Con người hầu như không ngừng đi tìm câu trả lời nhân loại đến từ đâu và sau khi chết sẽ đi đâu? Câu hỏi này bắt đầu từ thời cổ đại và tồn tại cho mọi thế hệ. Có nhiều câu trả lời và chúng chỉ hợp thời một thời gian trước khi lỗi thời, quên lãng, chìm vào quá khứ. Vì thế mới có tình trạng thế hệ này qua đi, thế hệ khác lại tiếp tục đi tìm câu trả lời mới cho tương lai.

Thế giới vật chất bao la chứa nhiều bí ẩn không thể khám phá hết. Bên cạnh đó còn có thế giới của cảm xúc, tâm lí và tâm linh. Tất cả đều nằm trong tim ta, vô hình, trừu tượng, thâm sâu, cao thẳm. Có những thực thể khoa học có câu trả lời rõ ràng; lại có những thực thể khoa học đang tìm câu trả lời. Niềm tin Kitô là một thực thể sống động thuộc về thế giới siêu nhiên. Siêu nhiên luôn huyền bí nấp sau thế giới cảm xúc. Để tìm hiểu về siêu nhiên cần vạch bức màn che phủ thế giới cảm xúc. Cần phân biệt con tim được nuôi bằng loại tình yêu nào, nó sẽ sống theo loại tình yêu đó. Con tim coi trọng vật chất, địa vị, danh vọng, ghen tị, ích kỉ, tham lam, hận thù bởi đó là nguồn nuôi sống nó. Nó nhận loại tình cảm nào sẽ cho đi loại tình cảm đó. Để vạch bức màn che đậy cảm xúc, trước hết phải nhận định, quyết tâm khai trừ loại tình cảm xấu từng nuôi dưỡng con tim. Bước tiếp theo là nuôi con tim bằng loại tình cảm, nguồn sống tốt lành.

Kitô hữu nhận nguồn sống từ Đức Kitô sẽ sống theo tinh thần Kitô. Đón nhận Đức Kitô Phục Sinh để sống tinh thần Phục Sinh. Niềm tin này xác quyết đi hết cuộc sống trần thế là bước vào cuộc sống siêu nhiên, vĩnh cửu. Đức Kitô cho biết cuộc sống siêu nhiên được Thánh Thần Chúa soi sáng, hướng dẫn. Cuộc sống này bắt đầu ngay tại trần thế bằng cách sống theo giới luật yêu thương: mến Chúa, yêu tha nhân. Sống yêu thương là sống theo hướng dẫn của Thánh Thần. Kitô hữu sống yêu thương, soi gương Đức Kitô; đó là yêu mến lời Ngài. Ai yêu mến Thầy thì tuân giữ lời Thầy và Cha Thầy sẽ yêu mến người đó. Để nhớ được giáo huấn của Đức Kitô, Kitô hữu cần tìm hiểu, học hỏi về giáo huấn của Đức Kitô.

Thánh Thần sẽ dậy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em Gn 14:26

Tình yêu Chúa nối kết, gắn chặt với cuộc sống người môn đệ. Liên kết với Đức Kitô qua tình yêu và dùng chính nguồn tình yêu này liên kết ta với tha nhân. Như thế chính là thực hành giới luật yêu thương.

Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em sẽ giữ các điều răn của Thầy Gn 14:1....Ai có và giữ các điều răn của Thầy, người ấy mới là kẻ yêu mến Thầy Gn 14:21

Thánh Thần sẽ khai sáng tâm trí Kitô hữu. Thánh Thần quyết định khi nào khai sáng, bằng cách nào, và bao nhiêu là việc làm của Thánh Thần. Thánh Thần luôn ở cùng Kitô hữu cho nên không có Kitô hữu mồ côi bởi luôn có Thánh Thần Chúa ở cùng. Đây là tình yêu cao vời của Đức Kitô và cũng là niềm an ủi của Kitô hữu.

Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Đấng Bảo Trợ khác đến ở với anh em luôn mãi Gn 14:16.....Thầy sẽ không để anh em mồ côi. Thầy đến cùng anh em Gn 14:18

Đấng Bảo Trợ là thần khí sự thật sẽ hướng dẫn Kitô hữu sống tinh thần sự thật, đồng thời mặc khải sự thật về Thiên Chúa. Kitô hữu được nuôi dưỡng bằng sự thật nên phải sống thành thật, công bằng, bác ái, vị tha. Kitô hữu được nuôi dưỡng bằng Mình và Máu Đức Kitô để sống tin thần của Đức Kitô Phục Sinh. Sự thật đời sống trường sinh sẽ được Thánh Thần soi sáng, mặc khải theo chương trình của Ngài.

Cảm tạ Đức Kitô ban Đấng Bảo Trợ cho chúng con.

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Chúa Cha đã yêu mến Thầy thế nào, Thầy cũng yêu mến anh em như vậy. Anh em hãy ở lại trong tình thương của Thầy. 10 Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy, như Thầy đã giữ các điều răn của Cha Thầy và ở lại trong tình thương của Người. 11 Các điều ấy, Thầy đã nói với anh em để anh em được hưởng niềm vui của Thầy, và niềm vui của anh em được nên trọn vẹn.”

Đó là Lời Chúa

 

Yêu mến Thầy, thì hãy giữ giới răn Thầy

SUY NIỆM CHÚA NHẬT VI PHỤC SINH – NĂM A

(Ga 14, 15 – 21)

Trong khung cảnh trang nghiêm của Bữa Tiệc Ly (Ga 14,15-21), khi “giờ” đã đến, giờ Chúa Giê-su qua khỏi thế gian để về cùng Chúa Cha (x.Ga 13, 1), Người đã để lại cho các môn đệ lời tâm huyết, như di chúc thiêng liêng của một người sắp ra đi: “Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em sẽ giữ các điều răn của Thầy” (Ga 14,15).

Yêu Chúa là giữ Lời Chúa

Đây không phải là một mệnh lệnh khô cứng, nhưng là lời trăng trối đầy tình yêu. Chúa Giê-su mời gọi chứ không áp đặt. Người không đòi hỏi điều gì ngoài tình yêu, nhưng tình yêu ấy được diễn tả bằng hành động cụ thể, đó là “giữ các điều răn”. Vì thế, yêu mến Chúa không chỉ là cảm xúc đạo đức hay những lời kinh sốt sắng, mà là một chọn lựa sống động: sống theo lời Người dạy.

Chúa Giê-su còn đi xa hơn khi khẳng định: “Ai giữ các điều răn của Thầy, thì là người yêu mến Thầy; và ai yêu mến Thầy thì sẽ được Cha Thầy yêu mến” (x. Ga 14,21). Như thế, việc tuân giữ giới răn là dấu chỉ của một tương quan tình yêu. Yêu mến dẫn đến vâng phục, và vâng phục lại làm cho tình yêu được lớn lên và sinh hoa trái.

Những lời trên giúp chúng ta hiểu rằng điều Chúa Giê-su mong muốn nơi các môn đệ không phải là sự hoàn hảo theo kiểu luật lệ, nhưng là một con tim biết yêu. Như Thánh Au-gút-ti-nô từng nói: “Hãy yêu đi rồi muốn làm gì thì làm”, vì khi yêu thật lòng, con người sẽ không thể làm điều trái với ý Chúa.

Yêu thương là thước đo

Chúa dạy nhiều điều, nhưng tất cả tóm về hai điều này là: kính mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân. Đây là trung tâm của Tin Mừng. Nếu như tình yêu đối với Thiên Chúa được thể hiện qua việc tôn thờ, tin tưởng và vâng phục; thì tình yêu đối với tha nhân được thể hiện qua lòng bác ái, thứ tha và phục vụ.

Nhưng tình yêu mà Chúa Giê-su mời gọi không dừng lại ở mức tự nhiên. Người đưa ra một chuẩn mực mới: yêu như chính Người đã yêu. Và Người đã yêu đến cùng, yêu đến hy sinh mạng sống: “Không ai có tình yêu lớn hơn người hy sinh mạng sống vì bạn hữu” (Ga 15,13).

Như vậy, thước đo của tình yêu Ki-tô giáo không còn là “yêu người như chính mình” theo nghĩa tự nhiên, mà là “yêu như Chúa yêu”. Đó là tình yêu vị tha, quảng đại, không tính toán, không giới hạn. Một tình yêu biết cho đi mà không đòi đáp trả, biết tha thứ ngay cả khi bị tổn thương.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy yêu thương không hề dễ dàng. Con người chúng ta vẫn mang trong mình những yếu đuối: ích kỷ, ghen tị, nóng giận, và chia rẽ. Ngay trong đời sống Hội Thánh, đôi khi những điều ấy vẫn len lỏi, làm tổn thương tình hiệp nhất. Đã có những người rời bỏ cộng đoàn không phải vì mất niềm tin vào Thiên Chúa, mà vì họ không cảm nhận được tình yêu nơi anh chị em mình.

Điều này nhắc nhở chúng ta rằng: dấu chỉ rõ ràng nhất của người Ki-tô hữu không phải là kiến thức hay hình thức đạo đức, mà là tình yêu. Như Thánh I-rê-nê đã nhấn mạnh, đời sống Ki-tô hữu là đời sống được biến đổi nhờ Chúa Thánh Thần, Đấng làm cho tình yêu của Thiên Chúa trở nên hiện thực nơi con người.

Yêu trong Chúa Thánh Thần

Yêu thương là một “nghệ thuật” cần được học mỗi ngày. Không ai tự nhiên mà biết yêu như Chúa, nhưng mỗi người đều được mời gọi tập luyện. Học yêu là học tha thứ khi bị xúc phạm, kiên nhẫn khi gặp khó khăn, quảng đại khi phải cho đi. Tiên vàn học nơi Chúa Giê-su, Đấng hiền lành và khiêm nhường.

Chính vì biết con người yếu đuối, Chúa Giê-su đã hứa ban Thánh Thần, Đấng Bảo Trợ, Thần Chân Lý đến ở cùng chúng ta luôn mãi. Thánh Thần không chỉ an ủi, mà còn dạy dỗ, hướng dẫn và ban sức mạnh để chúng ta sống điều Chúa truyền dạy. Như Công đồng Vaticanô II khẳng định: Thánh Thần là nguồn mạch hiệp nhất và là sức sống của Hội Thánh (Lumen Gentium, số 4).

Trong thế giới hôm nay, khi con người dễ khép kín, nghi ngờ và chia rẽ, lời mời gọi yêu thương của Chúa Giê-su lại càng mang tính thời sự. Người Ki-tô hữu được mời gọi trở thành dấu chỉ của tình yêu: nơi gia đình, giáo xứ, và xã hội. Một nụ cười, một lời tha thứ, một cử chỉ cảm thông đều có thể trở thành chứng tá sống động của Tin Mừng.

Có Thánh Thần hướng dẫn, lời Chúa soi sáng, và cộng đoàn nâng đỡ chúng ta không bị bỏ rơi Điều quan trọng là chúng ta có dám mở lòng để sống tình yêu ấy hay không.

Xin Đức Ma-ri-a, Đấng đã sống trọn vẹn tình yêu và sự vâng phục, cầu bầu cho chúng ta, để mỗi ngày chúng ta biết yêu thương, sống giới răn của Chúa với niềm vui vẻ.

Và xin Chúa Thánh Thần hướng dẫn chúng ta, để đời sống chúng ta trở thành chứng tá rằng: yêu thương chính là con đường dẫn đến Thiên Chúa. Amen.



Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ

 

KHÔNG CHỈ LÀ CHÚA KITÔ

“Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy!”.

“Yêu mến Chúa Kitô là yêu mến Giáo Hội; chống đối Chúa Kitô, thì không chỉ chống đối Ngài, nhưng còn là Giáo Hội của Ngài!” - William Barclay.

Kính thưa Anh Chị em,

“Yêu mến Chúa Kitô là yêu mến Giáo Hội”. Vì thế, không thể tách rời Giáo Hội khỏi Chúa Kitô; ở lại trong Ngài cũng là ở lại trong Giáo Hội của Ngài - ‘không chỉ là chúa Kitô’.

Động từ “ở lại” không chỉ mang nghĩa luân lý; nó diễn tả một tương quan. Tình yêu không khởi đi từ nỗ lực, nhưng từ một thực tại có trước: “Như Chúa Cha đã yêu mến Thầy, Thầy cũng yêu mến anh em”. Vì thế, “ở lại” là để mình được ở trong chuyển động tình yêu giữa Cha và Con; đức tin không còn là làm cho đúng điều phải, nhưng là để mình được ở trong đó. Ở đây, câu hỏi trở nên rất cụ thể: tôi có thật sự ở lại không, hay chỉ đang làm cho đúng?

Bên cạnh đó, “giữ các điều răn” không phải là một đòi buộc, nhưng là cách tình yêu trở thành cụ thể; nó là hình hài của tình yêu. “Ở lại” mà không “gìn giữ”, tình yêu dễ tan thành cảm xúc; còn “gìn giữ” mà không “ở lại” thì trở nên khô cứng. Có khi nào chúng ta chỉ còn “giữ” mà không còn ở lại? Vì một khi tình yêu đối với Chúa Kitô đã mang lấy hình hài cụ thể như thế, nó không còn dừng lại nơi cá vị, nhưng tự nó mở ra thành hiệp thông, thành một thân thể sống động - Giáo Hội; vì thế, ‘không chỉ là chúa Kitô’.

Tình yêu nơi Gioan không dừng ở cảm xúc hay bổn phận, nhưng là caritas - tình yêu phát xuất từ Thiên Chúa và tự thông ban. Tình yêu ấy không chỉ là mẫu mực, nhưng là một chuyển động sống. Vì thế, ở lại trong tình yêu không phải là giữ lấy, nhưng là để mình được ở trong tình yêu ấy. “Trở thành Kitô hữu không phải là kết quả của một chọn lựa luân lý hay một ý niệm cao cả, nhưng là cuộc gặp gỡ với một biến cố, một con người!” - Joseph Ratzinger.

