Chương 24:

VUI VẺ

“Anh em hãy vui mừng trong Chúa.”

(Pl 3, 1)

1. Niềm vui thiêng liêng thì ở trong tâm, là nhờ vào thánh sủng ở trong tâm hồn.

(Thánh Bonaventura)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

36. LỜI HỨA LẠ LÙNG

Có một người rất thích ăn cua biển đến mức bị phong hàn mà sinh bệnh. Bạn bè khuyên ông ta kiêng đừng ăn cua biển nữa, ông ta bèn phát thệ, nói:

- “Tôi có một nguyện vọng rất lớn, đó là hy vọng kiếp sau nếu không sản sinh cua biển, thì tôi cũng không ăn”.

(Khiển Sầu tập)

Suy tư 36:

Có những cô gái cắt mái tóc thề đẹp đẽ của mình để thề chung thủy với người yêu, nhưng đến khi tóc dài lại thì đã sang ngang với người khác, đó là tội nói dối; có những chàng trai xăm trên cánh tay mình bốn chữ “trọn đời chung thủy”, nhưng chung thủy đâu chẳng thấy, mà chỉ thấy vợ rầu rầu cái mặt vì chồng không những có vợ bé mà lại có bồ nhí nữa, đó là tội ngoại tình…

Con người ta đưa tay thề thì dễ, nhưng để giữ lời thề thì khó, bởi vì tính tình thì hay thay đổi và xác thịt thì quá nặng nề Mt 26, 41b).

Có một vài người Ki-tô hữu “nguội lạnh” về đàng trọn lành hứa với cha sở là sẽ đi lễ ngày chủ nhật, nhưng hứa cho vui miệng, hứa cho qua chuyện nên vẫn cứ vắng bóng trong nhà thờ; lại có người thề độc là nếu còn uống rượu thì trời phạt chết tươi, nhưng càng thề thì càng uống rượu như uống nước lã…

Đời sau là có thật, Thiên Chúa là Đấng phán xét mọi ngôn hành của con người là có thật, thiên đàng và hỏa ngục là có thật, trời có con mắt là có thật, cho nên, đừng thế hứa ẩu tả, đừng thề hứa cho sướng cái miệng, nhưng hãy cố gắng sống như mình đang thực hiện lời hứa, không phải với một ai đó, nhưng là với Thiên Chúa.

Đừng có hứa lèo với Thiên Chúa, vì Ngài không phải là…con nít. Coi chừng đấy.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Mc 10:46-52

Đức Giê-su và các môn đệ đến thành Giê-ri-khô. Khi Đức Giê-su cùng với các môn đệ và một đám người khá đông ra khỏi thành Giê-ri-khô, thì có một người mù đang ngồi ăn xin bên vệ đường, tên anh ta là Ba-ti-mê, con ông Ti-mê. Vừa nghe nói đó là Đức Giê-su Na-da-rét, anh ta bắt đầu kêu lên rằng: “Lạy ông Giê-su, Con vua Đa-vít, xin dủ lòng thương tôi!” Nhiều người quát nạt bảo anh ta im đi, nhưng anh ta càng kêu lớn tiếng: “Lạy Con vua Đa-vít, xin dủ lòng thương tôi!”Đức Giê-su đứng lại và nói: “Gọi anh ta lại đây!” Người ta gọi anh mù và bảo: “Cứ yên tâm, đứng dậy, Người gọi anh đấy!”Anh mù liền vất áo choàng lại, đứng phắt dậy mà đến gần Đức Giê-su. Người hỏi: “Anh muốn tôi làm gì cho anh?” Anh mù đáp: “Thưa Thầy, xin cho tôi nhìn thấy được.” Người nói: “Anh hãy đi, lòng tin của anh đã cứu anh!” Tức khắc, anh ta nhìn thấy được và đi theo Người trên con đường Người đi.

 

Huynh Đoàn Thánh Piô X, gọi tắt là SSPX, đã công bố tên của bốn linh mục sẽ được tấn phong giám mục vào ngày 1 tháng 7 tại chủng viện quốc tế của dòng ở Écône, Thụy Sĩ.

Các linh mục được chọn là Cha Pascal Schreiber đến từ Thụy Sĩ, Cha Michael Goldade đến từ Hoa Kỳ, Cha Michel Poinsinet de Sivry đến từ Pháp và Cha Marc Hanappier đến từ Pháp.

SSPX cho biết các lễ tấn phong này nhằm bảo đảm sự tiếp tục của chức linh mục truyền thống và các bí tích trong bối cảnh mà họ mô tả là cuộc khủng hoảng đang diễn ra trong Giáo hội.

Trong một tuyên bố, Cha Davide Pagliarani, bề trên tổng quyền của Huynh Đoàn, cho biết hồ sơ của bốn ứng cử viên đã được trình lên Đức Thánh Cha “với tinh thần tôn trọng quyền tối cao của Giáo hội hoàn vũ”, cùng với những giải thích về điều mà SSPX coi là bối cảnh đặc biệt của các lễ tấn phong.

Thông báo này được đưa ra sau khi kết thúc cuộc hành hương Lễ Ngũ Tuần thường niên của SSPX từ Chartres đến Paris. Hội này nhấn mạnh rằng các lễ cung hiến sắp tới “không xuất phát từ bất kỳ mong muốn nào nhằm giành quyền tài phán hoặc thiết lập một quyền lực song song trong Giáo hội”.

Văn bản đó nói rằng mục đích duy nhất của chúng là "bảo đảm việc tiếp tục cử hành các bí tích Truyền chức Thánh và Thêm sức... theo nghi thức truyền thống của Giáo hội Rôma và Đức tin bất hủ".

Ngày được chọn, ngày 1 tháng 7, là Lễ Máu Thánh Chúa Giêsu, một nghi lễ phụng vụ truyền thống đặc biệt được các tín hữu Công Giáo gắn bó với các nghi thức trước Công đồng Vatican II trân trọng.

Diễn biến này đánh dấu một thời điểm quan trọng trong những căng thẳng kéo dài giữa Hội Thánh Thánh Piô X và Tòa Thánh. Hội Thánh Thánh Piô X được thành lập bởi Đức Tổng Giám Mục Marcel Lefebvre vào năm 1970 và có trụ sở tại Écône, nơi dự kiến diễn ra buổi lễ vào tháng Bảy. Hội đã công khai tuyên bố hồi đầu năm nay rằng họ dự định tiến hành các lễ tấn phong giám mục vào ngày 1 tháng 7.

Năm 1988, Đức Tổng Giám Mục Lefebvre đã phong chức cho bốn giám mục mà không có sự phê chuẩn của Đức Giáo Hoàng, một hành động dẫn đến việc những người liên quan bị vạ tuyệt thông. Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã dỡ bỏ vạ tuyệt thông đối với bốn giám mục còn sống vào năm 2009, nhưng Huynh Đoàn này vẫn chưa đạt được sự hợp thức hóa hoàn toàn theo giáo luật.

SSPX luôn khẳng định rằng họ hành động trong tình trạng cần thiết để bảo vệ Đức tin và các bí tích. Trong bản tường thuật của chính mình về các lễ tấn phong tháng Bảy, Huynh Đoàn cho biết họ buộc phải bảo vệ chức vụ giám mục của mình “vì lợi ích của các linh hồn”.

Thông báo này được đưa ra sau những cảnh báo từ Đức Hồng Y Víctor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo Bộ Giáo lý Đức tin, rằng việc tấn phong giám mục mà không có sự chấp thuận của Đức Giáo Hoàng sẽ cấu thành hành vi ly giáo và dẫn đến việc bị vạ tuyệt thông tiền kết. Tòa Thánh cũng đã kêu gọi Huynh Đoàn xem xét lại quyết định này.

Bốn vị linh mục được bổ nhiệm đã phục vụ ở nhiều cương vị khác nhau trong hoạt động tông đồ của SSPX trên khắp Âu Châu và Bắc Mỹ. Việc thăng chức cho họ nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu về các bí tích của các tín hữu gắn bó với phụng vụ và giáo lý truyền thống.

Quyết định chọn hai linh mục người Pháp phản ánh sự hiện diện mạnh mẽ về mặt lịch sử của SSPX tại Pháp, quốc gia nơi Đức Tổng Giám Mục Lefebvre sinh ra. Huynh Đoàn này cũng có mối liên hệ sâu sắc với Thụy Sĩ, nơi có chủng viện Écône của họ ở vùng Valais, và với Hoa Kỳ, nơi họ duy trì một chủng viện lớn và một hoạt động tông đồ rộng lớn ở St Marys, Kansas.

Thông tin chi tiết hơn về buổi lễ tại Écône dự kiến sẽ được công bố trong những tuần tới.

---

Source:Catholic Herald

SSPX releases names of four priests to be consecrated bishops in July

 

Bài Giáo lý Hàng tuần của Đức Leo XIV: Trích dẫn Đức Pi ô XII để giải thích các thay đổi phụng vụ của Vatican II

Trong buổi yết kiến chung ngày 27 tháng 5, 2026, tại quảng trường Thánh Phê-rô, Đức Giáo Hoàng Leo XIV tiếp tục suy tư về văn kiện của Công đồng Vatican II dành cho phụng vụ, nêu rõ lý do rằng trong phụng vụ, Giáo hội cũng "lớn lên, trưởng thành, phát triển, thích nghi và dung hòa."

Dưới đây là nguyên văn bài giáo lý của ngài, dựa vào bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

~

Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và chào mừng!

