Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với dân chúng rằng : “Nước Thiên Chúa giống cái gì đây? Tôi phải ví Nước ấy với cái gì? Nước Thiên Chúa giống như chuyện một hạt cải người nọ lấy gieo trong vườn mình. Nó lớn lên và trở thành cây, chim trời làm tổ trên cành được.”

Người lại nói : “Tôi phải ví Nước Thiên Chúa với cái gì? Nước Thiên Chúa giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men.”

Đó là Lời Chúa

 

“Nó lớn lên và trở thành cây”.

“Vấn đề không phải lúc nào cũng là bạn lớn lên nhanh đến đâu, mà là bạn có đang lớn lên không!” - Donald S. Whitney.

Kính thưa Anh Chị em,

Không phải nhanh hay chậm nhưng chúng ta có thật sự đang lớn lên? Lời Chúa hôm nay mở ra một nghịch lý: lớn lên thật là biết làm cho người khác lớn lên - ‘lớn - làm cho lớn’.

Chúa Giêsu ví Nước Thiên Chúa như hạt cải một người gieo trong vườn. Hạt lớn lên thành cây, chim trời đến làm tổ. Chim không chỉ ghé đậu rồi bay đi, nhưng tìm được một chốn ở lại, nghỉ ngơi, đẻ trứng, ấp con và nuôi dưỡng sự sống. Điều quý nhất của cây không phải là đã vươn cao bao nhiêu, mà là có bao nhiêu chim trời đã tìm được chỗ ở, được nâng đỡ và trưởng thành nhờ cây. “Cây trong vườn đâu tính chuyện ai xứng đáng, đàn vật ngoài đồng cũng vậy. Chúng cho đi để sống; giữ lại là tàn lụi!” - Kahlil Gibran.

Nắm men lại lớn lên theo một cách khác! Người phụ nữ vùi nó vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả dậy men. Men không lớn thành một khối men đồ sộ, nó trộn vào bột; không còn được nhìn thấy, nhưng chính lúc ấy, cả khối bột bắt đầu biến đổi. Cây lớn lên để có chỗ cho chim; men khuất đi để cả khối bột dậy lên. Một bên trở nên lớn lao bằng vươn cao xoè tán; bên kia làm nên điều lớn lao bằng cách ẩn khuất. Nước Thiên Chúa lớn lên theo cả hai cách: trở thành nơi đón nhận sự sống, và âm thầm biến đổi sự sống từ bên trong.

Từ hạt cải đến nắm men, từ gia đình đến Hội Thánh, tình yêu đích thực mang dáng dấp một Đức Kitô tự hiến. “Đức Kitô là đầu của Hội Thánh, chính Người là Đấng cứu chuộc Hội Thánh” - bài đọc một. Ngài yêu thương và hiến mình để làm cho Hội Thánh nên thánh. Thánh Vịnh đáp ca cũng vẽ nên một mái nhà đầy sức sống: người vợ như cây nho sai trái, đàn con như những chồi ôliu quanh bàn ăn. “Hạnh phúc thay những người kính sợ Chúa!” không dừng ở phúc lành mình nhận, nhưng còn nở ra nơi những sự sống được nuôi dưỡng bên cạnh.

Chúng ta có khi tuổi đã cao, có địa vị, kinh nghiệm, nhưng người ở bên vẫn không có chỗ để lớn lên; muốn họ trưởng thành, nhưng chúng ta không muốn họ vượt khỏi tầm kiểm soát. Cây cao mà bóng không toả; muốn cả khối bột dậy, nhưng men vẫn muốn được nhìn thấy. Muốn người khác lớn lên, đôi khi chính mình phải biết rút lui - ‘lớn - làm cho lớn!’.

Anh Chị em,

Đức Kitô lớn lên trong thân phận con người, rồi chấp nhận nhỏ lại đến tận cái chết trên thập giá. Từ cạnh sườn rộng mở của Ngài, Hội Thánh được khai sinh; từ sự sống Ngài trao, muôn người được sống. Đấng đã khuất mình trong lòng đất nay phục sinh, vẫn âm thầm nuôi dưỡng Hội Thánh và nhân loại. Chúng ta không thể làm cho ai được sống dồi dào nếu trước hết không đón nhận sự sống từ Đức Kitô. “Cành nho không thể làm gì nếu lìa thân nho, vì nhựa sống không đến được với chúng. Chúng cần nhựa sống để lớn lên và sinh hoa trái!” - Phanxicô.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con nôn nóng trước những đổi thay chậm chạp; cho con kiên trì với điều thiện nhỏ bé mỗi ngày; và biết vui khi anh em tiến xa hơn con!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Còn phải chờ xem Giáo hoàng Leo XIV sẽ định hướng thế nào cho Bộ Giáo lý Đức tin (DDF).

Christopher R. Altieri, trong bản tin Crux ngày 25 tháng 10 năm 2026, nhận định rằng: Việc Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) công bố một tài liệu quan trọng vào tuần trước đã khơi dậy nhiều cuộc tranh luận, dù hầu hết chỉ gói gọn trong phạm vi giới Công Giáo chuyên nghiệp – những người thường xuyên tham gia vào các diễn đàn thảo luận.

Một phần lý do nằm ở chủ đề của tài liệu: việc truyền đạt đức tin trong một thời đại đang trải qua những thay đổi sâu sắc. Một phần khác nằm ở độ dài của văn bản: hơn 25,000 từ.

Tài liệu *Venite ad me* (Hãy đến với Ta) của DDF – với tiêu đề đầy đủ là *Những suy tư về việc truyền đạt đức tin trong một thời đại thay đổi mang tính thời đại* – đề cập đến một vấn đề then chốt trong bối cảnh suy giảm nghiêm trọng tại các khu vực vốn có truyền thống Kitô giáo lâu đời và vững chắc nhất. Tuy nhiên, tài liệu này dài tương đương một chuyên khảo thần học và chạm đến vô số vấn đề khác nhau.

Khi đọc tài liệu này, người ta có cảm giác rằng các tác giả muốn nó trở nên dễ tiếp cận đối với cả những người không phải là chuyên gia.

*Venite* không chú trọng vào “sự chính xác về thuật ngữ hay cách trình bày mang tính hệ thống”, mà thay vào đó chọn “phong cách diễn giải tự do hơn” – điều này thể hiện rõ nhất ở chương cuối, nơi tập hợp các “lời chứng cá nhân” từ những người đã tái khám phá đức tin.

Quan trọng hơn, tài liệu nêu rõ rằng mục đích không phải là giải quyết dứt điểm các vấn đề tín lý, mà “chủ yếu nhằm khơi gợi việc suy tư trong Giáo hội và thúc đẩy cam kết mục vụ liên quan đến việc truyền đạt đức tin”.

*Venite* viết tiếp: “Vì lý do này, văn bản xem xét nhiều quan điểm khác nhau mà không khẳng định giải quyết dứt điểm vấn đề; các vấn đề này vẫn để ngỏ cho những phân tích và phát triển sâu hơn.”

Những độc giả vốn quen gọi Bộ Giáo lý Đức tin là “cơ quan giám sát tín lý của Vatican” có lẽ sẽ phải ngạc nhiên khi đọc những dòng này. Được gọi theo lối truyền thống là *La Suprema* (Tối cao) nhờ vị thế vượt trội trong các cơ quan thuộc Giáo triều Rôma, Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) có trách nhiệm giám sát các văn kiện chính thức của Vatican, đồng thời nắm giữ một dạng quyền hạn “cảnh sát” đối với các văn bản thần học và tài liệu giảng dạy được công bố trong toàn thể Giáo hội.

Tuy nhiên, khi trao quyền điều hành DDF cho Đức Tổng Giám Mục (nay là Hồng Y) Victor Manuel Fernández – một người bạn lâu năm và từng là người chấp bút cho mình – Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã vạch ra một định hướng sứ mệnh hoàn toàn mới cho ông: thúc đẩy đối thoại thần học.

Nghe thì có vẻ tốt đẹp, nhưng trên thực tế, điều này lại nảy sinh những vấn đề, trong đó có việc “tăng dần sứ mệnh” (mission creep) – tức là việc một tổ chức tự ý nới rộng phạm vi trách nhiệm mà thiếu sự cân nhắc thấu đáo – một nguy cơ thường trực trong bất kỳ tổ chức phức tạp nào.

Công bằng mà nói, văn kiện năm 2022 tái tổ chức Giáo triều Rôma – bộ máy điều hành trung tâm của Giáo hội – đã định hướng sứ mệnh của DDF theo tinh thần truyền giáo và loan báo Tin Mừng.

Văn kiện nền tảng năm 2022 mang tên *Praedicate Evangelium* (Hãy rao giảng Tin Mừng) vẫn giao cho DDF vai trò truyền thống là bảo vệ kho tàng đức tin.

*Praedicate Evangelium* nêu rõ: “Nhiệm vụ của Bộ Giáo lý Đức tin là hỗ trợ Đức Giáo Hoàng và các Giám mục trong việc loan báo Tin Mừng trên toàn thế giới”. Tuy nhiên, văn kiện này cũng nhấn mạnh rằng DDF thực hiện nhiệm vụ đó “thông qua việc thúc đẩy và bảo vệ sự toàn vẹn của giáo huấn Công Giáo về đức tin và luân lý”.

Trong lá thư gửi Đức Hồng Y Fernández năm 2023, Đức Giáo Hoàng Phanxicô viết: “Trước đây, cơ quan mà Đức Hồng Y sắp lãnh đạo từng sử dụng những phương thức phi đạo đức. Đó là thời kỳ mà thay vì thúc đẩy tri thức thần học, người ta lại tập trung truy xét những sai lạc giáo lý có thể xảy ra”.

Đức Giáo Hoàng khẳng định: “Điều tôi mong đợi ở Đức Hồng Y hoàn toàn khác biệt”. Dưới sự điều hành của Đức Hồng Y Fernández, DDF vẫn sẽ “gìn giữ giáo huấn bắt nguồn từ đức tin”, nhưng thực hiện điều đó “nhằm ‘giải trình về niềm hy vọng của chúng ta’”, chứ “không phải như một kẻ thù chuyên chỉ trích và lên án”. Câu cuối cùng đó là một tham chiếu trực tiếp đến Tông huấn *Evangelii gaudium* (Niềm vui Tin Mừng) năm 2013 của Đức Thánh Cha Phanxicô – văn kiện khép lại Năm Đức Tin do Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI (vị tiền nhiệm trực tiếp của ngài) công bố. Nhân tiện, cần lưu ý rằng chính Đức Hồng Y Fernández cũng đã tham gia soạn thảo *Evangelii gaudium*.

Văn kiện nền tảng năm 2022 về việc tái cấu trúc Giáo triều cùng lá thư năm 2023 của Đức Thánh Cha Phanxicô đều chú trọng nhiều vào tầm nhìn hơn là các phương thức thực thi cụ thể. Điều này hoàn toàn phù hợp với các văn kiện cấp cao, nhưng lại để ngỏ câu hỏi “thực hiện như thế nào?” – một vấn đề mà cách giải quyết sẽ dần được định hình trong quá trình triển khai.

Tóm lại, dù Đức Giáo Hoàng có giao thêm nhiệm vụ gì đi nữa, thì chức năng cốt lõi của Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) vẫn là xác định giáo lý đức tin. Hơn nữa, khi Đức Hồng Y Fernández tiếp quản Bộ này, vẫn chưa rõ làm thế nào một cơ quan vốn được thiết kế để đưa ra quyết định cuối cùng lại có thể đồng thời thúc đẩy đối thoại.

Khi một cơ quan như Bộ Giáo lý Đức tin đưa ra các “suy tư” về bất cứ vấn đề gì, thật khó để chỉ coi đó đơn thuần là những “suy tư” – cũng giống như việc khó có thể xem “gợi ý” của cấp trên chỉ là một “gợi ý” bình thường, ngay cả khi chính người đó khẳng định: “Tôi chỉ đang đưa ra gợi ý thôi.”

Vì hiện tại đang là tháng Mười, thời điểm diễn ra loạt trận chung kết bóng chày (Fall Classic), xin cho phép tôi sử dụng một phép ẩn dụ từ môn thể thao này: Nhiệm vụ của Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) là đưa ra các quyết định mang tính tín lý – giống như trọng tài xác định bóng vào sân hay ra ngoài. DDF không có vai trò huấn luyện, quản lý các đội, hay đưa ra những bình luận bên lề.

Đức Hồng Y Fernández đảm nhận vị trí này vào năm 2023, khi triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô đã gần đến hồi kết. Một số dự án của DDF vẫn đang được triển khai khi các Hồng Y bầu chọn Đức Lêô XIV, trong đó có văn kiện mang tên *Venite ad me*.

Phần kết luận của *Venite ad me* giải thích: “Vào cuối cuộc đời mình, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã giao cho Bộ Giáo lý Đức tin nhiệm vụ đưa ra những suy tư cho Giáo hội về việc truyền bá đức tin; sau đó, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cũng tái khẳng định yêu cầu này.”

Văn kiện này cho biết thêm: “Bộ đã đón nhận nhiệm vụ này trong tinh thần đổi mới truyền giáo – điều được đòi hỏi nơi toàn thể dân Chúa, bao gồm cả các cơ quan thuộc Giáo triều Rôma.”

Vấn đề nằm ở chỗ, trong Giáo triều Rôma vốn đã có một cơ quan chuyên trách về sứ vụ truyền giáo và loan báo Tin Mừng – tức là việc phổ biến và truyền bá đức tin. Đây là một cơ quan quy mô lớn với nguồn lực và tài sản riêng.

Đáng chú ý hơn, chính *Venite ad me* cũng thừa nhận rằng nhiệm vụ này “thuộc phạm vi thẩm quyền của một Bộ khác: đó là Phân bộ về các Vấn đề Căn bản liên quan đến việc Loan báo Tin Mừng trên Thế giới, thuộc Bộ Loan báo Tin Mừng.”

*Venite ad me* còn giải thích rằng Phân bộ về các Vấn đề Căn bản này “từ lâu đã tham gia vào công tác nghiên cứu và đối thoại, không chỉ về việc truyền bá đức tin mà còn về các chủ đề liên quan” – bao gồm cả một số nội dung được đề cập ở các mức độ khác nhau ngay trong chính văn kiện của DDF.

Tại sao Bộ Loan báo Tin Mừng lại không được giao nhiệm vụ này, thay vì được Đức Phanxicô trao cho DDF? Đây là một câu hỏi chính đáng, mà câu trả lời chỉ phần nào nằm ở khuynh hướng của Đức Phanxicô: ngài thường dựa vào các mối quan hệ cá nhân hơn là các chức năng định sẵn theo cơ cấu tổ chức.

Điều này gợi mở về một vấn đề lớn hơn trong toàn bộ hệ thống Giáo triều.

Trong cuốn sách của tôi viết về Đức Lêô XIV và công cuộc cải cách Công Giáo trong thế kỷ 21, tôi từng lưu ý rằng quyết định của Đức Phanxicô khi đặt việc loan báo Tin Mừng làm trọng tâm cho mọi hoạt động của Giáo triều Rôma đã “đặt tư tưởng lên trên thực tế” – điều này đi ngược lại một trong những nguyên tắc cốt lõi mà chính Đức Phanxicô từng đặt ra. Nỗ lực này cũng đặt ra cho Giáo triều một nhiệm vụ mà cấu trúc của nó vốn không được thiết kế để thực hiện.

Nói một cách đơn giản, Giáo triều là một cấu trúc quyền lực, một bộ máy hành chính. Trên thực tế, việc biến công cuộc loan báo Tin Mừng thành sứ mệnh của Giáo triều đã biến mệnh lệnh truyền giáo của Giáo hội thành một quy trình hành chính, đồng thời làm mờ đi ranh giới phân định phạm vi thẩm quyền giữa các cơ quan (dicastery) khác nhau.