Cụ thể của tình yêu ấy không nằm ở cảm xúc, nhưng ở một quyết định mở ra: Công đồng Giêrusalem không đặt thêm gánh nặng, nhưng nhận ra Thiên Chúa đang hành động nơi mọi dân - bài đọc một. Vì thế, tình yêu trở thành sứ vụ: “Hãy kể cho muôn dân được biết những kỳ công Chúa làm”. Khi tình yêu là caritas, nó luôn mang chiều kích loan báo; lan ra thành lời chứng sống động giữa muôn dân - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Khuôn mẫu của tình yêu đó, quy tụ nơi Đức Giêsu Kitô, đạt tới tột đỉnh trên thập giá: không giữ lại, nhưng trao ban đến cùng - cho Cha và cho nhân loại. Ở lại trong Ngài là bước vào chính nhịp tự hiến ấy; và từ đó, người môn đệ không còn sống cho riêng mình, nhưng được cuốn vào một đời sống trao ban của một thân thể mầu nhiệm - Giáo Hội - ‘không chỉ là chúa Kitô’. “Ngài là đầu, chúng ta là chi thể; Ngài và chúng ta hợp lại thành một con người toàn thể!” - Augustinô.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin cho con biết ở lại trong tình thương của Ngài, để con dám trao như Chúa đã trao!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Theo tin Tòa Thánh, tại Quảng trường Thánh Phêrô, Thứ Tư, ngày 6 tháng 5 năm 2026, Đức Leo XIV đã có buổi yết kiến chung. Nhân dịp này ngài đã có bài giáo lý với chủ đề:

Giáo lý. Các Văn kiện của Công đồng Vatican II. II. Hiến chế Tín lý Lumen gentium. 8. Giáo hội, lữ khách trong lịch sử hướng về quê hương trên trời

Sau đây là nguyên văn Bài Giáo Lý của ngài, theo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và chào mừng anh chị em!

Hôm nay, khi chúng ta tập trung vào một phần của Chương VII trong Hiến chế về Giáo hội của Công đồng Vatican II, chúng ta hãy suy gẫm về một trong những đặc điểm xác định của nó: chiều kích cánh chung. Trên thực tế, Giáo hội hành trình qua lịch sử trần gian này luôn hướng về đích đến cuối cùng của mình, đó là quê hương trên trời. Đây là một chiều kích thiết yếu mà chúng ta thường bỏ qua hoặc xem nhẹ, bởi vì chúng ta quá tập trung vào những gì có thể nhìn thấy ngay lập tức và vào những động lực cụ thể hơn của đời sống cộng đồng Kitô giáo.

Giáo hội là dân Chúa hành trình qua lịch sử, với Nước Thiên Chúa là mục đích của mọi hành động của mình (xem LG, 9). Chúa Giêsu đã khởi xướng Giáo Hội chính bằng việc rao giảng Nước Trời, Nước của tình yêu thương, công lý và hòa bình (xem LG, 5). Vì vậy, chúng ta được mời gọi suy gẫm về chiều kích cộng đồng và vũ trụ của ơn cứu độ trong Chúa Kitô và hướng mắt về chân trời cuối cùng này, để đo lường và đánh giá mọi thứ từ viễn ảnh này.

Giáo Hội sống trong lịch sử để phục vụ cho Nước Thiên Chúa đến trong thế giới. Giáo Hội loan báo lời hứa này cho tất cả mọi người và luôn luôn; Giáo Hội nhận được lời hứa đó trong việc cử hành các Bí tích, đặc biệt là Thánh Thể; Giáo Hội thực hành luận lý học của nó và trải nghiệm nó trong các mối quan hệ yêu thương và phục vụ. Hơn nữa, Giáo Hội biết rằng Giáo Hội là nơi chốn và phương tiện để sự hiệp nhất với Chúa Kitô được hiện thực hóa “gần gũi hơn” (LG, 48), đồng thời nhận ra rằng ơn cứu độ có thể được Thiên Chúa ban trong Chúa Thánh Thần ngay cả ngoài ranh giới hữu hình của Giáo Hội.

Về vấn đề này, Hiến chế Lumen gentium đưa ra một tuyên bố quan trọng: Giáo Hội là “bí tích phổ quát của ơn cứu độ” (LG, 48), nghĩa là dấu hiệu và công cụ của sự viên mãn về sự sống và hòa bình mà Thiên Chúa thúc đẩy. Điều này có nghĩa là Giáo hội không hoàn toàn đồng nhất với Nước Thiên Chúa, nhưng là hạt giống và khởi đầu của Nước Thiên Chúa, vì sự viên mãn của Nước Thiên Chúa sẽ chỉ được ban cho nhân loại và vũ trụ vào cuối thời kỳ. Vì vậy, những người tin vào Chúa Kitô bước đi trong lịch sử trần gian này, được đánh dấu bởi sự trưởng thành của điều thiện nhưng cũng bởi những bất công và đau khổ, mà không bị lừa dối hay tuyệt vọng; họ sống được hướng dẫn bởi lời hứa nhận được từ Đấng sẽ “làm mới mọi sự” (Khải Huyền 21:5). Do đó, Giáo hội nhận ra sứ mệnh của mình nằm giữa “đã có” của sự khởi đầu Nước Thiên Chúa trong Chúa Giêsu, và “chưa đến” của sự viên mãn đã được hứa và mong đợi. Là người bảo vệ niềm hy vọng soi sáng con đường, Giáo hội cũng được trao quyền với sứ mệnh lên tiếng rõ ràng để bác bỏ mọi thứ làm chết lặng sự sống và cản trở sự phát triển của nó, và để đứng về phía người nghèo, người bị bóc lột, nạn nhân của bạo lực và chiến tranh, và tất cả những người đau khổ về thể xác và tinh thần (xem Sách Tóm lược về Học thuyết Xã hội của Giáo hội, số 159).

Là dấu hiệu và bí tích của Nước Trời, Giáo Hội là dân Chúa lữ hành trên trần gian, dựa trên lời hứa cuối cùng, đọc và giải thích động lực của lịch sử qua Tin Mừng, tố cáo điều ác dưới mọi hình thức và loan báo bằng lời nói và việc làm ơn cứu độ mà Chúa Kitô muốn mang đến cho toàn thể nhân loại và Nước Trời của Người, một Nước Trời công chính, yêu thương và bình an. Vì vậy, Giáo Hội không tự xưng mình; ngược lại, mọi sự trong Giáo Hội phải hướng đến ơn cứu độ trong Chúa Kitô.

Từ quan điểm này, Giáo Hội được mời gọi khiêm nhường nhận ra sự yếu đuối và phù du của chính các định chế của mình, những định chế dù phục vụ Nước Trời, vẫn mang hình ảnh phù du của thế gian này (xem LG, 48). Không một định chế Giáo Hội nào có thể được coi là tuyệt đối; quả thật, vì chúng tồn tại trong lịch sử và thời gian, nên chúng được mời gọi hoán cải liên tục, đổi mới hình thức và cải cách cấu trúc, tái sinh liên tục các mối quan hệ, để chúng có thể thực sự hoàn thành sứ mệnh của mình.

Trong phạm vi Nước Thiên Chúa, chúng ta cũng cần hiểu mối quan hệ giữa các Kitô hữu đang thực hiện sứ mệnh của mình ngày nay và những người đã hoàn thành cuộc sống trần thế và đang ở trong trạng thái thanh tẩy hoặc hạnh phúc. Trên thực tế, Lumen gentium khẳng định rằng tất cả các Kitô hữu tạo thành một Giáo Hội duy nhất, rằng có sự hiệp thông và chia sẻ các ơn lành thiêng liêng được xây dựng trên sự kết hợp với Chúa Kitô của tất cả các tín hữu, một fraterna sollicitudo [quan tâm huynh đệ] giữa Giáo Hội trần gian và Giáo Hội trên trời: đó là sự hiệp thông các thánh được cảm nhận đặc biệt trong phụng vụ (xem LG, 49-51). Bằng cách cầu nguyện cho những người đã khuất và noi theo bước chân của những người đã sống như những môn đệ của Chúa Giêsu, chúng ta cũng được nâng đỡ trên hành trình của mình và củng cố việc thờ phượng Thiên Chúa: được đánh dấu bởi một Thánh Linh và hiệp nhất trong một phụng vụ duy nhất, để cùng với những người đã đi trước chúng ta trong đức tin, chúng ta ca ngợi và tôn vinh Chúa Ba Ngôi Chí Thánh.

Chúng ta hãy biết ơn các Nghị phụ Công đồng vì đã nhắc nhở chúng ta về khía cạnh quan trọng và tốt đẹp nhất này của việc sống theo đạo Kitô, và nguyện chúng ta nỗ lực vun đắp điều đó trong cuộc sống của mình.

 

Kathleen N. Hattrup, trên bản tin ngày 05/05/26 của tạp chí Aleteia, choa hay: Đức Leo nói khi rời khỏi Castel Gandolfo rằng: “Nếu ai đó muốn chỉ trích tôi vì rao giảng Tin Mừng, hãy làm điều đó một cách trung thực”.

Mặc dù không được báo chí đưa tin rộng rãi, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một bình luận khác về Đức Giáo Hoàng Leo hôm thứ Hai, trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình Hugh Hewitt. Hewitt nói về Jimmy Lai, một nhà lãnh đạo Công Giáo ủng hộ dân chủ ở Hồng Kông, người đã bị Trung Quốc kết án 20 năm tù.

“Tôi muốn Đức Giáo Hoàng nói về Jimmy Lai, và tôi muốn ông đưa ông ấy về nước. Đó sẽ là một thỏa thuận tốt,” Hewitt nói với Trump.

Tổng thống đáp lại:

Vâng, Giáo hoàng lại thích nói về việc Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, và tôi không nghĩ điều đó tốt chút nào. Tôi nghĩ ngài đang gây nguy hiểm cho rất nhiều người Công Giáo và nhiều người khác. Nhưng tôi đoán nếu là do Giáo hoàng quyết định, thì ngài nghĩ việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.

Khi rời khỏi Castel Gandolfo vào ngày 5 tháng 5, Đức Giáo Hoàng Leo được hỏi về những bình luận mới nhất, những phát ngôn mới nhất của tổng thống về ngài.

Ngài trả lời bằng tiếng Ý, nói rằng "sứ mệnh của Giáo hội là rao giảng Tin Mừng, là rao giảng hòa bình."

"Nếu ai đó muốn chỉ trích tôi vì rao giảng Tin Mừng, hãy làm điều đó một cách trung thực," ngài nói.

Trên thực tế, Đức Giáo Hoàng Leo và những người tiền nhiệm của ngài đã lên tiếng mạnh mẽ về vũ khí hạt nhân. Ví dụ, vào tháng Sáu, khi nói về tình hình ở Iran và Israel, ngài nói: "Cam kết tạo ra một thế giới an toàn hơn, không có mối đe dọa hạt nhân, cần được theo đuổi thông qua sự gặp gỡ tôn trọng và đối thoại chân thành, để xây dựng một nền hòa bình lâu dài, dựa trên công lý, tình huynh đệ và lợi ích chung."

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhiều lần nói về mối đe dọa hạt nhân.

Năm 2019, trong một cuộc họp báo trên máy bay sau chuyến thăm Nhật Bản, Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói rằng ngay cả việc sở hữu vũ khí hạt nhân cũng là vô đạo đức:

Và ở đó [tại Hiroshima] tôi đã tái khẳng định rằng việc sử dụng vũ khí hạt nhân là vô đạo đức — điều này cũng phải được đưa vào Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo — và không chỉ việc sử dụng mà cả việc sở hữu chúng nữa, bởi vì một tai nạn [do] sở hữu, hoặc sự điên rồ của một nhà lãnh đạo chính phủ nào đó, sự điên rồ của một người nào đó có thể hủy diệt nhân loại. Chúng ta hãy suy nghĩ về câu nói của Einstein: "Chiến tranh thế giới thứ tư sẽ được chiến đấu bằng gậy và đá".

Cuộc gặp với Rubio

Tối nay, Đức Giáo Hoàng Leo đã nhắc lại thông điệp nhất quán này.

“Trong nhiều năm qua, Giáo hội đã lên tiếng phản đối mọi loại vũ khí hạt nhân, vì vậy không có gì phải nghi ngờ về điểm này,” Đức Giáo Hoàng nói.

Lưu ý rằng những lời đầu tiên của ngài với tư cách là Giáo hoàng vào ngày 8 tháng 5 – giờ đây chúng ta đã gần đến ngày kỷ niệm – là “bình an cho tất cả anh chị em,” ngài nói thêm, “Tôi chỉ hy vọng được lắng nghe vì giá trị của lời Chúa.”

Đức Giáo Hoàng dự kiến sẽ gặp Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio vào ngày 7 tháng 5, và ngài nói rằng ngài hy vọng đó sẽ là “một cuộc đối thoại tốt đẹp,” để “hiểu nhau hơn.”

Vũ khí hạt nhân và chiến tranh chính nghĩa

Một phóng viên của EWTN sau đó đã hỏi Đức Giáo Hoàng về một câu trích dẫn từ sách Isaiah mà ngài đã sử dụng trong bài giảng Chúa nhật Lễ Lá: “Ngài không nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, nhưng bác bỏ chúng, phán rằng: ‘Dù các ngươi cầu nguyện nhiều, ta cũng không nghe: tay các ngươi đầy máu’ (Is 1:15).”

Phóng viên hỏi liệu điều này có áp dụng cho tự vệ hay không.

Đức Thánh Cha giải thích rằng truyền thống của Giáo Hội luôn cho phép tự vệ. Nhưng ngài tiếp tục, "Ngày nay, việc nói về chiến tranh chính nghĩa là một vấn đề rất phức tạp. Bạn phải phân tích nó ở nhiều bình diện, nhưng kể từ khi bước vào thời đại hạt nhân, toàn bộ khái niệm về chiến tranh cần phải được đánh giá lại bằng những thuật ngữ của ngày nay."

"Tôi luôn tin rằng việc đối thoại tốt hơn nhiều so với việc tìm kiếm vũ khí và hỗ trợ ngành kỹ nghệ vũ khí," ngài nói thêm.

 

1. Putin bổ nhiệm tướng có liên quan đến vụ thảm sát Bucha làm Tư Lệnh Không quân Nga.

Truyền thông Nga đưa tin hôm Thứ Ba, 05 Tháng Năm, rằng Putin đã bổ nhiệm Aleksandr Chaiko, một vị tướng bị cáo buộc liên quan đến vụ thảm sát thường dân Ukraine ở Bucha năm 2022, làm tư lệnh Lực lượng Không quân và Vũ trụ của nước này.