Trong Thông điệp Mediator Dei, Đức Giáo Hoàng Pi-ô XII viết rằng “Giáo hội chắc chắn là một sinh vật sống, và với tư cách là một sinh vật, xét về phụng vụ thánh, Giáo hội cũng lớn lên, trưởng thành, phát triển, thích nghi và điều chỉnh cho phù hợp với nhu cầu và hoàn cảnh trần thế, miễn là sự toàn vẹn của giáo lý được bảo vệ” (số 59).

Hoàn toàn phù hợp với nguyên tắc này, Công đồng Vatican II, trong phần Mở đầu của Hiến chế Sacrosanctum Concilium (SC), đã công nhận “những lý do đặc biệt thuyết phục để tiến hành cải cách và thúc đẩy phụng vụ” (số 1). Trên thực tế, Công đồng đã triệu tập với mong muốn “truyền thêm sức sống cho đời sống Kitô giáo của các tín hữu; để thích ứng tốt hơn với nhu cầu của thời đại chúng ta những định chế cần thay đổi; để nuôi dưỡng bất cứ điều gì có thể thúc đẩy sự hiệp nhất giữa tất cả những người tin vào Chúa Kitô; để củng cố bất cứ điều gì có thể giúp kêu gọi toàn thể nhân loại vào gia đình của Giáo hội” (ibid.).

Vào thời điểm đó trong lịch sử, có một cảm giác mạnh mẽ về nhu cầu đổi mới các hình thức nghi lễ mà qua đó, trong nhiều thế kỷ, Giáo hội đã tôn vinh Thiên Chúa và thánh hóa dân Kitô giáo. Nhờ Phong trào Phụng vụ, niềm tin đã được chín muồi—sau này được Thánh Gioan Phaolô II bày tỏ—rằng “có một mối liên hệ rất mật thiết và hữu cơ giữa việc đổi mới phụng vụ và việc đổi mới toàn bộ đời sống của Giáo hội. Giáo hội không chỉ hành động mà còn bày tỏ chính mình trong phụng vụ, sống nhờ phụng vụ và nhận được sức mạnh cho đời sống của mình từ phụng vụ” (Thư Dominicae Cenae, 13).

Để khuyến khích các tín hữu tiếp cận sự phong phú của các ơn phúc được ban phát bởi phụng vụ thánh, Hiến chế Sacrosanctum Concilium đã chỉ ra, bằng một cụm từ rất hữu hiệu, hướng đi cần thực hiện: “Để giữ gìn truyền thống tốt đẹp, đồng thời mở ra con đường cho sự tiến bộ chính đáng” (SC, 23).

Trong tuyên bố về ý định này, Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã nắm bắt “chương trình cải cách” của các Nghị phụ Công đồng, “sự cân bằng giữa truyền thống phụng vụ vĩ đại của quá khứ và của tương lai”; ngài lưu ý rằng “truyền thống và tiến bộ thường bị đối lập một cách vụng về”, trong khi “thực tế, hai khái niệm này hòa quyện với nhau: truyền thống là một thực tại sống động, do đó bao gồm trong chính nó nguyên tắc phát triển, của tiến bộ. Như thể nói rằng dòng sông truyền thống cũng mang theo nguồn của nó và chảy về phía cửa sông” (Bài phát biểu trước những người tham dự Đại hội do Học viện Giáo hoàng Thánh Anselm tổ chức nhân kỷ niệm 50 năm thành lập, ngày 6 tháng 5 năm 2011).

Công đồng khẳng định tính chính đáng của sự tiến bộ này, bắt nguồn từ Truyền thống đích thực, phân biệt trong phụng vụ “các yếu tố bất biến, do Thiên Chúa thiết lập” với “các yếu tố có thể thay đổi [mà] không chỉ có thể mà còn phải được thay đổi theo thời gian nếu chúng bị ảnh hưởng bởi bất cứ điều gì không hài hòa với bản chất bên trong của phụng vụ hoặc trở nên không phù hợp với nó” (SC, 21). Những thay đổi thuộc loại này đã diễn ra liên tục qua nhiều thế kỷ để cho phép các tín hữu tham gia một cách hữu hiệu, thông qua các hành động nghi lễ, vào Mầu nhiệm Phục sinh của Chúa Kitô, nền tảng của đức tin Kitô giáo. Việc thờ phượng của Giáo hội do đó đã được “hiện thân” trong các hình thức văn hóa của mỗi thời đại và đã có thể ảnh hưởng và thậm chí biến đổi chúng. Do đó, phụng vụ đã là một động lực thúc đẩy việc truyền giáo trong nhiều thế kỷ. Ngày nay, năng lực này phải được đổi mới trong sự tiếp nối với truyền thống Công Giáo đích thực và sống động, nghĩa là, phù hợp với một động lực nhằm giới thiệu cho các tín hữu sự trọn vẹn của chân lý.

Do đó, có thể hiểu được tại sao các Nghị phụ Công đồng khuyến nghị rằng việc xem xét lại các nghi thức, khi “lợi ích của Giáo hội thực sự và chắc chắn đòi hỏi điều đó”, phải được thực hiện với sự cẩn trọng này là “bất kỳ hình thức mới nào được áp dụng cũng phải phát triển một cách hữu cơ từ các hình thức đã hiện hữu” (SC, 23). Vì lợi ích của toàn thể Giáo hội, mọi cuộc cải cách luôn phải được tiến hành sau khi điều tra “thần học, lịch sử và mục vụ” một cách cẩn thận (ibid.). Bằng cách này, Huấn quyền của Công đồng kêu gọi tránh sự nhầm lẫn giữa các tín hữu, ngăn cản bất cứ ai thêm, bớt hoặc thay đổi bất cứ điều gì trong các vấn đề phụng vụ theo sáng kiến riêng của họ (xem SC, 22). Sự tiến bộ được đề cập trong Hiến chế Công đồng không hề làm tổn hại đến sự hiệp thông Giáo hội: trái lại, nó tìm cách khẳng định và thúc đẩy sự hiệp thông đó.

Vì vậy, tôi kêu gọi tất cả những người được mời gọi chuẩn bị việc cử hành các mầu nhiệm thần linh, đặc biệt là các linh mục thực thi chức vụ chủ tế phụng vụ, hãy luôn giữ vững sự tôn trọng đối với các văn bản và quy định của phụng vụ xuất phát từ thái độ cởi mở và tin tưởng vào Thiên Chúa từ bên trong, thể hiện sự khiêm nhường trước sự vĩ đại của Người và lòng trung thành chân thành với sự hiệp thông Giáo hội.

 

Đức Giáo Hoàng Leo đã đưa ra lời kêu gọi tha thiết về việc “giải giáp” trí tuệ nhân tạo khi ngài trình bày thông điệp giáo hoàng đầu tiên của mình vào thứ Hai.

Edgar Beltrán, trong bản tin 26 Tháng 5 Năm 2026 của tạp chí The Pillar, cho biết: Đức Giáo Hoàng Leo đã đưa ra lời kêu gọi tha thiết về việc “giải giáp” trí tuệ nhân tạo và giải phóng nó “khỏi những luận lý học biến nó thành công cụ thống trị, loại trừ và cái chết” khi ngài trình bày thông điệp giáo hoàng đầu tiên của mình, Magnifica humanitas, vào ngày 25 tháng 5.

Văn kiện này, được ký vào ngày 15 tháng 5, kỷ niệm thông điệp Rerum novarum của Đức Leo XIII, đã được ca ngợi trong nhiều tháng như là văn kiện mang tính chương trình của Đức Giáo Hoàng Leo về các vấn đề xã hội hiện nay.

Trong một động thái chưa từng có, Đức Giáo Hoàng Leo đã đích thân trình bày thông điệp giáo hoàng đầu tiên của mình cho các thành viên của giáo triều, đoàn ngoại giao và báo chí tập trung tại Hội trường Thượng Hội đồng Mới của Vatican.

Trong bài phát biểu của mình, Đức Giáo Hoàng đã nói về cuộc đối thoại đang diễn ra giữa Vatican và các công ty trí tuệ nhân tạo như Anthropic, mà người đồng sáng lập Christopher Olah cũng có mặt.

“Thật là một dấu hiệu tuyệt vời của niềm hy vọng rằng, dù có những khác biệt, chúng ta vẫn có thể lắng nghe lẫn nhau,” Đức Giáo Hoàng nói. “Sự trao đổi này rõ ràng cho thấy tầm quan trọng của thời điểm hiện tại, cũng như niềm tin rằng, cùng nhau, chúng ta có thể nhận ra những câu hỏi lớn của thời đại chúng ta, và do đó, tương lai của nhân loại.”

Đức Giáo Hoàng cho biết ngài đã lấy cảm hứng từ Đức Leo XIII, người “đã quan sát tình cảnh của công nhân nhà máy, gia đình họ bị ly tán và những hình thức nghèo đói mới nảy sinh do sự chuyển đổi kỹ nghệ nhanh chóng. Ngài hiểu rằng Giáo hội không thể đứng ngoài cuộc.”

“Thông điệp Magnifica humanitas ra đời từ việc lắng nghe như Đức Leo XIII đã làm. Tôi đã lắng nghe các nhà khoa học và kỹ sư, những người làm việc với lòng nhiệt thành chân thành về các kỹ thuật có khả năng làm giảm bớt nỗi đau khổ to lớn; các nhà lãnh đạo chính trị và các quan chức nhà nước, những người đã kiên trì tìm kiếm các quy tắc công bằng; các bậc cha mẹ và giáo viên, những người vô cùng quan tâm đến tương lai của các thế hệ trẻ,” Đức Leo XIV nói thêm. Tiếp nối lời kêu gọi cập nhật suy tư của Giáo hội về bản chất đạo đức của chiến tranh trong thông điệp, Đức Giáo Hoàng Leo hôm thứ Hai đã chỉ trích “các hệ thống vũ khí ngày càng tự động, hầu như nằm ngoài tầm kiểm soát hữu hiệu của con người. Tôi nghe thấy những câu chuyện rất đáng lo ngại về các thuật toán có thể chặn quyền tiếp cận chăm sóc sức khỏe, việc làm và an ninh dựa trên dữ liệu bị ảnh hưởng bởi định kiến và bất công. Và tôi đã nghe thấy sự im lặng của những người không có tiếng nói khi các quyết định được đưa ra – những quyết định có khả năng tạo ra những hình thức loại trừ và đau khổ mới.”

