBSNews: U.S. issuing visas to Brazil's Flávio Bolsonaro and family after he lost presidential election, official says]

15. Vụ tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo kinh hoàng của Nga đã nhắm vào trường đại học, cây cầu và các trung tâm y tế ở Kyiv.

Hỏa tiễn đạn đạo của Nga đã tấn công vào Kyiv trong một cuộc tấn công chết người vào đêm 26-27 tháng 10, đánh trúng khuôn viên trường đại học, một cây cầu lớn, một tòa nhà hành chính và các cơ sở y tế.

Kyiv, một thành phố với ba triệu dân, đã liên tục bị tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo của Nga trong những tháng gần đây khi Mạc Tư Khoa lợi dụng điểm yếu về phòng không của Ukraine. Trong khi các cuộc tấn công trên chiến trường của Nga đã chậm lại, nước này đã chọn chiến lược không kích quy mô lớn nhằm vào dân thường dễ bị tổn thương.

Ít nhất một người thiệt mạng và 15 người bị thương trong vụ tấn công mới nhất của Nga, theo Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine, gọi tắt là DSNS cho biết. Những người bị thương trong vụ tấn công bao gồm một nhân viên y tế, một kỹ thuật viên y tế và một sinh viên đại học 20 tuổi.

Sau đó, thị trưởng báo cáo về một cuộc tấn công trên cầu phía Nam bắc qua sông Dnipro, một trong những tuyến đường giao thông chính của Kyiv. Cây cầu này nối liền hai bờ đông và tây của thành phố và rất quan trọng đối với việc đi lại hàng ngày của hàng trăm ngàn cư dân.

Ông Klitschko cho biết, cây cầu và cơ sở hạ tầng tàu điện ngầm đã bị hư hại trong đêm. Dịch vụ tàu hỏa trên cầu đã tạm thời bị đình chỉ.

Ihor, người sống ở bờ đông sông Dnipro nhưng làm việc ở bờ tây, cho biết quãng đường đi làm của anh hiện mất khoảng hai tiếng, bao gồm khoảng nửa tiếng đi bộ qua cầu phía Nam.

"Từ giờ chúng tôi sẽ phải đi bộ như thế này mỗi sáng. Đi đường vòng sẽ mất quá nhiều thời gian," Ihor, người từ chối tiết lộ họ của mình, nói với tờ Kyiv Independent.

Iryna cũng đang băng qua cây cầu khi nó vẫn đóng cửa đối với các phương tiện giao thông, nhưng cô ấy sử dụng xe tay ga điện để đi qua. Sau vụ tấn công đêm 27 tháng 10, đây là lần đầu tiên cô ấy đi làm bằng phương tiện này.

"Đây là một phương tiện giao thông thay thế, nhưng tôi không biết hành trình sẽ mất bao lâu," Iryna, người cũng từ chối tiết lộ họ của mình, nói, bày tỏ hy vọng rằng cây cầu sẽ sớm được sửa chữa.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết một khuôn viên trường đại học trong thành phố đã bị Nga tấn công, cùng với công viên Kyoto nổi tiếng và các tòa nhà dân cư của Kyiv.

Bộ trưởng Giáo dục Andriy Butenko sau đó cho biết cuộc tấn công của Nga đã gây hư hại các tòa nhà và ký túc xá của Đại học Thương mại và Kinh tế Quốc gia. Ông nói rằng không có sinh viên hay nhân viên nào của trường thiệt mạng.

"Đây lại một lần nữa là một quốc gia khủng bố tấn công các cơ sở giáo dục. Một trường đại học, một viện nghiên cứu khoa học, một trường cao đẳng, một trường học, hay một trường mẫu giáo - kẻ thù nhắm thẳng hỏa tiễn vào trẻ em, giáo viên và các nhà khoa học mà không hề có chút thương xót hay nhân đạo nào. Không có lời bào chữa nào cho những hành động tàn nhẫn của Mạc Tư Khoa", ông Butenko nói thêm.

[Kyiv Independent: Deadly Russian ballistic missile attack hits Kyiv university, bridge, medical centers]