Ông Chaiko, 54 tuổi, đồng thời là Phó Tham mưu trưởng Quân đội Nga, sẽ thay thế ông Viktor Afzalov, người đã giữ chức vụ Tư lệnh Không quân từ tháng 12 năm 2023, theo báo RBC của Nga đưa tin, trích dẫn các nguồn tin giấu tên trong quân đội.

Trong giai đoạn phát động cuộc xâm lược toàn diện, Chaiko là chỉ huy Quân khu phía Đông, nơi ông đóng vai trò trực tiếp trong nỗ lực của Mạc Tư Khoa nhằm chiếm thủ đô Ukraine bằng đường bộ từ lãnh thổ Belarus.

Tháng 9 năm 2022, Cơ quan An ninh Ukraine đã đệ đơn cáo trạng chống lại Chaiko vì vai trò của ông trong cuộc tấn công vào Kyiv.

Chaiko cũng là một trong chín sĩ quan Nga bị Hội đồng Liên minh Âu Châu trừng phạt vào tháng 3 năm 2026 vì vai trò chỉ huy lực lượng Nga xung quanh Kyiv vào thời điểm hơn 400 thường dân Ukraine bị thảm sát tại thành phố Bucha, phía bắc Kyiv.

Theo một cuộc điều tra của hãng tin AP vào tháng 10 năm 2022, nhiều tội ác chiến tranh đã được chứng minh ở Bucha trong những ngày cuối cùng của vụ thảm sát là các nhiệm vụ “dọn dẹp” do chính Chaiko ra lệnh và ký tên.

Vị tướng này cũng từng giữ chức chỉ huy lực lượng quân đội Nga tại Syria, cả trước và sau cuộc xâm lược toàn diện.

Theo một cuộc điều tra của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Chaiko đã trực tiếp tham gia vào các cuộc tấn công gây chết người nhằm vào các mục tiêu dân thường xung quanh Idlib vào năm 2019.

Việc thay đổi chỉ huy diễn ra trong bối cảnh lực lượng không quân Nga, bất chấp ưu thế vượt trội về quân số và hỏa lực, đã thất bại trong việc giành được ưu thế trên không ở Ukraine trong suốt 5 năm qua. Các chương trình tấn công tầm xa và máy bay điều khiển từ xa đánh chặn tiên tiến của Ukraine đã cản trở hoạt động của lực lượng không quân thông thường.

[Kyiv Independent: Putin appoints general implicated in Bucha massacre commander of Russia's Air Force, media reports]

2. Hỏa tiễn ‘Flamingo’ và máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công nhà máy vũ khí của Nga, và làm ngừng hoạt động nhà máy lọc dầu Kirishi.

Hỏa tiễn 'Flamingo' và máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công nhà máy quân sự của Nga, làm ngừng hoạt động nhà máy lọc dầu Kirishi.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết, hỏa tiễn Flamingo của Ukraine đã tấn công một cơ sở sản xuất quân sự của Nga ở Cheboksary vào đêm 5 tháng 5, như một phần của cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn, được tường trình cũng nhắm vào một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga.

Các bức ảnh và video được người dân địa phương đăng tải lên mạng xã hội được tường trình cho thấy một đám cháy lớn bùng phát từ JSC VNIIR-Progress ở Cheboksary, Cộng hòa Chuvash, một viện nghiên cứu nhà nước của Nga sản xuất các phụ tùng cho vũ khí chính xác cao mà Mạc Tư Khoa đã sử dụng để tấn công Ukraine.

Sau đó, Tổng thống Zelenskiy công bố video cho thấy các vụ phóng hỏa tiễn hành trình “Flamingo” của Ukraine, mà ông cho là nguyên nhân gây ra vụ tấn công vào nhà máy của Nga.

“Máy bay ‘Flamingo’ của Ukraine đã bay quãng đường hơn 1.500 km. Cơ sở sản xuất quân sự bị tấn công sản xuất hệ thống bảo vệ rơle, thiết bị tự động hóa và thiết bị điện áp thấp”, Tổng thống Zelenskiy viết. “Nga phải chấm dứt chiến tranh và chuyển sang ngoại giao thực sự. Chúng tôi đã đưa ra đề xuất của mình.”

Các phương tiện truyền thông do nhà nước Nga tài trợ sau đó đưa tin rằng vụ tấn công đã khiến 2 người thiệt mạng và 32 người bị thương.

Nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy trong khu vực cơ sở sau khi có cảnh báo không kích về mối đe dọa hỏa tiễn trong khu vực. Các kênh truyền thông Telegram của Nga đưa tin rằng một hỏa tiễn FP-5 Flamingo do Ukraine sản xuất đã gây thiệt hại cho cơ sở này.

Sau đó, người dân đã nhìn thấy máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công cơ sở này một lần nữa vào khoảng 7:30 sáng giờ địa phương.

Thống đốc địa phương Oleg Nikolayev cho biết một người bị thương trong vụ tấn công ở Cheboksary.

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, viện nghiên cứu này, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 1.200 km, cũng phát triển các hệ thống tác chiến điện tử, gọi tắt là EW, bao gồm cả các mảng anten Kometa, được sử dụng để gây nhiễu tín hiệu vệ tinh, vô tuyến và radar.

Ăng-ten Kometa được sử dụng trong máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed, hỏa tiễn hành trình Iskander-K và các mô-đun bom dẫn đường trên không - tất cả đều là vũ khí có độ chính xác cao được Nga sử dụng để tấn công các mục tiêu dân sự và quân sự trên khắp Ukraine.

Vào cuối buổi sáng, quân đội Ukraine cũng được tường trình đã tiến hành một cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Kirishi, hay còn gọi là KINEF, một trong những nhà máy lọc dầu hàng đầu của Nga về sản lượng.

Ban đầu, Thống đốc tỉnh Leningrad, Alexander Drozdenko, thông báo về một cuộc tấn công xảy ra tại một khu công nghiệp không xác định ở Kirishi, sau đó xác nhận nhà máy lọc dầu là mục tiêu chính.

Hệ thống giám sát cháy rừng FIRMS của NASA dường như đã xác nhận những tuyên bố của Drozdenko, với nhiều vụ cháy được báo cáo trong khu vực nhà máy lọc dầu. Ít nhất một bức ảnh được đăng tải lên mạng xã hội sau đó được tường trình cho thấy khói bốc lên từ cơ sở này.

Nhà máy lọc dầu Kirishi đã ngừng hoạt động vào ngày 5 tháng 5 sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine làm hư hại ba trong số bốn tổ máy chưng cất dầu thô của nhà máy, hai nguồn tin trong ngành cho biết với Reuters.

Các nguồn tin cho biết một số đơn vị phụ trợ cũng bị ảnh hưởng, và phạm vi thiệt hại tổng thể khiến việc đánh giá thời gian sửa chữa trở nên khó khăn.

Nhà máy lọc dầu Kirishi là một trong ba nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga, với công suất chế biến hàng năm khoảng 20-21 triệu tấn dầu thô. Cơ sở này sản xuất hơn 6% tổng lượng dầu tinh chế của Nga, bao gồm nhiều loại sản phẩm dầu mỏ như nhiên liệu phục vụ quân đội nước này.

Ông Drozdenko còn tuyên bố rằng 29 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ trên vùng Leningrad.

Cả nhà máy lọc dầu và viện nghiên cứu này trước đây đều từng là mục tiêu của các cuộc tấn công từ phía Ukraine.

Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh một cuộc tấn công rộng khắp vào nhiều khu vực của Nga, với các vụ nổ được báo cáo ở Crimea bị tạm chiếm, cũng như ở các thành phố Voronezh và Kazan.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin cũng cho biết năm máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ khi đang tiếp cận thủ đô Nga.

Bộ Quốc phòng Nga báo cáo đã bắn hạ 289 máy bay điều khiển từ xa trên nhiều khu vực khác nhau của Nga.

Ít nhất 18 phi trường của Nga đã tạm thời ngừng hoạt động trên mặt đất do các quả đạn pháo của Ukraine bắn tới, đồng thời ban bố cảnh báo không kích ở các khu vực cách biên giới Nga-Ukraine tới 2.000 km.

Quân đội Ukraine vẫn chưa bình luận về các vụ tấn công được báo cáo, và mức độ thiệt hại đầy đủ vẫn chưa được xác định rõ.

Ukraine thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các cơ sở quân sự và công nghiệp ở Nga.

Hỏa tiễn Flamingo, do nhà sản xuất quốc phòng gây tranh cãi Fire Point chế tạo, chỉ được Kyiv sử dụng một vài lần kể từ khi ra mắt lần đầu vào mùa hè năm ngoái, và việc sử dụng được báo cáo là tăng lên kể từ tháng 11 năm 2025.

Trước đây từng được Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gọi là “hỏa tiễn thành công nhất” của Ukraine, hỏa tiễn Flamingo do trong nước sản xuất được trang bị đầu đạn nặng 1.000 kg và tầm bắn được công bố là 3.000 km (1.864 dặm).

Vụ tấn công quy mô lớn mới nhất của Kyiv nhằm vào Nga diễn ra một ngày sau khi một máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công một tòa nhà chung cư cao tầng ở Mạc Tư Khoa, chỉ cách Điện Cẩm Linh và Quảng trường Đỏ trung tâm thành phố 7 km về phía tây và cách tòa nhà Bộ Quốc phòng Nga 3 km.

Vụ tấn công đánh dấu một trong những cuộc tấn công sâu nhất vào khu dân cư trung tâm Mạc Tư Khoa kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu, diễn ra chưa đầy một tuần trước Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9 tháng 5.

[Kyiv Independent: Ukrainian 'Flamingo' missiles, drones strike Russian military factory, shut down Kirishi oil refinery]

3. Hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz sau khi né tránh cuộc tấn công của Iran.

Theo các quan chức quốc phòng giấu tên trả lời phỏng vấn đài CBS News để thảo luận về các vấn đề an ninh quốc gia, hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Ba Tư sau khi vượt qua đợt pháo kích của Iran.

Các tàu USS Truxtun và USS Mason, được hỗ trợ bởi trực thăng Apache và các máy bay khác, đã phải đối mặt với một loạt các mối đe dọa phối hợp trong suốt hành trình, các quan chức quốc phòng cho biết. Iran đã phóng các tàu nhỏ, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào chúng trong cái mà các quan chức mô tả là một cuộc tấn công liên tục.

Bất chấp cường độ các cuộc tấn công, không có tàu nào của Mỹ bị trúng đạn.

Các quan chức quân đội cho biết các biện pháp phòng thủ, được hỗ trợ bởi không quân, đã thành công trong việc đánh chặn hoặc ngăn chặn mọi mối đe dọa đang đến. Họ nói thêm rằng không có đối tượng phóng nào chạm tới các tàu chiến.

Việc vận chuyển này diễn ra sau khi Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật tuyên bố rằng Mỹ sẽ giúp “hướng dẫn” các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, một điểm nghẽn quan trọng mà Iran đã tìm cách kiểm soát kể từ khi chiến dịch quân sự của Mỹ bắt đầu vào cuối tháng Hai. Hàng trăm tàu chở dầu và các tàu khác đã bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư trong nhiều tháng nay, đẩy giá dầu toàn cầu tăng cao.

Bộ Chỉ huy Trung ương của quân đội Mỹ cho biết hôm thứ Hai rằng các tàu khu trục Mỹ đã đi qua eo biển này như một phần của sáng kiến có tên gọi là Dự án Tự do. Quân đội không nêu rõ tàu nào hoặc có bao nhiêu tàu hải quân tham gia vào chuyến đi này.

Bộ Chỉ huy Trung ương cho biết hai tàu thương mại mang cờ Mỹ cũng đã đi qua eo biển thành công, và quân đội đã liên hệ với hàng chục chủ tàu khác để “khuyến khích luồng giao thông”.

Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, cho biết Iran đã phát động một cuộc tấn công nhằm vào các tàu hải quân và thương mại của Mỹ đi qua eo biển, dẫn đến việc Mỹ phá hủy sáu tàu nhỏ của Iran. (Các hãng thông tấn nhà nước Iran đã phủ nhận việc tàu thuyền của họ bị phá hủy và khẳng định không có tàu thương mại nào đi qua eo biển gần đây.)

Iran đã cảnh báo lực lượng Mỹ rằng họ sẽ bị tấn công nếu tiến vào eo biển, điều này làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài bốn tuần giữa hai nước.

Iran đã phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE vào sáng thứ Hai, và các máy bay điều khiển từ xa của Iran đã tấn công vào một tàu chở dầu thuộc sở hữu của công ty năng lượng nhà nước Abu Dhabi khi nó đang tìm cách đi qua eo biển Hormuz, theo thông báo của quốc gia vùng Vịnh đồng minh của Mỹ. Truyền thông Iran tuyên bố một tàu chiến của Mỹ cũng bị trúng hỏa tiễn, điều mà Bộ Tư lệnh Trung ương Iran đã bác bỏ.

Trong khi đó, Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran theo chỉ thị của Tổng thống Trump, nhằm gây áp lực lên Iran trong khi hai nước trao đổi các đề xuất cho một thỏa thuận dài hạn hơn. Iran gọi lệnh phong tỏa này là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

[CBSNews: 2 U.S. Navy destroyers transit Strait of Hormuz after dodging Iranian onslaught]

4. Chiến tranh Iran: Máy bay Mỹ tuyên bố tình trạng khẩn cấp gần Qatar, hạ cánh an toàn — Ngũ Giác Đài

Theo truyền thông nhà nước Iran và dữ liệu theo dõi chuyến bay, một máy bay tiếp nhiên liệu quân sự của Mỹ đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên không khi đang bay gần Qatar hôm thứ Ba.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh Hoa Kỳ và Iran đang thử thách một thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa các cuộc tấn công mới và những nỗ lực nhằm mở lại eo biển Hormuz, một hành lang năng lượng toàn cầu quan trọng. Hoạt động quân sự gia tăng trong khu vực đã khiến lực lượng Mỹ, tàu thương mại và các đồng minh trong khu vực phải cảnh giác, làm dấy lên lo ngại về việc căng thẳng có thể leo thang hơn nữa.

Dữ liệu theo dõi chuyến bay do hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran trích dẫn cho thấy một máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker của Không quân Mỹ đã phát tín hiệu khẩn cấp “7700” sau khi cất cánh từ căn cứ không quân Al Dhafra ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Một quan chức quốc phòng Mỹ nói với Newsweek rằng máy bay sau đó đã hạ cánh an toàn, và các quan chức Mỹ cho biết hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy vụ việc có liên quan đến hành động thù địch.