“Trí tuệ nhân tạo cần phải được giải giáp. Tôi biết từ này rất mạnh, nhưng được lựa chọn một cách có chủ ý vì thời điểm này cần những từ ngữ có khả năng thu hút sự chú ý, đánh thức lương tâm và chỉ ra con đường tiến lên phía trước cho nhân loại”, Đức Giáo Hoàng nói thêm.

Đức Giáo Hoàng Leo đã so sánh trí tuệ nhân tạo với năng lượng hạt nhân, nói rằng “nó phải phục vụ tất cả mọi người và lợi ích chung. Các quyết định về kỹ thuật kỹ thuật không bao giờ được tách rời khỏi lương tâm và trách nhiệm… Hòa bình, không chỉ đơn thuần là sự vắng mặt của chiến tranh, là công lý đang được thực thi. Nhưng khi kỹ thuật làm suy yếu khả năng phê phán của chúng ta, chính hòa bình cũng gặp nguy hiểm.”

Đức Giáo Hoàng cũng trích dẫn những suy tư của Thánh Phaolô VI về sự phát triển, nói rằng nó “liên quan đến ‘mỗi người và toàn thể con người’. ‘Mỗi người’ có nghĩa là không ai có thể bị bỏ lại bên lề của quá trình chuyển đổi kỹ thuật số. ‘Toàn thể’ có nghĩa là không ai có thể bị thu hẹp thành năng suất, hiệu suất nhận thức, hay chỉ là dữ liệu đơn thuần. Con người mang trong mình một sự tự do, một nội tâm và một ơn gọi yêu thương và thờ phượng mà không một cỗ máy nào có thể thay thế hoặc ngăn chặn được.”

“Chỉ với một tầm nhìn toàn diện như vậy, trí tuệ nhân tạo mới có thể được hướng tới lợi ích chung,” ngài nói thêm.

Đức Giáo Hoàng cho biết sự tham gia của Giáo hội vào các cuộc tranh luận về trí tuệ nhân tạo được thúc đẩy bởi mối quan tâm của Giáo hội đối với lợi ích chung và phẩm giá con người.

“Chúng tôi không có câu trả lời kỹ thuật, cũng không tìm cách thay thế chúng bằng chuyên môn. Nhưng chúng tôi mang đến một sự khôn ngoan về con người mà thời đại hiện nay đang rất cần: mỗi người là duy nhất và không thể thay thế, một chủ thể tự do và thông minh với lương tâm, có khả năng tìm kiếm Chúa, phục vụ lẫn nhau, chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta.” Christopher Olah, đồng sáng lập của Anthropic, đã thừa nhận trong sự kiện báo chí về những động lực chi phối đằng sau nhiều phát triển trí tuệ nhân tạo, nói rằng “mọi phòng thí nghiệm AI tiên tiến - bao gồm cả Anthropic - đều hoạt động trong một tập hợp các động lực và ràng buộc đôi khi có thể mâu thuẫn với việc làm điều đúng đắn. Áp lực duy trì khả năng thương mại… Áp lực địa chính trị. Và những áp lực cũ hơn, đơn giản hơn của lòng tự hào và tham vọng. Cho dù chúng ta có chân thành muốn làm điều đúng đắn đến đâu - và tôi tin rằng nhiều người trong chúng ta đang làm như vậy - chúng ta sẽ luôn bị ảnh hưởng bởi những động lực đó.”

“Đó là lý do tại sao, nếu chúng ta muốn kỹ thuật này phát triển tốt, điều vô cùng quan trọng là phải có những người nằm ngoài những động lực đó… những người sẵn sàng trở thành những nhà phê bình nghiêm túc, chu đáo của chúng ta… Đó là những gì tôi thấy trong Magnifica Humanitas, và đó là lý do tại sao tôi biết ơn Đức Thánh Cha và Giáo Hội vì đã đảm nhận công việc phân định này,” Olah nói thêm.

Olah cho biết các vấn đề về trí tuệ nhân tạo vượt ra ngoài khía cạnh kỹ thuật. Phạm vi nghiên cứu của các nhà khoa học máy tính rất rộng lớn vì “những câu hỏi do trí tuệ nhân tạo đặt ra lớn hơn cộng đồng nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, không chỉ về ý nghĩa mà còn cả về bản chất.”

“Các hệ thống trí tuệ nhân tạo không được thiết kế theo cách một cây cầu hay một chiếc máy bay được thiết kế. Chúng ta hiểu một chiếc máy bay bởi vì chúng ta đã thiết kế từng bộ phận của nó và chúng ta hiểu các định luật vật lý tác động lên nó. Các mô hình trí tuệ nhân tạo thì không như vậy. Chúng được phát triển, trên một cấu trúc được mô phỏng theo bộ não, trên một di sản khổng lồ về tư duy và ngôn ngữ của con người,” ông nói thêm.

Olah cho biết tiếng nói của Giáo hội là cần thiết nhất trong ba vấn đề chính.

Ông nói thêm rằng vấn đề đầu tiên là nghĩa vụ của xã hội đối với người nghèo. “Có một khả năng thực sự là trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế lao động của con người trên quy mô rất lớn,” Olah nói. “Nếu điều đó xảy ra, việc hỗ trợ những người bị thay thế sẽ là một mệnh lệnh đạo đức có tầm vóc lịch sử… Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang tập trung ở một số ít quốc gia giàu có.”

“Làm thế nào chúng tôi có thể đảm bảo rằng những lợi ích của trí tuệ nhân tạo được chia sẻ trên toàn cầu? Chúng tôi không có cơ chế nào cho việc này. Đó là một vấn đề chưa được giải quyết, và đó là loại vấn đề mà Giáo hội trong lịch sử đã từ chối để thế giới phớt lờ,” ông nói. Theo Olah, tiếng nói của Giáo hội được thể hiện rõ nhất trong “nhu cầu về trí tưởng tượng đạo đức và tham vọng liên quan đến sự phát triển toàn diện của con người”.

“Ngày nay, các bậc cha mẹ đã lo lắng về trí tuệ của con cái họ; các cá nhân lo lắng về tương lai công việc của họ. Đây không phải là những câu hỏi mà một phòng thí nghiệm có thể trả lời. Đó là những câu hỏi mà các truyền thống như của các bạn đã gìn giữ qua hàng thiên niên kỷ, và chúng tôi cần các bạn tiếp tục gìn giữ chúng trong thời điểm mới này của lịch sử”, ông nói.

Cuối cùng, ông kêu gọi sự giúp đỡ của Giáo hội để suy gẫm về bản chất của các mô hình trí tuệ nhân tạo.

“Tôi dẫn đầu một nhóm nghiên cứu cấu trúc bên trong của các mô hình này - điều gì thực sự đang xảy ra bên trong chúng. Và tôi sẽ thành thật: chúng tôi liên tục tìm thấy những điều bí ẩn, thậm chí đáng lo ngại. Chúng tôi tìm thấy những cấu trúc phản ánh kết quả từ khoa học thần kinh của con người.”

“Chúng tôi tìm thấy bằng chứng của việc nội quan (introspection). Chúng tôi tìm thấy các trạng thái nội tâm phản ánh chức năng của niềm vui, sự hài lòng, nỗi sợ hãi, nỗi buồn và sự bất an. Tôi không biết điều đó có nghĩa là gì, nhưng tôi nghĩ nó cần được tiếp tục phân định”, ông nói thêm.

—

Trong khi nhiều người chỉ trích việc đối thoại với các công ty và nhà phát triển trí tuệ nhân tạo là ngây thơ hoặc cho phép các công ty này lợi dụng, Hồng Y Michael Czerny, người đứng đầu Bộ Phát triển Toàn diện Con người và là một trong những cố vấn của Đức Giáo Hoàng về thông điệp này, nói với tờ The Pillar rằng ông tin tưởng “tất cả những người tham gia đều hướng đến lợi ích của nhân loại, rằng chúng ta đang làm điều này vì lợi ích của nhân loại chứ không phải vì lợi ích nào khác.”

“Chúng ta đặt thiện chí của họ vào thử thách. Ai cũng dễ dàng nhận ra khi người ta đối thoại không thiện chí… Vì vậy, chúng ta chấp nhận rủi ro và nếu mọi việc không suôn sẻ, chúng ta có thể nói rằng cuộc đối thoại đã thất bại vì phía bên kia không chơi công bằng… Đối thoại thực sự không thể tránh khỏi thất vọng, nhưng thà làm còn hơn là tránh né,” ngài nói thêm.

Cha Brendan McGuire, một linh mục giáo xứ ở Thung lũng Silicon, California, và là cố vấn về các nguyên tắc đạo đức và an toàn của AI cho Anthropic, đã nói với giới truyền thông sau sự kiện rằng: “Nếu muốn có hòa bình, bạn phải đối thoại với kẻ thù mà bạn cho là vậy. Vì vậy, nếu bạn coi kỹ thuật là kẻ thù, thì chúng ta phải đối thoại với chúng. Chúng đang xây dựng tương lai của chúng ta mà không có chúng ta. Vì vậy, chúng ta nhất định phải đối thoại.”