Mặt khác, một trong những lời chỉ trích lâu nay đối với Giáo triều là các cơ quan trực thuộc thường hoạt động biệt lập với nhau (một thực trạng mà Giáo hoàng Leo XIV từng công khai đề cập với vẻ không hài lòng rõ rệt).

Những thay đổi do Giáo hoàng Phanxicô thực hiện có thể được tận dụng để phá vỡ sự biệt lập này, nhưng hiện tại, tình hình vẫn còn khá bất ổn.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV được bầu chọn với kỳ vọng ổn định lại Giáo triều và “hạ nhiệt” bầu không khí trong Giáo hội sau giai đoạn đầy biến động và căng thẳng dưới triều đại của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Cho đến nay, Đức Giáo Hoàng Leo chủ yếu để các văn phòng và quan chức cấp cao trong Giáo triều tự vận hành mà không can thiệp trực tiếp. Cách tiếp cận này đã mang lại một mức độ ổn định nhất định. Đức Giáo Hoàng Leo cũng chọn cách để Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) hoàn tất các dự án đang dang dở – một phương thức làm việc hoàn toàn phù hợp với phong cách điều hành của ngài.

Hiện tại, những nhiệm vụ mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô giao cho cơ quan này dưới thời Đức Hồng Y Fernández đã gần như hoàn tất.

Đầu tháng này, Đức Hồng Y Quốc vụ khanh Tòa Thánh Pietro Parolin đã thu hút sự chú ý khi phát biểu rằng, sau khi được chẩn đoán mắc bệnh ung thư, Đức Giáo Hoàng có thể sẽ “điều chỉnh lại” phương thức điều hành triều đại của mình “nếu cần thiết”.

Liệu Đức Giáo Hoàng có điều chỉnh lại định hướng sứ mệnh của Bộ Giáo lý Đức tin hay không vẫn còn là một câu hỏi mở. Cách thức ngài thực hiện sự điều chỉnh đó – nếu có – sẽ phản ánh rõ nét định hướng quản trị của ngài, cũng như cho thấy diện mạo của triều đại Giáo hoàng Leo XIV khi thực sự đi vào ổn định và định hình rõ nét.

 

1. Putin thề trả thù cho cuộc tấn công lớn chưa từng có của Ukraine vào trung tâm Belgorod của Nga.

Hôm Thứ Hai, 26 Tháng Mười, Alexander Shuvaev, quyền Thống đốc khu vực Belgorod đã cho biết một số chi tiết về cuộc tấn công lớn chưa từng có của quân Ukraine vào trung tâm thủ phủ Belgorod của Nga.

Ông cho biết một lượng lớn máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công khu vực biên giới Belgorod của Nga từ lúc 4h30 chiều Chúa Nhật, 25 Tháng Mười.

Theo người dân địa phương, phần lớn máy bay điều khiển từ xa tập trung vào một khu vực ở trung tâm thành phố Belgorod. Kênh giám sát Exilenova-Plus cho biết mục tiêu là khu phức hợp mua sắm MegaGRINN, trung tâm bán lẻ và giải trí lớn nhất Belgorod.

MegaGRINN có diện tích hơn 163.000 mét vuông và bao gồm hơn 200 cửa hàng, cũng như một siêu thị, rạp chiếu phim và nhà hàng.

Ban đầu, máy bay điều khiển từ xa của quân Ukraine đã treo một lá quốc kỳ Ukraine thật lớn bay vòng quanh khu phức hợp mua sắm MegaGRINN, thu hút một số lượng lớn hỏa lực của Nga trước khi phi công lái máy bay điều khiển từ xa thành công trong việc móc lá cờ vào một cây ăng ten lớn trên tháp truyền hình của thành phố Belgorod. Chiếc máy bay điều khiển từ xa sau đó lượn một vòng trước khi đâm đầu xuống MegaGRINN phát nổ.

Sau đó, hàng ngàn máy bay điều khiển từ xa bắt đầu tấn công các xe chở hàng và các xe mang biển số nhà nước. Chúng lao thẳng vào các xe đang di chuyển hay đang dừng trước đèn giao thông, tạo thành một cảnh nhốn nháo kinh hoàng trên đường phố. Trong một số trường hợp xe cộ tông vào nhau vì tình trạng mất điện lan rộng đã tắt hầu hết các đèn giao thông.

Trong cuộc phỏng vấn vào sáng Thứ Hai, 26 Tháng Mười, trùm mafia Vladimir Putin đã lên tiếng chỉ trích Alexander Shuvaev, quyền Thống đốc khu vực Belgorod, đã phản ứng quá chậm chạp. Lúc 10 giờ tối Chúa Nhật, Shuvaev mới ban hành lệnh giới nghiêm khi một số lượng lớn xe cộ đã bị máy bay điều khiển từ xa của quân Ukraine tấn công hoặc đâm vào nhau do hốt hoảng chạy quá tốc độ. Tên độc tài thề sẽ trả thù cuộc tấn công này của Ukraine.

Shuvaev báo cáo có ít nhất 6 người chết và hàng chục người bị thương vì các cuộc tấn công vào xe cộ. Ông cũng báo cáo về một vụ cháy trong sân của một khu dân cư trong khu vực.

Bộ chỉ huy tác chiến tỉnh Belgorod xác nhận một "cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn" nhằm vào thành phố và cho biết các dịch vụ khẩn cấp đã được điều động đến các khu vực bị ảnh hưởng, mặc dù họ không nêu tên bất kỳ mục tiêu cụ thể nào.

Shuvaev báo cáo có ít nhất 30 tòa nhà chung cư, 35 xe cộ, bốn ngôi nhà, ba tòa nhà hành chính và tám cơ sở thương mại đã bị hư hại.

Các video do nhân chứng đăng tải trên mạng xã hội cho thấy các vụ nổ, hỏa hoạn và hoạt động phòng không trên thành phố Belgorod. Bộ chỉ huy tác chiến đã cảnh báo người dân nên ở trong nhà vì các cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn trong khu vực.

Thành phố Belgorod nằm cách biên giới phía đông bắc của Ukraine với Nga chỉ 34 km và cách Kharkiv khoảng 70 km. Vị trí gần tiền tuyến khiến nó thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công của Ukraine, ngay cả khi khả năng tầm xa ngày càng mở rộng của Kyiv cho phép máy bay điều khiển từ xa của họ thâm nhập sâu vào nội địa Nga.

Các cuộc tấn công trước đây của Ukraine vào Belgorod nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và kho hậu cần, bao gồm cả các cơ sở thuộc tập đoàn bán lẻ khổng lồ Ozon của Nga.

Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhắm vào Belgorod được báo cáo diễn ra ngay sau khi Ukraine xác nhận vào ngày 24 tháng 10 rằng hệ thống Starshield của họ đã được khôi phục hoạt động hết công suất, cho phép quân đội phối hợp hiệu quả hơn các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các mục tiêu của Nga.

Starshield, ứng dụng quân sự của hệ thống internet vệ tinh Starlink, đã hoạt động với tốc độ giảm mạnh ở Ukraine kể từ ngày 14 tháng 10. Sự hạn chế không rõ nguyên nhân này đã làm gián đoạn các nhiệm vụ quân sự quan trọng và khả năng bắn hạ máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga của Ukraine.

Các quan sát viên cho rằng có thể Ukraine kỳ vọng rằng cuộc tấn công lớn chưa từng có này là nhằm buộc Putin phải thương thuyết một cách nghiêm chỉnh trong các cuộc hội đàm dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi vào đầu tháng 11 tới đây.

[Kyiv Independent: Massive Ukrainian drone attack hits shopping center in Russia's Belgorod Oblast, locals say]

2. Rubio kêu gọi người dân Cuba đang tìm kiếm "sự thay đổi tích cực" hãy hợp tác với CIA: "Bây giờ là thời điểm thích hợp".

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio kêu gọi người dân Cuba đang tìm kiếm "sự thay đổi tích cực" hãy hợp tác với CIA, đây là tuyên bố mới nhất trong nỗ lực ngày càng tăng của chính quyền Trump nhằm lật đổ chế độ cộng sản Cuba.

"Gửi những ai mong muốn tạo ra sự thay đổi tích cực ở Cuba - giờ là lúc," Rubio tuyên bố. "Sự thất vọng về những lời hứa không được thực hiện, tham nhũng và cuộc sống đặc quyền của chỉ một số ít người; hãy nắm bắt cơ hội này để tạo ra sự thay đổi mà bạn mong muốn thông qua một mối quan hệ hợp tác kín đáo với CIA."

Ngay sau đó, CIA đã đăng lại thông điệp của Rubio và một lời kêu gọi tương tự bằng tiếng Tây Ban Nha, yêu cầu người Cuba hợp tác với cơ quan này. Một video hướng dẫn các bước liên hệ với cơ quan tình báo cũng được đăng tải kèm theo thông điệp.

Lệnh cấm vận và các biện pháp trừng phạt nghiêm ngặt của Mỹ nhằm gây áp lực lên chính phủ cộng sản Cuba đã dẫn đến giá cả hàng hóa thiết yếu tăng vọt và khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế của người dân bị hạn chế. Người dân Cuba cho biết họ phải xếp hàng hàng giờ để mua bánh mì và những người khác thì phải xếp hàng chờ khám bệnh.

Tuần trước, chính phủ Mỹ đã công bố các biện pháp trừng phạt kinh tế bổ sung đối với ngân hàng nhà nước Cuba, cho rằng tổ chức này có liên hệ với Iran.

Trump phát biểu hôm thứ Sáu trong một cuộc mít tinh tranh cử ở Nam Florida rằng "chúng ta sẽ giải quyết Cuba trên đường trở về từ Iran". Ông đang ám chỉ đến các tàu chiến của Hải quân Mỹ được triển khai gần eo biển Hormuz.

Trump nói thêm: "Những con tàu tuyệt đẹp đó sẽ đi qua Cuba. Chúng ta sẽ cho một trong số chúng dừng lại cách bờ biển khoảng 50 thước. Họ sẽ giơ tay lên, và sau đó chúng ta sẽ cử Marco Rubio vào để hoàn tất thỏa thuận."

Chính phủ Cuba đã phản bác lại, với Ngoại trưởng Bruno Rodríguez Parrilla trả lời trên kênh X hôm thứ Sáu rằng: "Chúng tôi bác bỏ mọi lời đe dọa xuất phát từ tham vọng của Mỹ đối với Cuba."

Rodriguez Parrilla nói thêm: "Bờ biển của chúng tôi có những bãi biển tuyệt đẹp, nhưng chúng cũng hiểm trở và không hiếu khách đối với những kẻ đến với ý đồ thù địch và khát vọng thống trị."

[CBSNews: Rubio calls on Cubans seeking "positive change" to work with CIA: "Now is the time"]

3. Ông Vučić của Serbia thừa nhận thất bại sau cuộc bầu cử quốc hội căng thẳng.

Hôm Chúa Nhật, Aleksandar Vučić tuyên bố kết thúc 12 năm cầm quyền của mình với tư cách là người quyền lực nhất Serbia sau một cuộc bầu cử mang tính bước ngoặt, trong đó phong trào biểu tình Danh sách Sinh viên giành chiến thắng vang dội.

"Tôi muốn thông báo với các bạn rằng, dựa trên mẫu chọn lọc theo tầng, rõ ràng là chúng ta đã thua trong cuộc bầu cử này," Vučić phát biểu trước các nhà báo và đảng viên tại trụ sở Đảng Tiến bộ Serbia của ông ở thủ đô.

Ông Vučić cho biết Liên minh Sinh viên đã giành được từ 135 đến 140 ghế trong quốc hội 250 ghế của nước này, trong khi đảng của ông giành được 105 ghế.

[Politico: Serbia’s Vučić concedes defeat after tense parliamentary elections]

4. Theo các nguồn tin, lực lượng Ukraine đã tấn công các mục tiêu của Nga cách biên giới 2.500 km.

Theo các kênh giám sát, Ukraine đã tấn công một số mục tiêu, bao gồm một nhà máy hóa dầu và một kho hàng ở Siberia, cách biên giới khoảng 2.500 km vào ngày 24 tháng 10.

Theo kênh giám sát Exilenova Plus của Ukraine, một vụ cháy đã bùng phát đầu tiên tại nhà máy hóa dầu Omsky Kauchuk ở thành phố Omsk của Nga.

Nhà máy này là một trong những nhà máy hóa dầu lớn nhất của Nga, và công ty đứng sau Omsky Kauchuk cho biết địa điểm này là nhà sản xuất hàng đầu về cao su tổng hợp, các sản phẩm tổng hợp hữu cơ và metyl tert-butyl ete, một chất phụ gia được sử dụng để tinh chế xăng.

Theo Exilenova Plus, nhà máy này là một phần trong chuỗi cung ứng nhiên liệu hỏa tiễn của Nga, bao gồm cả nhiên liệu cho hỏa tiễn đạn đạo Iskander được sử dụng trong các cuộc tấn công gây chết người nhằm vào Ukraine.

Hỏa tiễn đạn đạo của Nga đã tấn công vào Kyiv trong một cuộc tấn công gây chết người vào đêm 13-14 tháng 10, khiến 5 người thiệt mạng và 25 người khác bị thương. Ít nhất một người thiệt mạng và 24 người bị thương trong một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo khác của Nga vào đêm 22 tháng 10.

Sau đó, một kho hàng thuộc sở hữu của nhà bán lẻ trực tuyến lớn Ozon của Nga cũng bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, theo Exilenova Plus đưa tin.

Thống đốc tỉnh Omsk, Vitaliy Khotsenko, xác nhận khu vực này đã bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công, cho biết một trung tâm hậu cần ở thành phố Omsk đã bị trúng bom.

"Một trung tâm hậu cần ở Omsk đã bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Nhân viên đã được di tản kịp thời. Các dịch vụ khẩn cấp đang làm việc tại hiện trường", ông cho biết.

Ozon và đối thủ cạnh tranh Wildberries đã trở thành mục tiêu tấn công của lực lượng Ukraine trong những tháng gần đây. Hai công ty này đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Nga, với hệ sinh thái rộng lớn của chúng chiếm khoảng 8,5% GDP của Nga.

Ukraine đã tấn công vào các cơ sở thường được sử dụng làm kho chứa hàng hóa lưỡng dụng dùng trong sản xuất vũ khí và các mục đích quân sự khác.

Ukraine thường xuyên tấn công các mục tiêu quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Tỉnh Omsk cũng là mục tiêu của một cuộc tấn công vào ngày 8 tháng 10. Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận lực lượng của họ đã tấn công nhà máy lọc dầu Omsk.

"Việc phá hủy các cơ sở như vậy là hành động thực thi quyền tự vệ bất khả xâm phạm của Ukraine theo Điều 51 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc và nhằm mục đích làm giảm tiềm lực quân sự-kinh tế của Liên bang Nga", Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết.

Mới đây, vào ngày 24 tháng 10, Bộ Tổng tham mưu cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy hóa dầu Tolyattikauchuk ở thành phố Tolyatti, tỉnh Samara của Nga, cũng như một máy bay tại phi trường Yeysk ở vùng Krasnodar.

Theo Bộ Tổng tham mưu, cao su tổng hợp được sử dụng để chế tạo nhiên liệu rắn cho hỏa tiễn chiến thuật và hỏa tiễn đạn đạo.

"Việc phá hoại các đối tượng như vậy sẽ ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng nguyên liệu thô cho chương trình hỏa tiễn của Nga", Bộ Tổng tham mưu Ukraine viết.