Dữ liệu theo dõi chuyến bay do hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran trích dẫn cho thấy một máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker của Không quân Mỹ đã phát tín hiệu cấp cứu “7700” trước khi biến mất khỏi màn hình theo dõi trên không phận Qatar. Chiếc máy bay này, thường được mô tả là “trạm xăng bay”, được tường trình đã cất cánh từ căn cứ không quân Al Dhafra ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Một quan chức quốc phòng Mỹ nói với Newsweek rằng máy bay đã hạ cánh an toàn, nhưng không cung cấp thêm chi tiết nào.

Vụ việc xảy ra khi các lãnh đạo quân sự Mỹ hôm thứ Ba tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực, một ngày sau khi Washington cáo buộc Tehran gây ra các cuộc tấn công mới ở eo biển Hormuz và nhằm vào các mục tiêu ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

“Không, lệnh ngừng bắn vẫn chưa kết thúc”, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phát biểu tại một cuộc họp báo ở Ngũ Giác Đài, tái khẳng định tuyên bố trước đó của Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine.

Thỏa thuận ngừng bắn mong manh, đạt được gần một tháng trước, dường như vẫn đang được duy trì khi lực lượng Mỹ tiếp tục nỗ lực mở lại tuyến đường thủy chiến lược, một tuyến đường quan trọng cho việc vận chuyển năng lượng toàn cầu. Hôm thứ Hai, quân đội Mỹ cho biết họ đã đánh chìm sáu tàu nhỏ của Iran sau khi chúng đe dọa các tàu thương mại.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump được hỏi những hành động nào của Iran sẽ cấu thành hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, trong bối cảnh Iran liên tục bắn vào các tàu của Mỹ. Tổng thống Trump từ chối nói rõ, chỉ nói rằng, “Các bạn sẽ biết thôi, vì tôi sẽ cho các bạn biết. Họ biết phải làm gì và họ biết không nên làm gì.”

Cho đến nay, chỉ có hai tàu thương mại đi qua hành lang được Mỹ bảo vệ mới thiết lập, trong khi hàng trăm tàu khác vẫn đang bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư. Vẫn chưa rõ liệu các hành động quân sự tiếp theo của Mỹ có thể trấn an các công ty vận tải biển mà không làm bùng phát lại cuộc xung đột do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2 gây ra hay không.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Ba đã công bố một nghị quyết chung do Mỹ hậu thuẫn của Liên Hiệp Quốc, đe dọa trừng phạt Iran nếu nước này không ngừng các cuộc tấn công vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz.

Dự thảo, được các đồng minh vùng Vịnh đồng bảo trợ, có thể được đưa ra bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an trong những ngày tới và có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt hoặc hành động tiếp theo nếu Iran không tuân thủ.

Máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker là gì?

Máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135 Stratotanker là loại máy bay của Không quân Hoa Kỳ, đóng vai trò xương sống trong hạm đội máy bay tiếp nhiên liệu của Mỹ kể từ Chiến tranh Lạnh. Được Boeing phát triển vào những năm 1950 và dựa trên nguyên mẫu 367-80 của hãng, máy bay này đi vào hoạt động năm 1957 và được thiết kế để mở rộng tầm bay của máy bay ném bom và máy bay chiến đấu của Mỹ bằng cách tiếp nhiên liệu trên không. Hơn 730 chiếc KC-135 đã được chế tạo, và loại máy bay này đã hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ từ Chiến tranh Việt Nam cho đến các cuộc xung đột ở Trung Đông và Đông Âu.

Hiện nay, phi đội KC-135 chủ yếu được Không quân Hoa Kỳ vận hành, với các máy bay đóng quân khắp lục địa Hoa Kỳ và được triển khai ở nước ngoài. Các máy bay tiếp nhiên liệu này được sử dụng bởi các đơn vị thường trực, Lực lượng Vệ binh Quốc gia và Lực lượng Dự bị Không quân, và được đóng tại các căn cứ không quân lớn, bao gồm cả ở Kansas, Washington, California và Ohio. Máy bay KC-135 bay với phi hành đoàn ba người hoặc ba người cộng thêm một hoa tiêu. Các biến thể nâng cấp, bao gồm KC-135R và KC-135T, vẫn đang hoạt động trong khi Không quân dần dần thay thế một phần phi đội bằng máy bay KC-46 Pegasus hiện đại hơn.

Máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker cũng liên quan đến một trong những sự việc gây thương vong nặng nề nhất cho phi hành đoàn Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Vào tháng 3, một chiếc KC-135 của Không quân Mỹ đã bị rơi ở phía tây Iraq khi đang hỗ trợ các hoạt động chiến đấu chống lại Iran, khiến toàn bộ sáu quân nhân trên máy bay thiệt mạng, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết vào thời điểm đó. Máy bay đang hoạt động trong không phận thân thiện trong Chiến dịch Epic Fury và không bị bắn hạ bởi hỏa lực của đối phương hay của đồng minh, các quan chức quân đội Mỹ cho biết, đồng thời nói thêm rằng nguyên nhân vụ tai nạn vẫn đang được điều tra. Sự việc này đánh dấu những trường hợp tử vong đầu tiên của Không quân trong cuộc xung đột và nhấn mạnh những rủi ro mà các phi hành đoàn tiếp nhiên liệu phải đối mặt khi hoạt động trên khu vực này.

Dữ liệu theo dõi chuyến bay được truyền thông Iran và quốc tế trích dẫn cho thấy máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker đã cất cánh từ căn cứ không quân Al Dhafra ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và đang hoạt động trên Vịnh Ba Tư khi nó tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên không. Theo dữ liệu từ Flightradar24, máy bay dường như bay theo vòng tròn chờ trước khi bắt đầu hạ độ cao khi bay qua Qatar. Điểm đến cuối cùng của nó không được công khai và quân đội Mỹ chưa cho biết liệu máy bay tiếp nhiên liệu này đang trên đường đến một căn cứ cụ thể hay đang thực hiện nhiệm vụ tiếp nhiên liệu vào thời điểm đó.

[Newsweek: Iran War: US Plane Declares Emergency Near Qatar, Lands Safely—Pentagon]

5. Nam Hàn sẽ xem xét việc tham gia chiến dịch Hormuz của Mỹ.

Hôm thứ Ba, Nam Hàn cho biết họ sẽ “xem xét lại lập trường” về việc tham gia các hoạt động của Mỹ tại eo biển Hormuz sau khi Tổng thống Trump kêu gọi Hán Thành tham gia vào điều mà ông gọi là “Dự án Tự do”, sau vụ tấn công được tường trình của Iran nhằm vào một trong những tàu của nước này.

Hôm thứ Hai, một vụ nổ và hỏa hoạn đã được báo cáo trên một tàu chở hàng của Nam Hàn tại tuyến đường thủy quan trọng này, vốn đã bị phong tỏa kể từ khi chiến tranh Trung Đông bùng nổ vào ngày 28 tháng 2.

Bộ Ngoại giao Nam Hàn hôm thứ Ba cho biết tất cả 24 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu HMM Namu gặp nạn - bao gồm sáu công dân Nam Hàn - đều an toàn và đám cháy trên tàu đã được “dập tắt hoàn toàn”.

Tổng thống Trump cho rằng vụ việc này nên thúc đẩy Nam Hàn tham gia vào nỗ lực của Mỹ nhằm hướng dẫn các tàu bị mắc kẹt đi qua eo biển, một tuyến đường huyết mạch quan trọng cho việc xuất khẩu nhiên liệu mà Hán Thành phụ thuộc vào.

Hôm thứ Ba, Bộ Quốc phòng Nam Hàn cho biết họ sẽ “xem xét kỹ lưỡng lập trường của mình” nhưng không cam kết sẽ thay đổi điều gì.

Bộ Ngoại giao Hán Thành cho biết nước này sẽ xem xét lập trường của mình dựa trên luật pháp quốc tế, sự an toàn của các tuyến đường hàng hải quốc tế, liên minh với Hoa Kỳ và tình hình an ninh trên Bán đảo Triều Tiên.

Thông báo này cũng cho biết họ đã “tích cực tham gia vào các cuộc thảo luận quốc tế về hợp tác để bảo đảm an toàn cho việc đi lại qua eo biển Hormuz”.

Theo dữ liệu từ trang theo dõi MarineTraffic, tàu HMM Namu dài gần 590 feet và treo cờ Panama.

[CBSNews: South Korea to review joining U.S. Hormuz operation]

6. Tổng thống Trump cho biết Iran sẽ nằm trong chương trình nghị sự trong chuyến thăm Trung Quốc.

Tổng thống Trump cho biết cuộc chiến tranh với Iran sẽ nằm trong chương trình nghị sự khi ông gặp lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tuần tới.

“Tôi sẽ nói về điều đó, đó sẽ là một chủ đề,” Tổng thống Trump nói. “Nhưng ông ấy đã rất tử tế về chuyện này.”

Tổng thống nhắc lại lời đề nghị của mình với Trung Quốc, là quốc gia phụ thuộc vào dầu mỏ từ Trung Đông, về việc thay vào đó hãy gửi tàu chở dầu đến Alaska, Louisiana và Texas.

Tổng thống Trump cho biết ông không muốn đưa quân đội Mỹ vào Iran, đồng thời kêu gọi Cộng hòa Hồi giáo này “làm điều khôn ngoan”.

“Họ nên làm điều khôn ngoan vì chúng ta thực sự không muốn xông vào và giết người,” Tổng thống Trump nói với các phóng viên trong một sự kiện tại Phòng Bầu dục. “Tôi không muốn, tôi không muốn. Điều đó quá khó khăn.”

Tổng thống đã đưa ra nhận xét này khi nói về nền kinh tế mong manh của Iran, đang phải đối mặt với lạm phát tăng vọt dưới áp lực của chiến tranh và các lệnh trừng phạt của phương Tây.

“Tôi hy vọng Iran sẽ thất bại,” Tổng thống Trump nói. “Các bạn biết tại sao không? Bởi vì tôi muốn thắng.”

Giữ giọng lạc quan trong khi bên ngoài giá nhiên liệu đang tăng phi mã, Tổng thống Trump nói Iran biết “những điều không nên làm” trong thời gian ngừng bắn.

Tổng thống Trump đã được hỏi hành động nào của Iran sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn sau khi Mỹ và Iran đấu súng hôm thứ Hai.

“Các bạn sẽ biết thôi vì tôi sẽ cho các bạn biết,” Tổng thống Trump nói với các phóng viên. “Họ biết phải làm gì, và quan trọng hơn, họ biết cả những điều không nên làm.”

Ông nhấn mạnh rằng Iran không thích “chơi trò chơi” với Mỹ.

Tổng thống Trump đã đề cập ngắn gọn đến cuộc chiến tranh Iran sau khi khen ngợi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người đang đứng gần tổng thống.

Tổng thống Trump cho biết ông Hegseth đã có một “buổi họp báo tuyệt vời” cùng với Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân.

“Họ không thích chơi trò chơi với chúng ta,” Tổng thống Trump nói, ám chỉ Iran. “Họ hoàn toàn không thích. Các bạn sẽ thấy điều đó. Theo thời gian, các bạn sẽ thấy. Tôi nghĩ các bạn đã thấy rồi. Về cơ bản, chúng ta đã xóa sổ quân đội của họ chỉ trong khoảng hai tuần.”

[CBSNews: Trump says Iran will be on agenda during China visit]

7. Trưởng đoàn đàm phán của Iran có những phát ngôn cứng rắn về eo biển Hormuz.

Trưởng đoàn đàm phán của Iran trong các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ hôm thứ Ba cảnh báo rằng nước ông “thậm chí còn chưa bắt đầu” trong cuộc đối đầu về eo biển Hormuz.

“Chúng tôi hiểu rất rõ rằng việc duy trì hiện trạng là không thể chấp nhận được đối với Mỹ; trong khi chúng tôi thậm chí còn chưa bắt đầu,” Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra lập trường trên với Đài truyền hình quốc gia Iran.

Ông Ghalibaf, đồng thời là chủ tịch quốc hội Iran, cho biết hành động của Mỹ và các đồng minh đã gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải, nhưng ông cũng nói rằng “sự hiện diện xấu xa của họ sẽ giảm dần”.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran cho biết “các cuộc đàm phán đang có tiến triển”, nhưng Dự án Tự do không thể giải quyết được cuộc khủng hoảng chính trị.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm Thứ Ba, 05 Tháng Năm, cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ đang có tiến triển nhưng chỉ trích Dự án Tự do của quân đội Mỹ tại eo biển Hormuz.

Ông Araghchi nói: “Những diễn biến ở eo biển Hormuz cho thấy rõ ràng không có giải pháp quân sự nào cho cuộc khủng hoảng chính trị. Trong khi các cuộc đàm phán đang tiến triển nhờ nỗ lực thiện chí của Pakistan, Mỹ nên cảnh giác với việc bị những kẻ xấu kéo trở lại vũng lầy. UAE cũng vậy.”

“Dự án Tự do chính là Dự án Bế tắc,” ông nói thêm.

[CBSNews: Iran's top negotiator talks tough about Strait of Hormuz]

8. Hegseth nói rằng cuộc chiến giành eo biển Hormuz là ‘hoàn toàn riêng biệt’ với cuộc chiến tranh Iran.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định rằng chiến dịch do Mỹ dẫn đầu nhằm mở lại eo biển Hormuz là “tách biệt và khác biệt” với cuộc chiến rộng lớn hơn với Iran, đây là lời thừa nhận công khai cụ thể nhất cho đến nay rằng cuộc xung đột đã phát triển vượt xa phạm vi ban đầu.

Cả tướng Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, đều không mô tả cách Mỹ sẽ hỗ trợ bảo vệ các tàu thuyền di chuyển qua eo biển này, một tuyến đường quan trọng cho nguồn cung năng lượng của thế giới. Hai tàu thương mại mang cờ Mỹ và một số tàu khu trục của Hải quân đã bị lực lượng Iran bắn khi đi qua khu vực này trong tuần này.