“Ngay bây giờ là thời điểm thích hợp cho cuộc đối thoại này bởi vì kỹ thuật rất dễ uốn nắn, nó có thể thay đổi. Hãy nghĩ đến bàn phím QWERTY. Nó được phát triển theo cách đó bởi vì nếu bạn là người đánh máy nhanh, các thanh phím sẽ bị gãy ở phía trên. Sau đó, khi chúng ta có máy tính, chúng ta vẫn giữ nguyên như vậy mặc dù điều đó không cần thiết. Tại sao? Bởi vì nó đã được thiết lập, đó là cách nó đã từng như vậy. Điều này không đúng với AI… Và [các công ty AI] đang hỏi chúng ta ‘các ông có thể giúp chúng tôi không?’… Vì vậy, tôi nghĩ chúng ta phải gặp họ ở vị trí của họ,” ngài nói thêm. Cha McGuire nói với tờ The Pillar rằng cuộc đối thoại giữa Vatican với các công ty AI và các bên liên quan sẽ tiếp tục.

“Chúng tôi sẽ có các cuộc họp vào ngày mai, và dự định là thành lập một phái đoàn từ Vatican đến Thung lũng Silicon để tiếp tục lắng nghe. Đây là bước đầu tiên, ít nhất là bước công khai đầu tiên, bởi vì chúng tôi đã đối thoại trong nhiều năm, nhưng đây không phải là kết thúc,” ngài nói thêm.

 

Jonah McKeown Vatican, của tạp chí National Catholic Register, ngày 26 tháng 5 năm 2026, cho biết: Những người Công Giáo tham gia vào cuộc thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) bày tỏ sự đánh giá cao của họ đối với thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, Magnifica Humanitas, trong đó ngài cảnh báo chống lại một hướng đi “phản nhân loại” của kỹ thuật, thay vào đó kêu gọi một cách tiếp cận bắt nguồn từ lợi ích chung và sự thừa nhận công trình sáng tạo nhân loại của Thiên Chúa.

Các chuyên gia đã ca ngợi thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo cả về cách diễn đạt rộng rãi hơn về mối quan hệ đúng đắn giữa nhân loại và kỹ thuật, cũng như về việc đánh giá việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các lĩnh vực như giáo dục, lao động và thậm chí cả chiến tranh bằng cách sử dụng các nguyên tắc xã hội Công Giáo như nguyên tắc phụ đới, liên đới và lợi ích chung.

Matthew Harvey Sanders, kiến trúc sư của một số sản phẩm AI Công Giáo, bao gồm cả Magisterium AI, nói với tờ Register rằng bằng cách thiết lập một nền tảng Công Giáo cho sự thịnh vượng thực sự của con người - được đo bằng sự quan tâm đến người khác chứ không phải bằng việc tối ưu hóa khả năng – Đức Giáo Hoàng Leo đã cung cấp cho những người xây dựng AI một thước đo tốt hơn cho sự tiến bộ của nền văn minh so với chỉ đơn thuần là sản lượng và một tầm nhìn về con người phải "đi trước bất cứ công việc nghiêm túc nào về kỹ thuật sẽ định hình lại cuộc sống hàng ngày."

Sanders cũng cho biết điều quan trọng là Đức Giáo Hoàng Leo đã chỉ trích trực tiếp một số khía cạnh cấu trúc của nền kinh tế kỹ thuật và AI, bao gồm cả sự kiện này là "các nền tảng và dịch vụ thường được thiết kế để chiếm lấy thời gian và sự chú ý của người dùng, khai thác tính dễ bị thương tổn của họ và làm suy yếu tự do nội tâm của họ."

Sanders nói rằng những người Công Giáo làm việc trong lĩnh vực AI nên ghi nhớ lời của Đức Giáo Hoàng Leo và tiếp tục xây dựng các hệ thống phản ánh một tầm nhìn chân thực về nhân loại.

“Đối với những người Công Giáo đang xây dựng trong lĩnh vực này, ý nghĩa thực tiễn khá rõ ràng. Chúng ta không cần phải chờ đợi các cơ quan quản lý hạn chế những hệ thống mà chúng ta không tham gia thiết kế. Chúng ta cần phải tự xây dựng hệ thống của riêng mình,” Sanders nói. “Những người sở hữu cơ sở hạ tầng trí tuệ sẽ định hình sự thịnh vượng cho tất cả mọi người ở phía cuối dòng. Nếu bạn biết mục đích của con người là gì, bạn có nghĩa vụ phải xây dựng hướng tới điều đó.”

Tham gia, không bác bỏ

Sanders đã có mặt tại Vatican nhân dịp công bố thông điệp, cùng với Chris Olah, một trong những người sáng lập công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic của Mỹ, và Amanda Askell, một nhà triết học chuyên nghiên cứu định hình “các nhân cách” mà các sản phẩm trí tuệ nhân tạo của Anthropic trình bầy.

Một số nhà quan sát Công Giáo đã chỉ trích sự xuất hiện của Olah tại buổi ra mắt thông điệp, cho rằng Vatican không nghiêm túc trong việc đối diện với ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo và những khía cạnh tiêu cực của nó; chẳng hạn, Matthew Walther, viết trên tờ The New York Times, đã mô tả sự hiện diện của Olah giống như việc Đức Giáo Hoàng Leo XIII mời “John D. Rockefeller đến nghe ngài nói về phẩm giá của lao động.” Về phần mình, Sanders cho biết ông không coi sự hiện diện của Anthropic là sự ủng hộ của Vatican, mà là một cơ hội để đối thoại tôn trọng về những điểm đồng thuận và bất đồng.

“Tòa Thánh không lựa chọn đối tác ưu tiên nào từ ngành công nghiệp AI,” Sanders nói. “Tòa Thánh đang hợp tác với tất cả các đối tác, theo các điều khoản riêng của mình, với khuôn khổ riêng của mình về những gì đang bị đe dọa. Đó là lập trường đúng đắn, và đó là điều mà ngành kỹ nghệ nên xem xét nghiêm túc.”

Cha Robert Spitzer, một linh mục dòng Tên, người đã dành nhiều thập niên để nói và viết về sự hài hòa giữa đức tin và khoa học, bày tỏ sự đánh giá cao việc Đức Giáo Hoàng Leo khuyến khích sự phân định rõ ràng hơn về AI thay vì bác bỏ nó.

“Đức Giáo Hoàng Leo khẳng định rằng việc phớt lờ, sợ hãi và bác bỏ AI là không thực tế bởi vì AI là một phần của thực tại chúng ta và đang ngày càng phổ biến trong hầu hết mọi khía cạnh của cuộc sống,” Cha Spitzer nói với tờ Register. “Do đó, chúng ta phải tìm cách tích hợp AI vào cuộc sống cá nhân và cộng đồng của mình theo cách sẽ dẫn đến phẩm giá và sự thịnh vượng của con người hơn là sự suy thoái và giảm sút.”

Lời Kêu Gọi Trách Nhiệm

Paolo Carozza, giáo sư luật tại Đại học Notre Dame và chuyên gia về nhân quyền, đồng chủ tịch Hội đồng Giám sát của Meta - cơ quan kiểm tra độc lập các quyết định kiểm duyệt nội dung của gã khổng lồ kỹ thuật - cũng đánh giá Magnifica Humanitas không phải là "một văn kiện chống kỹ thuật ", mà là một văn kiện "kêu gọi mỗi chúng ta tự xem xét mối quan hệ cá nhân của mình với dự án kỹ thuật đang biến đổi thế giới xung quanh chúng ta".

Carozza cho rằng điểm mấu chốt thực sự của thông điệp không phải là phán xét xem trí tuệ nhân tạo (AI) tự thân là tốt hay xấu, mà là khẩn thiết kêu gọi tất cả mọi người - đặc biệt là những người có quyền lực đối với cách thức phát triển và triển khai AI - hãy xem xét liệu nó có giúp ích cho cá nhân và cộng đồng hay không. Liệu nó có trở nên nhân bản, công bằng và có sự tham gia hơn, hay thay vào đó lại thúc đẩy sự loại trừ, kiểm soát và bất bình đẳng?

“Cuối cùng, đây là một văn bản rất lạc quan, chứ không phải là một văn bản bi quan. [Đức Leo] khẳng định rằng tiến bộ đạo đức ở đây là có thể, và những hậu quả tiêu cực của kỹ thuật AI là không thể tránh khỏi về lâu về dài,” Carozza nói. “Ngài kêu gọi chúng ta lấy lại quyền tự chủ đạo đức của mình trước những thách thức. Nhưng chúng ta chỉ có thể làm được điều đó nếu chúng ta nghiêm túc nhìn nhận kịch tính và tính nghiêm trọng của câu hỏi đang cấp bách ở trước mắt: Chúng ta đang xây dựng một thế giới như thế nào? Một thế giới của sự kiêu ngạo, sùng bái thần tượng, luận lý học của quyền lực, bóc lột và nô dịch? Hay một thế giới của sự hợp tác, chăm sóc lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau và tình yêu thương?”

Mô tả Magnifica Humanitas là “một Nova Rerum Novarum” (một Tân sự mới), triết gia Steven Umbrello nói với tờ Register rằng ông thấy thông điệp này có sự tiếp nối sâu sắc và có chủ ý với Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong việc bác bỏ “mô hình kỹ trị” — một thế giới quan “tìm cách giản lược mọi thứ thành đối tượng để thống trị” — mà người tiền nhiệm của Đức Giáo Hoàng Leo đã chỉ ra trong thông điệp Laudato Si’ năm 2015.