[Kyiv Independent: Ukrainian forces reportedly strike Russian targets 2,500 kilometers from border]

5. Căng thẳng leo thang khắp nước Pháp khi các cuộc tuần hành kết thúc.

Cảnh sát Pháp đã bắn hơi cay để giải tán người biểu tình ở nhiều thành phố vào thứ Bảy, khi các biện pháp trấn áp mạnh tay hơn nhằm ngăn chặn bạo lực và cướ bóc dường như đã tránh được các sự việc ban đầu nhưng lại vấp phải sự chỉ trích từ các công đoàn và các nhà lãnh đạo cánh tả.

Làn sóng biểu tình mới này diễn ra một tuần sau nhiều vụ cướ bóc và đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình bên lề các cuộc tuần hành ôn hòa về chi phí sinh hoạt và điều kiện trường học.

Giới chức cho biết cuộc tuần hành ở Paris, thu hút 110.000 người tham gia, vẫn diễn ra trong hòa bình cho đến chiều thứ Bảy. Tuy nhiên, căng thẳng đã leo thang khi các cuộc biểu tình kết thúc ở nhiều thành phố.

Tại Lyon, thành phố lớn thứ ba của Pháp, nơi các cuộc tụ tập bị cấm ở một số khu vực, cảnh sát đã sử dụng hơi cay để giải tán người biểu tình. 40 người đã bị bắt giữ tại Nice, nơi các cuộc biểu tình bị cấm, trong khi hơi cay được sử dụng chống lại người biểu tình ở Marseille, đài truyền hình Pháp BFMTV đưa tin.

Theo các báo cáo truyền thông, căng thẳng cũng leo thang vào buổi chiều tại Toulouse, Lille, Nantes và Rennes, với việc người biểu tình ném đối tượng vào cảnh sát và lực lượng chức năng phải sử dụng vòi phun nước để giải tán họ. Chính quyền ở Lille, nơi ước tính ban đầu có khoảng 15.000 người biểu tình, đã gia hạn lệnh giới nghiêm đối với trẻ vị thành niên đến hết thứ Hai.

Ông Nuñez, bộ trưởng nội vụ, đã chỉ thị lực lượng cảnh sát phải "không khoan nhượng" với những kẻ có khả năng gây bạo loạn vào sáng thứ Bảy, trước thềm một ngày biểu tình đang khiến cả nước rơi vào tình trạng căng thẳng.

"Những từ khóa quan trọng ngày nay sẽ là tính cơ động, khả năng phản ứng và khả năng thích ứng, để chúng ta thực sự có thể hành động chống lại các nhóm có nguy cơ cao… Chúng ta phải tuyệt đối không khoan nhượng và phản ứng cực kỳ, cực kỳ, cực kỳ nhanh nhạy, " ông nói trong chuyến thăm Học viện Cảnh sát Quốc gia ở Vincennes sáng thứ Bảy.

Ông Nuñez đã bị chỉ trích nặng nề vì cách giải quyết các cuộc biểu tình hôm thứ Bảy tuần trước, và bị cáo buộc đánh giá thấp cả số lượng người biểu tình lẫn nguy cơ xảy ra bạo lực. Hôm thứ Sáu, ông tuyên bố sẽ triển khai 70.000 cảnh sát, nhiều hơn 10.000 người so với cuối tuần trước.

Chính phủ đã ban hành lệnh giới nghiêm cục bộ và cấm các cuộc biểu tình công cộng ở một số thành phố, bao gồm Lyon và một số khu vực của Nice và Lille. Ông Macron cũng chỉ thị chính quyền địa phương cấm các cuộc biểu tình vào thứ Bảy, ngoại trừ những cuộc biểu tình do các công đoàn tổ chức.

Động thái này đã vấp phải sự phản đối từ các công đoàn, các đảng cánh tả và các nhóm nhân quyền như Tổ chức Ân xá Quốc tế, những tổ chức gọi lệnh cấm là "những hạn chế nghiêm trọng đối với quyền biểu tình" và cảnh báo về "sự trượt dốc hướng tới các thực tiễn độc đoán".

Giới chức Paris đã thay đổi lộ trình cuộc tuần hành vào tối thứ Sáu để chuyển hướng người biểu tình ra khỏi trung tâm thủ đô nhằm bảo vệ các doanh nghiệp bị cướp phá vào cuối tuần trước. Ứng cử viên tổng thống cánh tả Jean-Luc Mélenchon cho biết động thái này nhằm mục đích ngăn cản và gây hoang mang cho người biểu tình.

"Mọi thứ đều được dàn dựng để gây ra một vụ nổ," Mélenchon nói khi ông tham gia cuộc tuần hành cùng những người biểu tình ở Paris. Ông nói thêm rằng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron "sẽ nhận ra rằng điều này sẽ xảy ra mỗi tuần."

"Chúng ta là quốc gia dân chủ, quốc gia nhân quyền, vậy mà chính phủ này lại đang chà đạp lên những quyền đó. Điều này rất nghiêm trọng", Ryad Rani, chủ tịch Liên đoàn Công đoàn học sinh trung học (Union Syndicale Lycéenne), cho biết.

Giới chức cho biết hơn 10.000 người đã tham gia cuộc tuần hành chống cực hữu được cấp phép tại Orléans, thành phố thuộc thung lũng Loire, nơi đảng Tập hợp Quốc gia của Marine Le Pen tổ chức hội nghị đảng vào cuối tuần. Một cuộc biểu tình bị cấm cũng dự kiến diễn ra vào Chúa Nhật, khi nhà lãnh đạo cực hữu này chính thức tuyên bố tranh cử tổng thống.

"Quyền lực thích tự cố thủ sau những chiếc xe thiết giáp hơn là lắng nghe những yêu cầu chính đáng của người dân," Manon Aubry, một Dân biểu Nghị viện Âu Châu thuộc đảng Bất khuất cánh tả của Mélenchon, nói. Đảng này ủng hộ các cuộc biểu tình của học sinh trước các cuộc bạo loạn cuối tuần trước, nhưng tìm cách giữ khoảng cách với bạo lực.

Nước Pháp cũng rúng động bởi vụ xả súng từ trên xe hơi gây chết người ở Trappes hôm thứ Sáu, mà các công tố viên đang điều tra như một tội ác khủng bố do thù hận. Theo chính quyền địa phương, một bé gái 12 tuổi nằm trong số những người bị thương.

"Đây là một bước ngoặt vì đây là lần đầu tiên có một hành động khủng bố được lên kế hoạch nhằm sát hại đồng bào chúng ta, con cái chúng ta, chỉ vì màu da hoặc tôn giáo mà người ta gán cho họ", Macron nói sau khi đến thăm hiện trường vào tối thứ Sáu.

Những phát ngôn của ông nhanh chóng vấp phải sự chỉ trích từ một số nhân vật chính trị hàng đầu, những người lên án việc ông mô tả đây là hành động khủng bố "đầu tiên" xuất phát từ màu da hoặc tôn giáo của một người.

Các cuộc biểu tình phản đối giá sinh hoạt tăng cao đã lan rộng khắp nhiều nơi ở Âu Châu trong những tuần gần đây, với những bất bình tương tự đã đưa người dân xuống đường ở Tây Ban Nha, Ý và Albania.

[Politico: Tensions flare up across France as marches come to an end]

6. Tổng thống Iran sẽ gặp Putin vào tuần tới tại Mạc Tư Khoa.

Theo hãng tin Reuters, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian sẽ đến Mạc Tư Khoa vào tuần tới để hội đàm với Putin.

Mới đây Pezeshkian đã trực tiếp nói chuyện với Putin, nhưng đây sẽ là cuộc gặp đầu tiên giữa hai người tại Nga trong bối cảnh chiến tranh vẫn đang diễn ra.

Hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau bên lề Hội nghị thượng đỉnh môi trường Caspi tại Turkmenistan vào ngày 8 tháng 10. Hai người cũng đã gặp nhau tại một hội nghị thượng đỉnh ở Kyrgyzstan vào tháng 9.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã đến thăm Tehran hồi đầu tuần này trong bối cảnh hai bên tiếp tục tăng cường quan hệ. Ông Araghchi cho biết Nga và Iran đang thân thiết hơn bao giờ hết, bất chấp việc Trump nói rằng Nga không giúp đỡ Iran nhiều một ngày trước đó.

[CBSNews: Iranian president to meet with Putin next week in Moscow]

7. Tổng thống Zelenskiy nêu rõ kỳ vọng về cuộc đàm phán hòa bình ba bên sắp tới với Nga và Mỹ.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã nêu rõ kỳ vọng của mình về các cuộc đàm phán hòa bình ba bên sắp tới, đồng thời thảo luận về hệ thống phòng không và kế hoạch ngừng bắn tại thị trấn Oleshky bị Nga tạm chiếm trong một cuộc phỏng vấn ngày 25 tháng 10.

Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với Alla Mazur, người dẫn chương trình "TSN The Week", Tổng thống Zelenskiy đã trình bày chi tiết về sự sẵn sàng của Ukraine trong việc gặp gỡ các phái đoàn Nga và Mỹ để đàm phán hòa bình dự kiến diễn ra vào đầu tháng 11.

Trên hết, Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh sự cần thiết phải có những bảo đảm an ninh vững chắc cho Ukraine trong bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Các bảo đảm an ninh của chúng tôi là những bảo đảm riêng của chúng tôi, và chúng không thể bị phía Nga áp đặt. Việc hạn chế hoạt động của quân đội chúng tôi và tính trung lập của Ukraine không phải là vấn đề để bàn luận."

Tổng thống Zelenskiy cho biết vấn đề NATO can thiệp vào an ninh Ukraine "chắc chắn" sẽ được nêu ra trong các cuộc đàm phán. Ông gợi ý rằng nếu Ukraine không được phép gia nhập NATO, các nước Âu Châu và Mỹ nên đồng ý mở rộng điều khoản 5 trong hiệp ước phòng thủ của tổ chức này cho Ukraine. Ukraine cũng cần duy trì một quân đội mạnh sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình.

"Theo tôi, phương án tốt nhất là NATO cộng với một quân đội Ukraine hùng mạnh, với tư cách là một phần của liên minh," Tổng thống Zelenskiy nói. "Nếu tôi có đủ tài chính, tôi muốn duy trì quân đội 800.000 người. Chúng ta tự quyết định quân đội của mình sẽ như thế nào. Nếu chúng ta ở trong NATO, con số có thể là 800.000 hoặc ít hơn. Nhưng vấn đề là ai sẵn sàng tài trợ hoặc đồng tài trợ với chúng ta."

Trước khi cuộc gặp giữa Tổng thống Zelenskiy, Putin và Tổng thống Donald Trump có thể diễn ra, các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa các nhóm đàm phán của ba nước phải được tổ chức trước, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Vấn đề lãnh thổ là lằn ranh đỏ chỉ có thể được thảo luận ở cấp lãnh đạo. Mọi người cần hiểu: thứ nhất, chúng ta không trao đổi bất cứ thứ gì để lấy bất cứ thứ gì. Chúng ta sẵn sàng thảo luận. Nếu đó là vấn đề lãnh thổ, thì sẽ thảo luận ở cấp lãnh đạo. Các vấn đề khác có thể được thảo luận ở cấp nhóm kỹ thuật."

Trong khuôn khổ các cuộc đàm phán, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông sẵn sàng thảo luận về lệnh ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine, thiết lập một thỏa thuận mới để bảo vệ các chuyến hàng ngũ cốc ở Hắc Hải và việc trao đổi tù nhân.

"Năng lượng, lương thực và con người - đó là những vấn đề cụ thể," Tổng thống Zelenskiy nói. "Một cuộc gặp ở cấp lãnh đạo là cơ hội để đạt được những vấn đề cụ thể đó sau cuộc họp ba bên của chúng ta. Đó là những gì chúng tôi đang yêu cầu và đề nghị."

Tổng thống Zelenskiy nói rằng bằng cách đưa ra những điểm này để đàm phán, việc phái đoàn Nga từ chối tham gia thảo luận sẽ giúp làm rõ liệu Điện Cẩm Linh có thực sự nghiêm chỉnh về hòa bình với Ukraine hay không.

"Chúng tôi không yêu cầu, mà chỉ đề nghị điều này với phía Mỹ," Tổng thống Zelenskiy nói. "Điều đó sẽ thể hiện sự nghiêm chỉnh. Nhưng nếu đó chỉ là một thủ đoạn chính trị và Putin chỉ đơn giản nói, ‘Vâng, tôi sẵn sàng,’ vì ông ấy không muốn leo thang căng thẳng với Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thì chúng ta sẽ nhanh chóng thấy vào tháng 11 liệu đó có phải là một mánh khóe hay không."

Tổng thống cũng cảnh báo rằng việc nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga trước các cuộc đàm phán sẽ làm suy yếu vị thế đàm phán của Ukraine. Điều này diễn ra sau khi Tổng thống Trump bãi bỏ các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ của Nga vào tháng 10 nhằm mục đích giảm bớt giá dầu tăng cao do cuộc chiến của ông với Iran.

" Tôi không muốn chúng ta bị bỏ lại mà không có công cụ nào - không có lệnh trừng phạt, không có tiền, hoặc không có tài sản bị đóng băng - tại cuộc gặp với Putin", Tổng thống Zelenskiy nói. "Bởi vì khi đó, như Tổng thống Trump đã nói, chúng ta thực sự sẽ chỉ còn rất ít quân bài trong tay."

Hướng sự chú ý đến thị trấn Oleshky bị Nga tạm chiếm, Tổng thống Zelenskiy nói rằng thỏa thuận ngừng bắn dự kiến ngày 27 tháng 10 cần kéo dài vài ngày và có sự hỗ trợ của Nga.

Oleshky đã bị Nga xâm lược từ những ngày đầu của cuộc xâm lược toàn diện. Người dân phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực, nước uống và điện trầm trọng, trong khi những con đường bị gài mìn và các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa liên tục khiến việc di tản an toàn gần như bất khả thi.

"Dĩ nhiên, Nga sẽ làm mọi thứ có thể để dọn đường theo cách khuyến khích người dân di chuyển về phía Nga và ở lại đó; họ sẽ không đơn giản là để người dân tự do đi lại", Tổng thống Zelenskiy nói. "Một số người sẽ được di tản đến Ukraine – đến khu vực mà chúng tôi kiểm soát – bằng hình thức này hay hình thức khác. Điều quan trọng nhất là phải giải tỏa tắc nghẽn để người dân có thể sinh sống. Lý tưởng nhất là họ có thể đến được điểm đến của mình và được di tản đến đây, đến chỗ chúng tôi, đến Ukraine, nơi họ sẽ nhận được mọi thứ họ cần và được hỗ trợ."

Tổng thống Zelenskiy cũng kể chi tiết về các cuộc hội đàm với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Oslo, Na Uy hồi tháng 10, tạo tiền đề cho vòng đàm phán ba bên dự kiến. Trong cuộc gặp với Witkoff, Tổng thống Zelenskiy cho biết họ đã thảo luận về những hạn chế đối với hệ thống quân sự Starlink của Ukraine, những hạn chế về thông tin tình báo mà Mỹ chia sẻ với Kyiv, và tình trạng thiếu hụt phòng không.

Mặc dù các vấn đề gây khó khăn cho lực lượng Ukraine trong việc sử dụng hệ thống Starlink và vấn đề chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ đã được giải quyết tạm thời, Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng Kyiv vẫn thiếu sự hỗ trợ phòng không quan trọng.

"Đã có tiến triển; chỉ là rất chậm thôi," Tổng thống Zelenskiy nói. "Chỉ nói ‘Vâng, chúng tôi sẽ cung cấp hỏa tiễn Patriot cho các bạn’ rồi không giao chúng trong một hoặc hai tháng là không đủ. Điều đó đơn giản là không hiệu quả."