Việc bạo lực bùng phát — và những lời đe dọa liên tục của Iran nhằm vào các tàu cố gắng đi qua eo biển — cho thấy Tehran vẫn có khả năng đe dọa tuyến đường thủy này và các chuyến hàng dầu mỏ toàn cầu. Và khẳng định của Hegseth rằng cuộc chiến tranh giành tuyến đường thủy này khác với các hoạt động quân sự rộng lớn hơn của chiến dịch Epic Fury càng nhấn mạnh nỗ lực của chính quyền Trump trong việc tránh những hậu quả lớn hơn.

Chiến dịch tại eo biển, được đặt tên là Dự án Tự do, “mang tính chất phòng thủ, tập trung về phạm vi và chỉ diễn ra trong thời gian ngắn”, Hegseth cho biết tại một cuộc họp báo với Caine. “Chúng tôi sẽ không để bản thân bị phân tâm.”

Ông Hegseth cho biết Mỹ dự định chuyển giao nhiệm vụ này “cho toàn thế giới” nhưng không nêu rõ các cuộc đàm phán với các đồng minh cụ thể nào sẽ tiếp quản hoạt động này - hoặc khi nào vai trò quân sự của Mỹ sẽ kết thúc.

“Thế giới đã bày tỏ mong muốn được tham gia vào việc này,” ông nói thêm. “Như thường lệ, hoặc có lẽ hầu như luôn luôn là như vậy, vai trò lãnh đạo của Mỹ là cần thiết.”

Kể từ khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng trước, Iran đã bắn vào các tàu thương mại 9 lần và bắt giữ 2 tàu container, đồng thời giao tranh với lực lượng Mỹ “hơn 10 lần”, ông Caine cho biết. Tuy nhiên, ông nói rằng những cuộc giao tranh đó không cấu thành việc nối lại các hành động thù địch và “dưới ngưỡng để khởi động lại các hoạt động chiến đấu quy mô lớn”.

Cả hai quan chức đều không mô tả điều kiện cần thiết để vượt qua ngưỡng đó. Đây là yếu tố bất ổn mới nhất xung quanh cuộc chiến đang leo thang, ban đầu được phát động nhằm phá hủy năng lực hạt nhân của Iran nhưng nay đã biến thành cuộc chiến tranh giành quyền mở lại eo biển. Do các tàu thương mại không muốn mạo hiểm đối mặt với mối đe dọa bạo lực từ Iran, khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới đã bị cắt đứt, khiến giá nhiên liệu tăng vọt và gây xáo trộn nền kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump hôm thứ Ba vẫn khẳng định việc Mỹ phong tỏa các tàu của Iran ở eo biển “đã rất hiệu quả” và bày tỏ sự tin tưởng rằng chế độ này sẽ sớm sụp đổ.

“Sẽ không ai dám thách thức lệnh phong tỏa,” ông nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục. “Và tôi nghĩ nó đang phát huy tác dụng rất tốt. Chúng ta hãy chờ xem. Tôi có thể khẳng định điều này: Iran muốn đạt được một thỏa thuận.”

Nhưng chính quyền Trump, sau nhiều tháng chỉ trích các đồng minh về chi tiêu quốc phòng và áp thuế lên các đồng minh lâu năm, đã trở nên thất vọng vì họ từ chối hỗ trợ Mỹ trong nhiệm vụ ở eo biển Hormuz. Các quan chức nước ngoài phàn nàn rằng chính quyền đã không nêu rõ loại trợ giúp nào họ cần, và về việc thiếu thông báo trước khi tiến hành các cuộc tấn công trên không vào Iran hồi tháng Hai.

Anh, Pháp và Đức đã tổ chức một số cuộc họp với các nước Âu Châu để đưa ra kế hoạch rà phá thủy lôi ở eo biển và khôi phục lại hoạt động vận tải biển tự do. Tuy nhiên, các nước này đều nhấn mạnh rằng chiến sự phải chấm dứt trước khi họ triển khai tàu chiến của mình.

Hôm thứ Ba, Hegseth cho biết Mỹ đang liên lạc với một tàu thương mại treo cờ Nam Hàn bị trúng hỏa lực của Iran, và bày tỏ sự thất vọng rằng Mỹ vẫn đang hành động đơn độc.

“Chúng tôi hy vọng Nam Hàn sẽ có bước tiến tích cực, giống như chúng tôi hy vọng Nhật Bản sẽ có bước tiến tích cực, giống như chúng tôi hy vọng Úc sẽ có bước tiến tích cực, giống như chúng tôi hy vọng Âu Châu sẽ có bước tiến tích cực,” Hegseth nói. “Nhưng chúng tôi không chờ đợi họ làm vậy. Chúng tôi đang tìm cách tạo điều kiện để trao cơ hội cho họ.”

Cả Iran và Mỹ đều chưa chấp nhận các điều khoản của nhau cho một thỏa thuận hòa bình toàn diện hơn, mặc dù Tổng thống Trump đã nói với Quốc hội tuần trước rằng các hành động thù địch đã chấm dứt. Động thái này dường như nhằm tránh thời hạn pháp lý 60 ngày, theo đó các hoạt động quân sự phải ngừng lại trừ khi các nhà lập pháp cho phép sử dụng lực lượng quân sự.

Tổng thống Trump lập luận rằng một thỏa thuận ngừng bắn với Tehran về cơ bản đã tạm hoãn thời hạn đó.

[Politico: Hegseth says battle for Hormuz is ‘separate and distinct' from the Iran war]

9. Quân đội Iran tuyên bố sẽ tấn công lực lượng Mỹ nếu họ tiến vào eo biển Hormuz.

Quân đội Iran hôm thứ Hai tuyên bố sẽ tấn công lực lượng Mỹ nếu họ tiến vào eo biển Hormuz, sau khi Tổng thống Trump thông báo Washington sẽ bắt đầu hộ tống các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy bị phong tỏa này.

Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Chuẩn tướng Ahmad Vahidi, tuyên bố trong một thông cáo được đài truyền hình nhà nước IRIB đăng tải: “Chúng tôi cảnh báo rằng bất kỳ quân đội nước ngoài nào – đặc biệt là quân đội Mỹ hiếu chiến – nếu có ý định tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz, sẽ bị tấn công và tấn công”.

Vahidi cho biết Hoa Kỳ phải đối mặt với sự lựa chọn giữa một chiến dịch quân sự “bất khả thi” hoặc một thỏa thuận với Tehran, sau khi Tổng thống Trump chỉ trích đề xuất hòa bình mới nhất của Iran gồm 14 điểm.

Ông nói thêm: “Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định rằng an ninh của eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của quân đội Cộng hòa Hồi giáo Iran, và trong mọi trường hợp, bất kỳ sự di chuyển an toàn nào cũng phải được phối hợp với các lực lượng này”.

Pakistan cho biết trên mạng xã hội rằng ngoại trưởng nước này và người đồng cấp Iran đã có cuộc điện đàm vào tối Chúa Nhật, trong đó hai bên thảo luận về “tình hình khu vực và những nỗ lực ngoại giao đang diễn ra của Pakistan nhằm hướng tới hòa bình và ổn định trong khu vực”.

Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araqchi bày tỏ sự đánh giá cao đối với “vai trò mang tính xây dựng và những nỗ lực hòa giải chân thành” của Pakistan giữa Tehran và Washington, trong khi Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar “tái khẳng định cam kết tiếp tục của Pakistan” đối với những nỗ lực đó.

Pakistan đóng vai trò là bên thứ ba chính trong các kênh ngoại giao bí mật nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông.

Ngoại trưởng Araqchi cho biết Tehran đã đệ trình một kế hoạch 14 điểm “tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh” và Washington đã phản hồi kế hoạch này trong một thông điệp gửi tới các nhà trung gian hòa giải Pakistan, mà Iran đang xem xét.

Nhà lãnh đạo Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran cho rằng sự can thiệp của Mỹ vào eo biển Hormuz sẽ là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Ebrahim Azizi, nhà lãnh đạo Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, đã tuyên bố rằng: “Bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào chế độ hàng hải mới ở eo biển Hormuz sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.”

“Eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư sẽ không được quản lý theo những bài đăng ảo tưởng của Tổng thống Trump!” ông nói thêm, dường như ám chỉ đến tuyên bố của Tổng thống Trump về nỗ lực hướng dẫn các tàu thuyền ra khỏi eo biển bắt đầu từ thứ Hai.

[CBSNews: Iran military says U.S. forces will be attacked if they enter Strait of Hormuz]

10. Rubio tuyên bố Chiến dịch Epic Fury đã kết thúc, Mỹ đã chuyển sang Dự án Tự do.

Trong cuộc họp báo với các phóng viên, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Chiến dịch Epic Fury đã kết thúc.

“Chiến dịch đã kết thúc,” Rubio nói. “Chiến dịch Epic Fury, tổng thống đã thông báo với Quốc hội, chúng ta đã hoàn thành giai đoạn đó rồi. Được chứ? Giờ chúng ta chuyển sang dự án vì tự do.”

Dự án Freedom là một nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm hỗ trợ các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

Ông Rubio cũng nói: “Chiến dịch Epic Fury đã kết thúc. Chúng ta đã đạt được các mục tiêu của chiến dịch đó.”

Ông Rubio cho biết vấn đề uranium làm giàu của Iran đang được giải quyết trong các cuộc đàm phán, mặc dù ông không nói rõ tiến trình đàm phán đang ở đâu.

Trong khi đó, tại Israel, Tướng Eyal Zamir, chỉ huy quân đội Israel, tuyên bố rằng nước này sẵn sàng đáp trả “bằng vũ lực” trước bất kỳ cuộc tấn công nào từ phía Iran.

“Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF vẫn đang trong tình trạng báo động cao trên mọi mặt trận. Chúng tôi đang theo dõi sát sao các diễn biến ở Vịnh Ba Tư và sẵn sàng đáp trả bằng vũ lực đối với bất kỳ âm mưu nào nhằm gây hại cho Israel”, ông Zamir phát biểu tại buổi lễ bổ nhiệm tân chỉ huy lực lượng không quân nước này.

[CBSNews: Rubio says Operation Epic Fury is over, U.S. has moved on to Project Freedom]

11. Đồng tiền của Iran tiếp tục lao dốc.

Hôm Chúa Nhật, ngày làm việc thứ hai của tuần lễ ở Iran, đồng rial tiếp tục suy yếu so với đồng đô la Mỹ. Tại phố Ferdowsi ở Tehran, trung tâm giao dịch ngoại tệ chính của thủ đô, tỷ giá đô la Mỹ là 1.840.000 rial.

Các nhà phân tích cho rằng rất có khả năng đồng tiền này sẽ tiếp tục giảm giá.

Vào tháng 12, tỷ giá đồng rial giao dịch ở mức 1,3 triệu rial đổi 1 đô la, mức thấp kỷ lục vào thời điểm đó, và đã gây ra các cuộc biểu tình rộng khắp do tình hình kinh tế ngày càng xấu đi. Thị trường ở Tehran vẫn bất ổn, với giá cả một số mặt hàng tăng lên hàng ngày.

Theo các báo cáo trên truyền thông Iran, một số nhà máy đã không gia hạn hợp đồng cho công nhân sau Tết Iran hồi tháng 3, và một số lượng lớn người lao động đã mất việc.

[CBSNews: Iran's currency continues to tumble]

12. Ủy ban Âu Châu kêu gọi tham gia Liên minh máy bay điều khiển từ xa Liên Hiệp Âu Châu-Ukraine.

Ngày 5 tháng 5, Ủy ban Âu Châu thông báo thành lập Liên minh máy bay điều khiển từ xa Liên Hiệp Âu Châu-Ukraine nhằm tăng cường năng lực máy bay điều khiển từ xa và chống máy bay điều khiển từ xa bằng cách tận dụng kinh nghiệm thực tiễn của Ukraine. Theo một tuyên bố, các nỗ lực để thành lập ban điều hành đầu tiên đang được tiến hành.

Cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine đã định hình lại nhận thức về chiến tranh hiện đại, đặc biệt là việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa trong các hoạt động trên chiến trường và các cuộc tấn công tầm xa, đồng thời làm dấy lên những lo ngại về an ninh trên khắp Âu Châu.

“Những vụ vi phạm không phận liên tiếp gần đây của các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu đã cho thấy sự cấp thiết phải tạo ra một năng lực Âu Châu linh hoạt, nhanh nhẹn và hiện đại để chống lại máy bay điều khiển từ xa”, Ủy ban Âu Châu cho biết.

Theo tuyên bố, sáng kiến phòng thủ bằng máy bay điều khiển từ xa giữa Liên Hiệp Âu Châu và Ukraine được coi là một phản ứng toàn diện đối với các mối đe dọa đang phát triển, nhằm mục đích cung cấp sự bảo vệ phối hợp trên tất cả các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu.

Dự án này được thiết kế để quy tụ các bên tham gia từ các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu, Khu vực Kinh tế Âu Châu, gọi tắt là EEA, Hiệp hội Thương mại Tự do Âu Châu, gọi tắt là EFTA và Ukraine.

Ủy ban Âu Châu cho biết sáng kiến này nhằm tăng cường hỗ trợ cho các nỗ lực quốc gia bằng cách đẩy nhanh sự tham gia của ngành công nghiệp và thúc đẩy việc ứng dụng các công nghệ đổi mới.

[Kyiv Independent: European Commission opens call for proposals to join EU-Ukraine Drone Alliance]

13. Maersk cho biết tàu của họ đã đi qua eo biển Hormuz dưới sự hộ tống của Mỹ.

Hãng vận tải hàng hóa khổng lồ Maersk của Đan Mạch hôm thứ Ba cho biết một trong những con tàu của họ đã đi qua eo biển Hormuz thành công dưới sự hộ tống của Mỹ.

Theo Maersk, con tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ đã bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào tháng Hai và được “tạo cơ hội” rời đi cùng với quân đội Mỹ.

“Sau đó, con tàu đã rời Vịnh Ba Tư cùng với các phương tiện quân sự của Mỹ” vào ngày 4 tháng 5, công ty cho biết trong một tuyên bố.

“Chuyến đi đã hoàn thành suôn sẻ, tất cả các thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn và không bị thương.”

[CBSNews: Maersk says ship transited Strait of Hormuz under U.S. escort]

 

1. Liên Hiệp Âu Châu vẫn tin tưởng sẽ có ngày bắt được Vladimir Putin, và đã bỏ phiếu áp đảo ủng hộ việc thành lập tòa án kiểu Nuremberg để xét xử ông ta.