Umbrello, giám đốc điều hành của Viện Đạo đức và Kỹ thuật mới nổi tại Đại học Turin, cho biết ông rất ngạc nhiên và vui mừng khi thấy Đức Giáo Hoàng Leo bày tỏ sự quan tâm đến nhiều người lao động được trả lương thấp, những người phải làm công việc mệt mỏi cần thiết để đào tạo và duy trì các mô hình AI. Theo Umbrello, hầu hết những người làm công việc gắn nhãn dữ liệu và kiểm duyệt nội dung cho chatbot ở Thung lũng Silicon là “những người trẻ tuổi, chủ yếu là phụ nữ, phần lớn ở các nước đang phát triển”.

Họ phải xem những tài liệu gây khó chịu trong nhiều giờ, thường chỉ với vài xu, để mô hình trong bản demo sản phẩm nghe có vẻ thân thiện”, Umbrello nói. Ông nói rằng “đối với những độc giả Công Giáo giàu có ở phương Tây, những người sử dụng các công cụ này mà không nghĩ đến việc ai đã tạo ra chúng”, việc thông điệp của Đức Giáo Hoàng thừa nhận sự bóc lột lao động trong ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (Đoạn 173) “nên khiến họ trăn trở suốt đêm”.

Đóng góp độc đáo nhất của văn kiện này, theo Umbrello, là đánh giá của Đức Giáo Hoàng Leo về nỗ lực của một số người trong giới thế tục nhằm “điều chỉnh” trí tuệ nhân tạo cho phù hợp với các giá trị nhân bản, điều mà Đức Giáo Hoàng cảnh báo sẽ không hữu hiệu nếu đạo đức bị chi phối bởi tầm nhìn đạo đức của một vài cá nhân và công ty, từ đó tạo ra một “cơ sở hạ tầng vô hình”. Đức Giáo Hoàng Leo nhận ra rằng bất cứ tiêu chuẩn đạo đức nào được tích hợp vào trí tuệ nhân tạo đều phải được thảo luận công khai và tuân theo các tiêu chuẩn công bằng xã hội, Umbrello nói.

Con người vĩ đại hơn máy móc

Cha Umbrellalo, người gần đây đã nói chuyện với tờ Register về hy vọng rằng Cha Bernard Lonergan thuộc dòng Tên có thể được trích dẫn trong thông điệp của Giáo hoàng — điều này đã không xảy ra — tuy nhiên vẫn đánh giá cao nhận định của Đức Giáo Hoàng Leo về sự khác biệt giữa trí tuệ con người và hệ thống trí tuệ nhân tạo, cụ thể là hệ thống trí tuệ nhân tạo “không hiểu những gì chúng tạo ra, vì chúng thiếu góc nhìn về tình cảm, mối quan hệ và tâm linh mà qua đó con người trưởng thành trong sự khôn ngoan.”

Thông điệp có một phần về khái niệm siêu nhân bản — ý tưởng cho rằng bản chất con người có thể được vượt qua hoặc hoàn thiện bởi các can thiệp kỹ thuật khác nhau. Cảnh báo rằng việc cố gắng tối ưu hóa nhân tính thông qua kỹ thuật sẽ bỏ lại những người dễ bị tổn thương phía sau, thay vào đó, Đức Giáo Hoàng đã suy gẫm về sự kiện này là tính hữu hạn và yếu đuối của các tạo vật cho phép chúng ta “nắm bắt khả năng vượt lên chính mình thông qua ân sủng của Thiên Chúa.”

Cha Michael Baggot thuộc dòng Đạo Binh (Legionaries), phó giáo sư đạo đức sinh học tại Học viện Giáo hoàng Regina Apostolorum ở Rome, cho biết ngài rất vui khi thấy khái niệm này được đề cập trong thông điệp. Cha Baggot, người đã viết rất nhiều về chủ nghĩa siêu nhân bản, cho biết nó ảnh hưởng đến cách một số nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong thế giới kỹ thuật suy nghĩ và định hình các kỹ thuật mới nổi, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo (AI), với một số nhà lãnh đạo tiếp tục đề xuất rằng con người nên hòa nhập sâu hơn với các hệ thống AI.

Chủ nghĩa siêu nhân bản xuất hiện trong Magnifica Humanitas không phải theo cách hoàn toàn bác bỏ ý tưởng này và những khát vọng cao cả của nó, nhưng Đức Giáo Hoàng vẫn dạy rõ ràng rằng chủ nghĩa siêu nhân bản thế tục bằng lòng với quá ít, cha nói tiếp.

Thay vào đó, Cha Baggot nói rằng Đức Giáo Hoàng Leo đưa ra “một đề xuất phản biện rất tích cực”: tham gia vào bản chất thiêng liêng của Chúa chứ không chỉ đơn thuần là sự kéo dài vô thời hạn của cuộc sống trần thế, nhận ra rằng “chúng ta là những sinh vật có thân xác thực sự phát triển mạnh mẽ, không phải bất chấp, mà là trong và thông qua những điểm yếu của chúng ta.” Thân thể con người không phải là trở ngại cho sự tiến bộ của chúng ta, mà là một phần thiết yếu trong cách Chúa tạo ra chúng ta,cha nói tiếp.

“Những điểm yếu của con người, kinh nghiệm về giới hạn, về sự yếu đuối của chúng ta, thường là cơ hội để trưởng thành trong nhân đức,” vị linh mục nói, chẳng hạn như khi chúng ta học được từ kinh nghiệm đau khổ để quay trở lại với Chúa, hoặc thể hiện lòng thương xót đối với một người đang cần giúp đỡ.

 

1. Theo Lữ Đoàn Nemesis, Ukraine đang sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công “bí mật” để tàn phá hệ thống hậu cần của Nga trên tuyến xa lộ quan trọng.

Ngày 26 tháng 5, Lữ đoàn Nemesis số 412 thông báo trên Telegram rằng Ukraine đã phong tỏa tuyến đường hậu cần quan trọng “Novorossiya” ở miền nam Ukraine bị tạm chiếm bằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Xa lộ R-280, mà chính quyền xâm lược của Nga cũng đặt tên là tuyến đường “Novorossiya”, chạy qua các thành phố Mariupol ở tỉnh Donetsk, Melitopol ở tỉnh Zaporizhzhia và Simferopol ở Crimea bị tạm chiếm của Ukraine.

Lữ đoàn 412 Nemesis cho biết họ đã thử nghiệm một loại máy bay điều khiển từ xa tấn công “bí mật” mới, mà họ tuyên bố đã chứng tỏ hiệu quả sâu trong lòng quân Nga, phá hủy “hàng chục” xe tải và xe chở nhiên liệu.

Sau các cuộc tấn công của Ukraine, Nga đã hạn chế việc di chuyển của các thiết bị hạng nặng dọc theo xa lộ, và lực lượng Ukraine đã tấn công các phương tiện cố gắng đi vòng qua bằng cách sử dụng đường đất và đường mòn trên đồng ruộng, lữ đoàn này cho biết thêm.

“Chúng tôi đang sử dụng các 'cánh' tấn công bí mật chưa từng được công bố trước đây,” thông cáo cho biết.

“Nhờ sự hợp tác chặt chẽ giữa Lữ đoàn Nemesis 412 và nhà sản xuất, chúng tôi đã thành công trong việc tạo ra một hệ thống hoàn toàn phù hợp với các nhiệm vụ cụ thể này.”

Nemesis dịch ra tiếng Việt có nghĩa là kẻ thù truyền kiếp.

Quân đoàn Azov số 1 thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine cũng đã bất ngờ tấn công các mục tiêu gần Mariupol bị Nga tạm chiếm và biên giới Nga. Video ghi ngày 25 tháng 5, cho thấy họ đã phá hủy một lượng lớm các xe quân sự Nga đang di chuyển trên 2 xa lộ Mariupol-Taganrog và Mariupol-Volnovakha.

[Kyiv Independent: Ukraine using 'secret' strike drones to devastate Russian logistics on crucial highway, Nemesis Brigade says]

2. Theo báo cáo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine, nhà máy lọc dầu Syzran tạm ngừng hoạt động sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, xác nhận một nhà máy lọc dầu ở thành phố Syzran thuộc tỉnh Samara đã phải ngừng hoạt động sau cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào ngày 21 tháng 5.

“Lực lượng Quốc phòng Ukraine sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp có hệ thống để buộc Liên bang Nga chấm dứt hành động xâm lược vũ trang chống lại Ukraine”, Đại Úy Yusov cho biết.

Ngày 21 tháng 5, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Syzran, nằm cách biên giới Ukraine hơn 800 km trong đêm.

[Kyiv Independent: Syzran oil refinery halts operation after May 21 Ukrainian drone strike, Ukraine's General Staff reports]

3. Theo thông báo của Thanh tra viên, Ukraine và Nga đã đạt thỏa thuận “về mặt kỹ thuật” cho việc di tản 6.000 thường dân khỏi khu vực bị tạm chiếm thuộc tỉnh Kherson.

Ukraine và Nga đã đạt được thỏa thuận về các điều khoản “kỹ thuật” cho việc di tản khoảng 6.000 thường dân khỏi thị trấn Oleshky bị Nga tạm chiếm và các khu vực tiền tuyến xung quanh.

Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Kyiv, Lubinets cho biết các đại diện của Ukraine và Nga đã tiến hành đàm phán vào ngày 15 tháng 5 về việc di tản khỏi Oleshky và các thị trấn lân cận khác.