[Kyiv Independent: Zelensky details expectations for upcoming trilateral peace talks with Russia, US]

8. Mạc Tư Khoa hướng tới cải tổ an ninh Âu Châu trong các cuộc đàm phán với các đặc phái viên của Mỹ.

Anton Gerashchenko, sinh ngày 10 tháng 2 năm 1979, hiện là cố vấn chính thức và từng là Thứ trưởng Bộ Nội vụ Ukraine. Ông từng là nghị sĩ Quốc hội Ukraine từ năm 2014 đến năm 2019 và từng là mục tiêu của các âm mưu ám sát của Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB.

Ông vừa có bài nhận định sau:

Đúng như dự đoán, các cuộc đàm phán về việc chấm dứt chiến tranh của Nga chống lại Ukraine đã chuyển sang các cuộc đàm phán về việc phân chia lại Âu Châu.

Trong tuyên bố ngày 22 tháng 10, Putin cho biết các cuộc đàm phán trong tương lai nên xác định các bảo đảm cho Nga cũng như các quy tắc rộng hơn về an ninh Âu Châu. Theo ông, chính Witkoff là người đề xuất mở rộng chương trình nghị sự.

Người Âu Châu vẫn chưa được mời tham gia cuộc thảo luận về an ninh Âu Châu. Ông Peskov cho biết đại diện của Ukraine, Nga và Mỹ sẽ gặp nhau tại Abu Dhabi. Ông thừa nhận rằng các nước Âu Châu không thể bị loại trừ trong tương lai, nhưng cho rằng họ có được tham gia hay không là tùy vào liệu họ có hành xử đúng mực hay không.

Khôi phục tối hậu thư tháng 12 năm 2021 và các yêu sách lãnh thổ.

Trong cuộc gặp gỡ với Witkoff, Putin tung ra một cái nhìn khá cụ thể về nội dung các cuộc đàm phán sắp tới. Tên trùm mafia thẳng thắn nói về việc quay trở lại các yêu cầu hồi tháng 12 năm 2021: đó là hạn chế sự hiện diện quân sự của NATO ở mức trước khi mở rộng, rút các căn cứ và cơ sở quân sự mới khỏi các nước Baltic và Đông Âu, và ngừng mở rộng hơn nữa. Ông ta bổ sung thêm việc công nhận các vụ xâm lược lãnh thổ, dỡ bỏ lệnh trừng phạt và trả lại các tài sản bị đóng băng. Lý luận của ông ta là Mạc Tư Khoa cũng coi Liên minh Âu Châu là bên thua trận, và do đó cũng mong muốn nhận được những nhượng bộ từ phía Liên Hiệp Âu Châu. Putin thậm chí còn đề xuất các yêu sách mới đối với Odesa, Mykolaiv và Kharkiv, lập luận đó là "các lãnh thổ lịch sử" của Nga.

Những người biện hộ cho chính sách ve vãn Putin của Trump nên sáng mắt ra. Nếu trước đây, Putin chỉ tập trung các yêu sách chung quanh Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson, thái độ ve vãn của Trump chỉ làm tên độc tài mở rộng thêm các yêu sách bất tận của hắn.

Chiến đấu trên tiền tuyến song song với hoạt động ngoại giao kéo dài.

Putin tin rằng việc đóng băng các cuộc xung đột dọc theo chiến tuyến hiện tại không phù hợp với Nga. Tuy nhiên, việc đàm phán với Mỹ vẫn đáng giá, vì nó đã mang lại một số kết quả. Ông lưu ý rằng Mạc Tư Khoa đã đồng ý thảo luận, trước hết và trên hết, về hệ thống an ninh hậu chiến trong tương lai. Ông dự đoán rằng cuộc chiến có thể tiếp diễn đến năm 2027. Ông liên kết các điều khoản cụ thể của bất kỳ thỏa thuận nào với tình hình trên chiến trường: các cuộc đàm phán có thể diễn ra ngay bây giờ, trong khi các quyết định sẽ phụ thuộc vào kết quả quân sự.

Các lời giải thích cho trường hợp các cuộc đàm phán một lần nữa không đi đến đâu cũng đang được chuẩn bị. Putin diễn giải các đề xuất mới của Ukraine là nỗ lực của Tổng thống Zelenskiy nhằm giảm bớt áp lực từ Trump. Ông cho rằng Kyiv có thể sẽ rút khỏi các thỏa thuận đã đạt được, với sự ủng hộ của Âu Châu. Vì lý do đó, theo quan điểm của ông, sự xuất hiện của Witkoff với những ý tưởng mới hiện chưa có ý nghĩa gì.

Thông điệp chính trị trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.

Trong khi đó, Mạc Tư Khoa đang tìm lý do để ăn mừng ngay cả trước khi có bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết. Tuyên truyền viên của Điện Cẩm Linh trên TV, Vladimir Solovyov, coi việc Mỹ đàm phán với Nga trên cơ sở bình đẳng và thảo luận với nước này về nhiều vấn đề toàn cầu đã là một thành công. Thậm chí, kết quả cụ thể của cuộc gặp cũng không cần thiết cho đánh giá này. Ông coi việc so sánh cuộc gặp tiềm năng giữa Putin, Trump và Tập Cận Bình với "Yalta-2" như một sự công nhận vị thế đặc biệt của Nga: một lần nữa, Nga lại nằm trong số các quốc gia định hình trật tự tương lai của thế giới.

Những lợi ích thiết thực được bổ sung vào thành công mang tính biểu tượng. Solovyov gọi cuộc gặp với Witkoff là một "lớp học ngoại giao bậc thầy" của Putin và chỉ ra việc nới lỏng trừng phạt và thỏa thuận dầu diesel với Mỹ. Đối với ông, đây đã là bằng chứng cho thấy sự phục hồi thành công quan hệ với Washington. Ông dự đoán sẽ có những cuộc đàm phán tiếp theo xem xét đầy đủ các lợi ích của Nga.

Trump cũng được xem là đối tác để gây ảnh hưởng lên Ukraine và Âu Châu. Solovyov cho rằng Mạc Tư Khoa và Washington đang thảo luận về một chính sách phối hợp đối với hai nước này. Theo ông, Trump muốn chứng tỏ với cử tri về thành công trong chính sách đối ngoại, đưa người Âu Châu trở lại sự phục tùng lớn hơn và thiết lập hợp tác năng lượng với Nga.

Việc gấp rút chuẩn bị cho cuộc bầu cử Mỹ cũng được xem là cơ hội cho Nga. Solovyov công khai gọi Trump là đồng minh trong vấn đề giải quyết xung đột. Ông tin rằng tổng thống Mỹ cần một kế hoạch hòa bình để trình bày trước cử tri, ngay cả khi kế hoạch đó chưa được ký kết. Nga có thể giúp ông đạt được kết quả chính trị đó đồng thời thúc đẩy các yêu cầu của riêng mình.

Thế nhưng vẫn còn một số người ở Mạc Tư Khoa không hài lòng, chẳng hạn như Dugin, Malofeev và Karaganov, những người cùng chung một chứng rối loạn tâm thần: niềm đam mê sử dụng vũ khí hạt nhân. Trong các cuộc phỏng vấn và cơ quan truyền thông gần đây nhất, họ công khai kêu gọi Putin sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Ukraine và Âu Châu.

[Kyiv Post: Moscow Eyes European Security Overhaul in Talks With US Envoys]

9. Iran cảnh báo tàu chiến Mỹ sẽ không bao giờ được phép vào vùng Vịnh.

Iran tuyên bố hôm thứ Bảy rằng tàu chiến Mỹ sẽ không bao giờ được phép vào Vịnh Ba Tư "trong bất kỳ hoàn cảnh nào" và Trump sẽ "mang giấc mơ đó xuống mồ".

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Israel gia tăng các mối đe dọa về việc tấn công Iran trở lại, khi Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo rằng Washington "hoàn toàn" có thể tấn công Iran ngay cuối tuần này.

Theo truyền hình nhà nước Iran, Tham mưu trưởng quân đội Iran, Ali Abdollahi, tuyên bố: "Chúng tôi sẽ không cho phép tàu quân sự Mỹ vào Vịnh Ba Tư trong bất kỳ hoàn cảnh nào và vào bất kỳ thời điểm nào."

"Tổng thống Mỹ hẳn mơ ước được chứng kiến quân đội tiến vào Vịnh Ba Tư. Ông ta sẽ mang giấc mơ đó xuống mồ."

[CBSNews: Iran warns U.S. ships would never be allowed in the Gulf]

10. Một trợ lý của Điện Cẩm Linh cho biết Mạc Tư Khoa sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên với Ukraine và Mỹ sau ngày 4 tháng 11.

Điện Cẩm Linh sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên với Ukraine và Mỹ sau ngày 4 tháng 11, khi Nga kỷ niệm Ngày Thống nhất Quốc gia, trợ lý chính sách đối ngoại của Putin, Yuri Ushakov, cho biết với hãng thông tấn nhà nước Vesti vào ngày 25 tháng 10.

Tuyên bố này được đưa ra sau phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy ngày 23 tháng 10 rằng một vòng đàm phán ba bên mới dự kiến sẽ diễn ra vào nửa đầu tháng 11, với Abu Dhabi là một trong những địa điểm có thể được lựa chọn.

"Hạn chót tiếp theo là ngày 4 tháng 11, ngày lễ lớn của chúng ta. Sau đó, chúng ta sẽ sẵn sàng nối lại đàm phán", Ushakov nói.

Điện Cẩm Linh đã nhiều lần bác bỏ các đề xuất ngừng bắn, thay vào đó yêu cầu Kyiv nhượng lại Donbas, khu vực chỉ bị tạm chiếm một phần và có tầm quan trọng chiến lược ở miền đông Ukraine. Việc nhượng bộ như vậy sẽ giúp Mạc Tư Khoa giành được lãnh thổ mà lực lượng Nga không thể chiếm giữ trên chiến trường. Ngược lại, Ukraine đã đồng ý với nhiều đề xuất ngừng bắn do Mỹ đưa ra.

Ushakov cho biết ông không kỳ vọng cuộc gặp ba bên đầu tiên sau thời gian tạm ngừng sẽ mang lại kết quả đáng kể, gọi đó là một "cuộc thử nghiệm". Ông nói thêm rằng một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine "vẫn cần được hoàn thiện".

Ngày 20 tháng 10, các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy và các đối tác Âu Châu, bao gồm Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store.

Ngày hôm sau, Witkoff đã có cuộc gặp kéo dài ba giờ với Putin tại St. Petersburg, sau đó Điện Cẩm Linh tuyên bố sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên vào tháng 11.

Witkoff cho biết vào ngày 21 tháng 10 rằng các cuộc thảo luận giữa các đại diện của Ukraine, Mỹ và Nga sẽ "tiếp tục ở cấp độ kỹ thuật".

Putin từ lâu đã tránh gặp Tổng thống Zelenskiy. Thay vào đó, nhà lãnh đạo Điện Cẩm Linh được tường trình đang tìm cách gặp Tổng thống Donald Trump tại Trung Quốc vào tháng tới nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình có lợi mà không cần sự tham gia của Ukraine.

Trong những tuần gần đây, Tổng thống Trump cũng đã chỉ trích mạnh mẽ Tổng thống Zelenskiy, đơn phương tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine mà cuối cùng đã thất bại, đe dọa cắt đứt việc chia sẻ thông tin tình báo với Kyiv, và nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ của Nga.

Tổng thống Trump đã bảo vệ việc nới lỏng trừng phạt, lập luận rằng điều đó có thể khuyến khích Mạc Tư Khoa tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình với Kyiv.

[Kyiv Independent: Moscow ready to resume trilateral talks with Ukraine, US after Nov. 4, Kremlin aide says]

11. Giám đốc tình báo cảnh báo Iran đã "tăng cường nỗ lực tấn công vào nhân viên Mỹ".

Giám đốc Tình báo Quốc gia Jay Clayton hôm thứ Sáu cảnh báo rằng Iran đã "tăng cường đáng kể các nỗ lực nhằm vào nhân viên Mỹ" ở nước ngoài, với các âm mưu ám sát người Mỹ đã đạt đến "giai đoạn nâng cao" ở Trung Đông và các quốc gia khác.

Cảnh báo này, được nêu trong một bản ghi nhớ không mật gửi cho Ngoại trưởng Marco Rubio và được đài CBS News thu thập được, xuất hiện trong bối cảnh Bộ Ngoại giao đang điều chỉnh nhân sự tại các cơ quan ngoại giao trên khắp Trung Đông, và quân đội Mỹ đang thu hẹp quy mô hoạt động trong khu vực, giữa những lo ngại về các mối đe dọa trực tiếp từ Iran và các mối đe dọa từ phong trào Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen.

Clayton viết: "Những âm mưu nguy hiểm của người Iran nhằm vào công dân Mỹ đã đạt đến giai đoạn cao độ ở cả Trung Đông và một số quốc gia khác."

Bản ghi nhớ, được ban hành trong bối cảnh chính quyền Trump đang cân nhắc việc nối lại các cuộc tấn công quân sự chống lại Iran, không nêu rõ mục tiêu hoặc quốc gia cụ thể nào mà các âm mưu bị cáo buộc đang được tiến hành, cũng như không cho biết liệu các cuộc tấn công có thể sắp xảy ra hay không.

Clayton cho biết cộng đồng tình báo Mỹ đang nỗ lực hạ cấp độ bảo mật của các thông tin tình báo nhạy cảm — nhận được thông qua nhiều kênh khác nhau — để có thể chia sẻ rộng rãi hơn với các nhân viên Bộ Ngoại giao. Giám đốc CIA John Ratcliffe cũng nhận được bản sao của bản ghi nhớ này.

[CBSNews: Iran has "increased efforts to target U.S. personnel," intel chief warns]

12. Máy bay điều khiển từ xa của Lực lượng Vệ binh Quốc gia vận chuyển 600 kg hàng viện trợ đến Oleshky bị tạm chiếm.

Ngày 25 tháng 10, Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Ivan Vyhivskyi thông báo rằng các binh sĩ thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine đã triển khai máy bay điều khiển từ xa để vận chuyển hơn 600 kg hàng viện trợ nhân đạo, thực phẩm cho trẻ sơ sinh và đồ chơi đến các gia đình bị mắc kẹt tại thành phố Oleshky bị Nga tạm chiếm.

Theo hãng thông tấn nhà nước Ukrinform, nhiệm vụ tiếp tế trên không được thực hiện bởi các binh sĩ thuộc đại đội đặc nhiệm "Bolharychi", một đơn vị trực thuộc Lữ đoàn Mykhailo Hrushevskyi số 11 của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine.

Trên trang Facebook cá nhân, Vyhivskyi xác nhận rằng các máy bay điều khiển từ xa đã vận chuyển 15 container hàng hóa riêng lẻ qua không phận tranh chấp vào khu vực biệt lập Dnipro bên bờ trái sông Dnipro ở vùng Kherson phía nam.

"Bất chấp sự xâm lược của Nga và những điều kiện khắc nghiệt mà người dân vùng Kherson phải đối mặt, các đơn vị của chúng tôi vẫn tiếp tục hỗ trợ người dân," Vyhivskyi tuyên bố trong một thông cáo chính thức.

Các lô hàng viện trợ thiết yếu

Lô hàng được vận chuyển chủ yếu tập trung vào các nhu yếu phẩm thiết yếu cho các gia cư có trẻ nhỏ đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh và các nhu yếu phẩm cơ bản.

Theo bộ trưởng nội vụ, 15 kiện hàng được thả dù chứa sữa công thức cho trẻ em, ngũ cốc ăn sáng, thực phẩm khô, đồ chơi phát triển kỹ năng và đồ chơi dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị cô lập dưới sự xâm lược quân sự.