Ba quan chức Liên Hiệp Âu Châu đã xác nhận với Kyiv Independent rằng các bộ trưởng Liên Hiệp Âu Châu đã bỏ phiếu áp đảo thông qua vào ngày 5 tháng 5 để khối này chính thức tham gia tòa án của Hội đồng Âu Châu, nơi sẽ truy tố các nhà lãnh đạo Nga về cuộc chiến tranh bất hợp pháp chống lại Ukraine.

Tòa án đặc biệt đang được thành lập sẽ truy tố Nga về tội xâm lược tương tự như tội mà các lãnh đạo Đức Quốc xã đã bị kết tội trong các phiên tòa Nuremberg vào cuối Thế chiến II.

Tòa án đặc biệt đóng vai trò quan trọng vì không có tòa án nào khác có thẩm quyền pháp lý để truy tố tội phạm quốc tế về việc phát động chiến tranh xâm lược.

Học giả pháp lý Philippe Sands đã từng ủng hộ việc thành lập một tòa án đặc biệt vào năm 2022 để buộc Nga phải chịu trách nhiệm về tội ác tương tự, là điều mà Hội đồng Âu Châu đã đồng ý về nguyên tắc vào tháng 5 năm 2025.

Sau đó, các nỗ lực nhằm đưa tòa án đặc biệt vào hoạt động đã được bắt đầu. Hòa Lan bày tỏ sự quan tâm đến việc đăng cai tòa án này, và Liên Hiệp Âu Châu đã cung cấp kinh phí để hỗ trợ việc thu thập bằng chứng và các công tác chuẩn bị khác trước khi tòa án được thành lập chính thức.

Khi đi vào hoạt động, các nhân vật lãnh đạo chủ chốt của Nga, bao gồm cả nhà độc tài Vladimir Putin, sẽ phải đối mặt với các cáo buộc. Cũng có khả năng phạm vi hoạt động của tòa án sẽ mở rộng ra ngoài Nga và bao gồm các quốc gia khác đã tham gia vào cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine, chẳng hạn như Belarus và Bắc Hàn.

Vladimir Putin đã được Tổng thống Trump trải thảm đỏ đón tiếp như một vị quốc khách vào ngày 15 Tháng Tám, 2025. Diễn biến này có phần nâng cao vị thế pháp lý của tên tội phạm chiến tranh và giảm bớt tình trạng cô lập trên trường quốc tế của y. Tuy nhiên, các bộ trưởng Liên Hiệp Âu Châu vẫn hy vọng rằng cuối cùng Putin cũng sẽ bị bắt và phải bị xét xử như một tên tội phạm chiến tranh để răn đe những kẻ khác.

Trong một diễn biến thật khích lệ Denis Petrovich Butsayev, là cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Sinh thái của Nga, được tường trình đã bỏ trốn khỏi Nga qua ngã Belarus, sau khi bị Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB, điều tra trong một vụ án liên quan đến âm mưu lật đổ Vladimir Putin, dẫn đến việc nhà độc tài ra lệnh cúp Internet ở Mạc Tư Khoa và thành phố St. Petersburg trong nhiều tháng liền. Điều này cho thấy khả năng tiếp tục cầm quyền của Vladimir Putin đang lung lay theo sau các thất bại quân sự ở Ukraine và các thảm họa kinh tế ở Nga, là hậu quả của cuộc phiêu lưu quân sự vào nước láng giềng.

[Kyiv Independent: EU votes in support of Nuremberg-style tribunal for Russia]

2. Chiến lược của Merz để đối phó với cơn giận của Tổng thống Trump: Nói với ông ấy rằng ông ấy đúng.

Đối mặt với các mức thuế mới từ Tổng thống Donald Trump đối với ngành công nghiệp xe hơi quý giá của Đức — ngay sau lời đe dọa rút quân Mỹ — Thủ tướng Friedrich Merz đã đưa ra một phản ứng hòa giải đầy thuyết phục, ông nói rằng : Về cơ bản, Tổng thống Trump nói đúng.

Kể từ khi Merz phá vỡ kịch bản thường lệ đầy thận trọng để chỉ trích mạnh mẽ cách chính quyền Trump giải quyết cuộc chiến tranh Iran tuần trước, một tổng thống Mỹ tức giận đã trả đũa bằng cách nhắm vào những điểm yếu của Đức: sự phụ thuộc vào Mỹ về an ninh, cũng như nền kinh tế hướng xuất khẩu trong bối cảnh kinh tế đang ngày càng khó khăn.

Nhưng bất chấp mức độ nghiêm trọng của các mối đe dọa từ phía Mỹ, Merz và các bộ trưởng của ông lại đang hạ thấp rủi ro và quay trở lại chiến lược truyền thống là nói với Tổng thống Trump chính xác những gì ông ta muốn nghe, cả về thương mại và chiến tranh với Iran.

Phát ngôn nhân chính phủ Đức Stefan Kornelius đã bác bỏ những lời đồn đoán rằng ông Merz có thể phải bay đến Washington để xoa dịu căng thẳng gần đây với Tổng thống Trump, nói rằng hai người dự kiến sẽ gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh G7 các nền kinh tế hàng đầu ở Pháp, diễn ra từ ngày 15 đến 17 tháng 6.

Cho đến lúc đó, Phó Thủ tướng Lars Klingbeil đã trấn an rằng ông Merz đang “liên lạc thường xuyên” với Tổng thống Trump để tránh leo thang căng thẳng hơn nữa. Tuy nhiên, ông Kornelius không thể cung cấp thông tin cụ thể về bất kỳ cuộc điện thoại nào đã được lên kế hoạch.

Mặc dù các chính trị gia từ đảng đối tác liên minh của Merz, đảng Dân chủ Xã hội, gọi tắt là SPD trung tả, hiện đang bực bội lập luận rằng đã đến lúc phải tung toàn bộ sức mạnh của kho vũ khí thương mại của Liên Hiệp Âu Châu chống lại Mỹ trước những lời đe dọa của Tổng thống Trump, Merz vẫn đang tìm cách cứu vãn mối quan hệ bằng một đường lối nhẹ nhàng.

Đối với thủ tướng, logic chiến thuật là không thể tránh khỏi: đối đầu trực tiếp có nguy cơ phản tác dụng, như những ngày gần đây đã cho thấy. Vì vậy, ông ta đang thực hiện một cú quay ngoặt đột ngột và đẩy mạnh ngoại giao hòa giải để có thể thuyết phục tổng thống, trong khả năng cho phép.

'Không bỏ cuộc'

Sau khi tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ tăng thuế đối với xe hơi và xe tải Âu Châu lên 25% trong tuần này để đáp trả điều mà ông cho là sự trì hoãn của Âu Châu trong việc thực hiện thỏa thuận thương mại Turnberry được ký kết giữa Liên Hiệp Âu Châu và Mỹ vào mùa hè năm ngoái, ông Merz dường như rất thông cảm với lập trường của Tổng thống Trump.

Trên thực tế, ông ta đã đổ lỗi cho Liên Hiệp Âu Châu.

Tổng thống Trump “hơi thất vọng vì chúng ta ở Liên Hiệp Âu Châu vẫn chưa hoàn tất thỏa thuận Turnberry – thành thật mà nói, điều đó là đúng”, ông Merz nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình công cộng Đức phát sóng tối Chúa Nhật. “Ông ấy đang mất kiên nhẫn vì chúng ta đã đạt được thỏa thuận với Mỹ vào tháng 8 năm ngoái để ký kết một hiệp định thương mại, nhưng phía Âu Châu, các điều kiện mới liên tục được đưa ra, và chúng ta vẫn chưa ký kết”, ông Merz nói thêm.

“Đó là lý do tại sao tôi hy vọng chúng ta có thể đạt được thỏa thuận càng sớm càng tốt”, ông nói thêm.

Tương tự, Merz đã có một sự thay đổi mạnh mẽ về vấn đề chiến tranh với Iran. Gạt bỏ những phát biểu hồi tuần trước rằng Tổng thống Trump đang bị chế độ Tehran làm nhục, Merz đã phát biểu rằng Mỹ là đối tác NATO quan trọng nhất của Đức và nhấn mạnh Berlin chia sẻ “mục tiêu chung” của ông là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

“Tôi sẽ không từ bỏ nỗ lực cải thiện quan hệ xuyên Đại Tây Dương, cũng như không từ bỏ việc hợp tác với Ông Donald Trump”, ông Merz nói trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình.

Về phía Tổng thống Trump

Nhưng trong khi đường lối của Merz là quay trở lại việc xoa dịu Tổng thống Trump, các nhà lãnh đạo Âu Châu khác đang dần mất kiên nhẫn. Điều đó bao gồm cả các thành viên trong liên minh của chính ông tại đảng SPD.

“Chính phủ Đức không thể chấp nhận điều này,” ông Sebastian Roloff, một Dân biểu thuộc đảng SPD chuyên về kinh tế, cho biết. “Quá khứ đã cho thấy chúng ta không được nhượng bộ trước Tổng thống Trump. Chúng ta cần các biện pháp đối phó để làm rõ với Mỹ rằng họ cũng phụ thuộc vào thương mại toàn cầu suôn sẻ.”

Dân biểu cao cấp của đảng SPD, Markus Töns, cũng cho biết ông “hoàn toàn ủng hộ” việc sử dụng “vũ khí chống cưỡng chế” thương mại của Liên Hiệp Âu Châu.

Sau những lời đe dọa của Tổng thống Trump, phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu hôm thứ Sáu cho biết Liên Hiệp Âu Châu “sẽ giữ các lựa chọn mở để bảo vệ lợi ích của Liên Hiệp Âu Châu”.

Do đó, lời đe dọa thương mại của Tổng thống Trump đang tạo ra một cơ hội bất ngờ cho Merz để lấy lại thiện cảm của tổng thống, tiếp tục vai trò là người ủng hộ chính của Âu Châu đối với thỏa thuận Turnberry gây tranh cãi, kể cả khi đối mặt với sự phản đối của Pháp.

Tương tự như vậy, ông Merz và các bộ trưởng của ông lại tỏ ra khá cam chịu và chấp nhận kế hoạch của chính quyền Trump về việc rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức — và có thể nhiều hơn nữa, mô tả đó là một phần trong kế hoạch dài hạn của Mỹ mặc dù quyết định này thậm chí còn gây sốc cho các quan chức Ngũ Giác Đài của Mỹ. Một trong những đơn vị có khả năng bị rút đi là một lực lượng đặc biệt được tường trình sẽ mang hỏa tiễn hành trình Tomahawk đến Đức nhằm ngăn chặn một cuộc tấn công từ Nga.

Cả Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius và Ngoại trưởng Johann Wadephul đều coi việc Mỹ rút khỏi NATO là tín hiệu cho Âu Châu cần phải tăng cường và đảm nhận nhiều hơn các trách nhiệm của mình trong NATO tại quê nhà - điều mà Tổng thống Trump từ lâu đã muốn nghe từ phía Âu Châu.

Thay vì chỉ trích Tổng thống Trump, họ đang nói với ông ấy rằng ông ấy đang đưa Âu Châu đi đúng hướng.

“Chúng ta phải xem đây là lời kêu gọi mới để phát triển và nhanh chóng đưa các năng lực của chính mình vào sử dụng,” Wadephul nói. “Không còn cách nào khác.”

Đã đến lúc tiến hành 'đàm phán nhanh'

Việc ông Merz quay lại xoa dịu Tổng thống Trump một phần là do áp lực từ các tập đoàn xuất khẩu công nghiệp khổng lồ của Đức, những nước đang kêu gọi giảm leo thang căng thẳng nhanh chóng.

“Chi phí của các loại thuế bổ sung này sẽ rất lớn đối với ngành công nghiệp xe hơi Đức và Âu Châu trong bối cảnh hiện nay đang vô cùng khó khăn, và có khả năng cũng sẽ ảnh hưởng đến người tiêu dùng tại Mỹ”, bà Hildegard Müller, chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Đức, cho biết. “Ngành công nghiệp xe hơi khẩn thiết kêu gọi cả hai bên giảm căng thẳng và tiến hành đàm phán nhanh chóng.”

Ông Merz đặt cược rằng sự giận dữ của Tổng thống Trump sẽ lắng xuống - phần lớn là vì nhiều người trong chính đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump có cái nhìn tích cực về sự ủng hộ của Đức đối với thỏa thuận thương mại Liên Hiệp Âu Châu-Mỹ và nỗ lực đảm nhận vai trò lớn hơn nhiều trong quốc phòng Âu Châu, theo các nhà lập pháp trong khối bảo thủ của ông Merz.

“Tôi tin rằng sự bất mãn hiện tại của Ông Donald Trump sẽ tan biến ngay khi ông ấy nhận ra rằng đường lối này không mang lại cho ông ấy nhiều sự ủng hộ ở Mỹ,” Jürgen Hardt, một chính trị gia bảo thủ kỳ cựu và là đồng minh của Merz chuyên về ngoại giao, cho biết. “Tôi không tin rằng có một sự thù địch cơ bản nào đối với Đức ở Mỹ mà người ta có thể thực sự dựa vào đó để theo đuổi.”

[Politico: Merz’s strategy for dealing with Trump’s anger: Tell him he’s right]

3. Quân đội Mỹ phô diễn các máy bay được sử dụng để hỗ trợ Dự án Tự do.

Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ hôm Thứ Ba, 05 Tháng Năm, đã cung cấp thêm thông tin chi tiết về các máy bay được sử dụng để hỗ trợ Dự án Tự do, nỗ lực mới nhất của Tổng thống Trump nhằm giúp các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

Trong một video được đăng tải trên X, CENTCOM đã trình diễn cảnh máy bay F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ cất cánh từ tàu USS Abraham Lincoln, một trong hai Hàng Không Mẫu Hạm thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.

Trong một bài đăng khác, quân đội cho biết trực thăng MH-60 Sea Hawk của Hải quân Mỹ và trực thăng AH-64 Apache của Lục quân Mỹ đã được sử dụng để tiêu diệt các tàu nhỏ của Iran đe dọa hoạt động vận chuyển thương mại.