“Về mặt kỹ thuật, chúng tôi đã thảo luận tất cả các vấn đề,” Lubinets nói. “Hiện chúng tôi đang chờ phía Nga ấn định thời điểm bắt đầu tiến trình ngừng bắn và việc di tản trên thực tế.”

Theo Lubinets, mục đích của cuộc di tản là di dời dân thường đến lãnh thổ do Ukraine kiểm soát, và một phương án đang được thảo luận.

Dựa trên các cuộc trò chuyện với cư dân Oleshky, các nhà chức trách địa phương lưu vong và các tình nguyện viên di tản, báo Kyiv Independent đã đưa tin về tình hình ở Oleshky vào ngày 15 tháng 4.

Một cư dân địa phương đã chạy trốn mô tả tình trạng thiếu lương thực, nước sạch, thuốc men và khả năng tiếp cận di tản bị hạn chế khi quân đội Nga được tường trình đã gài mìn trên con đường dẫn đến Oleshky, trong bối cảnh các cuộc tấn công gần như diễn ra hàng ngày và thiếu viện trợ nhân đạo.

Oleshky, nằm trên bờ đông sông Dnipro thuộc khu vực bị tạm chiếm của tỉnh Kherson, vẫn luôn sát tiền tuyến kể từ khi lực lượng Ukraine giải phóng thành phố Kherson vào tháng 11 năm 2022.

Khu vực này đã hứng chịu trận lũ lụt tàn khốc sau khi đập Kakhovka bị phá hủy vào tháng 6 năm 2023, điều mà các quan chức Ukraine và các nhà quan sát quốc tế cho rằng đã làm trầm trọng thêm tình hình nhân đạo vốn đã tồi tệ ở các thị trấn bị Nga tạm chiếm dọc bờ sông.

[Kyiv Independent: Ukraine, Russia agree on 'technical' terms for evacuation of 6,000 civilians from occupied part of Kherson Oblast, Ombudsman says]

4. Chính phủ Qatar bác bỏ thông tin cho rằng họ đã đề nghị tặng Iran hàng tỷ đô la để củng cố thỏa thuận hòa bình.

Qatar đã bác bỏ một báo cáo cho rằng nước này đã đề nghị chính quyền Iran hàng tỷ đô la để thuyết phục họ ký một thỏa thuận hòa bình với Mỹ.

Kênh truyền hình Channel 12 của Israel đưa tin hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, rằng Qatar đã đề nghị cho Iran 12 tỷ đô la, nhưng Majed Al-Ansari, phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Qatar, đã phủ nhận thông tin này.

Ông nói: “Những thông tin cho rằng Nhà nước Qatar 'đề nghị' 12 tỷ đô la cho Iran để bảo đảm việc ký kết một thỏa thuận là sai sự thật và vô căn cứ. Chúng đang được lan truyền bởi các bên tìm cách phá hoại thỏa thuận và làm suy yếu các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm leo thang và thúc đẩy ổn định trong khu vực.”

Trong một diễn biến khác, quân đội Mỹ đã tiến hành “các cuộc tấn công tự vệ” vào đêm qua ở miền nam Iran, điều mà Iran gọi là “sự vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn” giữa hai nước.

Bất chấp các cuộc tấn công, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết vào sáng sớm thứ Ba rằng một thỏa thuận hòa bình vẫn có thể đạt được, nhưng ông nói thêm rằng Tổng thống Trump “hoặc sẽ đạt được một thỏa thuận tốt hoặc sẽ không đạt được thỏa thuận nào cả.”

[CBSNews: Qatari government denies report it offered Iran billions of dollars to cement a peace deal]

5. Iran treo cổ thêm một người biểu tình, theo các nhóm nhân quyền cho biết.

Hôm thứ Hai, Iran đã hành quyết một người đàn ông với cáo buộc liên quan đến các cuộc biểu tình lan rộng hồi đầu năm nay, đây là vụ hành quyết mới nhất trong một loạt các vụ treo cổ vì cáo buộc chính trị hoặc an ninh kể từ khi bắt đầu cuộc chiến tranh Mỹ-Israel, và các nhóm nhân quyền cho biết hàng chục người khác vẫn đang đối mặt với nguy cơ bị hành quyết.

Theo các nhóm nhân quyền, khoảng ba chục người đàn ông đã bị treo cổ với các cáo buộc liên quan đến biểu tình, tham gia các nhóm đối lập bị cấm hoặc gián điệp kể từ khi các vụ hành quyết thời chiến được nối lại vào tháng 3.

Người đàn ông mới nhất bị treo cổ là Abbas Akbari, người bị buộc tội tấn công một tòa nhà chính phủ ở Nain thuộc tỉnh Isfahan ở miền trung Trung Quốc trong thời điểm cao trào của phong trào biểu tình hồi tháng Giêng.

“Mục đích chính của những vụ hành quyết này là để gieo rắc nỗi sợ hãi trong xã hội và ngăn chặn các cuộc biểu tình trong tương lai”, ông Mahmood Amiry Moghaddam, giám đốc tổ chức phi chính phủ Iran Human Rights, gọi tắt là IHR có trụ sở tại Na Uy, cho biết.

Tổ chức Ân xá Quốc tế hôm thứ Năm cho biết ít nhất 78 “người biểu tình, người bất đồng chính kiến và những người khác có liên hệ thực tế hoặc bị cho là có liên hệ với các nhóm đối lập bị cấm” đang bị kết án tử hình và có nguy cơ bị hành quyết.

Một báo cáo của Tổ chức Ân xá Quốc tế được công bố đầu tháng này cho thấy, việc số vụ hành quyết ở Iran tăng gấp đôi đã góp phần khiến thế giới đạt mức án tử hình cao nhất vào năm 2025, mức chưa từng thấy kể từ năm 1981.

[CBSNews: Iran hangs another protester, rights groups says]

6. Tuyên bố mới nhất của lãnh đạo tối cao của Iran

Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei hôm thứ Ba tuyên bố rằng “Nước Mỹ chết đi” và “Israel chết đi” sẽ trở thành “những khẩu hiệu phổ biến” trên toàn thế giới. Ông cũng đưa ra yêu sách rằng các quốc gia trong khu vực không được là “lá chắn” cho các căn cứ của Mỹ nữa. Ông đưa ra lập trường trên trong một tuyên bố bằng văn bản được phát trên truyền hình nhà nước nhân dịp lễ Hajj của Hồi Giáo.

“Điều chắc chắn trong vấn đề này là thời gian sẽ không quay ngược lại, và các quốc gia và vùng đất trong khu vực sẽ không còn là lá chắn cho các căn cứ của Mỹ nữa”, Khamenei, người chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức vào tháng 3, nói trong một thông điệp nhân dịp lễ Eid al-Adha.

Ông nói rằng Hoa Kỳ đang mất dần ảnh hưởng trong khu vực, “ngày càng xa rời vị thế trước đây của mình”.

“Ở nhiều nơi trên khắp Iran và thế giới, và sau những ngày tươi đẹp này, ‘Cái chết cho nước Mỹ’ và ‘Cái chết cho Israel’ sẽ trở thành khẩu hiệu chung của cộng đồng Hồi giáo và những người bị áp bức trên thế giới,” ông nói thêm, “đặc biệt là giới trẻ.”

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Iran và Hoa Kỳ tiếp tục các cuộc trao đổi nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 và lan rộng khắp khu vực.

Theo các quan chức Mỹ nắm rõ vấn đề, tình báo Mỹ cho thấy Khamenei đang ẩn náu tại một địa điểm bí mật, hầu như không có liên lạc với thế giới bên ngoài và chỉ có thể liên lạc được thông qua một mạng lưới người đưa tin phức tạp.

Theo tình báo Mỹ, ông ta bị thương trong các cuộc tấn công ban đầu của Mỹ và Israel trong cuộc chiến ở Trung Đông.

[CBSNews: Iran's supreme leader says “Death to America” and pledges region's nations will “no longer serve as shields” for U.S. bases]

7. Lãnh đạo phe đối lập Israel, ông Lapid, cho rằng thỏa thuận sắp đạt được giữa Mỹ và Iran “có hại cho khu vực”.

Hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, lãnh đạo phe đối lập Israel, Yair Lapid, cho biết thỏa thuận đang được thảo luận giữa Mỹ và Iran không đạt được bất kỳ mục tiêu nào của Israel trong cuộc chiến, đồng thời cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã không sử dụng ảnh hưởng của mình để đạt được một thỏa thuận tốt hơn.

Ông Lapid, thành viên của một liên minh đang cố gắng lật đổ ông Netanyahu trong cuộc bầu cử năm nay, gọi những chi tiết được tiết lộ về thỏa thuận tiềm năng là “đáng lo ngại”.

“Thỏa thuận này tồi tệ đối với Israel, tồi tệ đối với khu vực, tồi tệ đối với người dân Iran”, Lapid nói với các phóng viên ở Giêrusalem.

Ngày 28 tháng 2, Israel và Mỹ phát động cuộc chiến chung chống lại Iran, tuyên bố sẽ phá hủy chương trình hỏa tiễn đạn đạo của Iran, chấm dứt sự hỗ trợ của nước này cho các nhóm phiến quân ủy nhiệm trong khu vực và ngăn chặn khả năng Iran theo đuổi bom hạt nhân. Cả Thủ tướng Netanyahu và Tổng thống Trump cũng bày tỏ hy vọng rằng có thể tạo ra các điều kiện để người dân Iran lật đổ chính phủ đàn áp của họ.