Ông Vyhivskyi nói: "Trong số những đứa trẻ vẫn bị phong tỏa ở Oleshky có những đứa trẻ sinh ra trong thời kỳ chiến tranh toàn diện, những đứa trẻ chưa từng biết đến cuộc sống nào mà không có nỗi kinh hoàng."

"Chúng tôi hỗ trợ những gia đình này và cung cấp cho họ những nhu yếu phẩm cơ bản."

Ông Vyhivskyi bày tỏ lòng biết ơn chính thức đối với các mạng lưới hậu cần tình nguyện đã tập hợp các gói hàng cứu trợ, các nhà điều khiển máy bay điều khiển từ xa đã điều hướng qua các hành lang tác chiến điện tử đầy tranh chấp, các đơn vị vũ trang cung cấp hỏa lực yểm trợ và các đầu mối địa phương trên mặt đất đã liều mạng để thu hồi và phân phối hàng tiếp tế trong khu vực bị tạm chiếm.

Khủng hoảng nhân đạo tại vùng đất biệt lập bên bờ trái sông Seine.

Việc vận chuyển hàng bằng máy bay điều khiển từ xa cho thấy rõ tình trạng tuyệt vọng ở Oleshky, nằm cách Kherson đã được giải phóng khoảng năm ki-lô-mét về phía đông nam, bên bờ đông sông Dnipro.

Khu vực này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của quân đội Nga kể từ những ngày đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022 và hoàn toàn bị cô lập khỏi các hoạt động vận chuyển hàng hóa đường bộ và các sứ mệnh nhân đạo quốc tế được cho phép kể từ cuối tháng 5.

Khoảng 1.700 người dân vẫn đang bị mắc kẹt tại trung tâm thành phố giữa hệ thống sưởi ấm bị phá hủy, nguồn nước sinh hoạt bị gián đoạn và nguồn điện chập chờn trước khi mùa đông đến với nhiệt độ đóng băng.

Các quan chức Ukraine đã nhiều lần mô tả khu vực này như đang bị bao vây, lưu ý rằng các tuyến đường thoát hiểm và các điểm trung chuyển đường sông đều bị gài mìn dày đặc và liên tục bị máy bay điều khiển từ xa trinh sát.

Các đơn vị quốc phòng Ukraine đã sử dụng không liên tục các máy bay điều khiển từ xa vận tải đa cánh quạt hạng nặng để thả dù lương thực và dược phẩm xuống sân nhà dân trong khi các cuộc đàm phán ngoại giao nhằm bảo đảm một hành lang đường bộ vẫn đang tiếp diễn.

Chờ lệnh ngừng bắn cục bộ

Chiến dịch cứu trợ trên không diễn ra đồng thời với công tác chuẩn bị cho một khuôn khổ ngừng bắn cục bộ, đồng bộ dự kiến có hiệu lực trên toàn khu vực Oleshky vào thứ Ba, ngày 27 tháng 10, lúc 3:00 sáng giờ Kyiv (4:00 sáng giờ Mạc Tư Khoa).

Được hoàn thiện trong các cuộc tham khảo ý kiến song phương giữa Ủy viên Nhân quyền Quốc hội Ukraine Dmytro Lubinets và nhà lãnh đạo đàm phán của Nga Yana Lantratova – với sự hỗ trợ của Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump – khuôn khổ này thiết lập một chiến dịch nhân đạo theo từng giai đoạn để cung cấp các lô hàng y tế và thực phẩm lớn hơn và bắt đầu di tản dân thường.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy khẳng định Kyiv sẽ tuân thủ nghiêm ngặt các cam kết về hoạt động để giải tỏa tình trạng phong tỏa thành phố, nhấn mạnh rằng việc mở đường tiếp cận nhân đạo đến Oleshky vẫn rất quan trọng để ngăn chặn thiệt hại dân sự thảm khốc trước mùa đông.

[Kyiv Post: National Guard Drones Deliver 600 kg of Aid to Occupied Oleshky]

13. ‘Mọi thứ đều tan hoang’ — Ít nhất 2 người thiệt mạng, 2 người bị thương trong vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào Kyiv.

Theo chính quyền địa phương, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào Kyiv đã khiến ít nhất hai người thiệt mạng và hai người khác bị thương vào sáng ngày 21 tháng 10.

Vào khoảng 5 giờ 20 phút sáng giờ địa phương, một tín hiệu báo động không kích vang lên ở Kyiv khi máy bay điều khiển từ xa tiếp cận thủ đô, nơi đã phải hứng chịu một loạt các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga trong mùa thu này.

Tại quận Sviatoshynskyi, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tòa nhà chung cư 24 tầng, gây ra hỏa hoạn ở tầng 20. Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết ít nhất hai người đã thiệt mạng và hai người khác phải vào bệnh viện vì bị thương.

Nataliia, một cư dân 63 tuổi yêu cầu giấu tên vì lý do an ninh, cho biết bà đã nghe thấy máy bay điều khiển từ xa bay trên khu phố của mình suốt đêm cho đến khi nghe thấy một "tiếng nổ cực mạnh".

Nataliia nhớ lại, toàn bộ tòa nhà rung chuyển. Cô chỉ nhận ra tòa nhà của mình bị ảnh hưởng khi kiểm tra nhóm chat với hàng xóm, trong đó cô được hướng dẫn ra ngoài vì một phần tòa nhà đã bốc cháy.

"Khi cuối cùng tôi ra đến bên ngoài, tôi đã chứng kiến toàn bộ sự kinh hoàng — mọi thứ đều đổ nát," Nataliia nói.

Ông Klitschko cho biết, tại quận Desnianskyi, mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống một chiếc xe hơi, trong khi tại quận Solomianskyi, mảnh vỡ rơi xuống một khu vực trống.

[Kyiv Independent: 'Everything was in ruins' — At least 2 killed, 2 injured in Russian drone attack on Kyiv]

 

1. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV hủy chuyến đi Assisi theo lời khuyên của bác sĩ khi ngài đang hồi phục sau ca phẫu thuật.

Tòa Thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ bỏ lỡ chuyến đi dự kiến đến Assisi vào tuần tới sau khi các bác sĩ khuyên không nên di chuyển bằng trực thăng đến thị trấn của Ý này vì ngài đang hồi phục sau ca phẫu thuật ung thư phổi.

Đức Giáo Hoàng dự kiến tham dự một buổi gặp mặt vào thứ Ba để kỷ niệm 40 năm Ngày Cầu nguyện vì Hòa bình Thế giới của Thánh Gioan Phaolô II.

Tòa Thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô, 71 tuổi, được khuyên không nên đi lại "để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục" sau ca phẫu thuật tuần trước. Thay vào đó, Đức Giáo Hoàng sẽ gửi thông điệp tới các nhà tổ chức, các nhà lãnh đạo liên tôn và khách mời tham dự sự kiện "Giải giáp và kiến tạo hòa bình".

Trong một tuyên bố riêng, các bác sĩ của Đức Giáo Hoàng cho biết phim chụp X-quang ngực kiểm tra lại đã xác nhận ngài đang hồi phục tốt, nhưng do thời gian kể từ ca phẫu thuật còn ngắn, họ khuyến cáo để đề phòng, ngài không nên đi trực thăng.

Tòa thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô muốn bày tỏ sự gần gũi của mình với những người tham gia và tái khẳng định niềm tin rằng "tinh thần Assisi", đối thoại và việc tìm kiếm những lời nói và cử chỉ hòa bình vẫn là những nguồn lực quý giá trong thời điểm xung đột.

Cuộc gặp gỡ Assisi kỷ niệm cuộc họp hòa bình liên tôn giáo mang tính bước ngoặt do Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II triệu tập năm 1986.

Việc hủy bỏ này là sự thay đổi mới nhất trong lịch trình của Đức Lêô kể từ tuần trước, khi các bác sĩ phẫu thuật cắt bỏ một thùy phổi nơi có khối u sau đó được chẩn đoán là ác tính, đây là sự kiện sức khỏe lớn đầu tiên trong 17 tháng trị vì của ngài. Ca phẫu thuật đã xác nhận ngài mắc bệnh ung thư biểu mô tuyến, loại ung thư phổi phổ biến nhất.

Tòa Thánh cho biết, sau khi các xét nghiệm xác nhận bệnh ung thư phổi đã khu trú nghĩa là cắt bỏ khối u đó là hết không còn dấu vết ung thư nữa, Đức Giáo Hoàng sẽ không cần điều trị thêm nữa, nhưng các hoạt động của ngài sẽ được hướng dẫn bởi các bác sĩ trong quá trình hồi phục.

Đức Lêô đã trở về Vatican vào thứ Bảy tuần trước và bác sĩ phẫu thuật của ngài cho biết "không có lý do lâm sàng" nào ngăn cản ngài đến Mỹ Latinh vào tháng tới.

Các bác sĩ phẫu thuật lồng ngực thường khuyên bệnh nhân không nên đi máy bay trong ba tuần sau phẫu thuật — điều này sẽ cho Đức Giáo Hoàng khoảng thời gian cần thiết để thực hiện chuyến đi dự kiến từ ngày 6 đến 17 tháng 11 tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru, bao gồm hàng chục chuyến bay và hai chuyến trực thăng lên vùng cao.

Trong các lần xuất hiện trước công chúng kể từ khi trở lại Vatican, Đức Lêô tỏ ra khỏe mạnh, nói chuyện với giọng nói mạnh mẽ và rõ ràng.

---

Source:CRUXNOW

Pope Leo XIV cancels Assisi trip on doctors’ advice as he recovers from surgery

2. Tiến sĩ George Weigel: Trí tuệ nhân tạo và công cuộc truyền giáo

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề "AI and Evangelization", nghĩa là "Trí tuệ nhân tạo và công cuộc truyền giáo".

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Thụy Khanh.

Trong một buổi podcast về thông điệp Magnifica Humanitas liên quan đến đoạn 22 của Hiến Chế Mục Vụ Gaudium et Spes hay Vui Mừng Và Hy Vọng [trong đó khẳng định rằng "Sự thật là chỉ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, mầu nhiệm về con người mới được soi sáng"] hồi tháng Sáu vừa qua, tôi đã nói với người bạn của mình [và cộng tác viên thường xuyên của Register] Larry Chapp, có lẽ hơi bông đùa hơn mức cần thiết, rằng những người dẫn đầu cuộc cách mạng AI "không biết sự khác biệt giữa siêu hình học và Metamucil." Nghĩa là, họ dường như không nhận thức được sự thật rằng có những chân lý sâu sắc được khắc ghi trong thân phận con người: đó là những chân lý mà chúng ta có thể biết được bằng lý trí (và, như người Kitô hữu sẽ khẳng định, bằng mặc khải); những chân lý hé lộ con đường dẫn đến sự phát triển cá nhân và tình đoàn kết xã hội.

Trong bài bình luận đăng trên tờ Wall Street Journal ngày 3 tháng 10, Peggy Noonan đã đưa ra một quan điểm tương tự, đầy sắc sảo:

Thung lũng Silicon đã kỳ lạ ít nhất hai thế hệ nay rồi. Niềm tin vào những ý tưởng kỳ quặc hoặc giống như giáo phái (chủ nghĩa vị tha hiệu quả, chủ nghĩa vị lợi) phổ biến như việc sử dụng chất gây ảo giác, các chế độ chăm sóc sức khỏe kỳ lạ, chủ nghĩa tư bản cực đoan, và một kiểu lạc quan công khai mang tính cá nhân cao, đi kèm với nó là một thế giới của những nơi trú ẩn an toàn, mặt nạ phòng độc, đội bay tư nhân, đội quân an ninh vũ trang. Còn về niềm tin tôn giáo, nhiều người trong số họ khiến tôi nhớ đến… nhà đầu tư ban đầu của Anthropic, Sam Bankman-Fried, người đã nói với tác giả Michael Lewis, trong cuốn sách Going Infinite của ông, rằng trong thời thơ ấu xa lạ ở vùng Vịnh San Francisco, "Chúa giống như một thứ trên TV. Chúa được nhắc đến nhưng tôi không nghĩ rằng ai đó thực sự tin vào Chúa." Ông Lewis: "Điều đó nói lên điều gì đó không chỉ về Sam mà còn về quá trình nuôi dạy của anh ta, rằng anh ta có thể sống gần mười năm ở Hoa Kỳ mà không nhận ra rằng những người khác tin vào Chúa."

Điều này đương nhiên gợi nhớ đến câu nói sáo rỗng cũ kỹ — thường được gán cho nhà văn bậc thầy G.K. Chesterton, dù không chính xác nhưng cũng dễ hiểu — rằng khi con người ngừng tin vào Chúa, họ không tin vào hư vô, mà tin vào bất cứ điều gì. Giống như quan niệm rằng trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI có "ý thức" và nên được đối xử như một chủ thể đạo đức có quyền. Hoặc hãy xem xét trải nghiệm "Bừng tỉnh" của Giám đốc OpenAI, Sam Altman: "Khi tôi nhận ra trí thông minh có thể được mô phỏng, tôi đã từ bỏ ý niệm về tính độc nhất vô nhị của con người, và điều đó không gây tổn thương như tôi nghĩ."

Và điều đó dẫn đến đâu? Đến một thế giới mới đầy táo bạo, nơi mà, như ông Altman đã gợi ý, "Chúng ta sẽ là loài đầu tiên thiết kế ra con cháu của chính mình," khi các "tác nhân" AI hợp nhất với con người để tạo ra… cái gì? Nhân loại Prometheus? Hay hậu nhân loại Prometheus? Hay người máy?

Tháng 7 vừa qua, tôi đã có một cuộc trò chuyện sâu rộng với Hồng Y Grzegorz Ryś, Đức Tổng Giám Mục Krakow, trong đó có một phần tập trung vào thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô. Cả vị Hồng Y và tôi đều biết ơn sự nhấn mạnh của Đức Thánh Cha rằng các vấn đề then chốt do trí tuệ nhân tạo đặt ra xoay quanh câu hỏi: Chúng ta là ai với tư cách là con người?

Quan điểm duy vật cũ cho rằng chúng ta chỉ là bụi sao đông đặc, sản phẩm phụ may mắn nhưng ngẫu nhiên của 15 tỷ năm tác động của các lực sinh hóa vũ trụ ngẫu nhiên và quá trình chọn lọc tự nhiên phi cá nhân. Những người theo chủ nghĩa duy vật mới đi đầu trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo hiện nay cho rằng chúng ta là những thuật toán biết đi, (như trong cái tương lai mà ông Altman mong muốn) có thể giải quyết dữ liệu hiệu quả hơn. Và quan niệm sai lầm nghiêm trọng đó dẫn chúng ta đến điều mà tôi và vị Hồng Y đã đồng ý là giáo lý quan trọng của thông điệp Magnifica Humanitas về trí tuệ nhân tạo:

Chúng ta phải tránh quan niệm sai lầm khi đánh đồng loại ‘trí thông minh’ này với trí thông minh của con người. Những hệ thống này chỉ đơn thuần bắt chước một số chức năng của trí thông minh con người. Khi làm như vậy, chúng thường vượt trội hơn trí thông minh con người về tốc độ và khả năng tính toán, mang lại lợi ích hữu hình trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, sức mạnh này vẫn hoàn toàn gắn liền với việc giải quyết dữ liệu. Cái gọi là trí tuệ nhân tạo không trải qua kinh nghiệm, không có cơ thể, không cảm nhận được niềm vui hay nỗi đau, không trưởng thành thông qua các mối quan hệ và không biết từ bên trong ý nghĩa của tình yêu, công việc, tình bạn hay trách nhiệm. Chúng cũng không có lương tâm đạo đức, vì chúng không phán xét thiện ác, không nắm bắt được ý nghĩa cuối cùng của các tình huống, hoặc chịu trách nhiệm về hậu quả. Chúng có thể bắt chước ngôn ngữ, hành vi và kỹ năng phân tích, hoặc thậm chí mô phỏng sự đồng cảm và hiểu biết, nhưng chúng không hiểu những gì chúng tạo ra, vì chúng thiếu góc nhìn tình cảm, quan hệ và tâm linh mà con người phát triển trí tuệ [99].