“Trong 12 giờ qua, chúng tôi đã liên hệ với hàng chục tàu và công ty vận tải biển để khuyến khích luồng giao thông thông suốt qua eo biển Hormuz, phù hợp với ý định của Tổng thống nhằm giúp hướng dẫn các tàu đi lại an toàn qua hành lang thương mại hẹp này”, Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper cho biết.

[CBSNews: U.S. military shows off aircraft being used to support Project Freedom]

4. Chính quyền Nga chỉ công bố danh sách các hầm trú ẩn ở Tuapse nhiều ngày sau khi xảy ra các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Chính quyền địa phương tại đô thị Tuapse, Nga, lần đầu tiên công bố danh sách chính thức các hầm trú bom dành cho dân thường, hơn hai tuần sau khi máy bay điều khiển từ xa của Ukraine liên tục tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của khu vực này. Các blogger quân sự Nga đã đồng loạt chỉ trích sự chậm trễ này và yêu cầu cách chức Veniamin Kondratev, Thống đốc khu vực Krasnodar của Nga.

Danh sách này, được đăng tải mà không có thông báo trước trên trang web của thành phố vào ngày 4 tháng 5, là một bảng tính thể hiện vị trí của 186 nơi trú ẩn, hầu hết nằm ở tầng hầm của các tòa nhà chung cư.

Các nơi trú ẩn có tổng sức chứa khoảng 38.600 người, so với dân số 61.000 người của Tuapse. Theo bảng tính, chỉ có một trong số các nơi trú ẩn được liệt kê là dành cho người khuyết tật.

Một số thành phố của Nga gần biên giới với Ukraine, chẳng hạn như thủ phủ khu vực Belgorod ở tây nam nước Nga, đã bị tấn công kể từ năm 2023 và hiện đã lắp đặt các hầm trú bom bằng bê tông di động ở mặt đường.

Ngay cả ở những khu vực cách xa biên giới, hàng trăm kilômét, những biện pháp như vậy hiện đang trở nên cần thiết do khả năng tấn công tầm xa ngày càng mở rộng của Ukraine.

Từ ngày 16 tháng 4, Tuapse, một thị trấn thuộc vùng Krasnodar Krai của Nga và là nơi đặt một trong những nhà máy lọc dầu và cảng xuất khẩu lớn nhất trên bờ Hắc Hải, đã liên tục bị các máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine tấn công.

Các cuộc tấn công này là một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm làm gián đoạn nguồn thu từ dầu khí của Mạc Tư Khoa, một nguồn tài chính quan trọng cho cỗ máy chiến tranh của Nga.

Bốn vụ tấn công quy mô lớn đã được ghi nhận liên tiếp tại Tuapse, gần đây nhất là vào ngày 1 tháng 5, và trước đó là vào các ngày 16, 20 và 28 tháng 4. Sau vụ tấn công thứ ba, tình trạng khẩn cấp đã được ban bố tại khu vực đô thị này.

Bộ Tình trạng Khẩn cấp Nga ngày 29 tháng 4 tuyên bố đã dập tắt các đám cháy ở Tuapse do đợt tấn công gây ra. Nhưng chỉ một ngày sau, một cuộc tấn công mới đã làm bùng phát lại ngọn lửa tại cơ sở này.

Nhà máy lọc dầu Tuapse, nằm trên bờ Hắc Hải thuộc tỉnh Krasnodar, giải quyết khoảng 12 triệu tấn dầu mỗi năm. Ukraine đã tiến hành một chiến dịch tấn công không ngừng nghỉ nhằm vào cơ sở này trong hai tuần qua, đe dọa thị trấn nghỉ dưỡng này ngay khi mùa du lịch bắt đầu.

Sau đợt tấn công đầu tiên, lực lượng cứu hỏa địa phương đã khống chế được đám cháy và thậm chí dập tắt hoàn toàn tại bến hải cảng, nhưng ngọn lửa vẫn tiếp tục âm ỉ tại các khu vực bể chứa, lan rộng hơn sau mỗi đợt tấn công tiếp theo.

Các cuộc tấn công đã khiến hàng chục bể chứa của cơ sở này bị phá hủy hoặc hư hại, đồng thời một nhà máy chế biến dầu thô cũng bị ảnh hưởng.

Hậu quả về môi trường — bao gồm các sản phẩm phụ của dầu mỏ trong không khí và sự việc tràn dầu trên đường phố — đã khiến điểm đến du lịch từng rất hấp dẫn này trở nên không an toàn cho du khách, mặc dù Putin đã hạ thấp mối đe dọa đối với Tuapse.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã đạt mức cao nhất trong bốn tháng vào tháng Tư, với ít nhất 21 vụ tấn công được ghi nhận nhằm vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các tài sản dầu khí trên biển.

Theo Bloomberg, các cuộc tấn công đã làm giảm công suất lọc dầu trung bình của Nga xuống còn 4,69 triệu thùng mỗi ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 12 năm 2009.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine gia tăng, Nga đã thu hẹp quy mô các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Mạc Tư Khoa và Putin đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong kỳ nghỉ lễ ngày 9 tháng 5. Ukraine đã đáp trả bằng đề xuất riêng của mình về một lệnh ngừng bắn dài hạn.

[Kyiv Independent: Russian authorities publish list of Tuapse shelters only after days of Ukrainian drone attacks]

5. ‘Thỏa thuận là thỏa thuận, những gì đã được đồng ý cần phải được tuân thủ’: Bà Von der Leyen đáp trả Tổng thống Trump về mối đe dọa áp thuế xe hơi.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen đã bác bỏ lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump về việc tăng thuế đối với xe hơi Âu Châu, đồng thời cảnh báo Washington phải tuân thủ các điều khoản trong thỏa thuận thương mại với Brussels.

Lần đầu tiên lên tiếng kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố hôm thứ Sáu rằng ông sẽ áp thuế 25% đối với xe hơi sản xuất tại Liên Hiệp Âu Châu, bà von der Leyen khẳng định thẳng thừng rằng “thỏa thuận là thỏa thuận, những gì đã được đồng ý cần phải được tuân thủ “.

“Chúng ta đã đạt được thỏa thuận, và cốt lõi của thỏa thuận này là sự thịnh vượng, các quy tắc chung và sự đáng tin cậy,” bà nói trong một cuộc họp báo tại hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu-Armenia ở Yerevan, và than phiền rằng Tổng thống Trump có thói quen hành động bất ngờ như trẻ thơ.

Trong khi Liên Hiệp Âu Châu đang ở “giai đoạn cuối cùng của việc thực hiện các cam kết về thuế quan còn lại”, chủ tịch Ủy ban Âu Châu nói thêm, “Mỹ vẫn còn cam kết... trong đó việc tuân thủ mức trần đã thỏa thuận vẫn chưa hoàn tất.”

Bà cũng nhấn mạnh rằng khối này “đã chuẩn bị cho mọi tình huống”.

Trong cùng cuộc họp báo đó, Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa cho biết các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu “hoàn toàn ủng hộ” phản ứng của Ủy ban đối với lời đe dọa thương mại mới nhất của Tổng thống Trump.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã thể hiện rõ sự ủng hộ đó tại một cuộc họp báo riêng ở Yerevan với Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan.

“Các thỏa thuận đã được ký kết và phải được tôn trọng; nếu chúng bị đặt dấu hỏi, mọi thứ sẽ lại phải được xem xét lại,” ông nói. “Và nếu một quốc gia bị đe dọa bởi các mức thuế mới, Liên Hiệp Âu Châu có các công cụ để đáp trả, và nên sử dụng chúng, bởi vì đó là mục đích của chúng.”

Ông Macron nói thêm rằng mặc dù các lựa chọn “đang được xem xét”, nhưng các đồng minh thân cận như Brussels và Washington “có những việc quan trọng hơn cần làm thay vì đưa ra những lời đe dọa gây bất ổn”.

Những lời đe dọa áp thuế mới nhất của Tổng thống Trump đánh dấu sự leo thang mạnh mẽ trong mối quan hệ thương mại đầy biến động giữa Washington và Brussels.

Thông báo của ông được đưa ra sau khi Cao ủy Thương mại Liên Hiệp Âu Châu Maroš Šefčovič đến thăm Washington và cho biết thỏa thuận Turnberry vẫn còn nguyên vẹn.

Theo các điều khoản của thỏa thuận đạt được hồi tháng 7 năm ngoái, thuế nhập khẩu của Mỹ đối với xe hơi Âu Châu được ấn định ở mức 15%. Đổi lại, Brussels đồng ý giảm thuế nhập khẩu công nghiệp, mua 750 tỷ đô la năng lượng của Mỹ và đầu tư 600 tỷ đô la vào nền kinh tế Mỹ.

Sau thông báo gây sốc hôm thứ Sáu, Ủy ban ban đầu tránh đối đầu trực tiếp với Tổng thống Trump, chỉ nói rằng Liên Hiệp Âu Châu sẽ “giữ [các] lựa chọn của mình mở”. Phát ngôn nhân cho biết thêm rằng khối này đang thực hiện thỏa thuận “phù hợp với thông lệ lập pháp tiêu chuẩn” và thông báo cho Washington.

Ông Šefčovič dự kiến sẽ gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer tại Paris vào thứ Ba trong một nỗ lực mới nhằm ổn định các cuộc đàm phán sau khi mối đe dọa áp thuế của Tổng thống Trump làm rung chuyển quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương.

[Politico: A deal is a deal’: Von der Leyen fires back at Trump over auto tariff threat]

6. Tổng thống Trump gọi cuộc xung đột với Iran là một “cuộc chiến tranh thu nhỏ”.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai tuyên bố Mỹ đang tham gia vào một “cuộc chiến tranh thu nhỏ”. Trong những ngày này Tổng thống Trump và các quan chức trong chính quyền của ông luôn cố gắng giữ một giọng điệu lạc quan trong khi giá nhiên liệu tiếp tục tăng phi mã.

“Đất nước chúng ta đang phát triển mạnh mẽ, bất chấp thực tế là chúng ta đang trong một — tôi gọi đó là một cuộc chiến tranh thu nhỏ,” tổng thống phát biểu trong một sự kiện dành cho các doanh nghiệp nhỏ tại Tòa Bạch Ốc.

Tổng thống Trump đã nhiều lần gọi cuộc xung đột với Iran là một “cuộc chiến”, có lúc dùng từ này, có lúc lại gọi đó là một “chiến dịch”, một “cuộc thám hiểm”, một “chuyến đi” và một “đường vòng”.

Từ “chiến tranh” có thể là một thuật ngữ mang nhiều ý nghĩa phức tạp bởi vì chính quyền Trump đang cố gắng lách luật khi Quốc hội chưa cho phép sử dụng lực lượng quân sự ở Iran. Vào tháng 3, tổng thống nói rằng ông không thích sử dụng từ này “vì cần phải có sự chấp thuận”.

Lập trường của chính quyền là chiến dịch của Mỹ chống lại Iran, bắt đầu từ cuối tháng Hai, là hợp pháp vì nó nhằm đáp trả mối đe dọa từ lực lượng Iran.

Tuần trước, Tổng thống Trump nói với Quốc hội rằng các cuộc xung đột với Iran đã “chấm dứt” vì Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào đầu tháng Tư — một quyết định quan trọng vì Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh năm 1973 yêu cầu tổng thống phải chấm dứt các cuộc xung đột không được Quốc hội phê chuẩn trong vòng 60 ngày. Đảng Dân chủ đã phản bác lập luận pháp lý đó.

[CBSNews: Trump calls Iran conflict a “mini war”]

7. Đồng minh của Ông Donald Trump lật đổ chính phủ Rumani

Một lãnh đạo phe đối lập thân MAGA đã thành công trong việc dẫn dắt sự sụp đổ của liên minh thân Âu Châu của Rumani hôm thứ Ba sau khi các nhà lập pháp bỏ phiếu ủng hộ kiến nghị bất tín nhiệm đối với Thủ tướng Ilie Bolojan.

George Simion đã đăng trên X rằng đã đến lúc “hòa giải dân tộc” sau kết quả bầu cử. Điều này xảy ra sau khi đảng Dân chủ Xã hội, gọi tắt là PSD cánh tả rút khỏi chính phủ và liên minh với Liên minh Thống nhất người Rumani, gọi tắt là AUR cực hữu của ông để đệ trình một kiến nghị lên Quốc hội vào tuần trước.

Kết quả này đã châm ngòi cho một thời kỳ hỗn loạn mới tại quốc gia thuộc Liên minh Âu Châu, chưa đầy một năm sau khi liên minh cầm quyền nhậm chức.

Ông Simion, người đã thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống Rumani năm ngoái, đang dẫn đầu khá xa trong các cuộc thăm dò dư luận và đã kêu gọi tổ chức bầu cử sớm trong cuộc tranh luận tại quốc hội hôm thứ Ba, theo Politico. Ông được xem là có mối quan hệ mật thiết với Tổng thống Donald Trump và đã đến Washington, DC năm ngoái để dự lễ nhậm chức của Tổng thống Trump.

Ông Bolojan đã chỉ trích nỗ lực này là “thiếu đạo đức và giả tạo” nhưng đã thất bại trong cuộc bỏ phiếu sau khi 281 Dân biểu bỏ phiếu thuận và 4 Dân biểu bỏ phiếu chống. Các Dân biểu từ đảng Tự do Quốc gia, gọi tắt là PNL trung hữu của ông và các đối tác liên minh, đảng Liên minh Cứu Rumani và đảng UDMR nhỏ của người Hung Gia Lợi, đã không tham gia bỏ phiếu.

Rumani đã trải qua một thời kỳ dài bất ổn, và chính phủ liên minh chỉ mới được bầu chọn vào tháng 6 năm ngoái. Đảng PSD đã bất đồng quan điểm với ông Bolojan về các biện pháp thắt lưng buộc bụng, bao gồm tăng thuế và đóng băng tiền lương và lương hưu trong khu vực công.

Lãnh đạo đảng PSD, Sorin Grindeanu, phát biểu sau cuộc bỏ phiếu hôm thứ Ba rằng ông Bolojan nên từ chức. Ông Simion gọi đó là “sự kết thúc của mười tháng mà những người tự xưng là thân Âu Châu chẳng mang lại gì ngoài: thuế, chiến tranh và nghèo đói”.

Cristian Andrei, một nhà tư vấn chính trị ở Bucharest, cho biết rằng một nội các liên minh PSD-AUR là không thể vì Tổng thống thân Liên Hiệp Âu Châu của Rumani, Nicusor Dan, người đã đánh bại Simion trong cuộc bầu cử năm ngoái, sẽ không ủng hộ nó.