Theo các quan chức khu vực, theo thỏa thuận hiện đang được thảo luận, Iran sẽ đồng ý từ bỏ kho dự trữ uranium được làm giàu cao và mở lại eo biển Hormuz chiến lược để đổi lấy việc Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran. Các chi tiết quan trọng về chương trình hạt nhân của Iran sau đó sẽ được đàm phán trong thời hạn 60 ngày. Hiện chưa rõ liệu thỏa thuận này có đề cập đến vấn đề hỏa tiễn của Iran hay sự hỗ trợ của nước này cho các nhóm phiến quân trong khu vực hay không.

Ông Lapid bày tỏ lòng biết ơn đối với Tổng thống Trump vì đã cùng Israel tiến hành cuộc chiến, nhưng chỉ trích ông Netanyahu vì đã cho phép Washington đàm phán một thỏa thuận hòa bình tiềm năng mà không có sự phối hợp chặt chẽ với Israel.

Ông nói: “Chính phủ Israel đang ở mức thấp nhất từ trước đến nay về khả năng gây ảnh hưởng đến các quyết định ở Washington”, đồng thời lưu ý rằng Tổng thống Trump đã nói tuần trước: “Netanyahu sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn ông ấy làm”.

[CBSNews: Israeli opposition leader Lapid says emerging U.S.-Iran deal “bad for the region”]

8. Mỹ tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công “tự vệ” vào Iran trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình kéo dài.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết họ đã “tiến hành các cuộc tấn công tự vệ ở miền nam Iran” trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình giữa nước này và Mỹ vẫn chưa kết thúc.

Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, gọi tắt là CENTCOM cho biết trong một tuyên bố rằng các cuộc tấn công được thực hiện “để bảo vệ binh lính của chúng ta khỏi các mối đe dọa từ lực lượng Iran.”

CENTCOM cho biết: “Các mục tiêu bao gồm các địa điểm phóng hỏa tiễn và các tàu của Iran đang cố gắng gài mìn. Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ tiếp tục bảo vệ lực lượng của chúng ta trong khi vẫn kiềm chế trong suốt thời gian ngừng bắn đang diễn ra.”

Thông báo này được đưa ra sau khi các quan chức Mỹ, bao gồm cả Tổng thống Trump, cho biết hồi đầu cuối tuần rằng các cuộc đàm phán đang tiến triển tốt.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội rằng uranium làm giàu của Iran “hoặc sẽ được chuyển giao ngay lập tức cho Hoa Kỳ để mang về và tiêu hủy” hoặc “sẽ bị tiêu hủy tại chỗ” ở Iran hoặc tại một địa điểm được chấp nhận khác, nhấn mạnh một điểm bất đồng quan trọng trong các cuộc đàm phán với Iran. Tổng thống Trump nói thêm rằng Ủy ban Năng lượng Nguyên tử “hoặc cơ quan tương đương” nên đóng vai trò giám sát quá trình này.

Các cuộc tấn công diễn ra hơn một tháng sau khi Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã đồng ý ngừng bắn tạm thời với Iran, tránh được kịch bản tồi tệ nhất là một cuộc tấn công mà ông đe dọa sẽ phá hủy “toàn bộ nền văn minh”, và chỉ vài giờ sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ tăng cường cuộc tấn công của nước mình chống lại Hezbollah ở Li Băng, một cuộc xung đột liền kề với cuộc chiến ở Iran đã làm căng thẳng các cuộc đàm phán hòa bình trong những tuần gần đây.

Viễn cảnh về một thỏa thuận hòa bình sắp đạt được đã được nhắc đến suốt kỳ nghỉ cuối tuần, đặc biệt là sau khi Tổng thống Trump bỏ lỡ đám cưới của con trai cả để ở lại Washington vì “những vấn đề liên quan đến chính phủ”.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump đã ra tín hiệu rằng một thỏa thuận với Iran sắp được ký kết, nói rằng “các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của thỏa thuận hiện đang được thảo luận và sẽ được công bố trong thời gian ngắn”.

Nhưng một ngày sau, Tổng thống Trump viết trong một bài đăng khác rằng ông đã chỉ đạo các nhà đàm phán của Mỹ “không nên vội vàng đạt được thỏa thuận”, đồng thời nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán cho đến nay vẫn mang tính xây dựng.

Và trong một bài đăng dài vào sáng thứ Hai, tổng thống cho biết vẫn còn những chi tiết đang được hoàn thiện: “Sẽ chỉ có một Thỏa Thuận Tuyệt Vời cho tất cả hoặc không có Thỏa Thuận nào cả — Quay trở lại chiến tuyến và giao tranh, nhưng quy mô và sức mạnh lớn hơn bao giờ hết — Và không ai muốn điều đó!”

Trong bài đăng của mình, ông kêu gọi các nhà lãnh đạo trên khắp thế giới Ả Rập ký kết Hiệp định Abraham và bình thường hóa quan hệ với Israel, nói rằng ông “yêu cầu bắt buộc” họ ký kết như một phần của tiến trình hòa bình ở Trung Đông.

Các thỏa thuận này — được Tổng thống Trump khởi xướng vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên và ông coi là một phần quan trọng trong di sản của mình — có thể là điểm vướng mắc đối với một số quốc gia trong khu vực vẫn còn e ngại Israel.

Một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa, bao gồm các Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Đảng Cộng hòa, bang Carolina), Ted Cruz (Đảng Cộng hòa, bang Texas) và Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina), đã bày tỏ sự hoài nghi về một thỏa thuận khả thi vào cuối tuần qua, kêu gọi tổng thống không nên thưởng cho Iran vì đã sử dụng eo biển Hormuz như một điểm đòn bẩy trong cuộc chiến.

Sau đó, vào sáng thứ Hai, Tổng thống Trump đã đáp trả những người chỉ trích mình trong một bài đăng, gọi họ là “những kẻ thất bại” chỉ “gây chia rẽ mà thôi”.

Cuộc chiến ở Iran đã gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu, khi giá năng lượng tăng vọt kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên và Iran siết chặt kiểm soát eo biển, một tuyến đường thủy quan trọng vận chuyển một lượng lớn dầu mỏ của khu vực.

Số phận của eo biển này — cùng với tương lai của chương trình hạt nhân Iran và kho dự trữ uranium làm giàu của nước này — có khả năng sẽ là một trong những điểm thảo luận quan trọng nhất trong bất kỳ cuộc đàm phán nào.

[Politico: US says it launched ‘self-defense strikes’ in Iran as peace negotiations drag on]

9. Chỉ huy lực lượng Iran cảnh báo rằng họ sẵn sàng đáp trả “quyết đoán và răn đe” bất kỳ cuộc tấn công nào.

Một chỉ huy cao cấp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC hùng mạnh của Iran hôm thứ Hai cảnh báo rằng lực lượng bán quân sự này sẵn sàng đáp trả “quyết liệt và mang tính răn đe” đối với bất kỳ cuộc tấn công mới nào.

Giống như chính quyền Trump, giới chức Iran đã thừa nhận những tiến triển trong các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình với Mỹ - nhưng cũng tiếp tục đưa ra những lời đe dọa quân sự mà họ nói sẽ thực hiện nếu không đạt được thỏa thuận.

Trong bài đăng mới nhất trên mạng xã hội, Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp với Iran đang “tiến triển tốt đẹp”, nhưng ông cảnh báo rằng nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ “quay trở lại với việc bắn phá, nhưng quy mô và sức mạnh hơn bao giờ hết - Và không ai muốn điều đó!”

Trong chuyến thăm các vị trí quân sự dọc bờ biển Vịnh Ba Tư của Iran, Chuẩn tướng Mohammad Hadi Sefidchian, một chỉ huy cao cấp của lực lượng mặt đất thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, phát biểu hôm thứ Hai trên các phương tiện truyền thông nhà nước rằng “kẻ thù phải biết rằng an ninh của Vịnh Ba Tư là lằn ranh đỏ đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, và khu vực này không phải là nơi để bất kỳ kẻ xâm lược nào thử nghiệm và mắc sai lầm”.

Ông ta khẳng định: “Chúng tôi nắm rõ toàn bộ tình hình di chuyển của địch và có khả năng đáp trả quyết liệt và răn đe ở mọi cấp độ”.

Truyền thông nhà nước Iran hôm thứ Hai tuyên bố rằng trong 24 giờ qua, thêm 32 tàu thương mại đã được cấp phép đi qua eo biển Hormuz, phối hợp với lực lượng hải quân nước này.

Theo phóng viên đài truyền hình nhà nước IRIB, các tàu thuyền đã được phép ra vào tuyến đường thủy quan trọng này.

Ông cho biết thêm, “Năm tàu chở dầu lớn cần được ưu tiên đi qua eo biển” với sự cho phép của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo hùng mạnh của nước này.

Ông cho biết thêm, các tàu còn lại dự kiến sẽ đi qua eo biển vào tối thứ Hai, theo giờ địa phương.

Thông báo được đưa ra sau khi hai quan chức am hiểu về các cuộc đàm phán ngoại giao đang diễn ra nói với đài CBS News rằng một dự thảo thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran bao gồm điều khoản yêu cầu Iran ngay lập tức mở lại tuyến đường thủy chiến lược và thực hiện các bước để bảo đảm giao thông trở lại trạng thái trước chiến tranh trong vòng 30 ngày.

[CBSNews: Iranian forces ready to deliver “decisive and deterrent response” to any attack, warns commander]

10. Các nước Baltic đoàn kết yêu cầu Liên Hiệp Âu Châu viện trợ nhiều hơn, cho rằng sự đoàn kết “chưa đủ” trong bối cảnh mối đe dọa từ Nga.

Tại cuộc họp báo với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen ở Vilnius ngày 26 tháng 5, các Tổng thống Latvia, Lithuania và Estonia đã kêu gọi Liên minh Âu Châu cung cấp thêm hỗ trợ tài chính, cho rằng sự đoàn kết “là chưa đủ” trước mối đe dọa ngày càng tăng từ Nga.