Các giám mục Hoa Kỳ đã thành lập một nhóm đặc trách để giải quyết các tác động của trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI đối với tự do tôn giáo, các thể chế dân chủ, an toàn trực tuyến của trẻ em và các nhóm dân số dễ bị tổn thương (bao gồm cả người lao động). Đây là những mối lo ngại chính đáng. Tuy nhiên, cho phép tôi đề xuất rằng nhiệm vụ chính và cấp bách nhất của Giáo hội trong việc đối phó với AI là truyền bá Phúc Âm: làm mọi điều có thể để thuyết phục những người đang phát triển AI với tốc độ chóng mặt rằng chúng ta là những tạo vật của Đấng Tạo Hóa, chứ không phải là những thuật toán hai chân với khả năng giải quyết dữ liệu cần được tối đa hóa.

Câu trả lời của Giáo hội đối với những khả năng và mối nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo nằm ở câu chuyện Kinh Thánh về nhân loại, nguồn gốc, bản chất và vận mệnh của nó. Đó là điều mà Giáo hội biết. Và đó là điều chúng ta phải loan báo.

---

Source:National Catholic Register

AI and Evangelization

 

1. Ukraine tấn công trực diện vào nhà máy sản xuất vũ khí của Putin, nơi sản xuất các phụ tùng cho đầu đạn hỏa tiễn đạn đạo chết người.

Ukraine đã tấn công một nhà máy sản xuất vũ khí của Nga bằng hỏa tiễn Storm Shadow do Anh sản xuất.

Tổ hợp trọng yếu ở Oryol đã sản xuất các bộ phận cho các đầu đạn hỏa tiễn chết người được phóng vào Kyiv tuần này.

Vụ tấn công vào cơ sở Proton-Electrotex đã gây ra một quả cầu lửa khổng lồ và diễn ra sau khi Anh đồng ý gửi thêm bom xuyên hầm cho Ukraine.

Trong khi đó, Kyiv đã được khôi phục hoàn toàn khả năng truy cập vào mạng internet vệ tinh Starlink và Starshield của Elon Musk.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết các hạn chế về tốc độ đối với máy bay điều khiển từ xa sử dụng công nghệ Votal của SpaceX đã được dỡ bỏ.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Giờ đây chúng ta đã có tốc độ cần thiết."

"Điều này rất quan trọng; nó có ý nghĩa lớn đối với công tác hậu cần tiền tuyến của chúng ta và để bảo vệ Ukraine khỏi các máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực."

Động thái này diễn ra sau khi Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời nhằm mở ra các tuyến đường di tản cho cư dân bị mắc kẹt trong một thành phố bị tạm chiếm của Ukraine.

Bà đã dẫn đầu các cuộc đàm phán suốt ngày đêm để đạt được một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ sau những báo cáo kinh hoàng về một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng ở Oleshky.

Khoảng 6.000 cư dân, trong đó có hàng trăm trẻ em, đang đứng trước nguy cơ chết đói sau nhiều tháng không được tiếp tế lương thực.

Ở đây hầu như không có điện, ga hay nước sinh hoạt, và một số người buộc phải ăn cỏ và các loại cỏ dại trong vườn.

Nguồn cung cấp y tế đã cạn kiệt và các bệnh viện hầu như không thể hoạt động được trong bối cảnh bị pháo kích hàng ngày, bị đe dọa bởi máy bay điều khiển từ xa và đường sá bị gài mìn dày đặc.

Thỏa thuận ngừng bắn dự kiến bắt đầu vào thứ Ba lúc 4 giờ sáng giờ địa phương. Chưa rõ thỏa thuận này sẽ kéo dài bao lâu.

[The Sun: Ukraine lands direct hit on Putin’s war factory producing components for deadly ballistic warheads]

2. Gần 283.000 binh sĩ Nga thiệt mạng ở Ukraine đã được xác định danh tính qua cuộc điều tra của giới truyền thông.

Hãng truyền thông độc lập Mediazona của Nga, phối hợp với đài BBC tiếng Nga, đã xác nhận danh tính của 282.993 quân nhân Nga thiệt mạng tại Ukraine.

Kể từ lần cập nhật số liệu gần nhất của Mediazona vào đầu tháng 10, tên của 6.880 binh sĩ Nga đã được thêm vào danh sách những người thiệt mạng. Số liệu mới nhất bao gồm các trường hợp tử vong trong quân đội được xác nhận từ ngày 24 tháng 2 năm 2022 đến ngày 23 tháng 10 năm 2026.

Các nhà báo lưu ý rằng con số thực tế có thể cao hơn đáng kể vì họ chỉ ghi nhận các thông tin đã được xác minh đến từ các nguồn công khai như cáo phó, bài đăng của người thân, hoạt động trồng cây tưởng niệm cộng đồng, các bản tin truyền thông khu vực, các yết thị từ các nhà thờ, tuyên bố từ chính quyền địa phương cùng nhiều nguồn khác.

Tính đến ngày 23 tháng 10 năm 2026, đã có 7.920 sĩ quan phục vụ trong quân đội Nga và các cơ quan an ninh khác thiệt mạng, và các thông tin này đã được xác minh độc lập.

Theo Mediazona, tỷ lệ sĩ quan thiệt mạng trong số quân nhân Nga được xác nhận kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu đang giảm dần. Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, khi Nga chủ yếu dựa vào binh lính hợp đồng chuyên nghiệp, sĩ quan chiếm tới 10% số người thiệt mạng. Đến tháng 11 năm 2024, tỷ lệ này đã giảm xuống chỉ còn 2-3%.

Sự suy giảm này phản ánh những thay đổi trong chiến thuật trên chiến trường và việc Nga ngày càng phụ thuộc vào bộ binh tình nguyện được tuyển mộ, những người phải đối mặt với nguy cơ tử vong cao hơn đáng kể so với các sĩ quan chỉ huy của họ.

Mặc dù các ước tính khác nhau, nhưng các đánh giá tình báo của phương Tây và các nghiên cứu độc lập nhìn chung đều cho rằng thương vong quân sự của Nga cao hơn đáng kể so với tổn thất của Ukraine. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS có trụ sở tại Washington ước tính vào tháng 7 năm 2026 rằng Nga đã chịu khoảng 1,4 triệu thương vong kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, so với 525.000–625.000 thương vong của Ukraine.

CSIS viết: "Số người Nga thiệt mạng ở Ukraine nhiều hơn gấp bốn lần tổng số người Mỹ thiệt mạng trong tất cả các cuộc chiến tranh kể từ Thế chiến II, và nhiều hơn gấp chín lần tổng số người Liên Xô và Nga thiệt mạng trong tất cả các cuộc chiến tranh kể từ Thế chiến II."

[Kyiv Independent: Almost 283,000 Russian soldiers killed in Ukraine identified by media investigation]

3. Musk cáo buộc Ukraine vi phạm các điều khoản của Starlink, Kyiv bác bỏ.

Doanh nhân người Mỹ Elon Musk tuyên bố rằng quân đội Ukraine đã vi phạm điều khoản dịch vụ của mạng lưới Starlink thương mại của SpaceX bằng cách sử dụng nó cho các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, đồng thời khẳng định một "lỗ hổng" cho phép sử dụng như vậy đã được vá lại vào tuần trước, trong khi các quan chức quốc phòng Ukraine bác bỏ tính khả thi về mặt kỹ thuật của cáo buộc này.

Trong bài nói vào thứ Bảy, ngày 24 tháng 10, Musk đã phân biệt giữa dịch vụ Starlink thương mại và hệ thống quân sự Starshield do chính phủ Mỹ kiểm soát, khẳng định rằng kết nối vệ tinh thương mại chưa bao giờ được phép sử dụng cho các hoạt động tấn công gây chết người.

"Việc sử dụng Starlink, một dịch vụ thương mại dân sự, để thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm giết người chưa bao giờ được cho phép, và cũng không nên được cho phép," Musk tuyên bố.

"Starshield, một hệ thống khác, do chính phủ Mỹ kiểm soát. Họ quyết định làm gì là tùy thuộc vào họ. Quân đội Ukraine đã vi phạm điều khoản dịch vụ của Starlink và sử dụng nó để thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm giết người. Lỗ hổng đó đã được vá lại vào tuần trước."

Musk khẳng định Starlink vẫn đóng vai trò thiết yếu đối với quốc phòng lãnh thổ của Ukraine, mô tả nó là mạng lưới thông tin liên lạc duy nhất có khả năng chống lại sự gây nhiễu và can thiệp vật lý của Nga. Ông nói thêm rằng nếu hệ thống này bị vô hiệu hóa, tiền tuyến của Ukraine sẽ sụp đổ ngay lập tức, và coi nhận định này là một tuyên bố thực tế chứ không phải là một lời đe dọa.

Trong thời gian 10 ngày bị hạn chế tốc độ, quân Ukraine đã mất hàng trăm triệu đô la tiền máy bay điều khiển từ xa vì những chiếc drone nào bay nhanh hơn 161 km/giờ đều mất kết nối với Internet, và do đó mất điều khiển, cắm đầu xuống đất. Thiệt hại đó vẫn chưa đáng kể so với hàng trăm người dân Ukraine chết oan vì các loại drone đánh chặn Shahed phản lực không thể rượt kịp. Ivan Stupak, sĩ quan quân Ukraine đã về hưu sau khi bị thương, và hiện là phóng viên của tờ Kyiv Post, mỉa mai rằng trùm mafia Vladimir Putin nên gắn huy chương Sao Vàng cho Elon Musk vì công trạng chặn đứng chiến dịch phản công Vivaldi của Ukraine đang rất thành công. Quân Ukraine đang truy kích quân Nga ở Donetsk đã khựng lại sau khi mất quá nhiều máy bay điều khiển từ xa.

Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski cảnh báo Elon Musk không nên trộn lẫn kinh doanh với chính trị, nhấn mạnh rằng Âu Châu nắm giữ lợi thế trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Vị tỷ phú này khẳng định SpaceX đã làm nhiều hơn bất kỳ doanh nghiệp tư nhân nào trên toàn cầu để bảo vệ Ukraine, đồng thời bày tỏ sự khinh thường đối với những nhân vật ủng hộ việc kéo dài xung đột mà không có khuôn khổ ngoại giao thực tế.

Sternenko bác bỏ tuyên bố này, viện dẫn các biện pháp kiểm soát danh sách trắng.

Những tuyên bố của Musk đã bị chuyên gia quốc phòng, tình nguyện viên và cựu cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, Serhii Sternenko, phản bác. Ông Sternenko cho rằng các kiến trúc kỹ thuật được thiết lập hồi đầu năm nay đã ngăn cản các thiết bị đầu cuối thương mại hoạt động trên các nền tảng tấn công năng động.

Sternenko giải thích rằng các cơ chế thể chế được triển khai vào tháng Hai đã thiết lập các danh sách trắng theo quy định nghiêm ngặt, phân tách thiết bị thương mại cố định khỏi các hệ thống quân sự năng động.

Theo các quy trình đó, dân thường và các đơn vị quân đội Ukraine có thể ghi danh các thiết bị đầu cuối cố định, nhưng bất kỳ thiết bị đầu cuối nào dự định hoạt động khi đang di chuyển đều cần được ghi danh chính thức vào một hệ thống ghi danh chuyên biệt được kết nối với mạng Starshield.

"Vào tháng Hai năm nay, danh sách trắng đã được giới thiệu," Sternenko tuyên bố.

"Các thiết bị đầu cuối cố định có thể được ghi danh bởi cả quân nhân và dân thường. Nhưng để bất kỳ thiết bị đầu cuối vệ tinh nào hoạt động khi đang di chuyển, nó phải được đưa vào một danh sách đặc biệt và kết nối với hệ thống Starshield của quân đội. Nếu không, các thiết bị đầu cuối liên lạc vệ tinh ở Ukraine sẽ không hoạt động."

Ông Sternenko nhấn mạnh rằng việc vận hành các thiết bị Starlink thương mại tiêu chuẩn trên máy bay điều khiển từ xa là bất khả thi về mặt kỹ thuật theo các giao thức hệ thống hiện có, đồng thời khẳng định rằng tất cả các nhiệm vụ máy bay điều khiển từ xa của Ukraine yêu cầu dẫn đường bằng vệ tinh đều được định tuyến độc quyền thông qua Starshield.

Giới hạn tốc độ và khoanh vùng địa lý ngăn cản các cuộc tấn công sâu.

Cố vấn công nghệ quốc phòng của tổng thống, Serhii Beskrestnov, được biết đến với biệt danh "Flash," cũng bác bỏ những cáo buộc của Musk, nêu rõ các thông số kỹ thuật và địa lý hiện có ngăn cản các thiết bị đầu cuối thương mại dẫn đường cho các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.

Trong bài cho biết tối thứ Bảy, Beskrestnov lưu ý rằng các trạm đầu cuối Starlink trên khắp Ukraine và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm đã phải tuân thủ các hạn chế hoạt động nghiêm ngặt kể từ đầu năm 2026, bao gồm cả việc tự động giới hạn tốc độ được hiệu chỉnh trong khoảng từ 70 đến 90 km/h.

Hơn nữa, kết nối Starlink thương mại bị giới hạn theo khu vực địa lý và bị vô hiệu hóa trên lãnh thổ chủ quyền của Nga.

"Thật kỳ lạ là Elon Musk lại không biết về những hạn chế đối với hoạt động của Starlink tại Ukraine," Beskrestnov tuyên bố. "Do đó, chúng tôi không thể sử dụng Starlink thương mại cho các cuộc tấn công tầm xa và tầm trung."

Giới hạn tốc độ mạng và tốc độ được khôi phục

Tranh chấp về điều khoản dịch vụ của Starlink diễn ra sau nhiều ngày căng thẳng hoạt động trên khắp các chiến tuyến của Ukraine, sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố vào ngày 17 tháng 10 rằng một giới hạn tốc độ nhân tạo 161 km/h (100 mph) đã được áp đặt đối với các trạm đầu cuối vệ tinh hoạt động trong lãnh thổ Ukraine.

Các chuyên gia quân sự Ukraine cho biết việc cắt điện đột ngột đã làm gián đoạn các liên kết đo từ xa và làm tê liệt các máy bay điều khiển từ xa đánh chặn nội địa được triển khai để chống lại các loại vũ khí tuần tra Shahed chạy bằng động cơ phản lực của Nga, vốn có tốc độ bay vượt quá 400 km/giờ.

Các cuộc thử nghiệm so sánh do các kỹ sư Ukraine tiến hành đã chứng minh rằng các phương tiện được trang bị hoạt động bình thường ở tốc độ trên 180 km/h trên lãnh thổ Liên Hiệp Âu Châu lân cận, qua đó khẳng định rằng hạn chế này chỉ giới hạn về mặt địa lý ở Ukraine.

Tranh chấp đã dịu bớt vào sáng thứ Bảy khi các quan chức quốc phòng Ukraine xác nhận rằng tốc độ của Starlink và Starshield đã trở lại mức trước khi bị hạn chế, cho phép các đơn vị đánh chặn nội địa và các nền tảng hậu cần điều khiển từ xa tiếp tục hoạt động bình thường.

[Kyiv Post: Musk Claims Ukraine Breached Starlink Terms, Kyiv Rebuts]

4. Thủ tướng Carney cảnh báo việc thao túng hệ thống Starlink đang gây nguy hiểm đến tính mạng người dân Ukraine.

Thủ tướng Canada Mark Carney, cảnh báo rằng việc hạn chế liên lạc vệ tinh quân sự của Ukraine đã gây ra những hậu quả chết người, làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về sự phụ thuộc vào công nghệ của Mỹ trong khi Nga tiếp tục tấn công dân thường Ukraine.