Thay vào đó, ông nói với hãng tin AP rằng cuộc khủng hoảng có thể dẫn đến bế tắc vì “không ai có đa số hay liên minh, và tổng thống sẽ mất… nhiều tuần để tìm ra đa số như vậy và bổ nhiệm một thủ tướng mới, kéo dài tình trạng không quyết định.”

Mặc dù cuối cùng ông thua đối thủ theo chủ nghĩa tự do, Simion đã thắng vòng bỏ phiếu đầu tiên trong cuộc bầu cử tổng thống năm ngoái. Ông tranh cử trên cương lĩnh bài Liên minh Âu Châu và kêu gọi cắt giảm viện trợ cho Ukraine.

Ông đã tận dụng lợi thế từ tình hình chính trị hỗn loạn của Rumani năm 2024, khi tòa án tối cao hủy bỏ cuộc bầu cử tổng thống giữa những lo ngại về sự can thiệp của Nga sau khi ứng cử viên cực hữu Calin Georgescu dẫn đầu vòng đầu tiên.

Simion, người về thứ tư trong cuộc đua đó, đã liên minh với Georgescu, người mà ông nói sẽ bổ nhiệm làm thủ tướng nếu ông giành được chức tổng thống. Sau khi thua cuộc bầu cử, ông đã cố gắng thách thức kết quả nhưng nỗ lực của ông đã bị Tòa án Hiến pháp Rumani bác bỏ một cách đồng ý.

Theo các nguồn tin, Simion, một đồng minh của Tổng thống Trump, đã nhiều lần đến Washington, DC, tổ chức các hội nghị “Làm cho Âu Châu vĩ đại trở lại” (Make Europe Great Again), và tự mô tả mình là “ứng cử viên thuộc liên danh MAGA” trong cuộc bầu cử tổng thống.

Khi nói về Tổng thống Trump, ông ấy đã trả lời tờ Washington Times vào Tháng Giêng năm 2025: “Chúng ta đấu tranh cho cùng những giá trị… Chúng ta chia sẻ cùng những mục tiêu: Đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu, hợp tác, phát triển kinh tế và chống lại chủ nghĩa Mác mới, chống lại tuyên truyền “woke”, chống lại những kẻ muốn cướp con cái chúng ta khỏi gia đình và muốn nhồi nhét tư tưởng cực đoan vào chúng.”

Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, Tổng thống Trump vẫn chưa bình luận gì về chiến thắng của ông Simion.

[Newsweek: Donald Trump Ally Topples Romanian Government]

8. Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh đề xuất nghị quyết của Liên Hiệp Quốc đe dọa trừng phạt Iran vì tình trạng kiểm soát eo biển Hormuz.

Hoa Kỳ và các đồng minh vùng Vịnh đã đề xuất một nghị quyết của Liên Hiệp Quốc đe dọa Iran bằng các biện pháp trừng phạt hoặc các biện pháp khác nếu nước này không ngừng tấn công tàu thuyền ở eo biển Hormuz, ngừng áp đặt “phí bất hợp pháp” và công khai vị trí tất cả các loại thủy lôi để bảo đảm tự do hàng hải.

Dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an, mà hãng tin AP thu được hôm thứ Ba, cũng yêu cầu Iran “ngay lập tức tham gia và tạo điều kiện” cho các nỗ lực của Liên Hiệp Quốc nhằm thiết lập một hành lang nhân đạo ở eo biển để vận chuyển viện trợ thiết yếu, phân bón và các hàng hóa khác.

Đây là nỗ lực ngoại giao mới nhất của Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh sau khi một nghị quyết giảm nhẹ nhằm mở cửa eo biển bị Trung Quốc và Nga phủ quyết chỉ vài giờ trước khi Washington và Tehran tuyên bố ngừng bắn tạm thời vào đầu tháng Tư.

Các bộ trưởng nội vụ các nước Ả Rập lên án các cuộc tấn công mới của Iran nhằm vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

UAE hôm thứ Ba cho biết Iran đã tấn công vào nước này bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa trong ngày thứ hai liên tiếp, sau khi Iran bắn 15 hỏa tiễn vào quốc gia vùng Vịnh này hôm thứ Hai, làm bị thương ít nhất ba công nhân.

Hôm thứ Ba, ban thư ký chung của Hội đồng Bộ trưởng Nội vụ Ả Rập, bao gồm 22 thành viên của Liên đoàn các quốc gia Ả Rập, đã “lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công mới của Iran vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nhắm vào các mục tiêu dân sự và kinh tế bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa”, theo hãng thông tấn nhà nước Syria Sana.

Trong một tuyên bố hôm thứ Ba, Ngoại trưởng Marco Rubio cáo buộc Iran tiếp tục “giữ nền kinh tế thế giới làm con tin” bằng cách cố gắng đóng cửa eo biển, đe dọa tấn công tàu thuyền, rải thủy lôi và tìm cách thu phí “đối với tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới”.

Liệu nghị quyết này có thành công hay không sẽ là “một thử thách thực sự” đối với Liên Hiệp Quốc “với tư cách là một tổ chức hoạt động hiệu quả, có khả năng giải quyết các vấn đề toàn cầu”, Rubio nói thêm tại cuộc họp báo ở Tòa Bạch Ốc.

[CBSNews: U.S., Gulf allies propose U.N. resolution threatening Iran with sanctions over Strait of Hormuz chokehold]

9. Ả Rập Xê Út kêu gọi Mỹ và Iran giảm leo thang căng thẳng trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

Ả Rập Xê Út kêu gọi giảm leo thang xung đột ở Trung Đông sau khi Iran và Hoa Kỳ đấu súng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

“Bộ Ngoại giao bày tỏ sự quan ngại của Vương quốc Ả Rập Xê Út về tình trạng leo thang quân sự hiện nay trong khu vực và kêu gọi cần phải giảm leo thang”, Bộ Ngoại giao cho biết trong một tuyên bố được đăng tải trên X.

Bộ này lên án việc Iran tấn công vào các cơ sở dân sự và kinh tế ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và cho biết họ ủng hộ “các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được giải pháp chính trị” trong cuộc chiến.

Trước đó vào thứ Hai, chính phủ UAE cho biết tàu chở dầu của họ đã bị hai máy bay điều khiển từ xa của Iran tấn công tại eo biển Hormuz. Không có ai bị thương trong vụ tấn công.

[CBSNews: Saudi Arabia calls on U.S. and Iran to de-escalate amid fragile ceasefire]

10. Sau khi ông Orban rời nhiệm, ông Fico của Slovakia thay đổi quan điểm về Ukraine.

Thất bại trong cuộc bầu cử của Viktor Orban dường như đang giúp Ukraine cải thiện quan hệ với không chỉ một mà là hai nước láng giềng.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gặp Thủ tướng Slovakia Robert Fico tại Yerevan vào ngày 4 tháng 5, tiếp tục cuộc trao đổi mang tính xây dựng ngoài dự kiến giữa hai nhà lãnh đạo.

Theo chính phủ Slovakia, Tổng thống Zelenskiy và ông Fico đã đồng ý chính phủ hai nước sẽ tổ chức các cuộc đàm phán tại Kyiv hoặc Bratislava vào cuối tháng 6 để phát triển hợp tác trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng giao thông và năng lượng.

“Chúng ta là láng giềng, chúng ta phải nỗ lực duy trì quan hệ tốt đẹp”, Fico nói về một quốc gia mà ông mới đây đã chỉ trích gay gắt về sự việc gián đoạn đường ống dẫn dầu Druzhba.

Tổng thống Ukraine cho biết hai người đã thảo luận về “hợp tác trên nhiều lĩnh vực” và tuyên bố rằng Kyiv “quan tâm đến việc phát triển mối quan hệ mạnh mẽ”.

Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Zelenskiy vào ngày 2 tháng 5, nhà lãnh đạo Slovakia cũng nhắc lại sự ủng hộ của mình đối với nỗ lực gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine và nhấn mạnh rằng không thể đạt được thỏa thuận hòa bình nào với Nga nếu không có Kyiv tham gia đàm phán.

Grigorij Meseznikov, chủ tịch Viện Nghiên cứu Chính sách Công, gọi tắt là IVO ở Bratislava, cho biết những quan điểm này không phải là mới đối với Fico.

Chuyên gia này lập luận rằng, sau khi bị suy yếu bởi thất bại của ông Orban, thủ tướng Slovakia hiện đang nỗ lực xóa bỏ hình ảnh thân Nga và cải thiện quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu.

“Robert Fico đã mất đi đồng minh của mình — cụ thể là một đồng minh trong các vấn đề liên quan đến cuộc chiến Nga-Ukraine,” Meseznikov nói với tờ Kyiv Independent.

Ông Fico, người sẽ trở lại làm thủ tướng Slovakia vào năm 2023, được nhiều người coi là một nhà lãnh đạo thân Cẩm Linh, liên tục ủng hộ các quan điểm thân Mạc Tư Khoa và phản đối viện trợ quân sự cho Ukraine.

Ông cũng là nhà lãnh đạo duy nhất của Liên Hiệp Âu Châu dự kiến sẽ đến Mạc Tư Khoa vào ngày 9 tháng 5 để tham dự lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, một sự kiện tuyên truyền bị phương Tây tẩy chay.

Giống như Budapest, Bratislava đã cản trở việc thông qua gói trừng phạt thứ 20 của Liên Hiệp Âu Châu đối với Nga do việc đình chỉ vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba, tuyến đường vận chuyển dầu thô của Nga đến Hung Gia Lợi và Slovakia.

Nhưng một sự thay đổi rõ rệt đã xuất hiện sau thất bại của Orban trong cuộc bầu cử Hung Gia Lợi ngày 12 tháng 4.

Ngay sau đó, Ukraine tuyên bố hoàn thành việc sửa chữa và khôi phục ga trung chuyển Druzhba, khiến Budapest và Bratislava rút lại quyền phủ quyết vào ngày 23 tháng 4.

Truyền thông Slovakia cũng đưa tin vào ngày 22 tháng 4 rằng, không giống như năm ngoái, chuyến thăm Mạc Tư Khoa của Fico sẽ không bao gồm việc tham gia cuộc duyệt binh.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Slovakia vẫn dự định gặp Putin và đặt hoa tại Lăng mộ Chiến sĩ Vô danh.

Ông Fico dường như cũng đang đặt nền móng cho mối quan hệ thân thiết hơn với ban lãnh đạo mới của Hung Gia Lợi.

Trong một hội nghị thượng đỉnh Âu Châu ở Yerevan, ông đã chia sẻ một bức ảnh chụp cùng Thủ tướng Cộng hòa Tiệp Andrej Babis và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, kèm chú thích: “Ba người lính ngự lâm đang chờ người thứ tư và sự hồi sinh của V4 (Nhóm bốn nước Visegrad)”.

“Người lính ngự lâm thứ tư” dường như là ám chỉ đến đối thủ của Orban và là thủ tướng sắp nhậm chức của Hung Gia Lợi, Peter Magyar.

Sự thay đổi này đã mang lại một số lạc quan ở Ukraine.

“Putin đặt cược vào Orban với tư cách là người lãnh đạo một liên minh chống Ukraine và thân Nga ở Âu Châu. Ông ta hy vọng rằng Fico sẽ noi theo tấm gương của Orban”, Oleksandr Merezhko, nhà lãnh đạo ủy ban đối ngoại của quốc hội Ukraine, nói với Kyiv Independent.

“Giờ đây chúng ta có cơ hội cải thiện đáng kể quan hệ không chỉ với Hung Gia Lợi mà còn với Slovakia.”

Tuy nhiên, Meseznikov vẫn giữ thái độ trung lập. Ông tóm tắt đường lối của Fico là “chủ nghĩa thực dụng… thậm chí là chủ nghĩa cơ hội”.

Mặc dù có nhiều quan điểm chung với Orban, Fico lại thận trọng và chọn lọc hơn trong việc cản trở sự hỗ trợ của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine.

Việc ông ngần ngại đối đầu trực tiếp với phần còn lại của khối Âu Châu — ít nhất là so với ông Orban — có thể đang định hình chiến lược hiện tại của ông.

Ông Fico, người sắp tiếp đón Thủ tướng Đức Friedrich Merz vào cuối tháng 5, có thể đang tìm cách tiếp xúc với Kyiv để chứng minh với Liên Hiệp Âu Châu rằng ông không phải là một “chính trị gia thân Nga”, theo lời ông Meseznikov.

“Tôi nghĩ giờ ông ấy sẽ bắt đầu chơi trò chơi với Liên Hiệp Âu Châu, nói rằng, 'Tôi sẽ nhượng bộ, tôi sẽ cư xử tốt, nhưng các bạn cũng phải nhượng bộ những yêu cầu của tôi'“, chuyên gia này nói thêm.

Nhưng lập trường mới này đã vấp phải sự phản đối trong nước — cụ thể là từ các đối tác liên minh cấp tiến hơn của Fico.

Andrej Danko, chủ tịch Đảng Quốc gia Slovakia, gọi tắt là SNS - một đối tác nhỏ trong liên minh do Fico lãnh đạo cùng với đảng Smer - đã chỉ trích thủ tướng vì ủng hộ nỗ lực gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Kyiv và vì không ngăn chặn khoản vay 90 tỷ euro của Liên Hiệp Âu Châu.

Fico tự bào chữa, lập luận rằng ông đã bảo đảm Slovakia sẽ không đóng góp vào khoản vay, đồng thời khẳng định quyền của Ukraine trong việc tìm kiếm tư cách thành viên Liên Hiệp Âu Châu “nếu đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn”.

Ngày 4 tháng 5, nhà lãnh đạo Slovakia cũng lưu ý rằng ông và Tổng thống Zelenskiy “không hề ưa nhau”, đồng thời nhắc lại lập trường phản đối viện trợ quân sự của Slovakia cho Kyiv - điều này cho thấy rõ sự thay đổi quan điểm của ông.

Theo Fico, ông và Tổng thống Zelenskiy có “quan điểm hoàn toàn trái ngược” về nhiều vấn đề.

“Mặt khác, chúng ta là hàng xóm của nhau,” ông ấy nói thêm.

[Kyiv Independent: With Orban out, Slovakia's Fico shifts tone on Ukraine]