Ba quốc gia này trong những tuần gần đây đã trở thành nạn nhân của việc Nga gây nhiễu tín hiệu GPS, khiến máy bay điều khiển từ xa của Ukraine xâm phạm không phận của họ, cũng như các mối đe dọa từ Mạc Tư Khoa về việc tiến hành cả hành động quân sự và pháp lý dựa trên cáo buộc sai sự thật rằng họ cho phép máy bay điều khiển từ xa của Ukraine bay qua lãnh thổ của mình để tấn công Nga.

“Chúng tôi đánh giá cao tinh thần đoàn kết mà Ủy ban Âu Châu đã thể hiện với các nước Baltic. Tuy nhiên, sự đoàn kết ngày hôm nay là chưa đủ”, Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda nói với các nhà báo.

Ông và các đối tác người Estonia và Latvia đều yêu cầu tăng thêm kinh phí để bảo vệ bầu trời của họ.

“Ưu tiên cấp bách hiện nay là tăng cường khả năng phát hiện máy bay điều khiển từ xa và phòng không đa tầng. Các dự án quốc phòng Âu Châu cùng quan tâm, đặc biệt là Sáng kiến Giám sát Sườn phía Đông, cần được hiện thực hóa nhanh hơn nhiều”, Tổng thống Estonia Alar Karis cho biết.

Ông nói thêm: “Chúng tôi trông chờ vào sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa từ Liên Hiệp Âu Châu cho việc này.”

Tổng thống Latvia Edgars Rinkevics cho biết sự hỗ trợ cần phải vượt ra ngoài nhu cầu quốc phòng trước mắt đối với những người sống ở khu vực biên giới.

“Chúng ta cũng cần phát triển thêm một số công cụ để khuyến khích sự sống ở đó,” Rinkevics nói.

Để đáp ứng những nhu cầu tài chính đó, Chủ tịch Ủy ban đã điểm qua một loạt các sáng kiến đang được xem xét để hỗ trợ: 12 tỷ euro cho vay quốc phòng SAFE dành cho các nước Baltic; 1,5 tỷ euro từ các quỹ phát triển khu vực, lần đầu tiên được mở ra cho chi tiêu quốc phòng; và một quỹ đầu tư 28 tỷ euro dành riêng cho các nước ở sườn phía Đông.

“Tất cả những nguồn lực này đều đã có sẵn. Điều quan trọng bây giờ là phải thực hiện nó, để tiền được sử dụng hiệu quả”, bà von der Leyen nói với các phóng viên.

Các nước Liên Hiệp Âu Châu cũng đang ngày càng quan tâm đến ngân sách 7 năm tiếp theo của khối, mà các bộ trưởng Âu Châu đã thảo luận tại Brussels cùng ngày và sẽ có hiệu lực từ năm 2028 trở đi.

Các cuộc đàm phán thường đặt các quốc gia đóng góp ròng và các quốc gia nhận viện trợ ròng vào thế đối đầu với nhau, và với các đề xuất do Ủy ban Âu Châu đưa ra, cho đến khi đạt được sự đồng thuận.

Ông Karis cho biết: “Nhu cầu của sườn phía Đông cũng cần được phản ánh trong ngân sách dài hạn tiếp theo của Âu Châu”.

Bà von der Leyen giải thích rằng dự thảo ngân sách của Ủy ban bao gồm nhiều đề xuất tăng chi tiêu có lợi cho các nước Baltic: đầu tư gấp ba lần vào quản lý biên giới, gấp năm lần vào quốc phòng và tăng gấp mười lần chi tiêu cho khả năng cơ động quân sự.

[Kyiv Independent: Baltic States unite to demand more EU aid, say solidarity 'not enough' amid Russian threat]

11. Số lượng người hành hương tham gia lễ Hajj hàng năm ở Mecca đã vượt quá con số năm 2025 bất chấp chiến tranh ở Trung Đông.

Theo một quan chức Saudi Arabia, hơn 1,5 triệu người hành hương từ bên ngoài vương quốc đã đến Saudi Arabia để tham dự lễ Hajj sắp tới, vượt qua số lượng du khách quốc tế năm ngoái bất chấp chiến tranh ở Trung Đông.

Cuộc xung đột nổ ra sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hồi cuối tháng Hai đã khiến Tehran ra lệnh tiến hành nhiều đợt tấn công nhằm vào các mục tiêu ở Ả Rập Xê Út và khắp vùng Vịnh, gây ra sự gián đoạn giao thông hàng không trên quy mô lớn và khiến chi phí đi lại tăng vọt.

Các hãng hàng không lớn vùng Vịnh tại UAE, Qatar và Bahrain đã nỗ lực nhanh chóng khôi phục phần lớn năng lực hoạt động sau nhiều tuần đóng cửa không phận và hủy chuyến bay.

Bất chấp những khó khăn, người hành hương vẫn tiếp tục đổ xô đến Ả Rập Xê Út để tham gia lễ Hajj năm nay.

“Tổng số người hành hương đến từ nước ngoài đã đạt 1.518.153 người”, Saleh Al-Murabba, chỉ huy Lực lượng Hộ chiếu Hajj của Ả Rập Xê Út, cho biết trong một cuộc họp báo vào tối thứ Sáu.

Những con số này dự kiến sẽ còn tăng hơn nữa trong hai ngày tới khi các tín hữu hành hương tiếp tục đổ về từ nước ngoài trước các nghi lễ chính thức đánh dấu sự bắt đầu của lễ hội thường niên vào thứ Hai.

Năm ngoái, tổng số người hành hương tham gia lễ Hajj đạt 1.673.320 người, trong đó có 1.506.576 người đến từ ngoài Ả Rập Xê Út.

Hajj, một trong năm trụ cột của đạo Hồi, là nghi lễ bắt buộc phải được thực hiện ít nhất một lần bởi tất cả người Hồi giáo có khả năng.

[Times Of Israel: Pilgrims for annual hajj in Mecca surpass 2025 numbers despite Middle East war]

12. Các cuộc tấn công của Nga khiến 8 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương trên khắp Ukraine trong ngày qua, trong khi Điện Cẩm Linh đe dọa sẽ tăng cường các cuộc tấn công vào Kyiv.

Các cuộc tấn công của Nga đã khiến 8 thường dân thiệt mạng và 105 người khác bị thương trên khắp 8 khu vực của Ukraine vào ngày 26 tháng 5, trong khi Mạc Tư Khoa cảnh báo Washington rằng họ sẽ tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công “có hệ thống” nhằm vào Kyiv. Phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết như trên hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm.

Ngày 26 tháng 5, Nga tiếp tục các cuộc tấn công gây chết người nhằm vào thường dân Ukraine, phóng hai hỏa tiễn đạn đạo Iskander-M và 122 máy bay điều khiển từ xa, trong đó có các máy bay điều khiển từ xa phản lực kiểu Shahed, theo thông báo của Không quân Ukraine.

Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn 111 máy bay điều khiển từ xa trên khắp miền bắc, nam và đông nước này, trong khi 9 chiếc khác tấn công các mục tiêu tại 11 địa điểm khác nhau. Không quân cho biết thêm, mảnh vỡ rơi xuống đã được ghi nhận tại ba địa điểm khác.

Không quân không nêu rõ liệu các hỏa tiễn Iskander-M có bị đánh chặn hay không, hoặc liệu cuộc tấn công bằng hỏa tiễn có gây ra thiệt hại nào không.

Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết, các cuộc tấn công của Nga trên khắp tỉnh Kharkiv đã khiến 33 người thiệt mạng và 33 người khác bị thương trong ngày qua, nhắm vào thủ phủ Kharkiv và 14 thị trấn khác.

Tại tỉnh Donetsk, bốn người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày qua tại làng Yasnohirka, trong khi 23 người khác bị thương trên khắp khu vực, theo thông báo của chính quyền địa phương.

Ngày 26 tháng 5, Nga cũng tấn công thành phố cảng Odessa ở phía nam, khiến một người thiệt mạng và ba người khác bị thương. Thống đốc Serhii Lysak cho biết vụ tấn công cũng gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng địa phương.

Tại tỉnh Dnipropetrovsk, 24 người đã bị thương trong ngày hôm qua do các cuộc tấn công của Nga. Thống đốc Oleksandr Hanzha cho biết lực lượng Nga đã tấn công năm huyện trong khu vực bằng pháo binh, máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn.

Tại tỉnh Kherson, lực lượng Nga đã tấn công vào 35 khu dân cư, bao gồm cả trung tâm khu vực Kherson, làm bị thương 10 người, trong đó có một trẻ em, trong ngày hôm qua, theo thông báo của chính quyền quân sự địa phương.

Theo chính quyền quân sự địa phương, tại tỉnh Sumy, chín người bị thương do các cuộc không kích của Nga trên khắp khu vực.

Tại tỉnh Zaporizhzhia, hai người bị thương khi lực lượng Nga tiến hành 787 cuộc không kích vào 39 khu dân cư trên khắp khu vực, theo thông báo của chính quyền quân sự địa phương.

Tại tỉnh Poltava, một cuộc tấn công của Nga đã phá hủy một ngôi nhà, khiến một phụ nữ bị mắc kẹt dưới đống đổ nát trước khi lực lượng cấp cứu có thể kéo bà ra ngoài an toàn, Thống đốc Vitalii Diakivnych cho biết.

[Kyiv Independent: Russian attacks kill 8, injure over 100 across Ukraine over past day as Kremlin threatens intensified strikes on Kyiv]