Phát biểu với các phóng viên tại Istanbul, Thủ tướng Carney bày tỏ sự lo ngại về những thông tin cho rằng hệ thống Starshield của SpaceX, phiên bản quân sự của Starlink, đã bị thao túng, trong khi Ukraine dựa vào hệ thống này để vận hành máy bay điều khiển từ xa và phòng thủ trước các cuộc tấn công trên không của Nga.

Theo Bloomberg, Thủ tướng Carney cho biết: "Dù quyết định được đưa ra như thế nào, rõ ràng là hệ thống đó đã bị chậm lại với những hậu quả thực sự, hậu quả về mặt con người, thương vong trực tiếp."

Lãnh đạo Canada đã kịch liệt chỉ trích quyết định hạn chế một hệ thống phòng thủ quan trọng trong khi Ukraine đang chống lại cuộc xâm lược toàn diện của Nga.

"Tôi đang tìm kiếm tính từ thích hợp để mô tả bất kỳ ai, hoặc một nhóm người đã đưa ra quyết định này, chống lại một quốc gia – và đó là chống lại một quốc gia đang thực sự chiến đấu để bảo vệ mạng sống của công dân mình trước sự xâm lược trắng trợn," Carney nói.

"Vậy chúng ta có lo ngại không? Có, chúng ta lo ngại."

Carney liên kết sự gián đoạn thông tin liên lạc với tổn thất nhân mạng lớn hơn do các cuộc tấn công liên tục của Nga vào các thành phố của Ukraine gây ra, dẫn chứng vụ tấn công gần đây vào Kyiv nhắm vào thường dân.

Sevastopol, Simferopol, Yalta và các thành phố lớn khác mất điện khi có báo cáo về các vụ nổ và chính quyền do Nga dựng lên xác nhận sự gián đoạn.

"Tôi chỉ muốn đề cập đến vụ tấn công tại trung tâm Kyiv trong vòng 36 giờ qua," ông nói.

"Ở Kyiv, hoàn toàn không có chuyện ngụy trang thành bất kỳ mục tiêu quân sự hay bán quân sự nào, mà chỉ là một cuộc tấn công trực tiếp vào thường dân, gây ra nỗi đau khổ tột cùng cho con người. Vì vậy, đây là sự thật, đây là điều cụ thể."

Những phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh các đồng minh phương Tây của Ukraine ngày càng lo ngại về những rủi ro khi phụ thuộc vào công nghệ của Mỹ, vì những hạn chế đột ngột có thể làm suy yếu an ninh quốc gia và làm gián đoạn các hoạt động quân sự quan trọng.

[Kyiv Post: Carney Warns Starlink Manipulation Puts Ukrainian Lives at Risk]

5. Các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Ukraine và Nga dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi hoặc Thụy Sĩ.

Theo Sky News dẫn lời một quan chức Mỹ, vòng đàm phán ba bên tiếp theo giữa các phái đoàn đàm phán của Mỹ, Ukraine và Nga có thể diễn ra tại Abu Dhabi hoặc Thụy Sĩ trong những tuần tới.

Phát biểu với điều kiện giấu tên, vị quan chức này cho biết các cuộc thảo luận dự kiến sẽ diễn ra trong "vài tuần tới".

Mục tiêu chính của các cuộc tham khảo ý kiến cấp làm việc là thiết lập nền tảng cho một hội nghị thượng đỉnh cấp lãnh đạo tiềm năng giữa các nguyên thủ quốc gia, mặc dù quan chức này nhấn mạnh rằng vẫn còn nhiều công việc chuẩn bị quan trọng trước khi các cuộc họp cao cấp có thể diễn ra.

"Mục tiêu cuối cùng là hướng tới một cuộc họp cấp lãnh đạo, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi điều đó xảy ra," vị quan chức giải thích.

Cuộc gặp gỡ ngoại giao dự kiến này diễn ra sau các cuộc thảo luận sơ bộ được tổ chức tại các trung tâm ngoại giao Âu Châu và khu vực, bao gồm cả các cuộc gặp trước đó ở Oslo và Saint Petersburg.

Tài trợ quốc phòng dài hạn

Báo cáo này phù hợp với những thông tin mà Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã công bố trước đó, trong đó ông xác định Abu Dhabi, thủ đô của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, là địa điểm được đề xuất hàng đầu cho các cuộc tham khảo ý kiến ba bên vào đầu hoặc giữa tháng 11.

Phát biểu trước các chuyên gia an ninh quốc tế tại Viện Hudson ở Washington hôm thứ Sáu, ngày 23 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy nói rằng bất kỳ khuôn khổ ngoại giao khả thi nào cũng đòi hỏi những bảo đảm an ninh có thể kiểm chứng và các cam kết quốc phòng quốc tế bền vững.

Tổng thống đã nêu ra ba điều kiện tiên quyết cho một giải pháp lâu dài: một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và có thể thực thi, các cam kết quốc phòng ràng buộc quốc tế, và nguồn tài trợ quốc tế tối thiểu mười năm để duy trì một lực lượng quân sự thường trực lớn có khả năng răn đe các hành động gây hấn trong tương lai.

" Chúng ta không chỉ cần hòa bình. Hòa bình phải công bằng và vững mạnh," Tổng thống Zelenskiy nói với viện nghiên cứu qua liên kết video. "Chúng ta cần một đội quân lớn, rất lớn và mạnh, ít nhất là mười năm."

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng nền kinh tế Ukraine bị ảnh hưởng bởi chiến tranh không thể tự duy trì cấu trúc lực lượng phòng thủ cần thiết nếu không có sự hỗ trợ tài chính liên tục từ bên ngoài.

Ông nói thêm rằng trong khi Kyiv vẫn đang theo đuổi tư cách thành viên NATO, các bảo đảm an ninh song phương của Mỹ, được mô phỏng theo Điều 5 của NATO và được Quốc hội Mỹ phê chuẩn, có thể đóng vai trò như một cấu trúc phòng thủ tạm thời.

Tổng thống cũng cảnh báo phương Tây không nên nhượng bộ Mạc Tư Khoa – bao gồm việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt theo luật định hoặc giải phóng các tài sản nhà nước bị đóng băng của Nga – nếu không có các biện pháp bảo đảm tương hỗ ràng buộc, nhấn mạnh rằng một thỏa thuận ngừng bắn phải là "điểm quan trọng hàng đầu" trước khi các thỏa thuận chính trị toàn diện có thể được ký kết.

"Chúng tôi sẵn sàng gặp bất cứ ngày nào, thậm chí là ngày mai, nhưng tất cả phụ thuộc vào phía Nga", Tổng thống Zelenskiy lưu ý, đồng thời nhận xét rằng Mạc Tư Khoa trước đây đã trì hoãn các cuộc gặp ngoại giao theo kế hoạch bằng cách đưa ra các trở ngại về thủ tục.

Việc lên kế hoạch cho các cuộc đàm phán ba bên diễn ra trong bối cảnh Kyiv đang xác định các thông số hoạt động của mình liên quan đến các thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng.

Trong một cuộc phỏng vấn với ABC News, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng Ukraine sẵn sàng ngừng các hoạt động chiến đấu dọc theo các chiến tuyến hiện có để giảm thiểu thương vong càng nhanh càng tốt, đồng thời kiên quyết bác bỏ việc chính thức đầu hàng lãnh thổ có chủ quyền.

"Vâng, chúng tôi sẵn sàng chấm dứt cuộc chiến này càng nhanh càng tốt... Để đóng băng chiến tuyến," Tổng thống Zelenskiy nói.

Trước những đồn đoán của dư luận cho rằng Ukraine có thể nhượng lại 25% lãnh thổ chủ quyền, Tổng thống Zelenskiy làm rõ rằng lực lượng Nga hiện đang xâm lược 19,3% lãnh thổ nước này. Ông giải thích rằng việc đạt đến ngưỡng 25% sẽ đòi hỏi phải nhượng lại các phần lãnh thổ không bị tạm chiếm ở Donbas, một điều kiện mà Kyiv kiên quyết bác bỏ.

"Khi ai đó nói về 25%, điều đó ngụ ý rằng chúng ta sẽ phải đầu hàng toàn bộ Donbas, và chỉ khi đó người Nga mới kiểm soát được 25%. Hiện tại, họ đang kiểm soát 19,3%", Tổng thống Zelenskiy giải thích.

Tổng thống nhắc lại rằng trong khi Ukraine sẵn sàng tạm dừng các hoạt động tiền tuyến dọc theo đường ranh giới tiếp xúc hiện tại, Kyiv sẽ không bao giờ công nhận về mặt pháp lý các vùng đất bị tạm chiếm là lãnh thổ chủ quyền của Nga.

Cuối cùng, ông nói:

"Có những kẻ đang cắt cái này, cúp cái khác để buộc chúng tôi đầu hàng Nga. Cả một sư đoàn Ba Lan đầu hàng Nga, không ai sống sót. Kinh nghiệm tại Bucha cũng như vậy. Đầu hàng Nga nghĩa là chết. Tiếp tục chiến đấu may ra vẫn còn con đường sống. Vì thế, với những kẻ đang mơ chúng tôi đầu hàng, tôi nói: Chúng tôi không đầu hàng đâu."

[Kyiv Post: US-Ukraine-Russia Talks Slated for Abu Dhabi or Switzerland]

6. Chưa đầy 24 giờ, Nga đã tấn công 4 siêu thị thuộc một trong những chuỗi bán lẻ lớn nhất của Ukraine.

Hôm Thứ Hai, 26 Tháng Mười, công ty Epicentr cho biết các cuộc tấn công của Nga đã nhắm vào bốn siêu thị Epicentr trong vòng chưa đầy 24 giờ của ngày Chúa Nhật, 25 Tháng Mười.

Làn sóng tấn công mới nhất cho thấy rõ chiến dịch khủng bố của Nga nhằm vào thường dân, với các cửa hàng, trung tâm mua sắm và các cơ sở hạ tầng dân sự khác nằm trong số các mục tiêu. Epicentr, một trong những chuỗi cơ quan truyền thông và vật liệu xây dựng lớn nhất Ukraine, đã bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Công ty cho biết các cuộc tấn công của Nga đã gây hư hại hoặc phá hủy các cơ sở tại các thành phố Zaporizhzhia, Kharkiv, Vinnytsia và Poltava vào ngày 25 tháng 10, và mô tả các cuộc tấn công này là "phá hủy hoàn toàn mạng lưới".

Công ty không nêu rõ mức độ thiệt hại hoặc thời điểm các cơ sở bị ảnh hưởng có thể mở cửa trở lại.

Chính quyền quân sự tỉnh Poltava cho biết một phụ nữ 52 tuổi bị thương trong một vụ tấn công vào siêu thị Epicentr ngày 25 tháng 10. Chính quyền các vùng khác không báo cáo bất kỳ thương vong dân sự nào từ các vụ tấn công vào các cửa hàng Epicentr trong cùng thời gian đó.

Được thành lập vào năm 2003, Epicentr vận hành 72 siêu thị lớn trên khắp Ukraine trước khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

Kể từ khi bắt đầu cuộc chiến tổng lực, 10 trung tâm mua sắm của công ty đã bị phá hủy hoàn toàn và 13 trung tâm khác bị hư hại, Epicentr cho biết với tờ báo Ekonomichna Pravda của Ukraine vào tháng 8 năm 2026.

Ngày 22 tháng 10, Yuliia Chudnovets, trưởng bộ phận quan hệ công chúng của Epicentr, cho biết lực lượng Nga đã tấn công năm địa điểm của công ty, trong đó có một địa điểm ở Kyiv, trong vòng 48 giờ trước đó.

[Kyiv Independent: In less than 24 hours, Russia hits 4 hypermarkets belonging to one of Ukraine's largest retail chains]

7. Ông Netanyahu cảnh báo Iran có thể tìm cách phá hoại cuộc bầu cử Israel vào thứ Ba.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Iran và các đồng minh có thể sẽ tìm cách phá hoại cuộc bầu cử Israel vào thứ Ba, đồng thời cảnh báo nước cộng hòa Hồi giáo này không được có bất kỳ hành động thù địch nào.

"Chúng tôi có những dấu hiệu tình báo cho thấy kẻ thù của chúng ta, Iran và các lực lượng ủy nhiệm của họ, có thể thách thức chúng ta bằng các cuộc tấn công nhằm phá hoại cuộc bầu cử," ông Netanyahu nói trong một video được văn phòng của ông công bố hôm Chúa Nhật, đồng thời nhấn mạnh quân đội đã sẵn sàng cho cả các hoạt động phòng thủ và tấn công. "Đừng thách thức chúng tôi. Các người sẽ phải gánh chịu những đòn giáng mạnh hơn nhiều."

[CBSNews: Netanyahu warns Iran may try to disrupt Tuesday's Israeli elections]

8. ‘Chứng hoang tưởng của Putin’ — Phân tích cho thấy hệ thống phòng không mới xuất hiện xung quanh dinh thự Valdai của tổng thống Nga.

Ngày 25 tháng 10, Nga đã xây dựng thêm một vòng tháp phòng không trong phạm vi 50 km quanh dinh thự của Putin ở Valdai. Mikhail Khodorkovsky, một nhà hoạt động đối lập người Nga, cho biết như trên hôm Thứ Hai, 26 Tháng Mười.

Valdai là một thị trấn nhỏ ở tỉnh Novgorod, tây bắc nước Nga. Theo số liệu của Cơ quan Thống kê Nhà nước Liên bang Nga (Rosstat) năm 2025, dân số thị trấn này vào khoảng 13.600 người.

Theo Khodorkovsky, vành đai phòng thủ kéo dài đến căn cứ quân sự Khotilovo, nơi đóng vai trò là địa điểm đổ bộ dự phòng, và một phòng thí nghiệm sinh học bí mật trên đảo Lisiy.

Ảnh vệ tinh cho thấy vành đai phòng thủ mới bao trùm cả phi trường quân sự ở Khotilovo và khu phức hợp phòng thí nghiệm trên đảo Lisiy.

Đến tháng 10, các hệ thống phòng không được tường trình thuộc loại Pantsir hoặc Tor đã được bố trí ở phía nam dinh thự của Putin, trong phạm vi 50 km.

Khodorkovsky cho biết, hiện chưa có vị trí nào được xác định dọc theo khu vực phía bắc của vành đai phòng thủ, mặc dù các địa điểm bổ sung có thể được thiết lập trong những tháng tới.

Một trong những tháp canh tạo thành tuyến phòng thủ bên ngoài đã được xây dựng xong vào tháng 3 năm 2026, trong khuôn viên căn cứ không quân Khotilovo. Theo Khodorkovsky, Putin thường xuyên sử dụng căn cứ này. Một tuyến hỏa xa riêng biệt kết nối căn cứ này với dinh thự Valdai của ông, tạo ra tuyến hỏa xa trực tiếp.

Các trận địa phòng không khác đã được thiết lập dọc theo bờ hồ chứa Vyshny Volochyok.

Ngày 3 tháng 9, RFE/RL công bố một cuộc điều tra về phòng thí nghiệm bí mật trên đảo, cùng thời điểm khởi công xây dựng hai tháp phòng không mới trong khu vực.

Điện Cẩm Linh cáo buộc Ukraine tấn công dinh thự của Putin ở Valdai bằng hơn 90 máy bay điều khiển từ xa vào ngày 29 tháng 12 năm 2025. Các quan chức Nga tuyên bố các máy bay điều khiển từ xa này mang theo đầu đạn nổ mạnh 6 kg, nhưng khẳng định hệ thống phòng không đã đánh chặn tất cả, không có thương vong hay thiệt hại nào được báo cáo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy và Bộ Ngoại giao đã bác bỏ các cáo buộc, gọi chúng là "lời nói dối". Kyiv cũng cáo buộc Mạc Tư Khoa bịa đặt các cáo buộc này nhằm làm suy yếu vị thế của Ukraine với chính quyền Tổng thống Donald Trump và phá hoại các nỗ lực hòa bình đang diễn ra.

Đầu Tháng Giêng năm 2026, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ, gọi tắt là CIA thông báo với Tổng thống Trump rằng Ukraine không tấn công vào dinh thự Valdai của Putin. Tình báo Mỹ đánh giá rằng lực lượng Ukraine đã tấn công một cơ sở quân sự trong cùng khu vực vào đêm đó, nhưng cách xa dinh thự của tổng thống Nga.

[Kyiv Independent: 'Putin's paranoia' — New air defenses appear around Russian president's Valdai residence, analysis shows]

9. Các cuộc tấn công của Nga khiến 8 người thiệt mạng và 51 người bị thương trên khắp Ukraine trong ngày qua, trong đó có vụ máy bay điều khiển từ xa tấn công một tòa nhà dân cư ở Vinnytsia.

Các cuộc tấn công của Nga đã khiến 8 người thiệt mạng và 51 người khác bị thương trên khắp Ukraine trong ngày hôm qua, chính quyền địa phương cho biết vào ngày 24-25 tháng 10.

Bà Nataliia Zabolotna, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự tỉnh Vinnytsia, cho biết một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tòa nhà chung cư năm tầng ở thành phố Vinnytsia vào đêm 25 tháng 10, làm bị thương sáu người, trong đó một người phải vào bệnh viện.

Zabolotna cho biết thêm, vụ tấn công đã gây hư hại cấu trúc giữa tầng hai và tầng ba, phá hủy hoàn toàn bốn căn nhà và làm hư hại các xe hơi đậu gần đó.

Cùng với các cuộc tấn công vào Vinnytsia, Nga đã phóng 153 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed vào Ukraine đêm 25 tháng 10, trong đó có 92 máy bay điều khiển từ xa phản lực, cũng như các hỏa tiễn hành trình Banderol giá rẻ, theo thông báo của Không quân Ukraine.

Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn 119 máy bay điều khiển từ xa, trong đó có 64 chiếc sử dụng động cơ phản lực. Tính đến 8 giờ sáng, các nỗ lực đánh chặn những máy bay điều khiển từ xa còn lại vẫn đang tiếp diễn, với ít nhất 9 chiếc vẫn còn trong không phận Ukraine.

Theo Không quân Ukraine, một số máy bay điều khiển từ xa đã né tránh hệ thống phòng không và tấn công 15 địa điểm, trong khi mảnh vỡ rơi xuống được ghi nhận tại 9 địa điểm khác.

Tại tỉnh Dnipropetrovsk, các cuộc tấn công của Nga vào quận Synelnykove ngày 24 tháng 10 đã khiến 3 người thiệt mạng và 14 người khác bị thương, trong đó có một bé gái 11 tuổi, theo lời Thống đốc Oleksandr Hanzha. Năm người bị thương đã được vào bệnh viện trong tình trạng nguy kịch.

Ông Hanzha cho biết thêm, tại quận Nikopol, các cuộc tấn công của Nga trong ngày hôm qua đã khiến hai phụ nữ thiệt mạng và năm người bị thương, trong đó có một cậu bé 14 tuổi.

Tại tỉnh Kharkiv, các cuộc tấn công của Nga đã khiến một người đàn ông 45 tuổi thiệt mạng tại thị trấn Lozova và làm bị thương hai người đàn ông khác, lần lượt 43 và 26 tuổi, theo lời Thống đốc Oleh Syniehubov.

Tại Kharkiv, một người đàn ông 39 tuổi bị thương. Các cuộc tấn công của Nga cũng làm bị thương ba người đàn ông, ở độ tuổi 70, 54 và 47, tại thị trấn Derhachi, và một phụ nữ 45 tuổi ở làng Mala Danylivka, Syniehubov cho biết thêm.

Tại tỉnh Donetsk, các cuộc tấn công của Nga đã khiến một người thiệt mạng ở làng Yarova và sáu người khác bị thương ở những nơi khác trong khu vực, Thống đốc Vadym Filashkin cho biết.

Tại tỉnh Sumy, một phụ nữ 31 tuổi đã thiệt mạng trong một vụ tấn công của Nga vào một trang trại ở cộng đồng Buryn, vụ việc cũng làm bị thương một người đàn ông 18 tuổi. Tại cộng đồng Boromlia, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một chiếc xe hơi, làm bị thương ba phụ nữ ở độ tuổi 68, 56 và 36, theo chính quyền địa phương.

Các cuộc tấn công của Nga đã làm bốn người bị thương ở tỉnh Zaporizhzhia trong ngày hôm qua. Chính quyền địa phương cho biết lực lượng Nga đã thực hiện 832 cuộc tấn công vào 52 khu dân cư trên khắp khu vực bằng máy bay điều khiển từ xa, pháo binh, máy bay và hệ thống hỏa tiễn phóng hàng loạt, gọi tắt là MLRS.

Tại tỉnh Kherson, các cuộc tấn công của Nga đã nhắm vào 43 khu dân cư, bao gồm cả trung tâm hành chính của tỉnh Kherson, khiến hai người bị thương, theo lời Thống đốc Oleksandr Prokudin.

Tại tỉnh Chernihiv, hai phụ nữ bị tổn thương thính giác trong một cuộc tấn công của Nga vào thủ phủ khu vực Chernihiv, ngày 24 tháng 10, Thống đốc Viacheslav Chaus cho biết.

Thị trưởng Vitali Klitschko cho biết, một người đã bị thương trong vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào Kyiv ngày 24 tháng 10.

[Kyiv Independent: Russian attacks kill 8, injure 51 across Ukraine over past day as drone strikes residential building in Vinnytsia]

10. Lãnh đạo phe đối lập Venezuela, María Corina Machado, trở về nước sau 10 tháng lưu vong.

Lãnh đạo phe đối lập Venezuela và người đoạt giải Nobel María Corina Machado đã trở về quê hương sau gần một năm sống lưu vong, nhóm của bà xác nhận với CBS News hôm Chúa Nhật.

"Tôi đang ở đây. Bên cạnh các bạn," Machado đăng tải bằng tiếng Tây Ban Nha trên X.

Cô ấy không tiết lộ thêm chi tiết về nơi ở hiện tại hoặc cách thức trở về.

Cố vấn cao cấp của Machado, David Smoalnsky, cho biết trong một tuyên bố với CBS rằng sự trở lại của bà là "một bước tiến lớn hướng tới quá trình chuyển đổi dân chủ và các cuộc bầu cử tổng thống tự do, công bằng và có thể kiểm chứng trong tương lai gần."

Machado trở lại để sát cánh cùng người dân Venezuela trong cuộc đấu tranh vì tự do, dân chủ và công lý, và để giúp thúc đẩy một quá trình chuyển đổi hòa bình, toàn diện và bền vững dẫn đến các cuộc bầu cử tổng thống tự do, công bằng và có thể kiểm chứng, với những bảo đảm cho tất cả mọi người", ông nói, đồng thời cảm ơn Tổng thống Trump, chính phủ Mỹ và những người khác vì "sự lãnh đạo và hỗ trợ liên tục của họ".

Tháng 12 năm ngoái, Machado đã bí mật rời khỏi quốc gia Nam Mỹ này cùng một đội cấp cứu tư nhân của Mỹ để nhận giải Nobel Hòa bình năm 2025 tại Na Uy, đây là lần xuất hiện trước công chúng đầu tiên của bà sau 11 tháng. Sự kiện này diễn ra một tháng trước khi quân đội Mỹ lật đổ Tổng thống Nicolás Maduro của nước này.

Bà Machado, người bị chính phủ Maduro cấm xuất cảnh khỏi Venezuela, bị chính phủ Venezuela coi là kẻ đào tẩu, với cáo buộc kêu gọi can thiệp quân sự vào nước này.

Edmundo Gonzalez, một cựu ứng cử viên tổng thống của phong trào Machado, người từng sống ở Tây Ban Nha, đã xác nhận sự trở về của bà trong bài đăng trên mạng xã hội của mình và nói rằng ông sẽ ở bên cạnh bà "rất sớm".

"Hôm nay là một ngày rất quan trọng đối với người dân Venezuela. Tiếng nói chủ quyền của chúng ta trở lại cùng với bà ấy để dẫn dắt và định hướng tiến trình này!" ông viết. "Các bạn biết đấy, điều này sẽ kéo dài đến cùng."

Sau khi tin tức về sự trở về của bà được công bố, Machado đã được nhìn thấy tại một nhà thờ ở bang Lara, phía tây Caracas. Hàng chục người ủng hộ đã bắt tay và ôm bà, giơ cao điện thoại di động để ghi lại khoảnh khắc bà trở về, theo hãng tin AP.

"María! María!" một người kêu lên, trong khi người khác hét lớn, "Chào mừng đến Venezuela!"

"Tự do muôn năm!" một người đàn ông hét lên.

Hôm Chúa Nhật, khi được các phóng viên hỏi về việc bà Machado trở về Venezuela, Tổng thống Trump nói: "Tôi không biết gì về chuyện đó cả, nhưng tôi nghĩ bà ấy là một người phụ nữ rất tốt. Bà ấy đã trao giải Nobel cho tôi. Vậy thì tôi còn có thể nói gì khác được nữa? Và tôi hy vọng bà ấy được an toàn. Bà ấy là một người phụ nữ rất tốt. Nhưng tình hình ở Venezuela của chúng ta đang rất tốt."

Machado đã nhiều lần cố gắng trở về quê hương nhưng không thành công, trong đó có cả thời điểm sau trận động đất kép kinh hoàng ngày 24 tháng 6.

Ông Smoalnsky cho biết trong một tuyên bố được chia sẻ với phóng viên Margaret Brennan của CBS News và các nhà báo khác rằng, vào tháng 9, lãnh đạo phe đối lập đã bị từ chối nhập cảnh vào Venezuela ba lần trong vòng 24 giờ.

"Cô ấy đã cố gắng nhập cảnh vào nước này bằng đường hàng không và đường biển nhưng đều bị từ chối mỗi lần," ông nói vào thời điểm đó.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm Chúa Nhật cho biết các điều kiện cho phép Machado trở về lãnh thổ Venezuela là "kết quả trực tiếp của sự hỗ trợ của Mỹ đối với các cuộc đàm phán hòa giải".

"Hoa Kỳ kỳ vọng các quyền tự do của tất cả các lĩnh vực chính trị Venezuela sẽ tiếp tục được tôn trọng," ông nói. "Tương tự, chúng tôi kỳ vọng tất cả các bên tham gia chính trị sẽ ủng hộ các cuộc đàm phán này, vốn đại diện cho cơ hội tốt nhất mà Venezuela có được trong ba mươi năm qua để đạt được một cách hòa bình không chỉ một cuộc bầu cử tự do và công bằng mà còn là một nền dân chủ bền vững."

Việc Machado trở về diễn ra trong bối cảnh những nghi ngờ về tương lai dân chủ của Venezuela - và vai trò của Mỹ trong đó - ngày càng sâu sắc.

Kể từ khi Maduro bị lật đổ, Venezuela được điều hành bởi Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez, một đồng minh lâu năm của Maduro, người đã nhận được sự ủng hộ của chính quyền Trump để kế nhiệm ông.

Bà Rodríguez đã vượt quá thời hạn được ủy quyền để giữ chức tổng thống lâm thời sau khi ông Maduro bị bắt và hiện chưa có cuộc bầu cử nào được lên kế hoạch.

Bà Machado và các đồng minh đang yêu cầu ấn định ngày bầu cử tổng thống ở Venezuela, nhưng các quan chức Mỹ nhấn mạnh việc ổn định kinh tế là ưu tiên hàng đầu.

[CBSNews: Venezuela opposition leader María Corina Machado returns to country after 10-month exile]

11. Iran cho biết các thông điệp vẫn đang được chuyển đến Mỹ trong bối cảnh lo ngại chiến tranh.

Trong bối cảnh lo ngại về việc tái bùng nổ chiến tranh toàn diện với Iran trước thềm các cuộc bầu cử quan trọng tại Hoa Kỳ và Israel ngày càng gia tăng, Iran cho biết các thông điệp vẫn đang được gửi đến Mỹ và Tehran vẫn sẵn sàng cho các cuộc đàm phán ngoại giao.

Các cuộc đàm phán về chiến tranh dường như đã bế tắc trong nhiều tuần, nhưng Tổng thống Trump tuyên bố sẽ không có cuộc tấn công nào nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran "ngày hôm nay".

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, cho biết Tehran chưa đóng cánh cửa ngoại giao và các thông điệp đang được chuyển đến Mỹ thông qua các trung gian.

Truyền thông nhà nước cho biết ông Baghaei đã trả lời phỏng vấn một đài truyền hình Đức. Ông nói rằng Mỹ dường như vẫn kiên trì với những yêu cầu đơn phương và Tổng thống Trump cùng các quan chức Mỹ liên tục sử dụng cụm từ "đầu hàng hoàn toàn", điều mà ông Baghaei cho rằng không một người Iran nào chấp nhận.

Khi được hỏi liệu ông có kế hoạch tấn công Iran hay không, Tổng thống Trump ban đầu cho rằng sẽ thật ngu ngốc nếu tiết lộ điều đó.

Nhưng Tổng thống Trump sau đó nói thêm: "Không. Sẽ không có cuộc tấn công nào hôm nay." Cùng lúc đó, nhà lãnh đạo Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, Đô đốc Brad Cooper, đang bay qua eo biển Hormuz và khẳng định rằng hơn 3.000 tàu thương mại đã đi qua tuyến đường thủy này với sự hỗ trợ của quân đội Hoa Kỳ trong sáu tháng qua.

[CBSNews: Iran says messages are still being passed to the U.S. amid war concerns]

12. Lực lượng Houthi tuyên bố đã tấn công phi trường Riyadh chỉ vài giờ sau khi phi trường mở cửa trở lại.

Phát ngôn nhân của lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen cho biết họ đã tấn công phi trường quốc tế Riyadh hôm Chúa Nhật, chỉ vài giờ sau khi phi trường này nối lại các chuyến bay. Các cuộc tấn công gây chết người của nhóm phiến quân hồi đầu tháng này đã buộc phi trường phải ngừng hoạt động trong hơn hai tuần.

Phát ngôn viên quân sự của lực lượng Houthi, Yahya Saree, cho biết trên kênh X rằng "quân đội Yemen đã tiến hành ba cuộc tấn công quân sự với hàng chục hỏa tiễn đạn đạo", đồng thời khẳng định cuộc tấn công vào phi trường "đã đạt được mục tiêu". Ông cho biết thêm các cuộc tấn công khác nhắm vào căn cứ không quân King Khalid ở Khamis Mushait và một căn cứ hải quân ở Jazan.

Trước đó, Saree đã cảnh báo rằng phi trường Riyadh vẫn "không an toàn" và là "mục tiêu quân sự" khi phi trường này chuẩn bị nối lại các chuyến bay quốc tế.

"Quân đội Yemen cảnh báo tất cả các hãng hàng không quốc tế, khu vực và địa phương - cũng như nhân viên và hành khách - không nên sử dụng phi trường King Khalid ở Riyadh, vì nó không an toàn và là mục tiêu quân sự của lực lượng chúng tôi", ông nói thêm, "Chính quyền Saudi sẽ phải chịu hậu quả của bất kỳ hoạt động nào tại phi trường này."

[CBSNews: Houthis say they launched attacks on Riyadh airport, hours after reopening]